Podcasts about middellandse zee

Vandaag zijn de belangrijkste punten uit het akkoord tussen de VS en Iran uitgelekt. Persbureau Bloomberg meldt dat er minstens 300 miljard dollar naar Teheran zou gaan. Dat terwijl een regimewissel in Iran oorspronkelijk de inzet van de VS was. Hoe komt het regime uit deze oorlog en wat betekent dat voor de Iraanse bevolking? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerde en Iraanse Nederlander Matin Abbasi. (12:59) Mensensmokkel verlegt zich naar Oost-Afrika Bij mensensmokkel wordt vaak gedacht aan de Middellandse Zee en Noord-Afrikaanse landen als Libië. Maar hoogleraar Mirjam van Reisen van de Universiteit Tilburg ziet dat netwerken van mensenhandelaren ook steeds actiever zijn in Oost-Afrika. Daar worden migranten al vroeg uitgebuit, gekidnapt en onder druk gezet. Wat vertelt deze ontwikkeling ons over de strijd tegen mensensmokkel, die ook voor Europa een belangrijke prioriteit is? Presentatie: Nadia Moussaid

Fluent Fiction - Dutch: Serendipity in Santorini: A New Beginning for Lotte and Bram Find the full episode transcript, vocabulary words, and more:fluentfiction.com/nl/episode/2026-05-30-07-38-19-nl Story Transcript:Nl: In de zuivere lucht van de lentezon ligt een kleine taverna met uitzicht op de helderblauwe Middellandse Zee.En: In the clear air of the spring sun lies a small taverna overlooking the bright blue Middellandse Zee.Nl: Witte muren weerspiegelen het licht, terwijl felgekleurde bloemen zachtjes wiegen in de bries.En: White walls reflect the light, while brightly colored flowers gently sway in the breeze.Nl: Hier, aan een van de randtafels, zit Lotte.En: Here, at one of the edge tables, sits Lotte.Nl: Haar camera rust stil naast haar zonnehoed op de houten tafel.En: Her camera rests quietly next to her sun hat on the wooden table.Nl: Ze drinkt een glas ijskoude limonade en probeert haar gedachten te ordenen.En: She sips a glass of ice-cold lemonade and tries to organize her thoughts.Nl: Lotte is hier om inspiratie te vinden, maar haar hart voelt nog steeds zwaar door een recente liefdesbreuk.En: Lotte is here to find inspiration, but her heart still feels heavy from a recent breakup.Nl: Tegelijkertijd loopt Bram langs de taverna.En: At the same time, Bram walks past the taverna.Nl: De stress van zijn laatste architectuurproject heeft hem naar Santorini gebracht.En: The stress of his latest architecture project has brought him to Santorini.Nl: Hij zoekt stilte en rust.En: He's looking for peace and quiet.Nl: Bram besluit te lunchen in de taverna, zonder te vermoeden dat deze maaltijd zijn reis zal veranderen.En: Bram decides to have lunch in the taverna, without suspecting that this meal will change his journey.Nl: Lotte en Bram zitten elk aan hun eigen tafel, maar hun blikken kruisen elkaar net als de ober hun bestelling opneemt.En: Lotte and Bram sit at their own tables, but their eyes meet just as the waiter takes their order.Nl: Een nieuwsgierige glimlach ontstaat.En: A curious smile emerges.Nl: Ze voelen een vreemde verwantschap, alsof ze beiden hetzelfde onbekende avontuur omarmen.En: They feel a strange kinship, as if they both embrace the same unknown adventure.Nl: Na het eten voelt Lotte zich gedwongen om de rust in de ogen van Bram te benaderen.En: After eating, Lotte feels compelled to approach the calm in Bram's eyes.Nl: "Hallo," zegt ze zacht.En: "Hello," she says softly.Nl: "Mag ik hier zitten?"En: "May I sit here?"Nl: Bram knikt en lacht vriendelijk.En: Bram nods and smiles kindly.Nl: "Natuurlijk," antwoordt hij.En: "Of course," he replies.Nl: Ze beginnen te praten over de schoonheid van Santorini: de witte gebouwen, de blauwe daken en de schilderachtige uitzichten.En: They start talking about the beauty of Santorini: the white buildings, the blue roofs, and the picturesque views.Nl: Lotte praat gepassioneerd over haar fotografie, terwijl Bram vertelt over de architectuur van het eiland.En: Lotte talks passionately about her photography, while Bram shares about the island's architecture.Nl: Tijdens hun gesprekken beseffen ze dat ze beide op zoek zijn naar meer dan alleen maar rust.En: During their conversations, they realize they are both searching for more than just peace.Nl: Lotte zoekt inspiratie en genezing; Bram zoekt nieuwe doelen en betekenis.En: Lotte seeks inspiration and healing; Bram seeks new goals and meaning.Nl: De gesprekken gaan gemakkelijk en uren vliegen voorbij.En: The conversations flow easily, and hours fly by.Nl: Elke dag opnieuw ontmoeten ze elkaar toevallig op verschillende plekken op het eiland.En: Every day they meet each other by chance at different places on the island.Nl: Lotte besluit haar verblijf te verlengen, aangetrokken door de schoonheid die ze via haar lens vastlegt.En: Lotte decides to extend her stay, drawn by the beauty she captures through her lens.Nl: Bram duikt in de architectuur van het eiland, geïnspireerd door de eenvoud en elegantie.En: Bram immerses himself in the island's architecture, inspired by its simplicity and elegance.Nl: Op een avond nodigt Bram Lotte uit om een geheime plek te ontdekken die hij heeft gevonden.En: One evening, Bram invites Lotte to discover a secret place he has found.Nl: Ze wandelen tot ze een ongezien uitzichtpunt bereiken, waar de zon zich voorbereidt op haar adembenemende afscheid in de zee.En: They walk until they reach an unseen viewpoint, where the sun is preparing for its breathtaking farewell to the sea.Nl: Gevlochten met goud en oranje, schildert de lucht verhalen die alleen zij kunnen begrijpen.En: Interwoven with gold and orange, the sky paints stories only they can understand.Nl: Daar, met de zonsondergang als getuige, openen Lotte en Bram hun harten.En: There, with the sunset as their witness, Lotte and Bram open their hearts.Nl: Ze delen hun dromen, angsten en verlangens.En: They share their dreams, fears, and desires.Nl: Lotte laat de muren om haar hart vallen, terwijl Bram begrijpt dat werk en geluk hand in hand moeten gaan.En: Lotte allows the walls around her heart to fall, while Bram understands that work and happiness must go hand in hand.Nl: Wanneer de avond donker wordt, besluiten ze contact te houden, benieuwd naar waar hun nieuwe band hen zal brengen.En: When the evening turns dark, they decide to stay in touch, curious about where their new bond will take them.Nl: Terwijl ze afscheid nemen, voelen ze zich beide vernieuwd met de mogelijkheid van een nieuw begin.En: As they part, they both feel renewed by the possibility of a new beginning.Nl: De stilte van de nacht wordt overspoeld met hoop en het geluid van golven die tegen de rotsen slaan.En: The silence of the night is flooded with hope and the sound of waves crashing against the rocks.Nl: In het hart van Santorini, omarmd door de natuur en nieuwe verbintenissen, beginnen Lotte en Bram aan een nieuw avontuur — samen.En: In the heart of Santorini, embraced by nature and new connections, Lotte and Bram embark on a new adventure — together. Vocabulary Words:taverna: tavernabreeze: briessway: wiegenedge: randquietly: stilsip: drinkenbreakup: liefdesbreukquiet: rustembrace: omarmencurious: nieuwsgierigkinship: verwantschapcompelled: gedwongencalm: rustpicturesque: schilderachtigpassionately: gepassioneerdhealing: genezingelegance: elegantiefarewell: afscheidinterwoven: gevlochtenwitness: getuigedark: donkerrenewed: vernieuwdpossibility: mogelijkheidembraced: omarmdconnections: verbintenissenadventure: avontuurarchitecture: architectuurwaves: golvencrashing: slaanlens: lens

De Amerikaanse ambassadeur Joe Pompliano noemt het Nederlandse besluit om de Amerikaanse overname van DigiD-beheerder Solvinity te blokkeren ‘slecht doordacht’ en ‘overhaast’. In Den Haag overlegt de Amerikaanse regering intern of hier sprake is van een mogelijke handelsbelemmering, terwijl staatssecretaris Willemijn Arts vasthoudt aan het belang van nationale en Europese digitale veiligheid. Defensieminister Dilan Yesilgöz stuurt deze week een Nederlandse mijnenjager naar de Middellandse Zee in NAVO-verband, met het oog op mogelijke inzet in de Straat van Hormuz in een volgende fase van de spanningen daar. Tegelijkertijd werkt Nederland op een internationale drone-top in Letland aan nauwere militaire samenwerking en versnelde, maar volgens de Europese regels, lopende drone-aanbestedingen onder streng toezicht van de Algemene Rekenkamer. In Hongarije draait het nieuwe parlement de voorgenomen terugtrekking uit het Internationaal Strafhof terug, waarmee premier Péter Magyar aangeeft alle arrestatiebevelen uit Den Haag – ook tegen Benjamin Netanyahu – te willen uitvoeren. Ondertussen probeert Magyar bij voorzitter Ursula von der Leyen in Brussel een ontmoeting af te dwingen om 10,4 miljard euro aan bevroren EU-gelden vrij te krijgen, terwijl de Europese Commissie eerst een uitgewerkt hervormingsplan wil zien. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse filmwereld is in rep en roer. Zo'n 600 grote namen uit de Franse filmindustrie ondertekenden een open brief waarin ze waarschuwen voor de groeiende invloed van mediamagnaat Vincent Bolloré. Vandaag wordt duidelijk dat zij op een 'zwarte lijst' komen van een belangrijke producent die in dienst is van die mediamagnaat. In hoeverre staat de artistieke vrijheid van Franse cinema onder druk? Daarover Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. Reddingswerkers voor Libische kust beschoten Voor de derde keer in minder dan een jaar tijd is er geschoten op een schip van hulporganisaties, zoals Sea Watch, die in de Middellandse Zee voor de kust van Libië actief zijn om migranten te redden. Ook op bootjes van migranten wordt geschoten, maar dat een schip van Sea Watch door de Libische kustwacht onder vuur wordt genomen is relatief nieuw. Journalist Romy van Baarsen zocht de bemanning van Sea Watch op. Presentatie: Sophie Derkzen

Nu is het nog een van de laatste ongerepte delen van de mediterrane kust: een ruig stukje Albanië aan de Middellandse Zee. Maar Ivanka Trump, Jared Kushner en andere projectontwikkelaars hebben grootse plannen om er luxehotels en vakantievilla’s te bouwen. Wat gaat daarbij verloren? En hoe raken de Trumps en Kushners in Albanië verzeild? Sheila Sitalsing bespreekt het met buitenlandverslaggever Maartje Bakker en economieredacteur Michael Persson. Lees ook de reportage: Tegen de miljarden van de Kushners is Albanië niet opgewassen Studenten opgelet! De Volkskrant biedt een gratis studentenabonnement aan, af te sluiten via volkskrant.nl/studenten Presentatie: Sheila SitalsingRedactie: Corinne van Duin, Lotte Grimbergen, Jasper Veenstra, April van de GriendtMontage: Rinkie BartelsSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van Nieuws van de Week analyseren Rogier van Bemmel, Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk de breuklijnen in onze huidige wereldorde. Terwijl de realiteit steeds beklemmender aanvoelt, zoeken zij naar de diepere samenhang tussen geopolitieke explosies, onze nationale industrie en de ideologische strijd om onze taal.Het gesprek voert van de recente Israelische aanval op Iran en de onvoorspelbare strategie van Donald Trump, naar de existentiële strijd om het behoud van Tata Steel in IJmuiden. Waarom is eigen staalproductie cruciaal voor onze autonomie en defensie? Tegelijkertijd werpt de gelekte taalgids van OCW de vraag op: is de overheid bezig met inclusiviteit, of met het sturen van onze blik op de werkelijkheid?Geïnspireerd door de beklemmende muziek van Angine de Poitrine bespreken de heren de 'Fog of War' waarin we ons bevinden. Een essentieel gesprek over navigeren door de mist van deze tijd, de noodzaak van een lange-termijnvisie en het heroveren van een heldere kijk op de realiteit.Steun DNWMaak het geluid van de Nieuwe Wereld mogelijk. Zonder uw steun geen DNW! Word lid of doneer:

Het zaterdagochtendmagazine van MAX. Elke zaterdag van 8u30 tot 11u.

Het is een smalle zeestraat met allerlei eilanden en riffen. Een kapitein moet heel precies navigeren om heelhuids door die nauwe vaargeulen te komen. Politiek is dit een treffende metafoor. De Straat van Hormuz is een geopolitiek en economisch flashpoint van de buitencategorie. Donald Trump ervaart nu wat voorgangers als Jimmy Carter, George Bush senior en Bill Clinton meemaakten. Met deze zee-engte valt niet te spotten. En dat is al tientallen eeuwen zo. Jaap Jansen en PG Kroeger begeven zich in die smalle wateren tussen Iran en Arabië en in machtsverhoudingen aldaar sinds de oudheid die ons nu verbluffen door hun actuele betekenis. Alleroudste beschrijving van Hormuz treffen we in een reisgids voor zeevarenden uit Egypte rond het jaar 60 na Christus. Die Griekse atlas, 'Periplous', beschreef en detail waar een kapitein of een handelaar op moest letten onderweg en hoe de Straat van Hormuz geografisch in elkaar zat. Je kon er in lezen dat de eilanden in die zeestraat vol zaten met parelduikers. Er viel dus een makkelijk te vervoeren luxeproduct te verhandelen. *** Betrouwbare Bronnen is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat advertenties van Powerpeers en van Podimo Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Eeuwen later werd Hormuz bestuurd door een lokale dynastie van sheikhs, die zich verbond met de heersers van imperia die de mercantiele en strategische waarde van deze zeestraat prima snapten. Meest opmerkelijk was de alliantie met de Mongoolse kleinzoon van Dzjengis Khan die erfgenaam werd van het West-Aziatische deel van diens enorme imperium. Van Afghanistan tot en met Anatolië strekte zijn bewind zich uit en de handelswegen tussen China, India en de Middellandse Zee hadden dan ook zijn bijzondere interesse. De Straat van Hormuz was de speldenknop in de zeewegen die hij moest beheersen en de lokale vorsten werden zijn beschermelingen en tribuut betalende vazallen. Dit rijk van de Ilkhaniden werd van grote betekenis voor de geopolitiek, tot de dag van vandaag. De Mongolen organiseerden de natie, staat en beschaving van een land dat zij als eerste Iranzamin - het land van Iran - noemden. Essentiële aspecten als de dominante rol van de shia islam, de bestuurstaal Perzisch, de nationale eenheidsmythe van Iran en de geopolitieke alliantie tegen het soennisme van de Arabieren zijn in deze periode doorgevoerd. De Mongolen sloten ook een alliantie tegen de Arabieren met de ‘Ferengi' - de Franken! - en moedigden hen aan het Heilig Land en Jeruzalem te veroveren. De vazallen van de Mongolen in Hormuz bloeiden onder hun bewind, de handel werd bijna mondiaal door de steppevolkeren en hun cavalerie beschermd, zowel de Zijderoute als de maritieme handelsstromen naar Venetië, Genua, India en China en met hun rijkdom konden de sheikhs van Hormuz buren als Bahrein onderwerpen. In de vroege 15e eeuw was de keizer van China zo geïnteresseerd in de strategische en mercantiele betekenis van Hormuz, dat hij er een serie zee-expedities van zijn reusachtige vloot heen stuurde. Zo weten wij uit de rapportages van zijn ambtenaren van alles over de luxe en welvaart van zelfs de lagere klassen in de havensteden van Hormuz. Xi Jinpings Belt and Road-strategie is dus eigenlijk al eeuwenoud. Niet lang daarna - in 1507 - kwamen de Europese klanten van die havens zelf aankloppen. De Portugezen voeren vanuit Zuid-India langs met hun superieure maritieme technologie. Ze werden snel intiem; de beste bondgenoten die Hormuz leerde kennen. Ze bouwden er forten op de eilanden in de nauwe zeestraat en hun paters mochten zelfs missie komen bedrijven, tot vreugde van de Paus. Bezoekers uit onze streken beschreven de ongekende luxe en de 'seks, drugs and rock ‘n roll' van het luie leventje in Hormuz. "Het is als Babylon - door de vele talen die daar klinken en door de abominabele zedeloosheid, ook van de paters daar!" Jaloers sloegen de Britten en de VOC de handen ineen en probeerden de Portugezen te verdrijven. Zij richtten zich op een verdienmodel dat uitging van het monopolie van de zijdehandel dankzij sjah Abbas I van Iran. Uiteraard was de VOC mercantiel nog doortrapter dan de East India Company. Al in de 17e eeuw leerde Hormuz de Hollanders goed kennen. Na Napoleon was de British Navy oppermachtig. De emiraten van de Golf sloten verdragen met hen, zodat de Britten de beschermheren van de zeestraat werden. Na 'Versailles' werd Irak ook nog hun kolonie en ontwikkelden zij in de Golf de olliewinning. De Straat van Hormuz werd voor weer een nieuwe eeuw, met nieuwe heersers, het brandpunt van commercie en geopolitiek. In 1945 nam president Franklin Delano Roosevelt die rol van de Britten over door een verbond te sluiten met prins Ibn Saoed uit Mekka. Amerika zou de Golf en Straat van Hormuz beschermen tegen Stalin in Iran, uiteraard in ruil voor olieconcessies. FDR voerde een strategie als de Mongolen en het British Empire in hun gloriejaren. Toen ayatollah Ruholla Khomeini de macht greep in 1979 was het president Carter die zijn Carter-doctrine afkondigde: Amerika garandeerde de vrijheid en veiligheid van de handelsroutes door de Straat van Hormuz en de oliewinning door de emiraten daar. Donald Trump beseft wellicht niet dat zijn oorlog de bloeddorstige variant is van de politiek van een door hem verfoeide Democraat. *** Verder lezen Jack Watling - Iran’s Hormuz blockade is its most powerful card against Trump and Israel. It won’t back down easily *** Verder luisteren 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 315 - Vrouw, leven, vrijheid: oorzaken en achtergronden van het straatprotest in Iran. En: de rijke Perzische cultuur 76 - Rudi Vranckx: Het Midden-Oosten is het Vietnam van onze tijd 377 - Golda Meïr, Israël, triomf en tragiek 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:33:28 – Deel 2 00:54:33 – Deel 3 01:36:25 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Tweede Kamer debatteert deze woensdag over de inzet van het marineschip Evertsen in de Middellandse Zee. Tegelijkertijd is premier Jetten in Parijs voor een bezoek aan de Franse president Macron om te spreken over mogelijke Nederlandse steun aan een Franse missie in de Straat van Hormuz. Is dat verstandig – of dreigt Nederland zo te worden meegesleurd in het conflict rond Iran? In Dit is de Dag een gesprek met Bastiaan van Apeldoorn, hoogleraar internationale politieke economie en geopolitiek aan de VU en Eerste Kamerlid voor de SP, en VVD-Europarlementariër Bart Groothuis.

Vandaag kwam het Nederlandse kabinet met een brief over Nederlandse deelname aan een militaire missie om het Europese luchtruim te verdedigen tegen Iraanse agressie. Vooruitlopend op de missie is het Nederlandse fregat Evertsen al naar de Middellandse Zee gestuurd. Jan Willem Wesselink gaat erover in gesprek met viceadmiraal buiten dienst Ben Bekkering. Hij was plaatsvervangend commandant van de Koninklijke Marine en de militaire vertegenwoordiger van Nederland bij de NAVO. 

Het is inmiddels dag 6 van de oorlog in het Midden-Oosten, en de eenheid in Europa is ver zoek: terwijl Frankrijk het voortouw neemt en hun vliegdekschip richting de Middellandse Zee stuurt, weigert Spanje betrokken te raken bij het conflict. De rol die Nederland gaat spelen is nog onduidelijk; die beslissing ligt uiteindelijk bij de Tweede Kamer. Hoe kijkt de grootste partij van Nederland naar onze rol? Te gast is Jan Paternotte, fractievoorzitter van D66. Sven op 1 is een programma van Omroep WNL. Meer van WNL vind je op onze website en sociale media: ► Website: https://www.wnl.tv  ► Facebook: https://www.facebook.com/omroepwnl  ► Instagram: https://www.instagram.com/omroepwnl ► Twitter: https://www.twitter.com/wnlvandaag ► Steun WNL, word lid: https://www.steunwnl.tv ► Gratis Nieuwsbrief: https://www.wnl.tv/nieuwsbrief 

De Tweede Kamer is positief over de inzet van het luchtverdedigingsfregat Evertsen in de Middellandse Zee. Het kabinet heeft daar officieel nog geen besluit over genomen. Het is nog wachten op een artikel 100-brief van de regering, vertelt politiek verslaggever Leendert Beekman.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Frankrijk heeft Nederland gevraagd om ter ondersteuning een fregat richting de Middellandse Zee te sturen. Het kabinet denkt erover na, laat minister Yesilgöz van Defensie aan BNR weten. Een Iraanse raket die op weg was naar NAVO-land Turkije is neergehaald. De ballistische raket is uit de lucht geschoten door de NAVO-luchtverdediging. En het aantal vrouwen in Raad van Commissarissen stagneert. Dat blijkt uit cijfers van de Sociaal Economische Raad. Wel stijgt het aantal vrouwen in het bestuur van grote vennootschappen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog tussen Amerika en Israël enerzijds en Iran anderzijds breidt zich steeds verder uit: Iran vuurt op Turkije en verliest een fregat bij Sri Lanka. Daarnaast sturen de Fransen een vliegdekschip naar de Middellandse Zee en zij hebben een verzoek bij Nederland neergelegd voor marine ondersteuning. De vraag is: hoe moet Europa reageren op het geweld in het Midden-Oosten? En wat is dan de beste weg om voor de EU-belangen op te komen? Jan Willem Wesselink gaat in gesprek met twee Europarlementariërs: * Bart Groothuis van de VVD * Thijs Reuten van Groenlinks/PvdA

Waar drones vaak worden geassocieerd met oorlog of bewaking, begon Patrique Zaman met een ander doel: levens redden op de Middellandse Zee. Maar hoever kom je met idealen in een keiharde wereld? Te gast is Patrique Zaman, oprichter van dronebouwer Avy, in BNR's Big Five over drones Gasten in BNR's Big Five over drones: -Stephan van Vuren, CEO droneplatform AirHUB -Patrique Zaman, oprichter van dronebouwer Avy -Mark Voskuijl, hoogleraar wapen en luchtvaartsystemen aan de Nederlandse Defensieacademie -Patrick Bolder, defensiespecialist HCSS -Wiebe de Jager, dronepiloot en oprichter van nieuwssite DronewatchSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump en Volodymyr Zelensky zaten zojuist bij elkaar in Davos. Het overleg duurde bijna een uur. En volgens Trump was het een goed gesprek, maar er liggen nog wel wat beren op de weg, zei Trump na afloop. Trumps gezant Steve Witkoff zegt tegen CNN dan weer dat het gaat om 'nog maar één uitdaging'. Ook op het dossier Groenland is het einde nog niet in zicht. Daar kun je gerust spreken van ijsberen op de weg. En die gaan Europese leiders vanavond dan ook bespreken op een extra ingelaste top. De Franse marine meldt dat het een 'interventie' heeft uitgevoerd op olietanker van Rusland. Het gaat om een schip afkomstig uit de haven van Moermansk, die vaart in de Middellandse Zee. Bij de operatie hebben andere landen geholpen, waaronder de Britse marine. In Spanje is opnieuw een ongeluk gebeurd waarbij een trein is betrokken. Het is het derde ongeluk in nog geen vijf dagen tijd. Door goede sportprestaties, een grote following op social media en een 'sexy uitstraling' kunnen de topatleten zo maar flinke deals binnenslepen. Daarbij zijn vrouwelijke schaatsers opvallend genoeg bij bedrijven meer in trek dan de mannen, zo ontdekte Noah Moeys, onderzoeksjournalist bij het Financieel Dagblad. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dagelijks razen er ontelbare neutrino's door je lijf: raadselachtige, bijna massaloze deeltjes uit het heelal die overal recht doorheen gaan, zelfs door de aarde zelf. Maar in de Middellandse Zee bouwden wetenschappers een enorme detector om die spookdeeltjes tóch te kunnen zien. En Nederlandse onderzoekers werken nu aan een nieuwe manier om neutrino's daar onder het water ook te kunnen horen, en zo een nieuw venster op het heelal te openen. Bijkomend voordeel: je kunt er ook babbelende potvissen mee bestuderen. Met: George van Hal. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Julia van AlemEindredactie: Jasper VeenstraSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De enorme protesten van de afgelopen weken hebben Iran totaal op zijn kop gezet. Wat begon als een demonstratie tegen de uit de hand gelopen inflatie, is uitgemond in een beweging die leeftijd, klasse en etniciteit overstijgt. Journalist Yaghoub Sharhani volgt het nieuws uit zijn vaderland dagelijks, voor zover dat kan nu alle communicatie plat ligt. In deze aflevering van Achter de Frontlinie vertelt hij waarom het regime van ayatollah Khamenei verzwakt is, wat de Iraniërs nu hoop geeft en hoe de 'Venezolaanse methode' ook in Iran zou kunnen werken. Yaghoub groeide op in de zuidwestelijke provincie Ahwaz. Als onderdeel van een Arabische minderheid, werd hij zijn hele leven lang gediscrimineerd. In 2015 besloot hij te vluchten voor het regime. Hij overleefde ternauwernood de dodelijke reis over de Middellandse Zee naar Europa en belandde in Nederland. Hij werkt nu als journalist bij tijdschrift De Groene Amsterdammer en omroep NTR. Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie' en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie (https://www.vpro.nl/nieuwsbrieven/frontlinie) en Bureau Bouzerda (https://www.vpro.nl/nieuwsbrieven/bureau-bouzerda) en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/frontlinie/afleveringen) en op YouTube (https://www.youtube.com/@vproFrontlinie) en Instagram (https://www.instagram.com/vprofrontlinie/).

Arwad is het enige bewoonde Syrische eiland en staat bekend om haar Fenicische scheepsbouwtraditie, die meer dan 2500 jaar teruggaat. Ook tijdens de burgeroorlog heeft het eiland de traditie in stand weten te houden. In de zinderende zon, tegen een achtergrond van de Middellandse Zee, slaan mannen spijkers in de achtersteven van een houten boot. Duizenden jaren lang hebben vele handen gezwoegd om deze vaartuigen tot stand te brengen. Halfafgebouwde geraamtes staan verspreid over het strand terwijl hun reeds voltooide witgeschilderde evenbeelden aan de horizon prijken. Een meter of twee verderop kijkt Mohamed Bahlawan toe. In zijn gerimpelde handen houdt hij een wandelstok, zijn ogen zijn vochtig van de ouderdom. Hij knijpt ze een beetje dicht terwijl hij zijn woorden lang- zaam maar duidelijk articuleert. ‘Wat wij hier doen is zeldzaam,' zegt hij met een sprankje trots in zijn stem. ‘Dit werk is nergens anders ter wereld te vinden.' Bahlawan is een bewoner van Arwad, een eiland op 4 kilometer afstand van de Syrische kuststad Tartus. Arwad is het enige van een handjevol Syrische eilanden dat bewoond is en staat deels bekend om haar Fenicische scheepsbouwtraditie, die meer dan 2500 jaar teruggaat. Arwat staat deels bekend om haar Fenicische scheepsbouwtraditie, die meer dan 2500 jaar teruggaat. Vrijwel alle bewoners van het idyllische eiland zijn soenitisch. Hoewel de burgeroorlog het grootste deel van het land verwoestte, is Arwad er zonder fysieke schade van afgekomen. Wel vertrokken veel inwoners naar het buitenland om het regime van Bashar al-Assad of de militaire dienstplicht voor jonge mannen te ontvluchten. Veel anderen verhuisden naar het vasteland om werk te zoeken. Voor de eilanders is de manier om de kost te verdienen onlosmakelijk verbonden met de omliggende zee; de meesten zijn matroos of visser en een kleiner gedeelte omarmt de traditie van scheepsbouw. Bahlawan erfde het beroep van zijn vader, die het weer van zijn vader leerde. Hij haalt herinneringen op over hoe het vak door de jaren heen veranderde. Handwerk ‘In het begin deden we alles met de hand. We hadden geen elektrisch gereedschap, enkel een zaag, een dissel, een boor. Later innoveerden we; we kregen een houtzagerij en begonnen met elektriciteit te werken,' vertelt hij. Zijn woorden worden overstemd door werkgeluiden verderop. Iets verderop regelt zijn zoon, Farouk Mohamed Bahlawan, de productie van een boot naast zijn werkplaats aan zee. De vijfenvijftigjarige Farouk zit al vijfenveertig jaar in het vak. Tijdens de burgeroorlog kampte hij met de hoge materiaalprijzen, die zijn export beïnvloedden. De problemen werden verergerd door de helse bureaucratische procedures van de Algemene Syrische Autoriteit voor Land- en Zeehavens. ‘Ooit kon je alleen een [scheeps]bouwvergunning krijgen door iemand om te kopen,' vertelt hij. ‘Nu is de rust teruggekeerd, worden er dingen gefaciliteerd en worden we aangemoedigd om in het vak te blijven.' Nazem Taleb, huidig hoofd van de haven van Arwad, legt uit hoe de oorlog en de aanwezigheid van controleposten – waar reizigers tussen de verschillende gouvernementen vaak werden gearresteerd – mensen ontmoedigden om Arwad te bezoeken. ‘Er kwam zelfs bijna niemand meer,' vertelt hij, en voegt eraan toe dat het eiland nu ook vaak bezoekers uit andere delen van Syrië ontvangt, evenals uit andere landen, zoals Libanon en Turkije. Kinderen spelen aan de waterkant op het eiland Arwad, Syrië. – © Anagha Nair De veertigjarige Hibra Qanatre uit Idlib is een van die bezoekers. Voor de val van het regime was het vanwege de aanhoudende burgeroorlog nagenoeg onmogelijk om het eiland aan te doen. Idlib werd geregeerd door de rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham. Andere delen van het land vielen nog steeds onder het gezag van Assad. ‘Voor de revolutie kwam ik vaak naar Arwad – dit is mijn eerste keer na de val van het regime,' vertelt ze op een van de veerponten die tussen Tartus en het eiland varen. Taleb zegt dat er dertig à veertig boten per dag aankomen op het eiland, elk met ongeveer veertig mensen aan boord. ‘Als begin is dat een mooi aantal bezoekers,' zegt ze. Qanatres negenjarige nichtje Sara kijkt toe terwijl haar tante over haar bezoek vertelt. Ze is hier samen met haar moeder en haar nicht Naya. Terwijl de boot Arwad benadert, glimlachen de meiden breed en maken ze met hun vingers hartjes voor de foto, met de rug naar het eiland gekeerd. Lachende moeders houden telefoons in de lucht om ze te fotograferen. ‘Dit is de eerste keer dat ik naar het eiland kom. Het is heel anders [dan Idlib],' zegt Sara terwijl ze plukjes haar uit haar gezicht veegt. ‘Wij hebben geen zee, en het weer is hier ook beter.' Er klinken geen toeterende auto's en er hangt geen uitlaatrook. Tijdens Assads regime was de lucht altijd vervuld van de geur van wantrouwen en de gevreesde inlichtingendienst van de staat. Zoals in veel andere delen van het land voelden ook de inwoners van Arwad de ijzeren greep van het regime. Nu slenteren mensen rond in de hitte, hun handen plakkerig van het ijs dat ze aan zee hebben gegeten. Er klinken geen toeterende auto's en er hangt geen uitlaatrook. Er heerst een geanimeerde sfeer tussen bewoners die elkaar passeren. Verder landinwaarts kijkt Mustafa Ali Bahar, een bewoner van Arwad, trots naar een bord dat hij voor de snoep- en drankjeszaak van zijn zoon heeft geplaatst. Naast een karikatuur van de ten val gebrachte president Assad staan de woorden ‘Waarom zouden we elkaar ontmoeten? Om bijvoorbeeld een drankje te drinken, haha'. De woorden zijn een referentie naar Assads antwoord op een journalist die hem in augustus 2025 in een interview vroeg waarom hij weigerde in gesprek te gaan met de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan. ‘Voorheen zou ik hiervoor naar Sednaya moeten,' zegt hij terwijl hij naar het bord wijst. Hij doelt op de beruchte gevangenis waar tegenstanders van het regime en gewone Syriërs werden gemarteld. Maar, geeft hij ook toe, niet alle wonden zijn geheeld. Veel mensen die door de regering gevangen werden genomen, zijn nog niet teruggekeerd. Over hen is nog niets bekend. 180 graden gedraaid In Arwad zijn we allemaal een soort familie – sommige van mijn buren werden gezocht en sommige van mijn familieleden ook,' zegt hij. Hij vertelt dat het eiland destijds zwaar was doordrongen van informanten en functionarissen uit verschillende overheidsdiensten, zowel administratief als gerelateerd aan de inlichtingendiensten. ‘Na de bevrijding keerden veel [vluchtelingen] terug.' Farouk Bahlawan vertelt dat de situatie van Arwad ‘180 graden is gedraaid' sinds het regime ten val kwam, maar dat hij hoopt dat de faciliteiten nog verder zullen verbeteren. ‘Vandaag de dag worstelen we met [het gebrek aan] elektriciteit. Ook moeten belastingen van de gemeente of het ministerie van Binnenlandse Zaken worden verlaagd zodat we in ons vakgebied kunnen blijven.' Farouk werd geboren in een familie die veel kennis heeft van de scheepsbouwtraditie. Zijn zonen wilden hem graag opvolgen, maar Farouk was het daar niet mee eens. Nu zijn zijn zonen opgeleid in werktuigbouwkunde. ‘Ze wilden het vak leren, maar ik liet het niet toe,' zegt hij op ietwat defensieve toon. ‘De reden is dat we hevig werden onderdrukt en beïnvloed door de havenautoriteiten.'De meeste eilanders moesten in die tijd knokken om hun vak te beoefenen. Visser Mustafa Alaa Othman vertelt dat hoewel zijn kinderen niet voor het vak hebben gekozen, een van hen wel besloot maritieme studies te doen, wat ook een manier is om maritiem officier te worden. Plofvissen Othman legt uit dat de prijzen torenhoog waren en dat het regime op veel plekken aan plofvissen deed, een verwoestende techniek die vissen in het water doodt, zodat ze de vishandel konden monopoliseren. ‘Uiteindelijk hadden deze praktijken effect op ons en we konden er niets tegen doen,' zegt hij. Hij hoopt dat de tijd waarin de zee nog barstte van de vissen, op een dag zijn wederkeer maakt. Ook Farouk is optimistisch over de toekomst van zijn werk op het eiland. Hij vertelt dat hij er bij de regering op aandringt een instituut te stichten waar mensen scheepsbouw kunnen leren, zodat meer jonge mensen zich in het vak kunnen specialiseren. ‘Ik zou docent willen worden bij zo'n soort school, zodat dit beroep kan blijven bestaan.' Farouk Bahlawan wijst naar de arbeiders terwijl zij een boot bouwen. – © Anagha Nair Voor hem is scheepsbouw niet slechts een manier om geld te verdienen, maar een levenswijze. Hij beweert dat hij zich elke boot kan herinneren die hij in de afgelopen dertig jaar heeft gebouwd. ‘Als ik zie dat een van mijn boten wordt verwaarloosd, of aan reparatie toe is, doet me dat veel pijn,' vertelt hij. ‘Ik ga met de boten om alsof het mensen zijn.' Othman onderschrijft dit gevoel; hij gelooft dat het eiland Arwad moet worden gekoesterd en financieel gesteund. Zijn band met het ruime sop en zijn liefde voor deze levenswijze zijn in de loop der jaren alleen maar gegroeid. ‘Mensen die van de zee houden zijn daar vaak aan overgeleverd,' zegt hij. ‘De zee overheerst en heeft een geheel eigen karakter.' Hij heeft een zus in Baniyas, een kuststad op het Syrische vasteland, maar dat leven trekt hem niet aan. ‘In twintig jaar ben ik slechts één keer bij haar gaan logeren,' zegt hij.

Een villa aan de Spaanse kust als vakantiewoning of tweede huis is populair onder mensen met vermogen. Maar is het ook een slimme belegging?Deze aflevering in het kort:☑️ Wat een luxe woning in Spanje écht oplevert☑️ Verhuur, regelgeving en vaste lasten uitgelegd☑️ Een jaar na de woontop is het op de woningmarkt nog kommer en kwelZon, zee en uitzicht op de Middellandse Zee: steeds meer Nederlanders dromen van een luxe vakantiewoning aan de Costa del Sol. Vooral villa’s en luxe appartementen vanaf één miljoen euro zijn in trek. Maar wat komt er écht kijken bij zo’n aankoop? In deze aflevering spreken we daar uitgebreid over met René van den Outenaar van Million Euro Listing. Hij begeleidt vermogende Nederlanders bij de aankoop van exclusief vastgoed aan de Costa del Sol en kent de markt van binnenuit.

Een villa aan de Spaanse kust als vakantiewoning of tweede huis is populair onder mensen met vermogen. Maar is het ook een slimme belegging? Deze aflevering in het kort: ☑️ Wat een luxe woning in Spanje écht oplevert ☑️ Verhuur, regelgeving en vaste lasten uitgelegd ☑️ Een jaar na de woontop is het op de woningmarkt nog kommer en kwel Zon, zee en uitzicht op de Middellandse Zee: steeds meer Nederlanders dromen van een luxe vakantiewoning aan de Costa del Sol. Vooral villa's en luxe appartementen vanaf één miljoen euro zijn in trek. Maar wat komt er écht kijken bij zo'n aankoop? In deze aflevering spreken we daar uitgebreid over met René van den Outenaar van Million Euro Listing. Hij begeleidt vermogende Nederlanders bij de aankoop van exclusief vastgoed aan de Costa del Sol en kent de markt van binnenuit. Luister ook | Parallel plannen: de sleutel om bouw echt te versnellen Hoe rendabel is zo'n Spaanse villa nu werkelijk? Wat kun je realistisch verwachten van verhuurinkomsten en waardestijging? En welke kosten, vergunningen en regels spelen een rol, zeker nu Spanje kritischer kijkt naar toeristische verhuur? Ook de fiscale kant komt uitgebreid aan bod, want hoe zit het met de winsten die je maakt op verhuur en waardestijging? Zo kom je erachter of zo'n Spaanse villa vooral een lifestylekeuze is of ook een verstandige investering. Vastgoed Gezocht komt deze keer vanaf de Masters Expo in Amsterdam. Luister ook | De box-3 soap en wat vastgoedbeleggers nu moeten weten Een jaar na de veelbelovende woontop blijkt de woningbouw nog steeds volledig vast te zitten, bericht het FD. De nieuwbouwproductie is zelfs teruggezakt naar het laagste niveau in jaren. Gemeenten en bouwers lopen vooral vast door procedures, onzekerheid en gebrek aan beschikbare bouwlocaties. Zonder echte doorbraken blijven de beloften van de woontop vooral mooie woorden op papier. Vijf branchepartijen waaronder Aedes en Neprom geven nu alvast een voorzet. Zij presenteren een maatregelenpakket om het investeringsklimaat te versterken. Een van de voorstellen is verlaging van de overdrachtsbelasting naar 6 procent om investeringen en gebiedsontwikkeling te stimuleren.

De eerste Songfestivalartiest is uit een Love Island-huis komen rollen en doet mee voor Cyprus. Antigoni vertegenwoordigd de parel van de Middellandse Zee, maar hoe spreek je haar naam nou uit? Marit en Marco komen er niet helemaal uit. Ook zijn alle liedjes voor het Junior Songfestival bekend en is Marco Mengoni op tour en daardoor stijgen de temperaturen in de studio! Marco Dreijer en Marit Bosman duiken deze week in de wervelende wereld van het Eurovisie Songfestival. Van diepe songanalyses tot sappige showbizzpolitiek.. niets blijft onbesproken. Verwacht bops, drama én duiding. Want achter elk liedje schuilt een artiest met een verhaal.⁠⁠De nieuwe nieuwsbrief? Die heet.. "ESCxistential" en vind je hier https://escxistential.substack.com/ Reageren op de uitzendingen? - Dat kan: mail naar info[at]songfestivalpodcast.nl Wil je Marco en GJ supporten met het maken van de podcast? Dat kan via https://petjeaf.com/eurovisionpodcast - Het kan eenmalig of op regelmatige basis. En je krijgt er leuke extra's voor terug... Ding-A-Dong is onderdeel van Spraakmaker Media. Interesse in adverteren in deze podcast of een samenwerking? Neem dan contact op met info@spraakmaker.mediaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week vuurde Israël raketten af op een villa in Qatar. Dat is opvallend, want het land stelt zich op als bemiddelaar in de vredesgesprekken. Er werd ook een hulpvloot in de Middellandse Zee gebombardeerd. Het lijken bliksemafleiders die de aandacht weg te halen van de nakende invasie in Gaza-stad. Wat bezielt Benjamin Netanyahu om zo wild om zich heen te slaan? Journalist Jorn De Cock | Presentatie en redactie Alexander Lippeveld | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Pieter Santens | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze maand zoeken we de lekkere plekken in Zuid-Frankrijk en Noord-Spanje op om, jawel ... te eten en drinken. Vandaag bezoeken we het kustplaatsje Gruissan aan de Middellandse Zee, vlakbij Perpignan. Nog meer ingezoomd: we bezoeken https://laperlegruissanaise.fr/, de parel van Gruissan. Een ruige plek waar vissers, kopers en eters bij elkaar komen op een landtong bij een binnenmeer waar de locale oesters vandaan komen. Host Petra Possel begint bijkans te zingen bij de aanblik van zoveel verse fruits de mer.Geïnspireerd door dit bezoek maakt keukenprins Pieter twee verschillende warme bereidingen met oesters en natuurlijk de verse oesters met gezuurde sjalot (mignonette) en citroen. Een glas witte Picpoul de Pinet mag daarbij niet ontbreken.De recepten voor de warme oesters vind je op onze website www.smakelijkpodcast.nlWil je Culinaire Vriend worden? Mail dan met adverteren@smakelijkpodcast.nl

In deze aflevering hebben we Noor van der Veen te gast. Ze liep onlangs dwars door de Pyreneeën, van de Atlantische Oceaan naar de Middellandse Zee. Bijna 700 kilometer en duizenden hoogtemeters. Zwaar, maar geweldig mooi. Noor vertelt over haar avontuur, de voorbereiding, de trainingen, het afzien, het record (ze legde de complete route af in 10 dagen, nooit eerder deed iemand dat sneller!), én de crew die haar ondersteunde. Over ziek worden, valpartijen, een beer en haar volgende doel. Een enorme portie inspiratie, veel luisterplezier! Presentatie: Imo Muller Vaste co-host: Susan Krumins Gast: Noor van der Veer

dr Kelder en Co, zaterdag 2 augustus 2025 - Live vanuit het Allard Pierson Presentatie: Jort Kelder Gasten: prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, prof. dr. Mark Deuze, dr. Jolanda Teeuwen Over de potentie van Trumps handelstarieven Economen zijn het zelden met elkaar eens, behalve als het aankomt op de negatieve effecten van handelsbarrières. Dr Kelder heeft gelukkig iemand gevonden die ook er zijn vraagtekens bij durft te zetten, en niet de minste. Prof. dr. Sjoerd Beugelsdijk, hoogleraar International business & economics aan de University of South-Carolina, trekt elke voorspelling over de uitwerking van Trumps tarieven in twijfel. Zijn stelling: we kunnen het nu simpelweg nog niet weten. Daarbij wijst hij graag op de kansen die het verstoren van onze geglobaliseerde waardeketens biedt. Op het gebied van veiligheid, autonomie, en – laat het Trump niet horen – duurzaamheid. Objectiviteit heeft zijn beste tijd gehad Wordt nieuws, in navolging van social media, steeds emotioneler? Objectieve journalistiek heeft in ieder geval zijn beste tijd gehad, constateert prof. dr. Mark Deuze, hoogleraar Mediastudies aan de UvA. En zo geweldig was het ook niet: het werd in de jaren 60 bedacht door marketinglui, omdat het de verzuilde kranten en omroepen zou helpen bij het bereiken van een zo groot mogelijk publiek. Kassa! Maar wat komt ervoor in de plaats? Aangezien er in onze tijdlijnen een niet-aflatende stroom aan informatie op ons af komt en journalisten meer zouden moeten zijn dan slechts een doorgeefluik daarvan, moeten een medium zich afvragen: hoe kan ik daar onderdeel van worden. Bomen zijn relaxed Werkt u bij een grote corporate, dan bestaat de kans dat uw carbon footprint wordt gecompenseerd door het aanplanten van nieuw struikgewas. Of deze manier van milieubewustzijn het gewenste effect heeft, behoort niet tot de kern van het onderzoek van onze jonge doctor. Wel dompelde Jolanda Teeuwen zich enkele jaren onder in de wereld van de herbebossing, met als centrale vraag: welk effect hebben bomen op regenval in droge gebieden? Ze richtte haar pijlen hoofdzakelijk op het gebied rond de Middellandse Zee, maar werkte tegelijkertijd samen met een bedrijf dat zich ten doel stelt de Egyptische Sinaïwoestijn tot een woud om te toveren. Of dat zo'n goed idee is, legt Teeuwen graag uit.

Het is voor de tweede en laatste keer rustdag in deze Tour de France 2025. Teams hebben zich verspreid tussen Carcassonne en Montpellier, start- en finishplaats van respectievelijk zondag en maandag. De WielerFlits Update stationeerde zich precies in het midden, in Narbonne om precies te zijn. De plek waar ook Visma | Lease a Bike en Alpecin-Deceuninck zich settelden. KORTINGSCODENaast de 20% kortingsactie heeft Le Patron een extra toffe deal. Wanneer je €70,- besteedt, krijg je een gratis Mont Ventoux t-shirt cadeau t.w.v. €49,95! Gebruik daarvoor de code WF-VENTOUX25. Wees er snel bij want op is op, niet in combinatie met andere acties of kortingen geldig. Wil jij kansmaken op mooie prijzen? Speel dan deze Tourzomer mee met de WielerFlits winactie.Opvallend, andermaal. Waar op de eerste rustdag eigenlijk alleen Remco Evenepoel (die inmiddels heeft opgegeven) en Tim Merlier namens Soudal-Quick Step een persconferentie inplanden, waren dat er op de tweede rustdag een paar meer. Kévin Vauquelin stond de Franse media te woord, Visma | Lease a Bike nodigde de pers uit in het voor hen bekende wijnchateau l'Hospitalet nabij de Middellandse Zee-kust en Tadej Pogačar liet zich online eventjes kort (tien minuten) een aantal vragen voorleggen, voordat hij verder ging met rusten op deze maandag.Bij Visma | Lease a Bike leerden we vooral dat de Sloveen hen dwars zat. Wout van Aert maakte van de gelegenheid gebruik om Pogačar van repliek te dienen. De Koude Oorlog tussen beide ploegen ging zo nog eventjes verder, want zo heel sportief vond de Belg de wereldkampioen zondag niet. Ze hebben bij de Nederlandse ploeg inmiddels hun masterplan gemaakt voor de laatste zes etappes. Maxim en Youri denken wel te weten waar dit moet plaatsvinden, Jonas Vingegaard zelf heeft in ieder geval al gezegd dat hij bereid is om zijn tweede plek te riskeren.De Sloveen zei op zijn beurt dat hij wel begreep waarom de Deen nog zo veel geloof heeft in een nieuwe Tourzege. Maar desondanks heeft hijzelf ook heel veel vertrouwen, ondanks dat we donderdag (Col de la Loze) en dinsdag (Mont Ventoux) naar twee beklimmingen gaan waar hij in het verleden klop kreeg van Vingegaard. Hij schuwt in ieder geval niemand. Maar krijgen we wel meteen vuurwerk op de Mont Ventoux? Verslaggevers Maxim en Youri verwachten het niet direct. Waarom? Dat zie en hoor je uiteraard in een nieuwe aflevering van de WielerFlits Update!Deze podcast wordt mede-mogelijk gemaakt door Alpecin DMG shampoo en de casual (wieler)kleding van Le Patron.

Waar is alle materie uit opgebouwd, en welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Wat is antimaterie, en wat heeft quantumtheorie daarmee te maken? In Reis naar de kern neemt Ivo van Vulpen, deeltjesonderzoeker bij CERN in Genève en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, je mee langs al deze grote vragen. Je denkt misschien dat dat ver van je normale belevingswereld afstaat, maar al deze inzichten worden dagelijks gebruikt. Van de GPS op je telefoon, tot de scanners in ziekenhuizen.. Over Reis naar de Kern Na Terug naar de Oerknal met Govert Schilling en Baan door het Brein met Iris Sommer is het nu tijd voor een nieuw avontuur: Reis naar de kern. Een fascinerende duik in de wereld van de allerkleinste deeltjes, waar de allergrootste vragen worden beantwoord. In vijf afleveringen zoomen we in op de wereld van het atoom, de quantummechanica, antimaterie en de ontdekking van het Higgs Boson. Reis naar de Kern is een podcast van BNR. Tekst en presentatie: Ivo van Vulpen. Concept: Connor Clerx. Eindredactie: Annick van der Leeuw. Montage: Gijs Friesen en Connor Clerx. Sounddesign en mixage: Gijs Friesen. Over Ivo Ivo van Vulpen is als deeltjesfysicus werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam, het Nationaal Instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) en hij doet onderzoek bij de deeltjesversneller (Large Hadron Collider) bij CERN in Genève. Hij is hoogleraar Wetenschapscommunicatie, in het bijzonder betreffende de natuurkunde, aan de Universiteit Leiden. In 2018 verscheen zijn eerste boek: De melodie van de natuur. Lees ook dit artikel op BNR.nl Transcript aflevering In een verhaal over de wereld van de het allerkleinste heb je de enorme luxe dat je kunt kiezen uit een lange lijst van belangrijke ontdekkingen, nieuwe inzichten, Nobelprijzen en toepassingen die de basis vormen van onze samenleving. En ook de lijst van beroemde wetenschappers is eindeloos met de ‘onsterfelijken’ als Newton, Einstein en Curie als de wetenschappelijke equivalenten van sporthelden als Messi, Michael Jordan en Femke Bol. Het is verleidelijk om het in een verhaal over de wetenschap alleen te hebben over de succesverhalen. Dat is ook vaak hoe het grote publiek kennis maakt met de wetenschap in kranten en het nieuws. Maar zo’n aaneenschakeling van doorbraken door eenlingen als een ‘logische’ ketting geeft een verkeerd beeld van de wetenschap. Zo werkt het niet. Nieuwe inzichten komen niet spontaan uit de lucht vallen. Ze zijn het resultaat van een lange zoektocht van heel veel mensen. Met veel vallen en opstaan. Sommige ideeën bleken waar en zijn inderdaad gepromoveerd tot natuurwetten, maar de meeste experimenten mislukten of leverden geen nieuwe kennis op en zijn in de vergetelheid geraakt, net als hun bedenkers. De wetenschap draait primair op nieuwsgierigheid en onzekerheid. Zoeken naar antwoorden van dingen die we niet begrijpen. Dat is zo in elke tak van de wetenschap. En dat was honderd jaar geleden zo, dat is nu zo en dat zal altijd zo blijven. In de vorige aflevering hebben we met de ontdekking van het Higgs boson namelijk wel het randje van de kennis bereikt, maar als ik met een schuin oog naar de lijst van open vragen kijk is duidelijk dat het Standaard Model waar ik de afgelopen afleveringen zo hoog van opgaf absoluut niet het laatste woord is wat betreft de werking van de natuur. Dat staan op de rand van de kennis kun je het best voorstellen alsof je in een donkere kamer bent waarin een lamp hoog boven je alleen een cirkel van de vloer zichtbaar maakt. In deze aflevering gaan we het niet hebben over dingen die we al weten, maar juist over de dingen die we niet weten. We gaan dus niet zelfvoldaan vanaf de rand naar het midden van de verlichte cirkel kijken om te vertellen wat we daar allemaal voor moois zien. We draaien ons juist om en kijken samen het donker in en fantaseren over al het moois dat daar nog op ons ligt te wachten. Het onderzoeken van de natuur en het steeds verder verfijnen van ons beeld over hoe de natuur werkt is interessant, maar het draait uiteindelijk om de momenten waar het juist niet lekker past. Het moment dat je iets ziet dat in tegenspraak is met de bestaande natuurwetten. Dingen die helemaal niet mogen, of niet kunnen, dingen die je niet verwacht … en die toch gebeuren. Als we een patroon zien dat niet voorspeld wordt en waar dus wel iets achter moet zitten. Sommige van deze anomalieën zijn als het dorpje van Asterix en Obelix waarvan het maar niet lukt om het te veroveren. Verklaringen bedenken vereist creativiteit en gaat vaak samen met de introductie van nieuwe concepten, nieuwe principes, nieuwe krachten of nieuwe deeltjes. En dat is nog helemaal niet zo makkelijk. Het vraagt een enorme creativiteit, talent en durf om een schets te maken van een wereld die nog niemand heeft gezien. En van al die ‘kaarten van de nieuwe wereld’ die worden bedacht kan er natuurlijk op zijn hoogst maar één waar zijn. Maar ja, welke? Wat we wel zeker weten is dat er genoeg dingen zijn die we nog niet weten. Dat zijn de problemen en raadsels waar ik en mijn collega’s van wakker liggen. Dat vertelt ons dat er nog enorm veel te ontdekken is daar in dat donker buiten die verlichte cirkel. Neem bijvoorbeeld het probleem van donkere materie. Want hoewel we vaak pretenderen dat we precies weten waar alles in het heelal uit op is gebouwd (sterren, planeten, gaswolken, zwarte gaten etc.), weten we ook dat voor elke kilo die we kennen er zo’n vijf kilo van spul, stof, ‘iets’ is dat we niet kennen. En omdat we niet weten wat het is noemen we het maar ‘donkere materie’. Het is een vreemde situatie, want het betekent dat we echt het overgrote deel niet kennen. Wat het extra interessant maakt is dat we weten dat het niet een van de deeltjes is die we al kennen. Maar ja, wat is het dan wel? En als we het over onzichtbare massa hebben, dan moet ik ook maar gelijk doorpakken en eerlijk bekennen dat we de helft van het heelal kwijt zijn. Er is namelijk geen anti-materie in het heelal te vinden. En dat is vreemd, want in onze theorie zijn materie en antimaterie altijd keurig in evenwicht. Als we op cern een nieuw deeltje maken, dan wordt er ook altijd een antideeltje gemaakt. Vijf deeltjes, dan ook vijf anti-deeltjes etc. Maar waar is dan die anti-materie dan gebleven? Was er bij de oerknal dan misschien toch een klein overschot van materie, of gedragen ze zich toch niet pre-cies hetzelfde. Of zijn we de helft gewoon ‘kwijt’? Belangrijk om te weten, want zonder die asymmetrie was ook alle materie verdwenen en waren we er niet eens geweest. Naast het probleem van de donkere materie en de verdwenen anti-materie zijn er ook nog de meer existentiële ‘waarom’-vragen. In het Standaard Model hebben alle deeltjes keurig hun plek, maar waarom zijn er eigenlijk drie families van deeltjes? Waarom niet gewoon ééntje? Daarmee kun je immers alle atomen maken, dus waar heb je de rest dan nog voor nodig? En over het Higgs deeltje gesproken: we weten nu dat deeltjes massa hebben, maar waarom hebben ze de massa die ze hebben? Er is geen enkel mechanisme dat dat patroon verklaart, maar iets moet die massa’s toch gezet hebben. Hoewel we nog geen antwoorden hebben, hebben we de afgelopen jaren natuurlijk niet stilgezeten. We hebben nagedacht over mogelijke verklaringen (nieuwe deeltjes, nieuwe krachten en nieuwe fenomenen) en hebben experimenten bedacht om die te onderzoeken: Zoals hopelijk al duidelijk is geworden zijn wij wetenschappers een enorm optimistisch volkje en we zijn er dan ook heilig van overtuigd dat we in de komende jaren de antwoorden gaan vinden op een aantal van de grote vragen. Nederland is een belangrijke speler en we doen mee met onderzoek op de gekste plekken: bij het onderzoek naar kosmische neutrino’s vanaf de bodem van de Middellandse Zee, bij experimenten bij de deeltjesversneller in Genève en de zoektocht naar zoeken naar de minieme signalen van de zwaartekrachtsgolven geproduceerd door botsende zwarte gaten en neutronensterren. We kunnen uren praten over de verschillende ideeën, maar ik denk dat het verstandig is om te kiezen voor een insteek waarbij we focussen op één onderwerp. Ik kan me goed voorstellen dat je ook meer zou willen weten over extra ruimte-dimensies, het samensmelten van krachten of het bestaan van een spiegelwereld, maar dat kunnen we op een ander moment doen. Nu zoomen we in op een van de meest prangende vragen: het mysterie van de donkere materie. Er zweeft dus, blijkbaar, meer materie in het heelal rond dan we kunnen zien (de donkere materie) en de vraag of dit een nieuw deeltje is of dat het toch anders zit is, is een van de grootste open vragen in de natuurkunde. Een van de aanwijzingen dat er iets niet klopt is bij de rotatie van sterren in sterrenstelsels. Dankzij Newton weten we al honderden jaren precies hoe zware objecten bewegen met als beroemdste voorbeeld het draaien van de planeten om de zon in ons eigen zonnestelsel. Zelfs als je de zon niet zou kunnen zien zou je uit de draaiing van de planeten kunnen afleiden dat de planeten om iets zwaars heen draaien en ook hoe zwaar dat object is. Triviaal en die methode zou ook net zo goed moeten werken bij het draaien van sterren in sterrenstelsels. Maar tot ieders verbazing bleek dat er helemaal niets van klopte. We kunnen alle sterren in het midden van de sterrenhoop goed zien, maar die hebben samen niet genoeg massa om de grote snelheid van de sterren aan de rand te verklaren. Er moet dus massa zijn die we niet kunnen zien. De laatste jaren is er nog meer indirect bewijs gekomen. Het eerste element dat gemaakt werd in het vroege heelal was waterstof. Dat is vervolgens, onder invloed van zwaartekracht, langzaam gaan samenklonteren tot objecten als sterren, planeten en grotere structuren. Daar is verder niets magisch aan, maar volgens computersimulaties gaat dat samenklonteren veel en veel langzamer dan we zien in ons eigen heelal. Maar, en nu komt het, als je in je simulaties net doet of die donkere materie er is, dan trekken dingen elkaar meer aan (er is immers meer massa) en dan blijkt dat je in de simulaties optijdschalen van de leeftijd van ons heelal wel precies dezelfde structuren terugvindt als die we nu zien. Dit is dus een extra aanwijzing dat er donkere materie aanwezig is in ons heelal Even voor de duidelijkheid: dit is dus niet iets dat niet helemaal klopt, maar er is iets dat helemaal niet klopt. Dus, nog een keer expliciet: er is in het heelal blijkbaar ongeveer vijf keer meer materie dan we kunnen zien. En al die onbekende materie is niet opgebouwd uit de bouwstenen en deeltjes die we hier op aarde kennen. Maar wat is het dan wel? De oplossing lijkt zo makkelijk: bedenk-gewoon-een-nieuw-deeltje! Dat is toch precies wat jullie deeltjesonderzoekers de hele dag doen toch? Tsja, was het maar zo makkelijk. Dit nieuwe deeltje moet niet alleen massa hebben, elektrisch neutraal zijn en bijna geen interactie hebben met gewone materie (dat zijn de eigenschappen die we indirect hebben achterhaald), maar net zoals je bij een puzzel er niet ‘zomaar’ een extra puzzelstukje bij kan stoppen als de puzzel al af is, geldt dat ook voor een extra deeltje dat ingepast moet worden in het Standaard Model. Alle aanwijzingen voor het bestaan van donkere materie, hoe sterk ze ook zijn, zijn indirect en over de hele wereld is er een race ontstaan tussen wetenschappers om als eerste het directe bewijs van het bestaan van een donkere materie deeltje aan te tonen. Een van de eerste opties waar je misschien aan denkt nu je dat verhaal over het Higgs-deeltje kent is dat we misschien zelf donkere materiedeeltjes kunnen maken in de deeltjesbotsingen op CERN. Goed idee en daar hebben we ook zeker naar gezocht, maar helaas is er geen enkele aanwijzing dat we die deeltjes ook gemaakt hebben. Maar niet getreurd. Naast het zelf produceren van de donkere materiedeeltjes in het laboratorium zijn er ook andere manieren om ze te detecteren. Als er namelijk echt donkere materie in het heelal rondzweeft dan is het waarschijnlijk dat het zich ook in ons zonnestelsel bevindt. En omdat we als aarde door de ruimte vliegen, zullen we continu door die zwerm van donkere materiedeeltjes heen bewegen. Daar merken we verder niks van omdat donkere materie bijna geen interactie heeft met gewone materie en dus door steen heen beweegt op dezelfde manier als wij door de lucht. En toch is er een kans dat zo’n deeltje, heel af en toe, een atoomkern raakt. Die kans is echt extreem klein, maar ja, als er een kans is, hoe klein ook, dan zullen experimenteel natuurkundigen iets bedenken om er toch iets van te maken. En dat hebben ze gedaan. Het plan klinkt enorm simpel, maar is onwaarschijnlijk complex om uit te voeren. Ik neem je even mee in de gedachtengang. Als een atoom geraakt wordt door zo’n deeltje waar de donkere materie uit bestaat dan ontstaan er elektrisch geladen brokstukken die met behulp van een elektrisch veld naar een speciale detector gestuurd worden waar ze een klein stroompje veroorzaken. Zo kunnen we donkere materie dus ‘zien’. De kans dat een deeltje botst, hangt samen met de grootte van de atoomkern dus je wilt grote atomen gebruiken. Zware atomen. Maar ja, je wilt ook dat de brokstukken door de stof heen kunnen bewegen op weg naar de detector en dat kan weer alleen in een gas of een vloeistof. Gelukkig bestaat er in de natuur een compromis en collega’s van mij hebben besloten vloeibaar xenon te gebruiken. Een vat met ongeveer tweeduizend kilo om precies te zijn. Met zo’n detector (het vat met xenon) hoeft je in principe alleen maar te wachten om te kijken hoeveel botsings-signalen je ziet terwijl de aarde door die zwerm donkere materie vliegt. Als je uitrekent hoeveel botsingen je verwacht te zien dan zie je vrij snel dat het er zelfs in het gunstigste geval maar een handvol per jaar zullen zijn. Dat kan genoeg zijn, maar natuurlijk alleen onder de voorwaarde dat je ab-so-luut zeker bent dat het geen vals signaal is. Daarmee bedoel ik botsingen van deeltjes die we al kennen, bijvoorbeeld door natuurlijke radioactiviteit die voorkomt in de rotsen en het metaal van het vat waarin het vloeibare xenon bewaard wordt of door de kosmische straling uit het heelal. Het eerste probleem kun je omzeilen door ultra-hoge kwaliteitseisen te stellen aan het materiaal dat onderdeel vormt van de detector. Een verkeerde lijm die toevallig een spoortje radioactieve stoffen bevat kan al funest zijn voor het slagen van het experiment. Lastig, maar dat heb je zelf in de hand. Een lastiger probleem is de straling die vanuit de ruimte op de aarde botst. Om je experiment daarvoor af te schermen zou je eigenlijk honderden meters steen nodig hebben. Onmogelijk dus. Nou ja, onmogelijk? Heel lastig, maar niet onmogelijk. Je zou ook honderden meters onder de grond een experimentele ruimte kunnen maken om dat vat neer te zetten. Dit kan niet in Nederland zelf, maar er zijn op de wereld genoeg plekken waar dat wel kan; verlaten mijnen of bergen waar we een tunnel doorheen hebben geboord. Het klinkt als iets uit een James Bond film, die ruimtes zo groot als een kathedraal uitgehakt in de rots onder een berg, maar ze bestaan echt. Het valt bijna niemand op, maar als je door de Frejus-tunnel in Frankrijk of in de buurt van Rome bij Gran Sasso door de tunnel rijdt, dan is er in het midden van de tunnel een korte vluchtstrook met een slagboom en een poort die toegang geeft tot een weg die iets dieper de berg in leidt. Een weg die toegang geeft tot een ondergronds experimenteel laboratorium; een plek waar je afgeschermd van de kosmische straling onderzoek kunt doen en toch toegang hebt tot computerapparatuur, elektriciteit, gassen, koeling, enzovoort. Dat is dan ook de plek waar mijn collega’s hun vat hebben neergezet en waar ze op zoek zijn naar dat signaal van een botsend donkere-materiedeeltje. Nederland heeft een belangrijk aandeel in dat experiment en als we inderdaad door een zwerm donkere materiedeeltjes vliegen en als de massa en eigenschappen van dat deeltje een beetje gunstig zijn dan heeft dit type experiment een goede kans om het te vinden. Dat zou fantastisch zijn. Niet alleen omdat we dan eindelijk alsmensheid weten wat donkere materie is, maar ook omdat ik het mijn collega’s zo zou gunnen omdat ik weet hoe hard ze eraan werken om het tot een succes te maken. We zijn bijna aan het eind van onze serie gekomen. Ik heb je in grote stappen meegenomen in de zoektocht naar de elementaire bouwstenen van de natuur. We hebben gezien dat het een avontuur is met wetenschappers vanuit de hele wereld en dat technologische ontwikkelingen ons steeds weer in staat hebben gesteld om dieper en dieper door te dringen in de materie. De natuur heeft ons bij elke nieuwe stap steeds meer van haar geheimen prijsgegeven en ons steeds weer verbaasd met de meest wonderlijke fenomenen. Veel van de inzichten hebben via toepassingen ook weer hun weg teruggevonden naar de samenleving. Er is nog zoveel te ontdekken en mijn collega’s en ik denken elke dag na over nieuwe detectoren en nieuwe manieren om nog verder door te dringen in de materie. Op zoek naar antwoorden. Die zoektocht stopt nooit. Naast onderzoek doen proberen we jullie te vertellen over alles wat we ontdekt hebben en de dingen waar we nog van dromen. Die verbinding tussen samenleving en de wetenschap lukt dankzij kranten, podcasts, social media en mensen als Jim Jansen die met het tijdschrift New Scientist en hun events wetenschappers een podium bieden om over hun onderzoek te vertellen. De reis is dus nog lang niet ten einde. En omdat we een groot aantal jonge wetenschappers hebben boordevol ideeën en energie stappen we elke dag weer vol goede moed vanuit de cirkel van de bestaande kennis het donker in. Op zoek naar verborgen werelden en de antwoorden op de grote vragen. Denk er zelf ook eens over na, want we kunnen alle hulp gebruiken. Avontuur!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar is alle materie uit opgebouwd, en welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Wat is antimaterie, en wat heeft quantumtheorie daarmee te maken? In Reis naar de kern neemt Ivo van Vulpen, deeltjesonderzoeker bij CERN in Genève en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, je mee langs al deze grote vragen. Je denkt misschien dat dat ver van je normale belevingswereld afstaat, maar al deze inzichten worden dagelijks gebruikt. Van de GPS op je telefoon, tot de scanners in ziekenhuizen.. Over Reis naar de Kern Na Terug naar de Oerknal met Govert Schilling en Baan door het Brein met Iris Sommer is het nu tijd voor een nieuw avontuur: Reis naar de kern. Een fascinerende duik in de wereld van de allerkleinste deeltjes, waar de allergrootste vragen worden beantwoord. In vijf afleveringen zoomen we in op de wereld van het atoom, de quantummechanica, antimaterie en de ontdekking van het Higgs Boson. Reis naar de Kern is een podcast van BNR. Tekst en presentatie: Ivo van Vulpen. Concept: Connor Clerx. Eindredactie: Annick van der Leeuw. Montage: Gijs Friesen en Connor Clerx. Sounddesign en mixage: Gijs Friesen. Over Ivo Ivo van Vulpen is als deeltjesfysicus werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam, het Nationaal Instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) en hij doet onderzoek bij de deeltjesversneller (Large Hadron Collider) bij CERN in Genève. Hij is hoogleraar Wetenschapscommunicatie, in het bijzonder betreffende de natuurkunde, aan de Universiteit Leiden. In 2018 verscheen zijn eerste boek: De melodie van de natuur. Transcript aflevering Je kunt prima honderd jaar oud worden en onbevangen door het leven stappen zonder je ooit af te vragen hoe je eigenlijk elektriciteit maakt, waarom glas wel doorzichtig is en steen niet, hoe de zon aan haar energie komt of hoe het überhaupt mogelijk is dat er zoiets bestaat als een heelal. Maar als je die vraag eenmaal hebt gesteld en op zoek gaat naar het antwoord blijkt er bijna altijd een fascinerende wereld achter schuil te gaan. Al die kennis over hoe de natuur zich gedraagt hebben we als mensheid in de geschiedenis stukje bij beetje verzameld. Hoewel deze zoektocht wordt gedreven door pure nieuwsgierigheid, hebben de meeste nieuwe inzichten en de nieuwe technieken die ontwikkeld moesten worden om het antwoord te vinden ook steeds weer hun weg gevonden naar ons dagelijks leven. Sterker nog, ze vormen zonder dat veel mensen dat beseffen, de basis van onze moderne maatschappij: zonder relativiteitstheorie geen GPS, zonder quantummechania geen computerchip, zonder anti-materie geen PET scan om tumoren te localiseren … en zonder deeltjesversnellers geen manier om kwaadaardige tumoren te bestralen. Het zoeken naar antwoorden op deze grote ‘waarom-vragen’ is absoluut niet makkelijk. De natuur geeft haar geheimen namelijk niet zomaar prijs en het heeft generaties wetenschappers enorm veel bloed, zweet en tranen gekost om de natuur haar geheimen te ontfutselen. Dat doen we door haar gedrag in detail te bestuderen, patronen te herkennen en zo stap voor stap door te dringen tot de plek waar het antwoord verborgen ligt. Die onbedwingbare drang om steeds weer grenzen te verleggen is een menselijke eigenschap die we heel goed kennen uit de sport en van ontdekkingsreizigers uit een ver verleden. En hoewel het vaak de woorden ‘groter’, ‘hoger’ en ‘sneller’ zijn die we associëren met vooruitgang is er ook een groep wetenschappers die juist de uitdaging zoekt in precies het tegenovergestelde: ‘klein, kleiner, kleinst’. Het is een internationale groep wetenschappers, waar ik er ook een van ben, die in onderzoeksinstituten en laboratoria over de hele wereld op zoek zijn naar de elementaire bouwstenen van de natuur. Waar is alle materie toch uit opgebouwd? En welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Deze fascinerende zoektocht naar de fundamenten van de natuur is het onderwerp van deze podcast. Ik ben Ivo van Vulpen, een Nederlandse deeltjesonderzoeker verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en het onderzoeksinstituut Nikhef. In de eerste vier afleveringen ben ik je gids op weg naar het randje van de kennis en vertel ik je hoe het ons in de afgelopen honderd jaar gelukt is om steeds weer een diepere laag bloot te leggen; in een wereld die letterlijk heel dichtbij is, maar die zo klein is dat we het niet met onze ogen kunnen zien. Ik vertel over de fascinerende ontdekkingen die we gedaan hebben. Ik ga bijvoorbeeld vertellen dat net zoals kinderen met een paar legoblokjes de meest fantastische bouwwerken kunnen maken, ook de natuur, met al haar complexiteit, van sterren en planeten, tot en met de microfoon waar ik nu in praat ook is opgebouwd uit maar een handjevol bouwstenen. In de vijfde en laatste aflevering vertel ik wat er nog te ontdekken is. En hoe we van plan zijn die antwoorden te vinden. Deze tak van de wetenschap staat ver af van het clichébeeld dat mensen vaak hebben van onderzoekers als wereldvreemde zonderlingen in een stoffig laboratorium. Het is een wereldwijde onderneming waarin wetenschappers uit bijna alle landen van de wereld samenwerken, samen moeten werken in grote experimentele onderzoekscentra zoals het Europees centrum voor deeltjesfysica, CERN in Genève. Zulke samenwerkingsverbanden zijn verre van triviaal. Natuurkundigen kunnen enorm eigenwijs zijn en om dan ook nog eens natuurkundigen uit verschillende landen met elkaar samen te laten werken is op het eerste gezicht een ideaal scenario voor problemen. En toch lukt het ons. Maar hoe dan? Uiteindelijk blijkt de sleutel te liggen in het feit dat we een gedeelde droom hebben. We delen die universele en on-be-dwing-bare nieuwsgierigheid, die honger naar antwoorden op de mysteries die we niet begrijpen. Vanuit Nederland doen veel universiteiten mee in dit avontuur en er is zelfs een nationaal instituut: het Nikhef, het Nationaal instituut voor subatomaire fysica in Amsterdam. Maar laten we niet langer om de materie heen draaien en de diepte in duiken. Om achter de natuurwetten te komen is er maar één mogelijkheid: je moet je de natuur ‘ondervragen’. De natuur praat natuurlijk niet letterlijk terug, maar je kunt wel dingen uitproberen en kijken wat er gebeurt. Kinderen doen dat automatisch. “Hoe reageren mijn ouders als ik heel hard ga gillen in een supermarkt en doet het echt pijn als ik mijn vinger in de vlam hou?”. Hoewel ik uit eigen ervaring kan vertellen dat ouders niet altijd hetzelfde reageren, werkt de natuur volgens ijzeren principes en altijd hetzelfde: de natuurwetten. Door patronen te ontdekken in gedrag dringen door tot de onderliggende mechanismes. En dat werkt net zo goed bij menselijk gedrag als bij de wereld van het allerkleinste. Grenzen verleggen is niet makkelijk en het is goed om voor we in de wereld van het allerkleinste duiken eerst te laten zien hoe ingewikkeld het is om patronen te vinden en welke interessante gevolgen het kan hebben als het je lukt om een onderliggend mechanisme bloot te leggen. Eerst over het proces van patronen herkennen. Stel je nou eens voor dat je een buitenaards wezen bent dat naar onze planeet komt en dat je gevraagd wordt om de spelregels van het spel voetbal te achterhalen. Er is wel een eis die je taak extra lastig maakt: je mag zoveel wedstrijden bekijken als je wilt, maar je mag niemand iets vragen. Je komt er dan vast vrij snel achter dat het spel zich afspeelt binnen de witte lijnen van een rechthoek, dat er twee teams zijn van 11 spelers, dat er na 45 min gewisseld wordt van speelhelft en dat het doel is om zoveel mogelijk doelpunten te maken. Maar waarom heeft één speler een andere kleur dan zijn teamgenoten en mag hij de bal wél in zijn handen pakken? En hoe kom je erachter wie die twee mensen zijn die langs de lijn met een vlag heen en weer rennen en zul je ooit de regels van buitenspel ontdekken? Dat kán wel, maar is niet gemakkelijk. Precies zo werkt het ook met het ondervragen en bekijken van de natuur. Niemand zegt hierbij trouwens dat de spelregels logisch moeten zijn. Sterker nog, de natuurwetten zijn niet logisch. Geen enkele. De quantummechanica en de relativiteitstheorie, die we later tegen zullen komen, zijn vreemd en bizar en daarmee in zekere zin analoog aan de buitenspelregel in het voetbal. Absurd, maar wel een realiteit. En als je die regel eenmaal geaccepteerd hebt is het daarna logisch wat je ziet gebeuren. Het zoeken naar en herkennen van patronen is niet alleen aan wetenschappers voorbehouden natuurlijk. Biologen en boeren weten bijvoorbeeld al heel lang dat eigenschappen van dieren en organismes worden doorgegeven aan nakomelingen. Een bekend voorbeeld is bijvoorbeeld het gegeven dat de oogkleur van een kind bepaald wordt door de oogkleur van de ouders. Deze kennis over het overerven van eigenschappen wordt ook in de landbouw gebruikt bij het veredelen van gewassen en selecteren van bepaalde eigenschappen zoals resistentie voor ziektes of aanpassen aan specifieke omstandigheden als droogte of zout. We zien dus dat de natuur op een bepaalde manier werkt, maar niet hoe het werkt. Ergens in elk mens is dus blijkbaar informatie over de oogkleur opgeslagen, maar waar dan? Uiteindelijk is het pas in de jaren zestig van de vorige eeuw gelukt die vraag te beantwoorden toen wetenschappers Crick, Watson en Franklin (die laatste wordt helaas vaak, al dan niet per ongeluk, vergeten in de rij van ontdekkers) erin slaagden de dubbele helixstructuur van het menselijk DNA te ontdekken. Daar bleek alle genetische informatie opgeslagen te zijn en bracht ons naar het hoe en waarom. Die genetische informatie blijkt opgeschreven in een taal die maar uit vier bouwstenen bestaat, de nucleotides C, T, G en A. Een taal met maar vier letters dus! Ongelooflijk, als je bedenkt dat we in onze eigen taal 26 letters hebben als bouwstenen van woorden. Als mensheid zijn we druk bezig die taal van het DNA te verkennen. We leren zo niet alleen waar informatie verborgen over de oogkleur, maar ook over aanleg voor specifieke ziektes, en kunnen dat hopelijk ook weer gebruiken om die te voorspellen en te voorkomen. Deze succesverhalen zijn mooi, maar het is goed om te beseffen dat de wetenschap vaak een verhaal is van enorm veel frustratie, van verkeerde paden inslaan en hopeloos verdwalen. Maar af en toe lukt het om ineens een stap te maken. Door een briljant inzicht van een individuele wetenschapper die ineens op een helder moment als eerste het patroon doorziet, of door een nieuwe techniek die een nieuwe wereld blootlegt. De ruimte voor wetenschappers om af en toe een zijpad in te slaan om een gek ideeën na te jagen is een cruciaal element van onderzoek doen. Als er nooit een vreemde snuiter was gaan experimenteren met elektriciteit hadden we nu nog steeds alleen maar kaarsen gehad in plaats van elektrische lampen. Hetzelfde geldt voor LED lampen natuurlijk, maar ook in de medische wereld zijn voorbeelden te vinden zoals de ontdekking van penicilline. In het dagelijks leven gebruiken we onze ogen, neus, oren, mond en handen om de wereld om ons heen waar te nemen. Ontzettend handig, maar hoe goed onze zintuigen ook zijn, ze zijn niet perfect. We weten bijvoorbeeld dat er toonhoogtes zijn die ons oor niet kan opvangen maar die honden prima kunnen horen. Dat betekent dus dat er dus wel eens een fantastische wereld vol schitterende muziek en geluiden om ons heen zou kunnen zweven die voor ons verborgen blijft omdat ons lichaam simpelweg tekortschiet. Hetzelfde geldt voor licht. Ook daarvan weten we dat er kleuren zijn die wij als mens niet kunnen zien. Zo kunnen bijen ultraviolet licht zien die zorgt dat ze makkelijk bloemen kunnen vinden. Maar hoewel ons lichaam soms tekortschiet, zijn we als mensen wel enorm inventief. We hebben manieren gevonden om deze verborgen werelden hoorbaar en zichtbaar te maken er zo in rond te lopen. Dat geldt ook voor de wereld van het allerkleinste. Elke ontdekkingstocht staat of valt met de juiste uitrusting. Als je naar de Noordpool wilt heb je meer aan warme kleren en een slee met honden dan aan een pak van Hugo Boss en een BWM. En wil je naar Mars, dan heb je een raket nodig. En bij onze reis, het afdalen in de wereld die nog kleiner is dan het DNA, heb je een deeltjesversneller nodig. Al lang geleden ontdekten mensen dat je door een ingenieuze combinatie van lenzen objecten die ver weg waren ‘dichterbij’ kon halen: de telescoop. Toepassingen te over, van scheepsvaart, oorlog, en het bestuderen van wilde dieren tot de astronomie zoals bijvoorbeeld de ontdekking van de ringen van Saturnus door onze eigen Christiaan Huygens. Maar ook ‘de andere kant op kijken’ lukte: de microscoop. We kennen allemaal het beroemde voorbeeld van Antoni van Leeuwenhoek die de wereld van bacteriën ontdekte. En hoewel mensen in de eeuwen erna steeds betere lenzen leerden maken, weten we dat je met een microscoop nooit objecten zult kunnen bekijken die kleiner zijn dan ongeveer een miljoenste meter. Dat is een factor duizend kleiner dan een potloodstreep en zo klein dat we er ons niets meer bij voor kunnen voorstellen, maar de vraag was waarom een microscoop dan niet meer werkt? Als mens zien we dingen omdat licht afketst van voorwerpen en in onze ogen terechtkomt. Nou ketst licht alleen af van voorwerpen die groter zijn dan het licht zelf (dat is een natuurkunde-feitje dat u even van me aan moet nemen), en omdat het licht dat we met onze ogen kunnen registreren ongeveer een miljoenste meter is betekent dat die afmeting het kleinst is dat we kunnen zien. Een fundamentele horde dus, maar gelukkig betekent dat niet dat je bij de pakken neer moet gaan zitten. Het betekent alleen dat je met de technieken die je op dat moment hebt, niet vastloopt. Je moet dus iets slims bedenken. Iets nieuws. Net zoals je bij een ontdekkingstocht een boot nodig hebt als je bij een rivier komt of een ladder als je over een muur heen moet klimmen. En dat is gelukt. De truc is ‘om te kijken zonder je ogen te gebruiken’. Ook met je ogen dicht kun je nog prima het verschil voelen tussen een mes en een vork en in de wetenschap hebben we een soortgelijke methode ontwikkeld om objecten af te tasten. We gebruiken daarbij alleen niet onze vingers, maar gebruiken kleine knikkers (kleine deeltjes eigenlijk) die we op het voorwerp afschieten om vervolgens te kijken hoe deze knikkers afketsen. De manier waarop dat gebeurt vertelt ons namelijk iets over de vorm en eigenschappen van een voorwerp. Dat knikkers anders afketsen van een basketbal dan van een fiets zal duidelijk zijn, maar als je alleen de afgeketste knikkers zou mogen bekijken kunt je je voorstellen dat het heel lastig is om te achterhalen dat het een fiets was waar de knikkers vanaf zijn geketst in plaats van een bureaustoel. Laat staan dat we kunnen herkennen of het een oma-fiets of een racefiets was. Maar het kan wel. Lastig. HEEL lastig! Maar niet onmogelijk. En dat is precies wat we doen als deeltjesfysici. Die knikkers zijn daarmee de vingers waarmee we de wereld aftasten. Ik gebruik hier voor het gemak het beeld van knikkertjes omdat we dat allemaal herkennen, maar eigenlijk zijn het kleine deeltjes. Hoe kleiner die knikkertjes zijn, hoe kleiner de structuren waar ze van afketsen en hoe kleiner de details zijn die we kunnen waarnemen. Een van de gekke dingen die we ontdekt hebben is dat hoe harder een knikkertje of deeltje beweegt, hoe kleiner die wordt. En dat is dan ook de belangrijkste taak van een deeltjesversneller: kleine deeltjes maken. Het sterkste vergrootglas dat we hebben op de wereld is dan ook de grote deeltjesversneller in Genève, de Large Hadron Collider. Daarmee kunnen we structuren van een miljoenste van een miljoenste van een miljardste meter bekijken. Dat is weer zo’n getal waarvan het moeilijk is een idee te vormen, maar laat ik proberen je een idee te geven van hoe klein dat is. We kennen vast allemaal maanzaad dat soms op witte bolletjes zit en we hebben allemaal weleens een dag doorgebracht in een bloedhete auto op weg naar onze vakantiebestemming in Frankrijk. Stel nou eens dat je heel Frankrijk bedekt met maanzaad, dus van Lille tot de Pyreneeën en van Nice tot Quiberon. Eén zo’n maanzaadje ten opzichte van de oppervlakte van Frankrijk is dezelfde fractie als het kleinste brokstukje dat we kunnen bestuderen tot een meter. Waanzinnig! Naast de materie aftasten heeft een deeltjesversneller nog een tweede feature. Het blijkt namelijk dat je in een deeltjesversneller de energie van de botsende deeltjes kunt gebruiken om ook zelf nieuwe deeltjes te maken. Natuurlijk moeten we al die afgeketste kogeltjes en nieuwe deeltjes ook kunnen opvangen en dat doen we met behulp van deeltjesdetectoren. Dat zijn een soort grote fotocamera’s die ook, zo zullen we zien, in ziekenhuizen gebruikt worden. Daar ga ik in de volgende aflevering meer over vertellen. Overal op de wereld zijn internationale samenwerkingsverbanden op zoek naar antwoorden op de grote onbegrepen vragen uit de natuur. Dat doen ze niet alleen met behulp van de deeltjesversneller op CERN in Genève, maar ik heb ook collega’s die met behulp van een vat vloeibaar gas (Xenon voor de liefhebbers) onder een berg in Italië op zoek zijn naar donkere materie en weer andere collega’s die een fototoestel zo groot als een kubieke kilometer aan het bouwen zijn op de bodem van de Middellandse Zee om te zoeken naar zogenaamde neutrino’s die vanuit het heelal komen en dwars door de aarde vliegen. Bij veel van die onderzoeken spelen Nederlandse onderzoekers een belangrijke rol. Onderdeel van die groep nieuwsgierige natuurkundigen die af en toe ineens linksaf slaan terwijl iedereen rechtdoor loopt. Dromers en avonturiers. Ik ga je in de komende afleveringen meenemen op onze ontdekkingstocht. In de volgende aflevering leren we de wereld van het atoom kennen via de quantummechanica, de atoomkrachten en het besef dat alles op aarde maar uit drie stukjes blijkt te zijn opgebouwd. In de afleveringen daarna hebben we het over het beroemde Standaard Model, exotische zaken als anti-materie en kernkrachten en het dagelijks leven op CERN. En natuurlijk komt ook de ontdekking van het Higgs boson voorbij, een ontdekking die een paar jaar geleden de Nobelprijs heeft gekregen en waar ik en mijn collega’s enorm trots op zijn. En als ik mijn werk een beetje goed doe, dan vind jij het aan het eind van aflevering vier ook volkomen terecht. Zoals beloofd probeer ik ook om bij elke nieuwe stap verder de diepte in (de stap naar nog kleinere structuren van de materie) te laten zien op welke manier de kennis weer in ons dagelijks leven terugkomt. En we sluiten de serie af met de grote open vragen, de mysteries, de vragen waar nog geen antwoord op is. De mysteries waar we als natuurkundigen van wakker liggen. En waar een antwoord op moet zijn. Maar waar dan? De natuurkunde is niet klaar. Kortom: avontuur!See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering varen Ben en Marc naar warmere wateren. We meren aan bij The Voice of Peace, de iconische zeezender die vanuit de Middellandse Zee een boodschap van vrede de wereld instuurde — op initiatief van de onnavolgbare Abie Nathan. Met unieke fragmenten, vergeten jingles en persoonlijke herinneringen duiken we in het verhaal van dit bijzondere schip dat muziek en idealen liet samenvloeien. Wie waren de stemmen aan boord? Wat was de impact op het conflictgebied? En wat blijft er vandaag nog hangen van de droom die op zee begon?

Joep Dohmen is journalist. In zijn loopbaan als onderzoeksjournalist bij De Limburger en NRC Handelsblad nam hij het op tegen politici en topmensen uit het bedrijfsleven. Hij publiceerde, in veertig jaar tijd, bijna duizenden artikelen en zeven boeken. Op 1 mei 2024 nam Dohmen een stap terug uit de journalistiek om vervolgens vanuit Zuid-Limburg naar de Middellandse Zee te fietsen. In zijn reisverslag ‘Tuig van de richel' reflecteert hij op zijn carrière, die getekend werd door strijd, intimidatie en stress. Atze de Vrieze gaat met Joep Dohmen in gesprek.

Diep in de Middellandse Zee zijn wetenschappers druk bezig met de bouw van een enorme telescoop. Je leest het goed: een telescoop onder water. Die speurt de hemel af naar zogeheten neutrino's, mysterieuze deeltjes die vlak na de oerknal ontstonden en waarvan op elk moment duizenden door je lichaam schieten. Wie ze in beeld weet te krijgen, kan op een totaal nieuwe manier naar het heelal kijken. Deze maand was er grote opwinding onder wetenschappers: de telescoop is nog amper af, en nu al deden wetenschappers een belangrijke vondst. Met George van Hal. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Lotte Groenendijk Eindredactie: Julia van Alem en Corinne van DuinSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dag trekken duizenden Gazanen terug naar huis. Maar zowat het hele noorden ligt in puin alsof er een zware aardbeving heeft plaatsgevonden. Geen plaats om te wonen, zei de Amerikaanse president Donald Trump die er nabij de Middellandse Zee luxe resorts wil bouwen. Het is een idee waar niemand in het Midden-Oosten, buiten Israël, achter staat. Meende Trump het echt? Of zit er een andere agenda achter? En wat moet er dan wel met Gaza gebeuren? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Datacenters: door de komst van AI worden ze nog groter en slurpen ze nog meer energie. Zou het dan geen goed idee zijn om ze in de ruimte te installeren? Voorts hebben we het over zonnecrème die je niet alleen beschermt tegen schadelijke stralen van de zon maar die je ook verkoeling biedt, over de kans dat de Middellandse Zee leegloopt (het is al eens gebeurd) en nu eens niet over AI maar wel over AGI: Artificial General Intelligence (AGI) of kunstmatige algemene intelligentie. Kort gezegd: dat is de intelligentie van een machine die de capaciteit heeft om elke intellectuele taak die een mens kan uitvoeren, te begrijpen of te leren. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fluent Fiction - Dutch: Sanne's Journey: Finding Adventure and Self-Love in Amalfi Find the full episode transcript, vocabulary words, and more:fluentfiction.com/nl/episode/2024-12-07-08-38-20-nl Story Transcript:Nl: De zon stond laag aan de horizon en de zee glinsterde in het avondlicht aan de Amalfi-kust.En: The sun hung low on the horizon and the sea shimmered in the evening light at the Amalfi Coast.Nl: De lucht was helder en koud, maar de geur van citroenbomen was warm en uitnodigend.En: The air was clear and cold, but the scent of lemon trees was warm and inviting.Nl: Sanne stond aan de rand van de klif, haar ogen gericht op de oneindige blauwe oceaan die voor haar lag.En: Sanne stood at the edge of the cliff, her eyes fixed on the endless blue ocean before her.Nl: Ze was hier voor de bruiloft van haar jeugdvriend, Joris, en de gedachte vulde haar met vreugde maar ook met moeite.En: She was here for the wedding of her childhood friend, Joris, and the thought filled her with joy but also with difficulty.Nl: De ceremonie zou buiten plaatsvinden, tussen de citroenbomen, met een prachtig uitzicht op de Middellandse Zee.En: The ceremony was to take place outside, among the lemon trees, with a breathtaking view of the Mediterranean Sea.Nl: Sanne voelde zich klein en kwetsbaar in dit grote landschap, gevangen tussen haar veilige leven in Nederland en de belofte van avontuur in haar hart.En: Sanne felt small and vulnerable in this vast landscape, caught between her safe life in the Netherlands and the promise of adventure in her heart.Nl: Joris, altijd de avonturier, had zijn grote liefde, Ines, gevonden in Italië en volgde zijn hart naar de kust.En: Joris, always the adventurer, had found his great love, Ines, in Italy and followed his heart to the coast.Nl: Het was tijdens zijn toespraak, bij het klinken van de glazen, dat de woorden van Joris haar raakten.En: It was during his speech, amidst the clinking of glasses, that Joris' words touched her.Nl: "Liefde en geluk zijn het waard om risico's voor te nemen," zei hij met een glinstering in zijn ogen.En: "Love and happiness are worth taking risks for," he said with a sparkle in his eyes.Nl: "Volg je hart, en alles komt goed."En: "Follow your heart, and everything will be fine."Nl: Zijn oprechte woorden galmden door de avondlucht en vonden een plek in Sannes hart.En: His sincere words rang through the evening air and found a place in Sanne's heart.Nl: Ze had altijd gestructureerd geleefd, veilig binnen de grenzen van wat ze kende.En: She had always lived a structured life, safe within the boundaries of what she knew.Nl: Maar hier, in de gouden schemering van Italië, raakten de muren van haar comfortzone aan het afbrokkelen.En: But here, in the golden twilight of Italy, the walls of her comfort zone began to crumble.Nl: Ze dacht aan haar passie voor fotografie, een droom die ze vaak terzijde had geschoven voor haar carrière.En: She thought about her passion for photography, a dream she had often set aside for her career.Nl: In dat moment, omringd door de liefde en vreugde van de bruiloft, maakte Sanne een besluit.En: In that moment, surrounded by the love and joy of the wedding, Sanne made a decision.Nl: Ze zou de sprong wagen en haar hart volgen.En: She would take the leap and follow her heart.Nl: De reis zou niet makkelijk zijn, dat wist ze, maar het pad van verandering verrijkte haar met hoop en spanning.En: The journey would not be easy, she knew that, but the path of change enriched her with hope and excitement.Nl: Ze glimlachte, een gevoel van opluchting vulde haar hart.En: She smiled, a feeling of relief filled her heart.Nl: Na de bruiloft keek Sanne nog een laatste keer naar de zee.En: After the wedding, Sanne took one last look at the sea.Nl: De sterren kwamen tevoorschijn, fonkelend als beloftes aan de nachtelijke hemel.En: The stars emerged, twinkling like promises in the night sky.Nl: Met hernieuwde moed en klaar voor haar eigen avontuur, keerde Sanne terug naar Nederland, vastbesloten om haar leven anders te leven.En: With renewed courage and ready for her own adventure, Sanne returned to the Netherlands, determined to live her life differently.Nl: Ze had de liefde en kracht gevonden om zichzelf te ontdekken in het stralende landschap van de Amalfi-kust.En: She had found the love and strength to discover herself in the radiant landscape of the Amalfi Coast.Nl: En dit was nog maar het begin.En: And this was only the beginning. Vocabulary Words:horizon: horizonshimmered: glinsterdecliff: klifchildhood: jeugdbreathtaking: prachtigvulnerable: kwetsbaaradventurer: avonturieramidst: tijdenssincere: oprechteboundaries: grenzencrumble: afbrokkelenpassion: passiephotography: fotografieleap: sprongenriched: verrijkteexcitement: spanningrelief: opluchtingemerged: kwamen tevoorschijntwinkling: fonkelendcourage: moedradiant: stralendepromise: belofteceremony: ceremoniestructured: gestructureerdcomfort zone: comfortzonedetermined: vastbeslotenjoy: vreugdedecision: besluitlandscape: landschapstrength: kracht

Ook ver van Parijs, op de Middellandse Zee bij Marseille, strijden sporters om Olympische medailles. Hier worden onder andere de Formula Kite-races gehouden, een nieuw onderdeel op de Olympische Spelen. Wetenschapsredacteur Laura Wismans ziet hoe de kitesurfers dankzij minutieuze innovaties steeds harder kunnen racen. Maar heeft de rest van de wereld daar ook iets aan?Gast: Laura WismansPresentatie: Gabriella AdèrRedactie: Nash Keller Montage: Yeppe van KesterenCoördinatie: Henk Ruigrok van der Werven Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nlZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bureau Buitenland maakt op NPO Radio 1 twee weken lang ruimte voor de Olympische Spelen. Daarom brengen wij hier, in de podcast, onze serie 'Waar is Sarah?' nog een keer ten gehore. Rob Timmerman vaart de helft van het jaar op een reddingsschip op de Middellandse Zee, op zoek naar mensen in verdrinkingsnood. Met name één drenkeling houdt hem nog dagelijks bezig. De pasgeboren baby Sarah, die hij in 2016 uit een rubberboot redde. ‘Wat is er van haar geworden?', vraagt Rob zich af. Radiomaker Laura Stek vraagt zich op haar beurt af: ‘Waarom wil Rob zo graag op zoek naar het inmiddels zeven jaar oude meisje?'.  Laura ontmoet Rob Timmerman in zijn huis in Houten, waar hij aan het inpakken is voor een nieuwe missie op zee. Hij beschrijft hoe hij zeven jaar geleden kortsluiting in zijn hoofd kreeg. Na een dag werken als programmamaker, keek hij s' avonds thuis met zijn kinderen naar het jeugdjournaal en zag hij de beelden van het verdronken Syrische jongetje Alan Kurdi. Hij besloot zijn baan op te zeggen en vertrok naar de Griekse eilanden als vrijwilliger. Niet veel later zat hij aan boord van zijn eerste reddingsmissie op zee. Rob vertelt hoe hij tijdens die eerste missie vanuit een zinkende rubberboot een klein pakketje kreeg aangereikt. Het pakketje bleek een pasgeboren baby, genaamd Sarah, die op hem een onuitwisbare indruk maakte.

Het begon allemaal met één email. Een email naar de Malta Film Commission om toegang te krijgen tot een filmlocaties van Gladiator die normaal gesproken niet toegankelijk is voor bezoekers. Wat volgde was een ongelooflijk avontuur dat podcastpresentator Jeroen Huijsdens naar fantastische filmlocaties op Malta bracht. Locaties gebruikt in films als Gladiator, Midnight Express, Cuttroat Island, Münich, The Count of Monte Cristo én Popeye. Ga mee op reis naar het land dat de titel het Hollywood van de Middellandse Zee ruimschoots verdiend. Kijk voor de volledige shownotes op de nieuwe website: https://www.fantastischefilmlocaties.nl

Een onschuldige schaal met zeevruchten blijkt dé relatietest van Teun en Yvette. Met welke schelpjes vier je je trouwen of je scheiden? Moet je vongole voor in de pasta echt uit Middellandse Zee vissen? Waarom laat Yvette kokkels in zeewater staan? En welk deel van het scheermesjes is het lekkerst? Je hoort het in Etenstijd!Onze sponsor:Storytel: Ga naar story.tel/etenstijd en probeer Storytel nu 30 dagen gratis!Wil je adverteren in deze podcast? Stuur een mailtje naar: Adverteerders (direct): adverteren@meervandit.nl(Media)bureaus: pien@meervandit.nl Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Mijn nieuwe boek Droomland bestellen kan door een mail te sturen aan: droomland@studioenergie.nl Interesse in een presentatie over Droomland? Mail remco@studioenergie.nl In deze aflevering hebben we het over nieuwe sancties van EU die de Russische LNG-export moeten gaan raken. Maar, gaan ze dat ook doen? Is er überhaupt nog toekomst voor Russisch gas? En dus gaat het óók over Power of Siberia 2 en dús over China – Jilles schreef er een artikel over. En wat is er gaande in het Middellandse Zee-gebied, en wat is er niet gaande in de Noordzee? En waarom gaat Jilles binnenkort misschien wel naar Namibië.

Het is nog een kleine maand tot de Europese Verkiezingen, en daarom pakken we groot uit! Bij de Universiteit Maastricht gingen Bas Eickhout van GroenLinks/PVDA en Malik Azmani met elkaar in debat over asiel en migratie. Een van de belangrijkste thema's bij de nationale verkiezingen volgend jaar, en ook bij deze verkiezingen is het in veel landen een belangrijk onderwerp. Om te voorkomen dat vluchtelingen de Middellandse Zee oversteken sluit de Europese Unie steeds vaker migratiedeals met autocratische leiders, die het niet al te nauw nemen met de mensenrechten. Is dat de oplossing om te voorkomen dat zoveel mensen sterven op de Middellandse zee? En ondertussen vergrijst een groot deel van Europa, en staan er talloze vacatures open. Is arbeidsmigratie de enige manier om de Europese economie te bevorderen? Dat en véél meer in een fel en inhoudelijk debat tussen Bas Eickhout en Malik Azmani. We gaan dit jaar richting de Europese verkiezingen verschillende theaters langs door heel Nederland! Dinsdag 21 mei, Koninklijke Schouwburg, Den Haag Met Kajsa Ollongren! Maandag 27 mei, Oude Luxor, Rotterdam Met Saskia Dekkers! Dinsdag 28 mei, Schouwburg, Tilburg Met Diederik Samsom! Zaterdag 1 juni, ITA, Amsterdam Met Joris Luyendijk! Maandag 3 juni, Tivoli Vredenburg, Utrecht Met Beatrice de Graaf! Woensdag 5 juni, De Vereeniging, Nijmegen Met Mart de Kruif! Kaartjes voor alle voorstellingen zijn hier te krijgen! (https://www.vpro.nl/programmas/europa-draait-door.html) Alyabyev: Le Rossignol for Piano (https://www.youtube.com/watch?v=VlpRzyYxXp8)

En de Zuid-Italianen zijn boos, omdat het songfestival San Remo niet is gewonnen door het door hen geliefde liedje. (00:46) Humanitair drama aan Egyptische grens Egypte houdt de adem in op de vooravond van het verwachte grootschalig Israëlisch grondoffensief in Rafah. Onder de Egyptenaren groeit de vrees dat Gazanen noodgedwongen de Egyptische grens zullen oversteken als het tot een aanval komt. Intussen blijven de Egyptische president Sisi en zijn collega's herhalen dat ze geen vluchtelingen willen opvangen. Te gast is correspondent Ruth Vandewalle vanuit Caïro. (11:17) Frontex tipt stelselmatig de Libische kustwacht  Ruim tweeduizend gelekte e-mails schijnen een licht op de samenwerking van Frontex met Libie: het Europese grensagentschap geeft op grote schaal coördinaten door van migrantenboten op de Middellandse Zee aan de Libische kustwacht en verwante milities. Bij hun reddingsacties gebruiken deze groepen veel geweld, migranten worden geslagen met stokken en zelfs beschoten. Zelfs binnen Frontex leidt dit tot stevige kritiek, zo blijkt uit de e-mails die door Lighthouse Reports naar buiten werden gebracht. Te gast zijn journalist Klaas van Dijken van Lighthouse Reports en GroenLinks Europarlementariër Tineke Strik. (21:23) Buitenland Uitgelicht: Italië Zuid-Italianen zijn boos, omdat het songfestival San Remo niet is gewonnen door het door hen geliefde liedje. De Napolitaanse artiest waar het om gaat, probeert zijn fans te sussen en komt op voor de winnares van het festival. Een ruzie tussen Noord en Zuid. Redacteur Sonja Pleumeekers legt uit hoe het zit. Presentatie: Sophie Derkzen

(00:38)Waar is Sarah: #6-Gift Vandaag de laatste aflevering van de serie ‘Waar is Sarah?' Over een reddingswerker op de Middellandse Zee, die op zoek gaat naar een pasgeboren baby die hij in 2016 uit een lekke rubberboot redde. Rob en Laura gaan naar Bologna om te spreken met een sociaal werker die mogelijk meer informatie heeft over baby ‘Sarah'. Daar loopt alles anders dan ze van tevoren hadden bedacht. Wat ze zeker weten is dat Sarah Nigeriaans is. Of Rob en Laura haar eindelijk zullen ontmoeten hoort u in deze laatste aflevering van ‘Waar is Sarah?' Presentatie: Tim de Wit

Het was een belangrijk thema bij de verkiezingen: migratie. Termen als ‘stromen', ‘de migratiecrisis' en grote pijlen op kaarten maken van migratie een soort ongrijpbaar fenomeen. Terwijl: het gaat om mensen. Hoogleraar wetenschapsantropologie Amade M'charek onderzoekt wie precies op de boten stappen, en waarom. Met Pieter van der Wielen praat ze over waarom het belangrijk is de doden in de Middellandse Zee namen te geven, zodat familie weet wat er met hun geliefden gebeurd is. En over haar onderzoek in haar geboorteland Tunesië, naar waaróm mensen naar Europa vluchten. Ze stuit daar op de ongemakkelijke waarheid dat een deel van die oorzaken direct gelinkt is aan onszelf. Presentatie: Pieter van der Wielen Redactie: Mira Zeehandelaar Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(00:46) Waar is Sarah #2: Parallelle werelden In de tweede aflevering van de zesdelige podcastserie ‘Waar is Sarah?' vaart Rob Timmerman op het reddingsschip ‘Sea Watch 3' naar de Search and Rescue zone. In dit deel van de Middellandse Zee verkeren veel mensen in rubberen en houten bootjes in grote nood. Via spraakberichten houdt Timmerman contact met Radiomaker Laura Stek. Zo hoort Stek hoe Rob Timmerman op zee de ene redding na de andere uitvoert. Ze vraagt zich af: wat zijn nu eigenlijk de regels op zee? Met hulp van de Italiaanse researcher Angela wordt de zoektocht naar Sarah voortgezet.  (22:46) Buitenland Uitgelicht: Europa Draait Door Het is vrijdag, dus daarom ook uitgebreid aandacht voor onze podcast Europa Draait Door. Deze week bespreken Arend Jan Boekestijn en Tim de Wit de verkiezingswinst van de PVV. Want wat betekent dat voor Europa, en hoe wordt er vanuit Brussel nu naar ons gekeken? Europa-correspondent Kysia Hekster en politiek journalist Kees Boonman schuiven aan.  Presentatie: Sophie Derkzen

Vandaag in Spijkers met Koppen: is de Kandinsky van het Stedelijk Museum terecht weggehaald en gerestitueerd? Pieter van Os en Emmie Kollau doken in het verhaal. Jong geleerd is oud gedaan. Fractievoorzitter van D66 Jan Paternotte schuift aan met zijn oud-aardrijkskunde leraar Jan Schroten. Stefan van Leeuwen en Jesse van der Pluijm willen meer zang en vooral meer sfeer bij de Oranje-wedstrijden. Ze leggen uit hoe ze dat aanpakken. In Zuid-Limburg krijgt de natuur een belangrijke stem in de besluitvorming. Raadslid Franklin Boon legt deze primeur uit. Komende week verschijnt een grote film over een kleine man: Napoleon. Maar ons beeld van deze heerser klopt voor geen meter, zegt kenner Patrick Buch. Ayla Emmink vaart voor Artsen Zonder Grenzen op de Middellandse Zee en vertelt wat er in de achtertuin van Europa afspeelt. Inge Misschaert onderzocht de verzameldrift van verzamelaars en verzamelde ze allemaal in haar boek over verzamelingen. Tot slot is er live muziek van Handsome Poets, cabaret van Kiki Schippers, Martijn Kardol en Vera van Zelm en Lebbis is er met de column.

Waar is Sarah #1: Een groezelig pakketje Radiomaker Laura Stek ontmoet Rob Timmerman in zijn huis in Houten, waar hij aan het inpakken is voor een nieuwe missie op zee. Hij vertelt over zijn werk als reddingswerker op de Middellandse Zee en legt uit waarom hij zo graag wil weten hoe het met de pasgeboren baby Sarah gaat, die hij tijdens zijn eerste missie heeft leren kennen. Laura vraagt zich op haar beurt af: waarom wil Rob dat zo graag weten? Dit is de eerste aflevering van de zesdelige podcastserie 'Waar is Sarah?'

En een bijzondere vriendschap tussen een Amerikaanse vrouw en de Chinese president. (00:43) Frontlinie: Gelukzoekers In een nieuwe aflevering van Frontlinie onderzoekt VPRO-journalist Bram Vermeulen het bedrog in de relatie tussen Europa en Gambia. In het West-Afrikaanse land volgt hij twee typen gelukzoekers: Gambianen die hun land te ontvluchten door een gevaarlijke reis naar Europa te ondernemen en Europeanen op zoek naar liefde op de Gambiaanse stranden.   (11:13) Podcastmakers ‘Waar is Sarah?' over hun zoektocht naar jonge drenkeling Rob Timmerman vaart vijf maanden per jaar op een reddingsschip op de Middellandse Zee, op zoek naar mensen in verdrinkingsnood. Met name één drenkeling houdt hem nog dagelijks bezig: de pasgeboren baby Sarah. Wat is er van haar geworden? In zes afleveringen nemen Rob Timmerman en audio- en documentairemaker Laura Stek de luisteraar mee in hun zoektocht naar Sarah, die vanaf morgen elke vrijdag bij Bureau Buitenland te horen is. Vandaag praten we met de makers over die zoektocht en het maken van de podcast. (00:21) Buitenland Uitgelicht: VS De Chinese president Xi Jinping is op bezoek in de Verenigde Staten, en ontmoet daar niet alleen president Biden maar ook een bijzondere vriendin uit Iowa die hij in 1985 voor het eerst heeft ontmoet. Correspondent Karlijn van Houwelingen over wat die ‘vriendschap' mogelijk kan betekenen voor de relaties tussen China en de VS. Presentatie: Tim de Wit

En Turkse aardbevingsgebied als filmdecor. (00:39) Amerika voert militaire steun aan Taiwan op Verouderde tanks, te weinig raketten en slecht getrainde soldaten: het Taiwanese leger staat er slecht voor. En dat op een moment dat de militaire dreiging vanuit China toeneemt. Reden voor Amerika, de grote steun en toeverlaat van Taiwan, om de militaire steun verder uit te bouwen - tot woede van de Chinezen. Daarover Paul Verhagen, verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies.  (12:02) Migratiecontrole met de Franse slag Frankrijk heeft de grootste moeite om alle migranten op te vangen. En daarom proberen de autoriteiten die tegen te houden waar ze binnen komen: aan de kust van de Middellandse Zee. En dat gebeurt niet altijd op een legale manier. Dat zag althans correspondent Eva Rammeloo, die een kijkje nam aan de chique Côte d'Azur.  (20:50) Buitenland Uitgelicht: Turkije Slachtoffers van het aardbevingsgebied zijn boos op een film die hun verhaal wil vertellen. Collega Cevahir Varan legt uit waarom.  Presentatie: Maaike Schoon

Op de Middellandse Zee is reddingsschip Humanity 1 in een felle competitie verwikkeld met de Libische kustwacht: wie is er eerder bij een vluchtelingenboot? De uitkomst van deze strijd betekent voor de migranten leven of dood – soms letterlijk. Verslaggever Jasmijn Huisman stapte in Italië aan boord van een reddingsschip en was erbij toen er een melding binnenkwam van een vluchtelingenboot in nood.Gast: Jasmijn HuismanPresentatie: Egbert KalseRedactie: Nina van Hattum & Mila-Marie BleeksmaMontage: Bas van WinCoördinatie: Henk Ruigrok van der WervenLees ook het artikel van Jasmijn Huisman: ‘Wij komen uit Europa', zegt de bemanning van de reddingsboot. Onder de migranten breekt er luid gejoel uitHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.