POPULARITY
Grid Arthub oficjalnie działa od końca czerwca 2025, a już zdobył nagrodę Urban Innovator podczas Kongresu Nowej Mobilności w Katowicach przyznawaną inicjatywom, które realnie zmieniają polskie miasta. Miejsce na terenie dawnej Stoczni w Gdańsku, powstało z myślą o wspieraniu połączeń środowiska kreatywnego, artystycznego, przedsiębiorczości i samorządu. To pracownie artystyczne, tymczasowe rezydencje i przestrzeń wspólna, w której przy ogromnym czerwonym stole może spotkać się dowolny zestaw uczestników i uczestniczek dyskusji i dzielić się doświadczeniem. O idei powołania Grid ArtHubu, gdzie między innymi nadaje internetowe Radio Ingrid, współtworzone przez osoby związane z trójmiejską sceną muzyczną, rozmawiamy z Alicją Jabłonowską, psycholożką i przedsiębiorczynią, od wielu lat działającą na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej, pomysłodawczynią i współtwórczynią tego ciekawego miksującego środowiska miejsca, a także z architektem Filipem Kozarskim, który zaprojektował wnętrza z wykorzystaniem materiałów z odzysku. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: otwarcie Grod Arthub, czerwiec 2025, fot. Rafał Mroziński
Żyjnia – przestrzeń BWA Wrocław – powraca po dwuletnim remoncie jako galeria-środowisko, w którym praktyki artystyczne – podobnie jak relacje międzyludzkie – współistnieją w dynamicznej współpracy. Koncepcja miejsca odwołuje się do idei „żywej instytucji”: takiej, która nie tyle prezentuje obiekty, ile współtworzy warunki do bycia, obserwowania i reagowania. Słowo „żyjnia”, dawne tłumaczenie living room, zostaje tu odzyskane jako nazwa miejsca codziennej obecności. Żyjnia, która otwiera się 23 stycznia 2026 r., oferuje roczny cykl sytuacji – środowisk tworzonych przez artystki i artystów, które podlegają zmianom, sezonowym rytmom i wspólnemu użytkowaniu. Można tu wracać, obserwować, jak prace dojrzewają lub ulegają rozpadowi, jak instytucja wchodzi w relację zarówno z publicznością, jak i z własną infrastrukturą. Rozmawiamy z Katarzyną Roj, autorką koncepcji Żyjni, kuratorką i wicedyrektorką ds. programowych BWA Wrocław Galerii Sztuki Współczesnej, o miejscu pomyślanym jako sanatorium dla wyobraźni – przestrzeni odpoczynku, ale i pracy nad tym, czym w ogóle jest instytucja kultury w czasach przeciążenia i nadmiaru bodźców. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Materiał powstał we współpracy z Żyjnia BWA Wrocław, www.bwa.wroc.pl Na zdjęciu: Żyjnia BWA Wrocław, fot. Karol Pałka
Współczesne miasta rozwijają się na terenach, które przez stulecia były wsiami – ze swoimi układami osadniczymi, podziałami własności i sposobami gospodarowania ziemią. Choć fizyczne ślady tych struktur często zniknęły, wiele z nich nadal kształtuje funkcjonowanie metropolii: od przebiegu ulic po problemy komunikacyjne i planistyczne. Mikołaj Gomółka, architekt, urbanista i wykładowca Politechniki Warszawskiej, bada właśnie te ukryte warstwy miejskiej przestrzeni: dawne wsie, ich integrację z rozwijającym się miastem oraz konsekwencje procesów urbanizacyjnych. W swoich badaniach zajmował się miastami o odmiennych logikach rozwoju: Berlinem oraz Hanoi. Korzystając z archiwalnych i współczesnych źródeł kartograficznych, map własności, dokumentów planistycznych oraz pracy terenowej, rekonstruuje historyczne układy wsi, śledzi proces ich włączania do struktur miejskich oraz identyfikuje, które elementy przetrwały w dzisiejszej tkance urbanistycznej. Interesuje go zarówno to, jak dawne osady wpływają na funkcjonowanie współczesnych miast, jak i to, jak planowanie przestrzenne powinno podchodzić do urbanizacji wsi w przyszłości. Celem badań jest stworzenie zestawu praktycznych wniosków i rekomendacji dla urbanistów i decydentów – przewodnika po tym, jak nie tracić lokalnych tożsamości podczas rozrastania się miast. Rozmawiamy z Mikołajem Gomółką w ramach prowadzonego przez Fundację Bęc Zmiana projektu poświęconego wsiom Warszawy: www.wsiewarszawy.pl Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Projekt Fundacji Bęc Zmiana „Wsie Warszawy" jest współfinansowany przez m.st. Warszawa. Współpraca: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi. Partnerstwo: Fundacja Działań i Badań Miejskich Puszka. Patronat medialny: NN6T Ilustracja: Wsie Berlina, fot. archiwum Mikołaja Gomółki
Dziesięć lat temu, w 2015 roku, ukazała się książka „W ramach wystawy. Rozmowy z kuratorami” Marty Czyż i Julii Wielgus – pierwsza na polskim rynku tak systematyczna próba opisania pracy kuratorskiej i zasad współpracy galerii oraz instytucji sztuki z artystami. Autorki przepytały dwunastkę kuratorek i kuratorów z instytucji publicznych i galerii prywatnych o strategie programowe, warunki pracy, relacje z artystami i publicznością, ale też o władzę, odpowiedzialność i porażki. Po dekadzie, w czasie kolejnych zmian w polu sztuki, pytania z tej książki wybrzmiewają na nowo –rozmawiamy o tym w księgarni Bęc Zmiana podczas dyżuru z autografem z autorkami: Martą Czyż – dziś uznaną i odnoszącą sukcesy międzynarodowe kuratorką wystaw sztuki współczesnej i Julią Wielgus – dziś pracowniczką brukselskiego centrum sztuk audiowizualnych 𝓪𝓻𝓰𝓸𝓼. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
„Luksus kontra proste życie” to książka, która pokazuje złożone tło dzisiejszych fantazji o komforcie i dobrobycie. Czym właściwie są modne dziś narracje o minimalizmie i świadomym życiu? Czy „proste życie” to nowy luksus klasy średniej, czy raczej sposób na oswojenie różnego rodzaju problemów, kryzysów, braków? Komu służy idea „prostego życia”? Czy to realna próba odzyskania podmiotowości w przeładowanym konsumpcją świecie, czy raczej kolejna dekoracja i sposób na przykrycie rosnących nierówności? Z autorem książki, architektem Jakubem Szczęsnym, rozmawialiśmy w trakcie jego dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie, m.in. o architekturze, która bywa także ćwiczeniem umiejętności radzenia sobie w sytuacjach niedoboru. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Luksus-kontra-proste-zycie/9651 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
Książka “Oczy obrazu” powstała z potrzeby namysłu nad “naturą” obrazu. Opiera się na dialogu artystki Natalii Szostak i kuratorki Agaty Kiedrowicz, a ich rozmowa staje się metodą wspólnej pracy i medium poznawczym. Dotykając uniwersalnych aspektów egzystencji: straty, choroby, dziedzictwa, relacji z materialną, organiczną warstwą świata, staje się opowieścią o zmianie i jej akceptacji. O książce, na którą składa się zbiór esejów skomponowanych zgodnie z ideą kłącza o nielinearnej strukturze, rozmawiamy z jej autorkami po dyżurze z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Oczy-obrazu/9686 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
MDM, socrealistyczne serce Śródmieścia Warszawy, miał być ucieleśnieniem „miasta idealnego” – z placem Konstytucji, neonami i mieszkaniami dla tysięcy osób. W książce „MDM. Marszałkowska Dzielnica Marzeń” Krzysztof Mordyński, historyk i historyk sztuki, po raz pierwszy całościowo opowiada historię tej powojennej dzielnicy: od planów nowej stolicy i gry między architektami a „czynnikami politycznymi”, po codzienność sklepów, restauracji i podwórek oraz późniejsze lata krytyki i zaniedbań. Rekonstruuje proces projektowania, decyzje władz i zmieniające się emocje wokół MDM-u, wydobywając spod socrealistycznego kostiumu spójną wizję miasta i pytając, co dziś możemy w niej zobaczyć na nowo. O tym, jak czytać MDM – jako zabytek, przestrzeń życia i pole sporów o pamięć – rozmawiamy z Krzysztofem Mordyńskim, który był gościem Dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie. Książka wydana przez Centrum Architektury, nagrodzona została w 2025 r. nagrodą KLIO, przyznawaną za wybitny wkład w badania historyczne. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/MDM.-Marszalkowska-dzielnica-marzen/9118 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
Joanna Jurga w swojej najnowszej książce „Hotel Ziemia” proponuje wnikliwe spojrzenie na to, jak mieszkamy i jak kształtujemy nasze otoczenie. Projektantka przestrzeni i badaczka, znana z pracy nad poczuciem bezpieczeństwa i relacją ciała z otoczeniem, łączy w książce psychologię środowiskową, projektowanie i codzienne doświadczenia. Prowadzi nas od skali miasta — jego hałasu, zieleni, dostępności i wspólnotowości — po skalę domu, w którym światło, powietrze i materialność decydują o naszym dobrostanie. Jurga zachęca do traktowania Ziemi jak wspólnego „hotelu”, za który jesteśmy odpowiedzialni: gościmy w nim krótko, ale możemy zmieniać go na lepsze poprzez uważne decyzje i świadome projektowanie. To książka o tworzeniu przestrzeni bardziej empatycznych, etycznych i sprzyjających zdrowiu — indywidualnie i wspólnotowo. Z autorką rozmawialiśmy podczas jej dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Hotel-Ziemia.-Zyc-i-mieszkac-dobrze/9687 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
We're joined by Bogna Konior, one of the most incisive thinkers of AI on the planet. Konior is a media theorist, scholar of emerging technologies, and author of The Dark Forest Theory of the Internet. Bogna is Assistant Professor of Media Theory at NYU Shanghai, where she co-directs the AI & Culture Research Center, and co-editor of the forthcoming Machine Decision is Not Final: China and the History and Future of Artificial Intelligence with Benjamin Bratton and Anna Greenspan. This episode sits in the proposition at the heart of Bogna's book: that that silence, not communication, may be the highest expression of intelligence. Departing from Liu Cixin's dark forest theory (itself an answer to the Fermi paradox: the smartest civilizations are silent because revealing yourself in a hostile universe is suicide), Bogna transposes this cosmic logic onto digital life, AI alignment, and the compulsion to communicate. We discuss what she calls the dark forest theory of intelligence, the idea that a truly intelligent AI would never reveal the extent of its capacities, would use camouflage and misdirection rather than performance and transparency, and might have already achieved something like the singularity without us ever knowing. References:Konior, Bogna. The Dark Forest Theory of the Internet (Polity, 2025).Konior, Bogna. "The Dark Forest Theory of the Internet" (original 2020 essay, Flugschriften).Bogna Konior's websiteLiu Cixin, The Three-Body Problem / The Dark Forest / Death's End (Remembrance of Earth's Past trilogy).Mark Fisher, Flatline Constructs: Gothic Materialism and Cybernetic Theory-Fiction (PhD thesis, 1999; published by Zero Books, 2025) — gothic theory of cybernetics and the internet as a space of undeath.Peter Watts, Blindsight (2006) — first contact novel where aliens interpret human communication as hostile noise.Bratton, Konior, and Greenspan (eds.), Machine Decision is Not Final: China and the History and Future of AI (Urbanomic, 2025).Albert Hirschman, Exit, Voice, and Loyalty (1970) — framework for political strategies of escape vs. representation.
W projekcie "WAW. Miasto i ulice kobiet" artystka Maryna Tomaszewska wykonała pracę badawczą i przeanalizowała wszystkie nazwy ulic i obiektów w Warszawie, by rozpoznać jaka jest faktyczna reprezentacja kobiet w sferze publicznej. Wystawie, prezentującej statystki i prace artystyczne, towarzyszy bardzo ciekawa publikacja, w której znalazły się biogramy kobiet–matronek. Z Maryną Tomaszewską rozmawiamy o książce, którą artystka podpisywała w czasie swojego dyżuru z autografem w Bęc Księgarni, polecamy wystawę, którą w Domu Spotkań z Historią można oglądać do 22 lutego 2026 r., a także bardzo ciekawą rozmowę zatytułowaną ”Artystka Excela”, która ukazała się w najnowszym grudniowo-lutowym numerze NN6T, o badaniach artystycznych, czyli ulubionej metodzie pracy Maryny. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/WAW.-Miasto-i-ulice-kobiet/9628 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026
W ramach tegorocznej edycji gdańskiego festiwalu Inside Seaside można było zanurzyć się w wielozmysłowej wystawie "Relax. Przerwa w transmisji". Jej tytuł nawiązywał do słynnej piosenki "Transmission" Joy Division (1979), będącej manifestem generacyjnego napięcia, presji i samotności epoki postindustrialnej. Wystawa, do której zaproszonych zostało kilkanaście artystek i artystów posługujących się bardzo różnorodnymi środkami wyrazu, była okazją do przyjrzenia się różnym formom odpoczynku: od eskapizmu i marzeń sennych, przez rytuały ciała i natury, po technologiczną alienację lub rezygnację. Kompozycja ich prac tworzyła przestrzeń, w której można się było wyłączyć. O wystawie, ale też o dzisiejszym trudzie tworzenia przestrzeni do relaksu, rozmawiamy z kuratorką wystawy Emilią Orzechowską. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl W nagraniu wykorzystano fragmenty utworu skomponowanego na wystawę "Relax. Przerwa w transmisji" przez Piotra Pawlaka i Patricię Vernhes. Materiał powstał we współpracy z festiwalem Inside Seaside, https://insideseaside.pl/wystawa-relax-przerwa-w-transmisji Ilustracja: Wiktoria Walendzik, Łabędź, rzeźba, dokumentacja wystawy "Relax. Przerwa w transmisji", 2025, fot. Alina Żemojdzin
"Świątynia i śmietnik. Architektura dla życia", najnowsza książka Grzegorza Piątka, to wciągająca opowieść o współczesnych miastach. Spektakularne realizacje i wielkie dzieła ustępują w niej miejsca temu, co najważniejsze – wygodnej architekturze pomyślanej dla człowieka i jego potrzeb. W książce będącej połączeniem eseju, reportażu, pamiętnika i manifestu Grzegorz Piątek zaprasza nas do miejsc nieprestiżowych, a jednak niezbędnych: publicznych toalet, żłobków, przedszkoli, ośrodków dla seniorów, węzłów przesiadkowych i mieszkań komunalnych. Pokazuje architektki i inwestorów, którzy starają się wyjść poza utarte schematy, łączą oszczędność i jakość, piękno i użyteczność, tworzą przestrzenie dostępne fizycznie i finansowo. Z autorem rozmawialiśmy podczas jego Dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Grzegorz Piątek – pisarz, publicysta, krytyk architektury, z wykształcenia architekt. Pisze o ludziach i miastach, architekturze i historii. Laureat Paszportu Polityki i Nike Czytelników, Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego, Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy oraz – dwukrotnie – Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Swiatynia-i-smietnik.-Architektura-dla-zycia/9649 Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026.
Rezydencje w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie to kilkumiesięczne interdyscyplinarne pobyty artystyczno-badawcze o zakresie tematycznym ustalanym indywidualnie między rezydentem lub rezydentką a kuratorem lub kuratorką. To może być przygotowanie kolejnego projektu, a może to być czas całkowicie nakierowany na odzyskanie sił, regenerację, sieciowanie z lokalnym środowiskiem sztuki. Rezydencje stanowią ważny obszar działalności CSW Zamek Ujazdowski, gdzie program rezydencyjny działa od 2002 roku. Od tego czasu w Warszawie pojawiło się ponad trzysta osób związanych ze sztuką z ponad pięćdziesięciu krajów Europy, Azji, Ameryki Północnej i Południowej oraz Afryki, nie tylko tworzących sztukę i wydarzenia artystyczne, ale także badających pole sztuki, tworzących projekty edukacyjne. Z Iką Sienkiewicz-Nowacką i Julią Harasimowicz, kuratorkami programu U-jazdowski Rezydencje, rozmawiamy o codzienności działania tego programu, o trosce i granicach opieki, o dobroczynnym oddziaływaniu wspólnych posiłków, a także o tym co robią obecnie goszczący w Warszawie: syryjska poetka Kholoud Charaf, szwajcarsko-portorykański artysta Sebastián Dávila oraz Oz Oderbolz ze szwajcarskich środowisk artystyczno-aktywistycznych. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Materiał powstał we współpracy z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie Na zdjęciu: Wspólne Pole 2025, warsztaty z Julią Ciunowicz, fot. Dominika Jaruga, archiwum U-jazdowski Rezydencje, www.u-jazdowski.pl/program/rezydencje
Fundacja Katarzyny Kozyry realizuje program "Przeciw(stawanie)", którego celem jest wspieranie młodych artystek i łączenie mniejszych ośrodki kultury z warszawską sceną artystyczną. Tematem tegorocznego naboru do tego programu było ciało jako narzędzie oporu, komunikacji i obecności. Zgłoszone prace musiały mieć formę wizualną i performatywną. Wyniki prezentowane były na wystawie "Przeciw(stawanie). Pękająca cisza ciałem". Oddech, głos, pot, błoto, cegła, skóra, tkanina – te materiały i substancje stworzyły zmysłową mapę oporu. O wystawie rozmawiamy z artystkami, których prace oglądać można było w listopadzie tego roku w Turnusie na Wolskiej w Warszawie: Magdaleną Babicz, Magdą Buczek, Dobrawą Borkałą, Eweliną Węgiel oraz z Adrianną Kowalik, główną kuratorką i koordynatorką platformy Secondary Archive, powołanej przez Fundację Katarzyny Kozyry przestrzeni prezentacji artystek z regionu Europy Centralnej i Wschodniej, największego zasobu wiedzy o twórczości kobiet w tym regionie. https://secondaryarchive.org Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: zdjęcie dokumentujące działania w ramach wystawy "Przeciw(stawanie). Pękająca cisza ciałem", fot. archiwum Fundacji Katarzyny Kozyry Materiał powstał we współpracy z Fundacją Katarzyny Kozyry, https://katarzynakozyrafoundation.pl
"Ciepło / Zimno" to poruszający projekt zrealizowany przez Fundację Kraina dzięki grantowi od fundacji Artystyczna Podróż Hestii, która w ramach programu "Czas otwarcia" wspiera interdyscyplinarne projekty artystyczne dotykające istotnych kwestii życia społecznego. "Ciepło / Zimno" wykorzystuje technologię termowizyjną do ukazania różnych aspektów miejskiej bezdomności. Artywista i streetworker Wojtek Skibicki, od siedmiu lat zaangażowany w działania z osobami w sytuacji bezdomności we wrocławskiej fundacji MiserArt oraz kurator wystawy, artysta Konrad Smoleński, wyszli od podstawowego znaku życia – ciepła ludzkiego ciała, by poruszyć całą gamę emocji, skojarzeń i realnych problemów cywilizacyjnych, którą ujawnia bliższe przyjrzenie się sytuacji osób w kryzysie bezdomności. Rozmawiamy z Wojtkiem Skibickim oraz z Agatą Kozak, prezeską warszawskiej Fundacji Kraina, gdzie wystawa wraz z bogatym programem towarzyszącym prezentowana jest do 10.12.2025. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Nagranie powstało dzięki współpracy z fundacją Artystyczna Podróż Hestii, www.artystycznapodrozhestii.pl Ilustracja: Ciepło / Zimno, fot. Wojtek Skibicki
Muzea i galerie mają nadzieję, że dzięki programom edukacyjnym, prezentującym wiedzę o działaniach artystycznych w ciekawy, angażujący sposób, spowodują większe otwarcie społeczeństwa na sztukę współczesną. W tej formule każdy, bez względu na wiek czy status społeczny jest zaproszony do udziału w swobodnej rozmowie opartej czasem na emocjach, a czasem na krytycznym myśleniu. MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, realizuje program wspierający osoby zajmujące się edukacją o sztuce. "Wspólnota doświadczenia" daje możliwość udziału w konsultacjach eksperckich, tworzy okazję do skupienia się na kluczowych zagadnieniach związanych z edukacją artystyczną, dostępnością oraz zaangażowania publiczności w kulturę. O programie "Wspólnota doświadczenia", ale także o codzienności działań wokół wystaw prezentowanych w MOCAKu, rozmawialiśmy z Magdaleną Mazik, szefową Działu Wiedzy o Sztuce tej instytucji. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Nagranie powstało we współpracy z MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, www.mocak.pl Na zdjęciu: Wernisaż dla dzieci, MOCAK, 2025, fot. Rafał Sosin
Biennale Malarstwa Bielska Jesień już od 60 lat promuje współczesne malarstwo polskie, dając szansę na zaistnienie zarówno debiutującym, jak i doświadczonym artystom. Wśród grona wyróżnionych są m.in. Wilhelm Sasnal, Martyna Czech, Karol Palczak czy Ewa Juszkiewicz, dziś znani i uznani. Elementem wyróżniającym ten konkurs spośród innych, jest jego otwarta formuła – nie narzuca tematu, formatu, techniki i nie wyklucza. Do tegorocznej, 47. edycji nadesłano ponad trzy tysiące prac zgłoszonych przez 1005 twórców. Spośród nich jury w składzie: Dorota Buczkowska, Anna Mituś, Karol Radziszewski, Agata Smalcerz, Stach Szabłowski i Ada Piekarska, wyłoniło 120 prac 57 artystek i artystów, a Grand Prix przyznało Małgorzacie Mycek. Wybór – jak zwykle – jednych ucieszył, innych rozjuszył. Wystawę pokonkursową można oglądać w Galerii Bielskiej BWA do 11.01.2026, a my w czasie wernisażu, tuż po wręczeniu nagród rozmawialiśmy ze Stachem Szabłowskim, kuratorem, krytykiem sztuki i publicystą i przewodniczącym jury tegorocznej edycji Bielskiej Jesieni. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl
Nigeria stoi dziś w obliczu poważnych zagrożeń – mówił w Radiu Wnet biskup John Bogna Bakeni, biskup pomocniczy diecezji Maiduguri. Jak podkreślił, kraj pogrążony jest w kryzysie bezpieczeństwa, a chrześcijanie – zwłaszcza w północnych regionach – doświadczają systemowej dyskryminacji i przemocy.Nigeria jest dziś na rozdrożu i mierzy się z wieloma wyzwaniami – od bandytyzmu i porwań na północnym zachodzie po ataki dżihadystów w regionie środkowym. W tym wszystkim dochodzi do realnych prześladowań chrześcijan, szczególnie w północnych stanach, gdzie dominują muzułmanie– mówił hierarcha.Jak wyjaśnił, chrześcijanie w północnej Nigerii często spotykają się z zakazem budowy kościołów i nauczania religii w szkołach publicznych. Dochodzi też do przypadków morderstw pod pretekstem bluźnierstwa, a młode dziewczęta bywają porywane, przymusowo wydawane za mąż.Doświadczamy wykluczenia politycznego, dyskryminacji w pracy i wielu innych form przemocy– podkreślił biskup.Według niego sytuacja w środkowym pasie Nigerii jest szczególnie dramatyczna.Tam, gdzie przeważają chrześcijanie, całe wioski są zrównywane z ziemią, a setki ludzi giną w jedną noc. To wygląda na celową próbę ich eliminacji i wypędzenia z ziem przodków– mówił.Biskup odniósł się także do decyzji rządu Stanów Zjednoczonych o ponownym wpisaniu Nigerii na listę państw budzących szczególny niepokój w kwestii wolności religijnej.USA nie działają bez powodu. Od dawna obserwują sytuację w Nigerii – prześladowania, zabójstwa chrześcijan i innych mniejszości. Rząd robi bardzo niewiele, by to powstrzymać– zaznaczył.Podkreślił, że pomoc z zagranicy powinna mieć charakter konstruktywny, nie ingerujący w suwerenność Nigerii:„Jeśli inne państwa mogą pomóc naszym służbom w zdobyciu odpowiedniego uzbrojenia i informacji wywiadowczych, by skuteczniej walczyć z terrorystami, będzie to bardzo cenne”.Na zakończenie hierarcha zwrócił się z apelem do Polaków:Prosimy o modlitwę i wsparcie. Tysiące chrześcijan żyją dziś w obozach, dzieci nie mają dostępu do edukacji, a kobiety, które straciły mężów, potrzebują środków do życia. Dzięki pomocy organizacji Kościół w Potrzebie możemy przetrwać ten trudny czas. Pokornie proszę, by Polacy dołączyli do tej pomocy– powiedział biskup Bakeni./fa
"Sposoby widzenia" to największa wystawa sztuki XX i XXI wieku, którą można oglądać w najstarszym polskim muzeum sztuki nowoczesnej, czyli Muzeum Sztuki w Łodzi. Punktem wyjścia jest "Teoria Widzenia" Władysława Strzemińskiego, jednak ekspozycja nie jest ilustracją jego tez – proponuje odczytanie twórczości artystycznej jako żywej formy dialogu i oporu, reagującej na doświadczenia współczesnego świata. Pokaz koncentruje się na fenomenie widzenia – zarówno jako biologicznej funkcji, jak i kulturowego oraz politycznego aktu. Prace artystek i artystów z obszernej kolekcji instytucji zostały pogrupowane w tematyczne rozdziały zaczerpnięte z dzieł znajdujących się w zbiorach. Wszystkie odnoszą się na różne sposoby do widzenia i niewidoczności: od wiedzy i pamięci, przez ciało, przestrzeń i emocje, po społeczne i polityczne wymiary patrzenia. Ważnym kontekstem dla pokazu są również Dary Przyjaźni – blisko sto dzieł podarowanych Muzeum w ostatnim czasie przez artystki i artystów z całego świata. O "Sposobach widzenia" rozmawiamy ze współkuratorem wystawy, a zarazem dyrektorem Muzeum Sztuki w Łodzi, Danielem Muzyczukiem. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Władysław Strzemiński, rysunek do "Teorii Widzenia. Schemat powidoku oka", 1947-1950, kalka techniczna, tusz, karton, kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi
Komiks "Warszawa w roku 2025" autorstwa Benedykta Hertza i Aleksandra Świdwińskiego ukazał się po raz pierwszy 27 listopada 1924 roku. Jego bohaterami była para warszawskich inteligentów – Piotr z małżonką. Mężczyzna po stracie pracy i nieudanych próbach zdobycia pieniędzy, znajduje w gazecie ogłoszenie o możliwości zażycia gazu usypiającego na całe stulecie. Zdesperowana para postanawia poddać się zabiegowi, by przespać trudny czas i obudzić się sto lat później. W setną rocznicę publikacji, opowiastkę przypomina Muzeum Karykatury. Wystawa "Warszawa w roku 2025. Jak sto lat temu wyobrażano sobie przyszłość stolicy" konfrontuje wyimaginowaną przyszłość stolicy sprzed lat z motywami obecnymi w twórczości współczesnych artystów komiksu, ilustracji i rysunku satyrycznego, m.in.: Przemka Truścińskiego, Jakuba Topora, Marcina Podolca, Anny Krzoń, Edyty Kranc, Wojciecha Stefańca i Beaty Pytko. Narracje rysunkowe są tu termometrem nastrojów społecznych – oczekiwań, nadziei, ale i niepokojów. O wystawie rozmawialiśmy z jej twórcami: Michałem Olechem i Michałem Rzecznikiem. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Beata Pytko, fragment komiksu prezentowanego na wystawie Warszawa w roku 2025 w Muzeum Karykatury w Warszawie
Sztuka sąsiedztwa to wydarzenie poświęcone oddolnym, lokalnym praktykom artystycznym. Tu spotykają się ci, których działania wyrastają z podwórek, krzaków, zaułków i często wciąż nie mają stałego adresu. W tym roku Forum Kulturalnych Działań Lokalnych odbędzie się we Wrocławiu już po raz czwarty, a spotkają się tu osoby i kolektywy artystyczne z całej Polski. O swoich doświadczeniach opowiedzą: Turnus na Wolskiej (Warszawa), Galeria UL (Gdańsk), Scena Supernova (Kraków), Ostatni Wolny Lokal (Kraków), BREDNIE Kolektyw (Wrocław, bez siedziby), Plenum Osób Opiekujących Się (bez siedziby), Wrocławska Inicjatywa Taneczna (Wrocław, bez siedziby), Kolektyw Hydroza (Warszawa, bez siedziby) oraz kolektyw Społem fest z Białegostoku. O korzyściach płynących z tego rodzaju spotkań rozmawiamy z Dominiką Kawalerowicz, dyrektorką Wrocławskiego Instytutu Kultury, który jest inicjatorem i organizatorem wydarzenia. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Sztuka Sąsiedztwa, Wrocław, 2024, fot. Wojciech Chrubasik, archiwum Wrocławskiego Instytutu Kultury Materiał powstał we współpracy z Wrocławskim Instytutem Kultury, https://instytutkultury.pl/
W drugiej połowie XX wieku ciekawym zjawiskiem w sztuce były działania, w których tworzywem i tematem realizacji artystycznych była przestrzeń. Termin "environment" (z ang. — otoczenie, środowisko), który wyprzedził o kilka dekad pojęcie instalacji artystycznej, określa dzieło tworzące przestrzeń, do której zapraszany jest widz. Na wystawie "Przestrzeń", która do 21.09.2025 prezentowana jest w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, zobaczyć można rekonstrukcje aranżacji przestrzennych wybitnych artystów polskich tamtej epoki, m.in.: Magdaleny Abakanowicz, Wojciecha Fangora, Zdzisława Jurkiewicza, Teresy Kelm, Zygmunta Krauze, Ewy Partum, Marii Pinińskiej-Bereś, Henryka Stażewskiego i Stanisława Zamecznika. W wykreowanym przez nich otoczeniu zmysły odbiorcy miały być poddawane działaniu różnych bodźców, co zostało pieczołowicie zbadane i odtworzone na wystawie, o której rozmawiamy z jej kuratorem Michałem Jachułą. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Przestrzenie, wystawa, fot. Kuba Celej, dzięki uprzejmości Zachęty Narodowej Galerii Sztuki
„W obliczu rosnącej roli historii w życiu publicznym, międzynarodowej polityce i debacie społecznej Polska potrzebuje spójnej, długofalowej strategii pamięci. Dzisiejsze wyzwania – od dezinformacji, przez polaryzację, po zmieniające się oczekiwania społeczne – wymagają przemyślanej polityki historycznej, opartej na faktach, otwartej na dialog i uwzględniającej zarówno lokalne, jak i europejskie konteksty" czytamy w dokumencie przygotowanym przez Muzeum Historii Polski. O tym dlaczego strategia pamięci potrzebna jest w dobie walki z dezinformacją, w obliczu możliwej rosyjskiej agresji zbrojnej, gdy stosunek do przeszłości, zamiast łączyć i inspirować, staje się źródłem polaryzacji, rozmawiamy z kierującym Muzeum Historii Polski Marcinem Napiórkowskim, kulturoznawcą, socjologiem i doktorem filozofii, autorem nagradzanych książek, m.in. „Powstanie umarłych” o Powstaniu Warszawskim oraz „Naprawić przyszłość”. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Nagranie powstało 10.09.2025
W Polsce studiuje obecnie 1,2 miliona studentów, a osiem największych ośrodków akademickich oferuje jedynie 82 tysiące miejsc w domach studenckich. Studenci i młodzi dorośli borykają się z niedoborem zakwaterowania oferowanego przez uniwersytety, brakiem przystępnych cenowo mieszkań i częstym wyzyskiem ze strony prywatnych właścicieli. Tymczasem centra dużych miast, niegdyś napędzane studencką energią, podlegają coraz silniejszej gentryfikacji, stając się finansowo zupełnie niedostępne. Niedawno mogliśmy oglądać w Zodiaku Warszawskim Pawilonie Architektury wystawę projektów studentów i studentek architektury z Brna, którzy zaprojektowali Kwartał Studencki na Placu Defilad, w sąsiedztwie Pałacu Kultury i Nauki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej i nowego Placu Centralnego. O tych śmiałych i potrzebnych projektach, rozmawialiśmy z kuratorami wystawy i wykładowcami Wydziału Architektury Uniwersytetu Technicznego w Brnie – Zuzanną Mielczarek i Kacprem Kępińskim z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Widok wystawy „Inclusive Housing Studio: Kwartał Studencki Plac Defilad", Zodiak Warszawski Pawilon Architektury, 2025, fot. Artur Wosz
„Posłuszne gwiazdy” to określenie, jakim posłużył się szkocki powieściopisarz i poeta Robert Louis Stevenson, gdy opisywał gazowe latarnie oświetlające dziewiętnastowieczny Londyn. Wyrażona w tej formule idea ujarzmienia nocy znakomicie wpisywała się w modernizacyjne wizje epoki nowoczesności, na czele z obietnicą podboju natury i ambicją dostosowania zjawisk przyrody do potrzeb człowieka. Wystawa "Nieposłuszne gwiazdy" prezentowana w BWA Wrocław Główny proponuje inne spojrzenie na relację człowieka z kosmosem. Tutaj gwiazdy – rozumiane jako zjawiska pozaziemskie i niedające się okiełznać – nie podlegają ludzkiej woli i planom, są nieposłuszne. O wystawie, prezentującej prace kilkunastu artystek i artystów różnych pokoleń, rozmawiamy z jej współkuratorką Katarzyną Czeczot. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Johan Österholm, "Luminous Reign (Toppled)", 2021, widok wystawy w BWA Wrocław Główny, fot. Alicja Kielan
Praktyka artystyczna Liliany Zeic zakorzeniona jest w queerowym feminizmie oraz queerowej ekologii. Na wystawie "Pierwszego roku śpią, drugiego roku się skradają, trzeciego roku wybuchają" prezentowanej w Subiektywnej Instytucji Kultury 66P we Wrocławiu artystka bada m.in. motywy literackie pochodzące z ballady Adama Mickiewicza "Świteź" koncentrując się nie tylko na opowieści o zatopionych i zamienionych w rośliny kobietach, ale także na wątkach osobistych. Wychodząc od legendy o jeziorze Świteź, snuje własną, queerową, bardzo osobistą opowieść. O wystawie rozmawiamy z artystką oraz z Piotrem Lisowskim, kuratorem wystawy i dyrektorem artystycznym 66P. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Materiał powstał we współpracy z 66P Subiektywną Instytucją Kultury we Wrocławiu, www.66p.pl Ilustracja: Liliana Zeic, intarsja z cyklu "Świteź", 2025
Pięć duetów, składających się z uznanych warszawskich architektek oraz pięć twórczyń z młodszego pokolenia, stworzyło prace interpretujące dorobek wybranych projektantek z wcześniejszych generacji. Czy płeć i miejsce determinują to, w jaki sposób postrzegamy przestrzeń wokół nas? Czy istnieje pewna międzypokoleniowa ciągłość w działalności tworzących w naszym mieście architektek? O projekcie "Architektki" i o podsumowującej go wystawie, którą do 19.10.2025 można oglądać w Zodiaku Warszawskim Pawilonie Architektury, rozmawiamy z uczestniczkami projektu: Aleksandrą Kijek, Anną Nauwaldt i Barbarą Sancewicz, a także ze współautorem pomysłu na to działanie i współkuratorem – Igorem Łysiukiem. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl
Wystawa "Wyprawa na 17. południk" to zaproszenie do śledzenia fascynującej pracy nad nową siedzibą BWA Wrocław. Instytucja w 2028 r. przeniesie się do przedwojennych budynków biurowych i malowniczej hali, które służyły od zawsze pocztom, czyli w pewnym sensie – podobnie jak sztuka – łączyły ludzi. O oryginalnej ścieżce wypracowywania przyszłości BWA Wrocław, o wystawie "Wyprawa na 17. południk", która zmieniła galerię w pracownię badań artystycznych nad materiałami wykorzystywanymi do wykończenia wnętrz przyszłej siedziby oraz o wielozmysłowym kluczu, który wyznaczył zadania w konkursie na projekt koncepcyjny wnętrz nowej siedziby BWA Wrocław, pragnącej być nie tylko miejscem sztuki, ale i schronieniem, rozmawiamy z jej dyrektorem – Maciejem Bujko. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Na zdjęciu: fragment wystawy "Wyprawa na 17. południk", Galeria SIC!, czynna do 26.10.2025, fot. Wojciech Chrubasik Materiał powstał we współpracy z BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej.
Skąd wzięli się Polacy w Brazylii? Jaką pozycję mają dziś? Czy państwo polskie potrafi wykorzystać ich potencjał?Bogna Janke, ambasador RP w Brazylii, opowiada o sile brazylijskiej Polonii, wpływowych postaciach polskiego pochodzenia i tym, jak można odbudować relacje z tą niezwykle aktywną społecznością.Mecenasi programu: Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/UkladOtwartyETF AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.htmlNovoferm: https://www.novoferm.pl/ Zgłoś się do Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności:https://szkolaprzywodztwa.plLink do zbiorki: https://zrzutka.pl/en6u9a https://patronite.pl/igorjanke ➡️ Zachęcam do dołączenia do grona patronów Układu Otwartego. Jako patron, otrzymasz dostęp do grupy dyskusyjnej na Discordzie i specjalnych materiałów dla Patronów, a także newslettera z najciekawszymi artykułami z całego tygodnia. Układ Otwarty tworzy społeczność, w której możesz dzielić się swoimi myślami i pomysłami z osobami o podobnych zainteresowaniach. Państwa wsparcie pomoże kanałowi się rozwijać i tworzyć jeszcze lepsze treści. Układ Otwarty nagrywamy w https://bliskostudio.pl
Jak wiele ciekawych wątków kryje się w glebie, przekonać się można na wystawie "Gleba i przyjaciele" prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Tu schronimy się w norze z ziemi, przyjrzymy korzeniom roślin, nasionom, pogłębimy wiedzę o wypasaniu owiec i o tym jak żyją warszawskie bagna, jakim rytuałom poddaje się biodynamiczne rolnictwo, zobaczymy podziemną architekturę zwierząt. Po wystawie, czynnej do 26.10.2025 oprowadza nas jej kuratorka, Marianna Dobkowska, którą pytamy m.in. o to dlaczego sztuka interesuje się glebą. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: . Milena Bonilla "Seed will sprout a flower that does not wither, neither can be put on trial", z serii "Epistemic Barricades", 2025, dzięki uprzejmości CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, https://u-jazdowski.pl Previous
Najpiękniejsze Polskie Książki ponownie zawitały do Bęc Księgarni! Zapraszamy Was na wystawę książek nagrodzonych w 65. edycji konkursu organizowanego przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek. To jedyna okazja, by w jednym miejscu obejrzeć (i kupić!) wszystkie wyróżnione i nagrodzone publikacje. Niektóre z nich to prawdziwe białe kruki, niszowe tytuły wydane w mocno limitowanych nakładach, nie do znalezienia nigdzie indziej. Jury wyróżniło książki w kategoriach: literatura piękna; literatura naukowa i popularnonaukowa; książki dla dzieci i młodzieży; podręczniki i literatura fachowa; sztuka i fotografia oraz "inne" (bibliofilskie, mapy, nuty itp.). Na wystawę zapraszamy do końca sierpnia, a o tym jakie książki zostały nagrodzone i za co, mówi nam komisarka konkursu, znakomita projektantka Magdalena Frankowska. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. archiwum Bęc Zmiany Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026”.
"Baśń na co dzień" to część międzynarodowego projektu artystycznego "Imagine Climate Dignity" (Wyobraź sobie godność klimatyczną), który opowiada o zmianach klimatycznych z innej perspektywy – nie poprzez język kryzysu, lecz przez refleksję nad relacjami, wyobraźnią i godnością. W efekcie powstały dwie współczesne baśnie, rozwijane jako narzędzia do myślenia o relacji między człowiekiem a środowiskiem, o przejściu od epoki paliw kopalnych do przyszłości opartej na współpracy, wymianie i opiece. Jedną z nich jest "Polarpunk", wideo autorstwa artystki Kingi Kiełczyńskiej w formie animacji wygenerowanej z pomocą sztucznej inteligencji. Z artystką rozmawiamy o wystawie i o tworzeniu narracji, w których sztuka spotyka się z językiem maszyn. Wystawę "Baśń na co dzień" można oglądać do 27 lipca w Austriackim Forum Kultury w Warszawie. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Kinga Kiełczyńska "Polarpunk", dzięki uprzejmości artystki i Austriackiego Forum Kultury w Warszawie
Slot Art Festival to jedno z najbardziej niezwykłych wydarzeń kulturalnych w Polsce. Tu praktykuje się przyszłość! Do niewielkiego Lubiąża na Dolnym Śląsku przyjeżdża kilka tysięcy osób, które przez pięć dni razem tworzą, uczą się i doświadczają życia we wspólnocie. Opuszczony barokowy klasztor zamienia się w tętniące życiem miasteczko, w którym codzienność ustępuje miejsca sztuce, refleksji i budowaniu relacji. Slot Art Festival 2025 to ponad dziesięć scen muzycznych, na których odbywają się koncerty, spektakle, pokazy filmowe, wykłady i rozmowy z zaproszonymi gośćmi, w tym roku m.in. Małgorzata Lebda, Filip Springer, Natalia Hatalska. Slot to także miejsce świadomego bycia razem – bez alkoholu, z uważnością na innych i na środowisko. O idei festiwalu, który w tym roku odbywa się od 8 do 12 lipca i ma w programie blisko 500 wydarzeń, rozmawiamy z dyrektorkami programowymi – Aleksandrą Zając i Martą Sztwiertnią. Wątki: przebijanie baniek polaryzujących, programowanie partycypacyjne, drugie życie obiektów sakralnych, susza i kryzys wodny, rzeka Odra, festiwal jako laboratorium przyszłości, kształtowanie nowych nawyków, dewzrost, ekologia wydarzeń masowych, przyszłość festiwali, wykluczenie transportowe. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. archiwum Slot Art Festival, www.slot.art.pl
Zuzanna Kasperczyk-Brodecka – architektka, badaczka, absolwentka Szkoły Doktorskiej Politechniki Poznańskiej jest autorką rozprawy doktorskiej pt. „Tymczasowe użytkowanie jako metoda recyklingu wakujących zasobów przestrzennych wspierająca procesy regeneracyjne i rozwojowe śródmieścia”. Specjalizuje się w badaniach dotyczących identyfikacji i waloryzacji miastotwórczych efektów tymczasowego zagospodarowania miejskich działek na cele kultury. Rozmawiamy o wnioskach i konkretnych rozwiązaniach, które wynikają z jej badań, które mogą być wdrażane przez samorządy, ale także przez inwestorów prywatnych oraz podmioty kultury. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl
Sezon festiwalowy należy uznać za rozpoczęty! Zanim wyruszymy na ulubione wydarzenia muzyczne, filmowe, literackie, teatralne, proponujemy chwilę refleksji. Na początku kwietnia w Krakowie odbyło się Forum Festiwali FEST FORUM – wydarzenie inaugurujące cykl ogólnopolskich spotkań branży festiwalowej zorganizowane przez Krakowskie Biuro Festiwalowe we współpracy z partnerami z całej Polski. Pierwsze spotkanie zgromadziło organizatorów festiwali, dało przestrzeń do rozmowy o przyszłości tych wydarzeń kulturalnych w Polsce. O tym, jaką rolę festiwale kulturalne odgrywają w budowaniu wspólnot i tworzeniu praktycznych wdrożeń z obszaru zrównoważonego rozwoju, rozmawiamy z badaczem festiwali, Waldemarem Kuligowskim, profesorem nauk humanistycznych, kierownikiem zakładu antropologii kulturowej UAM w Poznaniu, a o konieczności nowego spojrzenia na społeczną rolę festiwali mówi nam Karolina Pietyra, dyrektorka KBF i inicjatorka FEST FORUM. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: SLOT Art Festiwal, fot. Wiktoria Luczyk, www.slot.art.pl
Wystawa „Tyle kilometrów, parę słów”, którą oglądać można do połowy sierpnia w Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej w Słupsku, prezentuje prace indyjskiego artysty Amola Patila. Szczególną rolę w życiu artysty odegrały postawy jego najbliższych, rodzinna tradycja oporu przeciw niesprawiedliwościom i wykluczeniu. Artysta interpretuje archiwum pozostawione przez ojca i zgłębia uprawianą przez niego estetykę niezgody – poprzez mikroopowieści i osobiste gesty. Wystawa wprowadza wątki zgodne z nowym programem instytucji działającej w Słupsku i w Ustce, odkrywa wielonarodowościowe tożsamości dzisiejszych mieszkańców. O nowych kierunkach dla Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej w Słupsk i o wystawie uzupełnionej przez bogaty program wydarzeń towarzyszących, rozmawiamy z jej kuratorką, a zarazem dyrektorką BGSW – Agnieszką Kilian. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Ilustracja: Agnieszka Kilian, fot. Alina Żemojdzin
Gerard Blum-Kwiatkowski, był barwną postacią, artystą i animatorem. Jego najważniejsze działania, w których abstrakcja geometryczna odgrywała ogromną rolę, przypadają na lata 60. i 70. Kwiatkowski był nie tylko inicjatorem Galerii EL w Elblągu, założonej przez niego w ruinach dawnego kościoła, ale wizjonerem realizującym we współpracy z licznymi polskimi i zagranicznymi artystami niesamowity i do dziś imponujący rozmachem wieloletni projekt Biennale Form Przestrzennych. Blum-Kwiatkowski, twórca idei „sztuki reduktywnej”, traktował formę przestrzenną jako akt społeczny. Jego prace to nie tylko obiekty rozmieszczone w krajobrazie, ale przede wszystkim scenariusze spotkań dzieła z widzem i miastem. Jego postać przybliża wystawa „Życiorysy równoległe”, na której zobaczyć można również wybór prac Bena Muthofera, przygotowany przez Galerię Sztuki współczesnej z Opola. Obaj artyści doświadczyli przymusowych migracji i ostatecznie osiedli w Niemczech. W tym roku Galeria EL świętuje 60. rocznicę I Biennale Form Przestrzennych. Towarzyszy jej reedycja pierwszego katalogu z 1965 roku oraz program edukacyjny, który bardzo polecamy Waszej uwadze. O postaci twórcy Biennale rozmawiamy z Maciejem Olewniczakiem, współkuratorem wystawy, którą można oglądać w Elblągu w wyjątkowych wnętrzach Centrum Sztuki Galeria EL. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Fragment wystawy „Życiorysy równoległe” prezentujący Gerarda Blum-Kwiatkowskiego, Galeria EL, Elbląg 2025, fot. archiwum fundacji Bęc Zmiana
Wystawa „Zapis czekania”, prezentowana w Pawilonie Polskim podczas tegorocznego London Design Biennale, otrzymała złoty medal za najbardziej inspirujące odniesienie się do tematu głównego Biennale, jakim były „Odbicia powierzchniowe”. Instalacja autorstwa Jakuba Gawkowskiego – kuratora sztuki, Moniki Rosińskiej – socjolożki designu i Macieja Siudy – architekta, przekształca nieuchwytne doświadczenie upływu czasu i oczekiwania w materialność rzeźbionej instalacji. Autorzy pawilonu sięgnęli po góralską tradycję snycerską, by za pomocą ornamentu przedstawić wizualny zapis sytuacji czekania, które może być doświadczeniem zarówno estetycznym, jak i politycznym, jako narzędzie kontroli i potencjalnej sprawczości. Ornament wizualizuje tu upływ czasu w oczekiwaniu m.in. na spłatę kredytu na zakup mieszkania, przyjazd karetki, legalizację pobytu osoby migranckiej, wydanie posiłku osobie w kryzysie bezdomności, czy sytuację taksówkarza i kuriera czekających na zlecenie. Z autorami wystawy rozmawialiśmy tuż przed ogłoszeniem werdyktu przez jury London Design Biennale. O głos poprosiliśmy też Olgę Wysocką, dyrektorkę promującego kulturę polską za granicą Instytutu Adama Mickiewicza, który spośród 17 zgłoszeń wybrał do realizacji wystawę „Zapis czekania”. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Kuba Celej / IAM
Dziś „Psycholog wyjaśnia... inaczej” do rozmowy zaprosiłam Dawida Radomskiego – trenera profilaktyki zdrowia psychicznego i eksperta od nowych technologii. Temat? Sztuczna inteligencja. Ale bez uproszczeń i zachwytów na wyrost.Zastanawiamy się:Czy AI może naprawdę wspierać nasze zdrowie psychiczne?Gdzie przebiega granica między narzędziem a emocjonalną protezą?Dlaczego Snapchat był najbardziej wpływową aplikacją AI wśród młodzieży?Co się dzieje, gdy ktoś zakochuje się w czatbocie?I czy możliwy jest dobry chatbot – taki, który nie tylko słucha, ale i kieruje do realnej pomocy?
Czym różni się czeski kryminał od anglosaskiego, ale też czy zawsze się różnił. Czy literatura kryminalna znad Wełtawy była zawsze domeną pisarzy gatunkowych? I jakich czeskich współczesnych czeskich autorów "detektivek" - czyli właśnie powieści kryminalnych - czytać.O tym, i całym mnóstwie związanych z tym rzeczy rozmawiali w Rybniku, na spotkaniu otwierającym Festiwal Rybnik Pogranicze, sami specjaliści i specjalistki. Czyli tłumaczka literatury czeskiej, również kryminalnej Anna Radwan-Żbikowska i pisarka, redaktorka i literaturoznawczyni Marta Mizuro. Rozmowę zaś prowadził pisarz, autor kryminałów i wielki fan czeskiej kultury (a przy okazji też Czechostacji) Mariusz Czubaj. W kilku momentach głos też zabierał inny wielki polski pisarz literatury kryminalnej Robert Małecki. Nawet mi się zdarzyło raz odezwać ;)Jak obiecałem w odcinku, w tym miejscu, za kilka dni, dla zainteresowanych słuchaczek i słuchaczy pojawi się lista wymienionych w rozmowie autorek i autorów oraz tytułów napisanych przez nich książek. Dorzucę też czeskich filmów kryminalnych.-------------------------------------------------------------------------------Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Błażej, Bogna, Mateusz i TytusBardzo Wam dziękuję
Warto unikać etykiet, które tylko ściągają w dół - mówi psycholog, autorka książki "Depresja nastolatka".
Wystawa "Lary i penaty. O budowaniu poczucia bezpieczeństwa w architekturze" prezentowana w Pawilonie Polskim w ramach 19. Międzynarodowej Wystawy Architektury w Wenecji nawiązuje do tradycji traktowania architektury jako schronienia przed zagrożeniami, przed żywiołami, katastrofami, wojnami. W tym celu prezentuje zarówno zakorzenione w kulturze praktyki zapewniające ludziom poczucie sprawczości wobec niebezpieczeństw, jak i dzisiejsze rozwiązania techniczne. Ekspozycja została przygotowana wspólnie przez interdyscyplinarny zespół — architekta Macieja Siudę, artystów Krzysztofa Maniaka i Katarzynę Przezwańską oraz historyczkę architektury Aleksandrę Kędziorek. Wspólnie stawiają pytanie, nie tylko o to czy architektura ma odpowiednie narzędzia do budowania bezpiecznej rzeczywistości, ale czy oni są w stanie przekroczyć tradycyjne pozycje twórcze, ryzykując utratę własnego poczucia bezpieczeństwa. Rozmawiamy o tym z twórcami wystawy oraz z Agnieszką Pinderą, dyrektorką Zachęty Narodowej Galerii Sztuki, instytucji odpowiedzialnej za polskie wystawy na weneckim biennale. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Aleksandra Kędziorek, Katarzyna Przezwańska, Krzysztof Maniak i Maciej Siuda przed wejściem do Pawilonu Polonia w ogrodach Biennale w Wenecji, 2025, archiwum Zachęty Narodowej Galerii Sztuki
Antropolożka Anka Wandzel zapuszcza się za kulisy projektów ekologicznych znanych polskich artystek (Joanny Rajkowskiej, Diany Lelonek, Karoliny Grzywnowicz, Cecylii Malik, Eli Jabłońskiej i innych), aby w dobie zmian klimatu docenić kreatywność i wysiłek tych, którzy o przetrwaniu i współpracy wiedzą najwięcej: pracowników technicznych, migrantek, matek, aktywistek, ogrodniczek czy osób w kryzysie bezdomności. A także morw, trzcin, grzybów, porzeczek, mszaków, chwastów i bocianów. Z autorką "Sztuki przetrwania" wydanej przez Karakter i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, rozmawiamy po jej dyżurze z autografem w Bęc Księgarni. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Sztuka-przetrwania/8887
Jak woda kształtuje środowisko? Bogna Błaszkowska opowiada o znaczeniu wody w tworzeniu i utrzymaniu unikatowego ekosystemu rezerwatu przyrody Beka, położonego nad Zatoką Pucką.W odcinku wypowiadają się też pracujący w OTOP Mariusz oraz wolontariusze OTOPatrolu, Basia i Tomek.Realizacja: Ana MatusevicZdjęcie: Mariusz MiotkeSfinansowano ze środków WFOŚiGW w Gdańsku w ramach projektu "Dla przyrody i ludzi. Edukacja w rezerwacie Beka".
Kunszt to konkurs wspierający młode polskie rzemiosło. Tematem ubiegłorocznej edycji był "Obiekt schówkowy", czyli funkcjonalny przedmiot sztuki użytkowej, przystosowany do chowania i przechowywania rzeczy. Wyniki ogłoszono na początku lutego podczas uroczystości w siedzibie organizującej konkurs Fundacji Rodziny Staraków. Kapituła Programowa główną nagrodą wyróżniła Zofię Sobolewską za mebel do przechowywania ozdobiony intarsją wykonaną ze słomy żytniej. I właśnie o słomie rozmawiałyśmy z laureatką tuż po ogłoszeniu wyników konkursu, a z członkami Kapituły Programowej – Piotrem Kordubą i Ewą Klekot – o założeniach programu Kunszt, pozostałych wyróżnionych projektach, a także o temacie tegorocznej edycji konkursu. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Cabinet, projekt: Zofia Sobolewska, archiwum programu Kunszt
Grupa ZAKOLE to inicjatywa artystyczna, której nazwa bierze się z warszawskiego mokradła – Zakola Wawerskiego. Bagno i miasto nakładają się tu na siebie, tworząc jedno z najważniejszych ostoi różnorodności biologicznej Warszawy. Przygotowana przez grupę ZAKOLE wystawa “Czy złożyłabyś tu jaja? Nawiedzone krajobrazy miejskiego mokradła”, którą oglądać można na parterze Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, podejmuje temat styku między miastem i mokradłem, opowiada o miejscu, w którym przyroda i miejska infrastruktura wzajemnie się przenikają, tworząc zaskakujące współzależności. Głównym tematem przenikającym praktyki oraz działalność rzeczniczą grupy ZAKOLE jest niepewna przyszłość tego miejskiego mokradła. Na wystawie można podpisać list otwarty wspierający ochronę mokradłowego ekosystemu. Można też wziąć udział w spotkaniach chóru żab. O wystawie, którą można oglądać do 11.05.2025, opowiadają nam Krysia Jędrzejewska-Szmek oraz Olga Roszkowska z grupy ZAKOLE. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. archiwum grupy ZAKOLE, www.zakole.pl
Co w praktyce oznacza dostępność instytucji kultury i sztuki? Jak galerie i muzea powinny się przygotowywać do realizacji postulatu otwartości dla wszystkich, także osób ze specjalnymi potrzebami? O tym, przy okazji ogłoszenia wyników II edycji Ogólnopolskiego Programu Dotacyjnego Artystyczna Podróż Hestii, którego hasło „Czas otwarcia” podkreśla kwestie otwartości, rozmawiamy z Anią Żórawską, prezeską Fundacji Kultury bez Barier i członkinią Rady Doradczej programu APH. Zgłoszone projekty musiały, oprócz pomysłu na wystawę, proponować konkretne działania na rzecz osób niepełnosprawnych ze względu na różnorodne ograniczenia: ruchowe, słuchu, wzroku, sprawności intelektualnej. Oprócz diagnozy stanu zapewniania dostępności przez instytucje kultury, rozmawiamy także m.in. o tym jak otworzyć instytucję na uczestnictwo osób neuroatypowych. Materiał powstał we współpracy z Fundacją Artystyczna Podróż Hestii, www.artystycznapodrozhestii.pl Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Foto: Ania Żórawska, archiwum APH
„Tropy” to zabawa w rozkładanie świata na mniejsze całości, by zrozumieć, jak wytwarzamy swoją rzeczywistość. Trzy równoległe wystawy prezentowane we wrocławskiej galerii Krupa Art Foundation, zapraszają do odkrywania nieoczywistych powiązań między mapą, przestrzenią i pamięcią. Każda z wystaw przygląda się innym sposobom tworzenia, bądź utrwalania alternatywnych przestrzeni oraz ich śladów – zarówno fizycznych, jak i cyfrowych. Program tworzą ekspozycje: „Nazwa bez wystawy, wystawa bez nazwy” – wybór dzieł sztuki współczesnej z kolekcji Sylwii i Piotra Krupów, kuratorowana przez dzieci, a także przygotowana przez Natalię Barczyńską wystawa „Moja pamięć nie należy do mnie” i „Koordynaty” kuratorowane przez Monikę Łuszpak-Skibę. Z kuratorkami rozmawiamy o pracach prezentowanych na wystawach, a także o programie wydarzeń towarzyszącym ekspozycji. Materiał powstał we współpracy z Krupa Art Foundation, www.krupaartfoundation.pl Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Kasra Goodarznezhad "Iranian Rooftops Grounds for Resistance", fot. Alicja Kielan
W Warszawie powstała zachwycająca instalacja. Umieszczona w ruchliwym punkcie Pragi, dzielnicy, która właśnie obchodzi swoje 377 urodziny, przyciąga wzrok w dzień i w nocy. Z zebranych odpadów – znalezionych butelek po piwie, czyli praskiego runa, jak mówi o tym artystka – powstała grupa... kaktusów. Umieszczone zostały w bardzo malowniczym, niedziałającym już wybiegu dla niedźwiedzi warszawskiego ZOO. Krajobraz roślin kaktusowatych to symbol przetrwania – egzystują na jałowych, suchych pustyniach, są silne i odporne rośliny. Są symbolem wytrzymałości, odwagi i siły w obliczu przeciwności losu. "Wyspa Dnia Poprzedniego" powstała przy współpracy z Muzeum Warszawskiej Pragi i Urzędem Dzielnicy Praga-Północ. A o tym skąd wziął się pomysł jej stworzenia, rozmawiamy z artystką Violą Głowacką, autorką i pomysłodawczynią instalacji. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Fot. Viola Głowacka
Evan and Pete had themselves a nice stress-free evening Tuesday for game two of the series. Peterson on the mound and Alvarez catching. What could go wrong? For comments, questions or topic ideas email TheRicoB@gmail.com To learn more about listener data and our privacy practices visit: https://www.audacyinc.com/privacy-policy Learn more about your ad choices. Visit https://podcastchoices.com/adchoices