Podcasts about SVO

2026-02-28 | UPDATES #141 | War Without the Vote: US–Israel strikes on Iran, the law they skipped, and the Ukraine knock-on effects. It's Saturday 28 February 2026 and the U.S. is at war with Iran. It finally happened. The United States has launched strikes on Iran alongside Israel — and the White House is calling this “major combat operations.” Is this an unambiguous declaration of war, or something more akin to the Russian phrase SVO “special military operation?”Here's the issue: this is an act that looks and feels like war — without the constitutional process and indeed ritual that's supposed to precede war. No vote. No mandate. No consultation with lawmakers even – which would usually be the minimal possible bar to meet before any such operation. No coalition of allies you can point to and say, “this is collective security.” Just jets, missiles, and the drama of one criminal regime attacking another.----------SUPPORT THE CHANNEL:https://www.buymeacoffee.com/siliconcurtainhttps://www.patreon.com/siliconcurtainhttps://www.gofundme.com/f/scaling-up-campaign-to-fight-authoritarian-disinformation----------A REQUEST FOR HELP!I'm heading back to Kyiv this week, to film, do research and conduct interviews. The logistics and need for equipment and clothing are a little higher than for my previous trips. It will be cold, and may be dark also. If you can, please assist to ensure I can make this trip a success. My commitment to the audience of the channel, will be to bring back compelling interviews conducted in Ukraine, and to use the experience to improve the quality of the channel, it's insights and impact. Let Ukraine and democracy prevail! https://buymeacoffee.com/siliconcurtain/extrashttps://www.patreon.com/siliconcurtainhttps://www.gofundme.com/f/scaling-up-campaign-to-fight-authoritarian-disinformationNONE OF THIS CAN HAPPEN WITHOUT YOU!So what's next? We're going to Kyiv in January 2026 to film on the ground, and will record interviews with some huge guests. We'll be creating opportunities for new interviews, and to connect you with the reality of a European city under escalating winter attack, from an imperialist, genocidal power. PLEASE HELP ME ME TO GROW SILICON CURTAINWe are planning our events for 2026, and to do more and have a greater impact. After achieving more than 12 events in 2025, we will aim to double that! 24 events and interviews on the ground in Ukraine, to push back against weaponized information, toxic propaganda and corrosive disinformation. Please help us make it happen!----------SOURCES: Reuters (Feb 28, 2026): Israel “pre-emptive” strike; US strikes underway The Guardian (Feb 28, 2026): US–Israel joint attack; legality concerns; live updates Washington Post live updates (Feb 28, 2026): airspace closure reporting Axios (Feb 28, 2026): Jeffries / Davidson reactions Statement from Sen. Adam Schiff War Powers Resolution (48-hour report requirement; 60-day limit) (Justia Law)2001 AUMF; 2002 Iraq AUMF (Congress.gov) (United Nations)UN Charter Article 51 (self-defence) (Congress.gov)Legal analysis: TIME explainer; EJIL:Talk! critique (Congress.gov)Newsweek (Feb 25, 2026): regional partners denying basing/launchpad accessKyiv Independent (Feb 28, 2026): Zelensky reaction; Iran–Russia support monitoring (Foreign Policy Research Institute)Reuters (Feb 25–26, 2026): Russia budget stress / oil revenues context CSIS: missile defence inventory constraints (background)Financial Times / Washington Post: US munitions & stockpile concerns (background)----------

Endalok verða rauður þráður í Heimskviðum í dag. Það eru vægast sagt umdeild endalok þáttaraðarinnar Stranger things, en óhætt að segja að það séu margir ósáttir við þau. Svo eru það möguleg endalok almannaþjónustumiðla í Bandaríkjunum. Það er stefna bandaríkjastjórnar að draga úr umfangi þessara miðla sem reka staðbundnar útvarps- og sjónvarpsstöðvar um öll Bandaríkin. Núna séu komnir fjöldi sjálfstæðra miðla og það sé ekki aðeins úrelt fyrirkomulag að ríkið fjármagni miðlana heldur spilli það fyrir sjálfstæðri blaðamennsku. Við tölum við Ingibjörgu Þórðardóttur sem er fyrrverandi fréttastjóri BBC og CNN í Bandaríkjunum. Hún segir umræðuna um að ríkismiðlar hafi of mikil áhrif á fjölmiðlamarkaðinn góða og gilda en hún eigi ekki við Bandaríkjunum. Almannaþjónustumiðlarnir, NPR og PBS, eigi ekki roð í stærstu einkamiðlana og hvarf þeirra hefði lítil eða engin áhrif á þá. En það myndi hins vegar gera fjölmiðlalandslandslagið bæði einhæfara og fátæklegra. Svo er það eitt helsta flaggskip Netflix-streymisveitunnar - Stranger Things. Aðdáendur þáttanna eru margir hverjir vægast sagt ósáttir við hvernig þættirnir enduðu. Sprottið hafa upp ýmsar samsæriskenningar meðal annars um hvort endalokin séu raunveruleg. Duffer-bræður, skaparar þáttanna, eru sagðir hafa misst boltann í blálokin - eða er þetta kannski bara snilldar markaðssetning? Það hlýtur alla vega að vera ákveðin snilld að fá fólk til þess að vera enn að tala um þættina og jafnvel að horfa á þá aftur og aftur, til að finna vísbendingar og lesa milli línanna.

Við kynntumst Ingibjörgu Eiríksdóttur ljósmóður, sérfræðingur í ljósmóðurfræðum og brjóstagjafaráðgjafa í þættinum í dag. Landspítalinn stóð fyrir heiðursmálþingi vegna starfsloka hennar sem sérfræðiljósmóður við spítalann og miðað við erindin sem þar voru flutt þá er óhætt að segja að hún hafi markað djúp spor í faginu og verið fyrirmynd og áhrifavaldur. Ingibjörg er brautryðjandi í umönnun og fræðslu í fjölburameðgöngum, fæðingum og brjóstagjöf á Landspítalanum. Við töluðum við Ingibjörgu á þessum tímamótum, fengum hana til að rifja aðeins upp ferilinn og þróunina í faginu í þættinum. Kjarakönnun sem Gallup framkvæmdi undir lok síðasta árs fyrir norðlenska stéttarfélagið Einingu Iðju sýnir að vaxandi hlutfall félagsmanna hefur þurft að neita sér um læknis- og tannlæknisþjónustu vegna kostnaðar og stór hluti þeirra sem eru með börn á leikskóla er ósáttur við breytingar á opnunartíma og/eða gjaldskrá þeirra og hafa neyðst til að breyta vinnutíma sínum. Þá hefur hlutfall þeirra sem segjast eiga erfitt með að greiða af lánum sínum ekki verið hærra síðan 2019 og yngra fólkið á sífellt erfiðara með að búa sér mannsæmandi líf. Við ræddum við Tryggva Jóhannsson varaformann Einingar Iðju í dag. Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur, í dag sagði hún okkur frá rannsókn sem bendir til þess að sykurneysla fyrstu 1000 daga ævinnar (þ.m.t. á skeiði fósturþroska) getur haft neikvæð áhrif á hjarta og æðaheilsu. Edda útskýrði þetta betur fyrir okkur í þættinum. Tónlist í þættinum í dag Dag eftir dag / Múgsefjun (Eva Hafsteinsdóttir og Hjalti Þorkelsson) Ævintýri / Hrekkjusvín (Leifur Hauksson) Just Breathe / Willie Nelson & Lukas Nelson (Eddie Vedder) Á rauðum sandi / Ylja (Guðný Gígja Skjaldardóttir, Bjartey Sveinsdóttir og Smári Tarfur Jósepsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Það virðist vera sem gufu- eða gusuæði sé runnið á Íslendinga. Framundan er ferðalag sem farið verður í maí og þemað í þessari ferð eru sánur og það verður farið til Eistlands, Lettlands og Finlands og þar verða allskonar mismunandi sánumeðferðir, t.d. með nuddi og dekri inni í sánunum. Leifur Wilberg Orrason og Jura Aku hafa verið að gusa saman í Sækoti, þar sem þau hafa haldið sánagusur. Við ræddum um sánur, gusur, fargufur og alla þessa sánumenningu sem er að myndast á Íslandi. Helga Lára Þorsteinsdóttir safnstjóri RÚV emur til okkar annan hvern mánudag með gullmola af safni RÚV. Í tilefni þess að í gær var konudagurinn haldinn hátíðlegur dró Helga Lára fram úr safninu stuttan fréttaauka sem var fluttur þann 30.júní árið 1950, eða fyrir 76 árum, þar sem ræddust við tvær merkilegar konur; fréttakonan Margrét Indriðadóttir og Margrét Tryggvadóttir húsmóðir. Þar segir frá orlofsferð húsmæðra úr Vestur Húnavatnssýslu um Suðurland. Svo var Örn Úlfar Sævarsson texta- og hugmyndasmiður og spurningahöfundur, lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn. Hann sagði okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Örn Úlfar talaði um eftirfarandi bækur og/eða höfunda: Jötunsteinn e. Andra Snæ Magnason Vegur allrar veraldar e. Sigríði Hagalín Passíusálmarnir e. Hallgrím Pétursson Tónlist í þættinum í dag Leikur að vonum / Ólafur Þórarinsson (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik) Regndropar falla við hvert fet/ Engilbert Jensen (Burt Bacharah, texti Þorsteinn Eggertsson) 1970 Dúddi rádd'okkur heilt / Stuðmenn og Eggert Þorleifsson (Egill Ólafsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Valgeir Guðjónsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Kvikmyndin Trainspotting er þrítug um þessar mundir. Hún kom fyrst í kvikmyndahús 23. febrúar 1996 og hefur síðan öðlast sess í kvikmyndasögunni og er að mörgum talin meðal bestu kvikmynda tíunda áratugarins. Myndin fjallar um vinahóp í Edinborg í Skotlandi sem er djúpt sokkinn í heróínneyslu. En Trainspotting er miklu meira en en saga af ógæfusömum vinum, eins og Dagný Hulda Erlendsdóttir komst að þegar hún spjallaði við Kevin Williamson. Hann var sá sem fyrstur gaf Trainspotting út, þá sem smásögur í menningartímariti. Hann segir að bókin og kvikmyndin hafi verið mikilvæg vopn í menningarstríði verkalýðsins í Skotlandi gegn elítunni í Bretlandi á tíunda áratugnum. Í því stríði hafi verkalýðurinn haft betur. Svo fjöllum við um sögu sjónvarpsstöðvarinnar MTV. Það bárust fregnir af því fyrir áramót að stöðin góðkunna væri að leggja upp laupana. Það er ekki alveg satt, en MTV er ekki svipur hjá sjón miðað við umfang og stöðu sem stöðin hafði eftir að hún var stofnuð árið 1981. Við ætlum að skoða sögu MTV og hvaða áhrif hún hafði á tónlistar- og kvikmyndaiðnaðinn.

í dag er alþjóðlegur dagur móðurmálsins og þvi var tilvalið að fá Kristínu R Vilhjálmsdóttur kennara og menningarmiðlara í fimmu sem varð auðvitað fimm tungumál. Kristín fluttist 6 ára til Danmerkur þar sem hún hefur búið síðan. Hún tapaði íslenskunni og lærði ekki aftur fyrr en á fullorðinsaldri. Kristín sagði okkur sögu sína og talaði um fjársjóðinn sem felst í tungumálum. Svo litum við á það sem gerðist á deginum, heyrðum nýja tónlist og minntumst Haraldar Sigurðssonar eða Halla sem féll frá 18. febrúar

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var í Mannlega þættinum í dag með það sem við köllum Mannleg samskipti, en þau geta einmitt verið talsvert flókin. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, og í dag ræddi hann meðvirkni til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt. Fyrst flutt í Mannlega þættinum 18. sept. '25

Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi var í Mannlega þættinum í dag það sem við köllum Mannleg samskipti. Hann hefur fjallað undanfarna fimmtudaga um áföll og afleiðingar þeirra, sem til dæmis hafa áhrif á samskipti. Svo talaði hann um meðvirkni, til dæmis í uppeldi og þau áhrif sem geta fylgt. Í dag talaði hann svo um innra og ytra virði okkar og hvernig getur verið misræmi þar á milli. Fyrst flutt í Mannlega þættinum 25. sept. '25

Svo fengum við Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafa, sem hefur leitt okkur í gegnum mannlegu samskiptin á fimmtudögum í þættinum, enda geta samskipti verið afar flókin. Nú eru að koma áramót og því skoðaði Valdimar ýmislegt sem kemur upp á slíkum tímamótum og hvernig getur verið gott að snúa sér. Fyrst flutt í Mannlega þættinum 29.des '25

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Unnur Birna Jónsdóttir Backman leikkona. Hún leikur eitt af aðalhlutverkunum í nýrri íslenskri kvikmynd, Röskun, sem var frumsýnd í vikunni. Hún er svo gott sem alin upp í leikhúsinu, en móðir hennar var Edda Heiðrún Backman leikkona. Hún lék sitt fyrsta hlutverk í stórri erlendri sjónvarpsþáttaröð, Örnen, en gekk svo í gegnum langt tímabil þar sem hún vildi alls ekki verða leikkona. Faðir Unnar er myndilstarmaðurinn Jón Axel Björnsson sem var með vinnustofuna sína á jarðhæðinni heima hjá þeim, það var listafólk allt í kringum hana. Við fórum víða í spjallinu með Unni Birnu, ræddum leiklistina, nýju kvikmyndina og ýmislegt fleira í viðtalinu. Svo kom Sigurlaug Margrét auðvitað í matarspjallið í dag. Það var ekki laust við að það hafi verið talsverð vorþrá í því spjalli og heitt súkkulaði kom talsvert við sögu. Tónlist í þættinum í dag Fallegur dagur / Bubbi (Bubbi) Tell Me That it Isn't True / Bob Dylan (Bob Dylan) Trouble / Cat Stevens (Cat Stevens) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Í þættinum í dag verður rýnt í Wuthering Heights, Fýkur yfir hæðir, nýja kvikmyndaaðlögun þessarar klassísku skáldsögu Emily Brontë. Það er Emerald Fennel sem skrifar handritið og leikstýrir og hefur myndin vakið mikið umtal, og sitt sýnist hverjum: kynþokkafull eða bara kjánaleg, um það er deilt. Það er hjartaknúsarinn Jacob Elordi sem fer með hlutverk Heathcliffs og Margot Robbie leikur Cathy. Kolbeinn Rastrick fellir dóm sinn í Lestinni í dag. Við fræðumst svo um Sérstæðuna, dansverk um framtíð án líkama. Rósa Ómarsdóttir danshöfundur hefur í rúman áratug reynt að færa manneskjuna úr miðja dansverka sinna, og núna já, er mannslíkaminn algjörlega fjarverandi - því þannig er auðvitað framtíðin sem blasir við okkur, heilanum verður bara hlaðið upp í skýið og við getum losnað við allan líkamlegan sársauka, þrár og langanir. Svo er það pistill frá rithöfundinum Eiríki Erni Norðdahl. Hann er að velta fyrir sér fjörbaugsgarði og nýjum útlendingalögum.

Í haust unnu Kópavogsbær og Markaðsstofa höfuðborgarsvæðisins greiningu á áfangastaðnum Kópavogi með það að markmiði að vinna hugmyndir um hvernig hægt sé að efla áfangastaðinn. Verkefnið mun nýtast fyrir framtíðarsýn Kópavogsbæjar í tengslum við ferðaþjónustu og einnig í tenglsum við þróun og markaðassetningu á höfuðborgarsvæðinu. Og það er ekki bara Kópavogur sem Markaðsstofa Höfuðborgarsvæðisins er að skoða heldur hefur hún einnig unnið með Hafnarfjarðarbæ og Seltjarnarnesi. Inga Hlín Pálsdóttir, framkvæmdastjóri markaðsstofu Höfuðborgarsvæðisins kom í þáttinn í dag. Hvað er sagnfræði? Þessi spurning er heiti málþings sem Sagnfræðingafélag Íslands og Sagnfræðistofnun stendur fyrir á laugardaginn. Þar munu fimm fyrirlesarar leitast við að svara þessari spurningu sem Sagnfræðingafélagið bar upp fyrir um 20 árum í fyrirlestraröð þar sem sagnfræðingar, listafólk, fjölmiðlafólk og stjórnmálafólk spreyttu sig á spurningunni. Ragnhildur Anna Kjartansdóttir, formaður Sagnfræðingafélags Íslands og Súsanna Margrét Gestsdóttir sagnfræðingur komu til okkar í dag og sögðu frá málþinginu og spreyttu sig á að svara spurningunni, hvað er sagnfræði? Svo kom Valdimar Þór Svavarsson til okkar í mannlegu samskiptin eins og alla fimmtudaga í vetur. Það í dag talaði hann um örmögnun, meðvirkni og öndun. Tónlist í þættinum í dag Gleðin með þér / Þuríður Sigurðardóttir (lagahöfundur ókunnur, texti Helgi Pétursson) Ég gef þér allt mitt líf / Björgvin Halldórsson og Ragnhildur Gísladóttir (Jóhann Helgason, texti Jón Sigurðsson) She's Done it Again / Jóhann Helgason (Jóhann Helgason) Rúllukragapeysan mín / Bítlavinafélagið (Jón Ólafsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Við byrjum þáttinn á gervigreindinni. Eyrún Magnúsdóttir gervigreindarfréttaritari Samfélagsins ætlar að kíkja til okkar og segja okkur frá því sem ber hæst í gervigreindarumræðunni þessa dagana. Í dag segir hún okkur frá meintum tímamótum í þróun gervigreindar, þegar gervigreindin byrjaði að forrita sjálfa sig – og hvaða áhrif það gæti haft á daglegt líf fólks sem tengist gervigreind ekki neitt. Þá fáum við að kynnast verkefninu "Virk efri ár" á Akureyri sem er verkefni sem er ætlað íbúum Akureyrarbæjar sem eru 60 ára og eldri. Gígja Hólmgeirsdóttir ræddi við Héðin Svarfdal, verkefnastjóra lýðheilsumála hjá Akureyrarbæ. Svo ætlum við að rifja upp garðyrkjupistil frá árinu 2011 þar sem rætt var um vetrarklippingar á trjám. Tónlist úr þættinum: PAUL SIMON - 50 Ways To Leave Your Lover. Rae, Corinne Bailey - He Will Follow You With His Eyes (Radio Edit) (bonus track wav). Teitur Magnússon - Kamelgult.

Árið 2024 tóku 48 einstaklingar líf sitt á Íslandi og voru 35 þeirra karlar. Þessi háa tala er ástæða þess að augum er beint að körlum í meistaraprófsrannsókn sem Kristjana Atladóttir geðheilbrigðisfræðingur gerði í geðheilbrigðisfræði við Háskólann á Akureyri og kynnti nýlega niðurstöður úr. Rannsóknin er sú fyrsta hér á landi sem skoðar sérstaklega reynslu ungra karla sem hafa reynt að taka líf sitt en mun færri karlar en konur leita til heilbrigðiskerfisins eftir sjálfsvígstilraun. Sameiginlegur þráður karlana sem rætt var við, var sú upplifun að hafa ekki stjórn á eigin lífi, vera lítils virði og hafa viðvarandi sjálfsásakanir. Þessar upplifanir samræmast kenningum um áhrif áfalla á sjálfsmynd einstaklinga. Kristjana Atladóttir sagði okkur betur frá rannsókninni í þættinum í dag. Verkefnið Léttir er leiklistarsmiðjur og námskeið fyrir börn foreldra sem sótt hafa um alþjóðlega vernd hér á landi. Markmiðið er að efla sjálfstraust, félagsfærni og leikgleði barnanna og notast er við áfallamiðaða nálgun því börnin hafa oft upplifað áföll eins og stríð, aðskilnað frá fjölskyldu og fleira. Þetta er samstarfsverkefni Barnaheilla og Borgarleikhússins og Tótla I. Sæmundsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla og Eva Halldóra Guðmundsdóttir, yfirkennari í Leiklistarskóla Borgarleikhússins komu til okkar í dag. Svo kom Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspjallið. Í þetta sinn sagði hún frá rannsókn sem sýnir að það eru ekki tengsl milli covid bólusetningar og taugaþroskaskerðingar, né einhverfu. Tónlist í þættinum í dag Eitt af blómunum / Páll Óskar (Benni Hemm Hemm og Páll Óskar) Heimahöfn / Fjallabræður (Hákon Guðni Hjartarson Halldór Gunnar Pálsson) Bolludagur! Sprengidagur! Öskudagur! / Ingibjörg Þorbergs (Ingibjörg Þorbergs) Leyndarmál / Bubbi (Bubbi Morthens) (Hvert er hægt að leita? Ef þú eða einhver sem þú þekkir glímir við sjálfsvígshugsanir eða sjálfskaðandi hegðun má alltaf hafa samband við Píeta-samtökin, pieta.is og í síma 552-2218. Þá er hjálparsími Rauða krossins opinn allan sólarhringinn í síma 1717 og netspjall á heimasíðunni 1717.is) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Heldur seinn að gera upp síðasta ár en svona er lífið þegar maður er önnum kafinn, og það er kannski lúxusvandamál. Í þessum þætti skoða ég síðasta ár og nýársheitin sem ég strengdi, hvort þau stóðust, og hvernig þau höfðu áhrif á nýársheit þessa árs. Svo fer ég yfir nýlegar vangaveltur í fjármálum og heilsu, sem og alþjóðamálum. Njótið vel!

Svifrykið sem mælst hefur á höfuðborgarsvæðinu þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir heilsu fólks. Það eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum er krabbameinsvaldandi og í svifrykinu eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda heilsutjóni. Þetta er haft eftir Hjalta Má Björnssyni formanni félags lækna gegn umhverfisvá í viðtali á Vísi í gær. Hjalti kom í þáttinn í dag. Hvað er málfærni? Hvernig er að vera í viðkvæmri stöðu þegar kemur að málfærni? Og hvernig notar fólk málbeitingu og breytileika tungumálsins í sína þágu? Iris Edda Nowenstein, lektor í íslenskri málfræði og máltækni og talmeinafræðingur við Landspítalann kom til okkar í dag og sagði frá erindi sem hún kallar Mál og vald. Við fengum hana til að segja okkur betur frá því í þættinum. Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur kom svo í dag í veðurspjallið. Í framhaldi af viðtali okkar í gær við Andra Snæ Magnason, byrjaði Einar á því að setja stórar og illskiljanlegar tölur, sem Andri nefndi, um jöklaafkomu í samhengi. Svo er það hlýjasti janúar í sögu mælinga í Nuuk á Grænlandi, en á sama tíma kaldasti janúar í Dammörku. Það setti hann svo í samhengi við tíðina hér heima og snjóleysið sunnanlands í vetur. Í lokum sagði Einar frá breytingum framundan í veðrinu, snjókomuspá og sitthvað fleira. Tónlist í þættinum í dag: Einu sinni var / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Svavar Benediktsson, texti Kristján frá Djúpalæk) Ekki bíl / Hrekkjusvín (Valgeir Guðjónsson, texti Pétur Gunnarsson) Vor við flóann / Ragnar Bjarnason (Leon T. René, texti Jón Sigurðsson) Gamla gatan / Kvartett Reynis Sigurðssonar (Oddgeir Kristjánsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Andri Snær Magnason er nýkominn til landsins eftir að hafa fylgt eftir heimildarmyndinni Time and Water, sem gerð er upp úr bók hans Um tímann og vatnið. Myndin hefur verið sýnd til dæmis á Sundance kvikmyndahátíðinni og vakti mikla athygli. Við fengum Andra til að segja okkur frá myndinni og hvernig hún kom til og hver væri munurinn á henni og bókinni. Svo tókum við aðeins með honum stöðuna í loftslagsmálum, því það er auðvitað það sem Andri skrifaði um í bókinni, sem kom út árið 2019, þar sem hann notaði sögur af forfeðrum sínum og ættingjum til þess að fjalla um loftslagsvísindin og þær breytingar sem eru að verða sem hafa áhrif á allt líf á jörðinni. Við ræddum hvernig umræðan hefur breyst undanfarnið, til dæmis þegar Bandaríkjastjórn hefur afturkallað ákvaraðnir um hættu vegna gróðurhúsalofttegunda. Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Gunnar Lárus Hjálmarsson, betur þekktur sem Dr. Gunni. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Gunnar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: Einn, tveir þrír, fjór... Bítlarnir í tímanna rás e. Craig Brown (Þýð. Helgi Ingólfsson) Tune in e. Mark Lewisohn Ævisögur Charles Mingus, Thelonious Monk og Chet Baker Bækur Braga Ólafssonar, Braga Páls Sigurðsson og Ólaf Gunnarsson Kokkáll e. Dóra DNA Bjarmalönd e. Val Gunnarsson Reyndu aftur, ævisaga Magnúsar Eiríkssonar e. Tómas Hermannsson Boy on Fire um Nick Cave e. Matt Mordue The Big Midwwk, Life inside the Fall e. Steve Hanley Tónlist í þættinum í dag: Frost / Pálmi Gunnarsson og Ragnheiður Gröndal (Pálmi Gunnarsson, Ragnheiður Gröndal, Stefán Örn Gunnlaugsson) Frostrósir / Haukur Morthens (Freymóður Jóhannsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Það er óhætt að segja að Jón Sigurður Gunnarsson sem er alltaf kallaður Nonni hafi marga hatta. Hann er fimleikameistari og Íslandsmeistari í kraftlyftingum en hefur hallað sér að listagyðjunni, bæði í tónlist og nú sirkuslistum en hann er meðlimur Sirkus Íslands og tekur þátt í mörgum sýningum bæði hér heima og erlendis. Hann klárar MA gráðu í sviðslistum frá LHí á árinu með fókus á sirkusinn. Nonni kom í FIMMU og talaði um fimm ákvarðanir sem breyttu lífi hans. Svo fjallaði Felix um það sem gerðist á deginum og sagði af magnaðir tónleikaupplifun en hann sá David Byrne á sviði í Berlín ásamt 11 manna hljómsveit á Who is this guy? tónleikaferðinni.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Ólafur Stefánsson handknattleikskappi. Hann er auðvitað búinn að vera talsvert inni í stofum landsmanna í janúar í gegnum sjónvarpstækin sem hluti af handboltastofunni að fjalla um íslenska handboltalandsliðinu á EM karla. Við nutum þess auðvitað að fylgjast með löngum og farsælum ferli Ólafs með landsliðinu og í atvinnumennskunni þar sem hann vann nánast öll verðlaun sem hægt var að vinna og var ítrekað ofarlega á listum yfir bestu handknattleiksmenn í heiminum, ef ekki efstur. Eftir að ferlinum lauk hefur hann brallað ýmislegt, þjálfað og unnið í menntamálum og nú hefur hann stofnað fyrirtæki sem kallast Afreksmanneskjan, en tilgangur þess er að aðstoða ungmenni til að ná árangri í námi og íþróttum. Það er óhætt að segja að það brenni á honum enda fór hann á mikið flug að segja frá. Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag, þar sem Guðrún var nýkomin til landsins frá Ítalíu, forvitnuðumst við um hvað stóð upp úr þegar kom að matarupplifun Ítalíuferðarinnar. Tónlist í þættinum í dag: Upp á rönd / Hjálmar og GDRN (Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir og Sigurður Halldór Guðmundsson) Heyr mína bæn / Ellý Vilhjálms (Panzeri & Salerno, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) Passíusálmur nr. 51 / Ellen Kristjánsdóttir (Jón Ólafsson, ljóð Steinn Steinarr) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

https://solvitryggva.is/ Jón Ásgeir Jóhannesson er einn þekktasti viðskiptamaður Íslandssögunnar. Á árunum fyrir hrun var Baugur Group fyrirtæki hans með meira en 50 þúsund starfsmenn. Svo kom hrunið, og allt það sem á eftir fylgdi. Í þættinum ræða Sölvi og Jón um feril Jóns, eitt hatrammasta tímabil Íslandssögunnar, dómsmálin, seinni hálfleik og margt fleira. Þátturinn er í boði; Caveman - https://www.caveman.global/ Nings - https://nings.is/ Myntkaup - https://myntkaup.is/ Mamma veit best - https://mammaveitbest.is/ Mama Reykjavík - https://mama.is/ Smáríkið - https://smarikid.is/ Ingling - https://ingling.is/

Í byrjun þáttar fáum við til okkar Valgerði Jakobínu Hjaltalín, nýdoktor við Háskóla Íslands, til að fræða okkur um ávaxtaflugur. Svo heimsækjum við Christian Keldsen, framkvæmdarstjóra Sulisitsisut, félag atvinnurekenda í Grænlandi. Og að lokum rifjum við upp heimsókn okkar á kaffinördakaffihús á Akureyri sem farin var í október 2024. Tónlist úr þættinum: Canadian Brass - The flight of the bumblebee. Baker, Julien - A Dreamer's Holiday BIG THIEF - Mythological Beauty. DUSTY SPRINGFIELD - Spooky.

Nýlega voru staðfest smit af skæðri fuglainflúensu í villtum fuglum hér á landi. Dauðir fuglar sem smit greindust í fundust m.a. við Tjörnina í Reykjavík og við tjörn við Ögurhvarf í Kópavogi, en smit af þessari gerð höfðu þá ekki greinst hér á landi frá sumrinu 2023. Andrea Björk Hannesdóttir dýralæknir hjá Dýrheimum kom í þáttinn og fór til dæmis yfir það hvað fólk á að gera finni það dauða fugla og hvað berast að varast, t.d. varðandi gæludýr sem gætu komist í snertingu við smitaða fugla. Við höfum töluvert rætt þriðja æviskeiðið í þessari viku og í dag fengum við góðan gest sem hefur einsett sér að njóta þessa tímabils eins og hægt er. Hann heitir Ísólfur Gylfi Pálmason og á að baki farsæla starfsævi sem kennari, stjórnmálamaður og fleira - hann neitar að leggjast í kör á efri árum og leggur sig fram við að ögra sér, fara upp úr hjólförunum og prófa nýja hluti. Ísólfur sagði okkur frá sundferðum, hjóla- og tjaldferðum og tónlist sem hann lumaði á og ákvað að fá konuna sína til að syngja og reynda tónlistarmenn til að spila á upptökum sem hann hefur gefið út. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Undanfarna fimmtudaga hefur hann einbeitt sér að mannlegum samskiptum á vinnustöðum og í dag talaði hann um kulnun og hvernig hún getur tengst mannlegum samskiptum. Tónlist í þættinum í dag: Líttu sérhvert sólarlag / Sigríður Thorlacius og Valdimar Guðmundsson (Bragi Valdimar Skúlason) Lítill fugl / Ellý Vilhjálms (Sigfús Halldórsson, texti Örn Arnarson (duln.f. Magnús Stefánsson) Morgunljóð til Margrétar / Steinunn Ósk Kolbeinsdóttir (Ísólfur Gylfi Pálmason, texti Pálmi Eyjólfsson) Þrjú tonn af sandi / Haukar (Winfield & Blackwell, texti Þorsteinn Eggertsson) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Er hægt að mæla samfélagsáhrif skapandi greina? Á viðburði sem haldinn var í síðustu viku af Rannsóknarsetri skapandi greina var leitast við að svara þessari spurningu. Og hvort hægt sé að rýna í hvernig skapandi starfsemi mótar samfélagslegar breytingar og hvort þær séu mælanlegar og hvert er gildi þeirra í samtímanum? Þorbjörg Daphne Hall, prófessor í tónlistarfræðum við LHÍ, og Erla Rún Guðmundsdóttir, forstöðukona Rannsóknaseturs skapandi greina komu í þáttinn og sögðu okkur frá. Hvernig vinnum við á fordómum? Það var yfirskriftin á hádegisfundi sem var í gær á vegum Geðhjálpar þar sem fjallað var um fordóma gagnvart andlegum áskorunum og niðurstöður úr nýrri rannsókn voru kynntar. Sigrún Ólafsdóttir, prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands, var með erindi á hádegisfundinum kom í þáttinn og sagði okkur frá því sem þar kom fram. Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í dag sagði hún okkur frá hlutverki Epstein-Barr veirunnar í myndun MS sjúkdómsins. Það var vissulega flókið en hún útskýrði það betur fyrir okkur í þættinum. Tónlist í þættinum í dag: Vorkvöld í Reykjavík / Ragnar Bjarnason (Evert Taube, texti Sigurður Þórarinsson) Bíólagið / Stuðmenn (Valgeir Guðjónsson og Egill Ólafsson) Brotin loforð / Bubbi Morthens (Bubbi Morthens) Heim í Búðardal / Lónlí blú bojs (Gunnar Þórðarson, texti Þorsteinn Eggertsson) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Þriðja æviskeiðið er tími þar sem margir staldra við og endurmeta stöðuna og forgangsröðun. Við forvitnuðumst í dag um hvernig jákvæð sálfræði getur nýst fólki sem komið er á þetta tímabili. Hrefna Guðmundsdóttir vinnusálfræðingur og sérfræðingur í jákvæðri sálfræði stendur fyrir námskeiðinu Þriðja æviskeiðið með augum jákvæðrar sálfræði, hún kom í þáttinn og sagði okkur betur frá þessu. Svo hófst í dag nýr liður hjá okkur í Mannlega þættinum, þar sem Helga Lára Þorsteinsdóttir, safnstjóri RÚV safnsins, mun koma til okkar með gullmola af safni RÚV. Á safninu leynist endalaust af áhugaverðu efni sem gaman er að rifja upp og í dag kom Helga Lára með í farteskinu, í tilefni þess að þjóðin er nýstigin út úr enn einu handboltafárinu, kostulegt innslag frá 1961 þar sem Íslendingar áttu lið á HM í hanknattleik í Þýskalandi og það er ljóst að það hefur mikið vatn runnið til sjávar síðan. Við heyrðum þetta innslag í fylgd Helgu Láru í dag. Í innslaginu heyrðist í fréttamanninum Sigurði Sigurðssyni, Hallsteini Hinrikssyni landsliðsþjálfara, Ásbirni Sigurjónssyni þáverandi formaður HSí og Gylfa Þ. Gíslasyni menntamálaráðherra. Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Guðný Ragnarsdóttir bókasafns- og upplýsingafræðingur á Stofnun Árna Magnússonar. Hún sagði okkur frá því hvaða bækur hún hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Guðný talaði eftirfarandi bækur og höfunda: Seasonal Quartet – Árstíðakvartettinn (samanstendur af 4 bókum: Autumn, Winter, Spring og Summer) e. Ali Smith The Magician (Galdramaðurinn) e. Colm Tóibín. Lausaletur e. Þórdísi Helgadóttur Salka Valka e. Laxness Tónlist í þættinum í dag: Traustur vinur / Upplyfting (Jóhann G. Jóhannsson) Á æðruleysinu / KK (Kristján Kristjánsson) Fyrsti kossinn / Hljómar (Gunnar Þórðarson, texti Ólafur Gaukur Þórhallsson) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var leikstjórinn og leikarinn Benedikt Erlingsson. Eftir að hafa leikið og leikstýrt á leiksviði við góðan orðstír söðlaði hann um og færði sig yfir í kvikmyndirnar og það er óhætt að segja að kvikmyndirnar hans hafi aukið við orðstírinn, Hross í oss, Kona fer í stríð og svo var sjötti og síðasti þáttur Dönsku konunnar sýndur á sunnudagskvöldið, en Benedikt leikstýrði þáttaröðinni og skrifaði hana ásamt Ólafi Agli Egilssyni. Við fórum með Benedikti yfir þetta allt saman, fengum að vita hvar rætur hans liggja, hver var hans lærifaðir sem spilaði lykilhlutverk í því að hann fór að leikstýra og svo auðvitað Dönsku konuna. Svo var það auðvitað matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í dag töluðum við um matarvenjur úr æsku, bæði sem hafa fylgt okkur til dagsins í dag, en líka þeirra sem við höfum snúið baki við. Sumt af því er sakbitin sæla, sumt er bara nostalgía, að minnsta kosti fylgja þeim öllum minningar. Tónlist í þættinum í dag: Smuk som et stjerneskud / Trine Dyrholm (Jørgen Olsen) Glor på vinduer / Trine Dyrholm (Anne Linnet) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Á hverju ári er valin stofnun ársins á vegum og byggir valið á mannauðskönnun hjá starfsfólki stofnana ríkisins og vinnustaði Reykjavíkurborgar o.fl. tæplega 35.000 manns. Á sama degi og úrslitin eru kynnt fer fram málþing um mannauðsmál undir yfirskriftinni Virkni og vellíðan á vinnumarkaði og við fengum Kára Sigurðsson formann Sameykis, en Sameyki stendur fyrir báðum þessum viðburðum, og með honum kom Jakobína Þórðardóttir, deildarstjóri félagsdeildar Sameykis og þau sögðu okkur betur frá. Hvað einkennir góðan leiðtoga? Hvað er þjónandi forysta? Við tölðum við Skúla Ólafsson sóknarprest í Neskirkju og Sirrý Arnardóttur, stjórnendaþjálfara, fyrirlesara, rithöfund og fjölmiðlakonu, en þau standa saman að námskeiði sem kallast Framsækni og forysta - hámarkaðu árangur þinn í starfi og daglegu lífi. Við fengum þau til að svara þessum spurningum og fleirum í dag. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Þrjá undanfarna fimmtudaga hefur hann talað um samskipti á vinnustaðnum. Öll komum við með mismunandi reynslu og bakgrunn í farteskinu inn á vinnustaðinn og það getur verið talsvert flókið að stilla saman strengina svo fólki líði vel og samskipti gangi vel fyrir sig. Í dag tók hann þetta saman og kláraði vinnustaðasamskiptin, að minnsta kosti í bili. Tónlist í þættinum í dag: Bláir fuglar - Grafík (Helgi Björnsson, Rafn Jónsson og Rúnar Þórisson) I Can See Clearly Now - Johnny Nash (lag eftir flytjanda). Down Under - Men at work (Colin Hay og R. Strykert) Meðan nóttin fellur á - Snæfríður Ingvarsdóttir og Memfismafían (Þorsteinn Einarsson og Bragi Valdimar Skúlason) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Við kynntum okkur störf klínískra næringafræðinga í dag, en þeir vinna með fólki á öllum aldri, frá börnum til aldraðra, bæði heima fyrir og á hjúkrunarheimilum og heilbrigðisstofnunum. Rétt og góð næring gegnir lykilhlutverki þegar kemur að heilsunni og í dag er ýmislegt sem getur afvegaleitt á tímum samfélagsmiðla, upplýsingaóreiðu og tískubylgna. Við töluðum við Berglindi Soffíu Ásbjörnsdóttur Blöndal, doktor í næringafræði en hún er nýráðin klínískur næringafræðingur hjá Heilbrigðisstofnun Norðurlands. Það var um nóg að ræða við hana á tímum þar sem margir vita ekki hvar á að finna réttar upplýsingar þegar kemur að næringu. Laufey Lín hlaut Grammy verðlaunin í Bandaríkjunum á sunnudagskvöldið, annað árið í röð og í þakkarræðunni talaði hún sérstaklega um tónlistar- og listakennslu, að hún myndi ekki vera á þeim stað sem hún er í dag ef ekki væri fyrir frábæra kennara. Því var ekki úr vegi að heiðra tónlistarskóla í þættinum í dag, en Tónlistarskóli Akureyrar varð 80 ára 20.janúar sl. Af því tilefni verður haldin heilmikil afmælisveisla í Hofi á laugardaginn og við heyrðum í Unu Björgu Hjartardóttur, aðstoðarskólastjóra og Aðalheiði Jónu Kolbeins Liljudóttur, framhaldsnema á fiðlu og básúnu í dag. Svo var það vísindaspjallið, þ.e. Edda Olgudóttir var reglulega með það í Samfélaginu eftir hádegi á Rás 1, en nú hefur sá þáttur lokið göngu sinni í bili og við gripum því vísindaspjallið á lofti og hún mun koma til okkar á miðvikudögum og miðla til okkar áhugaverðu efni úr heimi vísindanna. Í fyrsta vísindaspjallinu í Mannlega þættinum talaði Edda um rannsóknir sem benda til þess að þau sem fara seint að sofa séu útsettari fyrir hjarta- og æðasjúkdómum en aðrir. Tónlist í þættinum í dag: Reykur / Helena Eyjólfs (Karl Olgeirsson og Trausti Örn Einarsson) Wichita Lineman / Glenn Campbell (Jimmy Webb) Silver Lining / Laufey (Lag og texti: Laufey) Svona er ástin / Buff (Gunnar Þórðarson og Jónas Friðrik Guðnason) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Vetrarhátíð hefst í Hafnarfirði á fimmtudaginn og meðal viðburða er sundbíó þar sem hægt er að horfa á bíómyndina When Harry Met Sally í Sundhöll Hafnarfjarðar og þetta er ekki bara bíó því ungir og upprennandi leikarar fara á kreik í hlutverkum Harry og Sally, og djassband sér um að setja gesti í réttu stemninguna fyrir sýningu með því að leika djasslögin úr myndinni. Jón Agnar Ólason hjá RIFF og Iðunn Gígja Kristjánsdóttir, listrænn stjórnandi sundbíósins, komu í þáttinn í dag. Um þessar mundir eru liðin 50 ár frá því nokkrir íslenskir skíðakappar fóru á Ólympíuleikana í Innsbruch og kepptu í svigi og stórsvigi fyrir Íslands hönd. Þrír frá Akureyri og einn frá Ísafirði. Fjórmenningarnir urði miklir vinir og héldu sambandi alla tíð og í dag eru þeir tveir eftir, Árni Óðinsson og Tómas Leifsson og þeir félagar ætla að halda uppá tímamótin með því að fara á Ólympíuleikana á Ítalíu. Við spjölluðum við Árna og Tómas í þættinum í dag. Svo var að það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni, en í dag ræddi Einar fyrst aðeins um óvenjulegu tíðina undanfarið og einkum snjóleysið sunnan og vestanlands. En svo rifjaði Einar upp með okkur svakalegt óveður sem gekk yfir landið fyrir réttum 35 árum, s.s. 3.febrúar 1991. Það hefur til dæmis ekki orðið svona hvasst á höfuðborgarsvæðinu síðan og vantar bara talsvert upp á það. Við heyrðum brot af fréttaauka sem var í útvarpinu vegna óveðursins og Einar fór betur yfir þetta ofsaveður og afleiðingar þess. Í fréttaaukanum frá 1991 heyrðum við í Atla Rúnari Halldórssyni fréttamanni, Guðmundi Hafsteinssyni veðurfræðingi og fréttamönnunum Jóni Guðna Kristjánssyniog Karli Eskil Pálssyni. Tónlist í þættinum: Bíldudals grænar baunir / Jolli og Kóla (Valgeir Guðjónsson) Hoppsa bomm (á skíðum skemmti ég mér) / Helena Eyjólfs og Hljómsveit Ingimars Eydal (H. Meyer, texti Ásta Sigurðardóttir) It Had To Be You / Harry Connick Jr. ( I. Jones & Gus Kahn) Veðurglöggur / Spilverk þjóðanna (Spilverk þjóðanna) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Nick Fuentes er kristinn þjóðernissinni og kynþáttahatari og vill að hvítir, kristnir karlmenn fari með tögl og hagldir í bandarískum stjórnmálum. Hann hefur sagst vera á móti lýðræði því það steypi saman ólíkum og ósamræmanlegum hagsmunum. Lýðræði leiði alltaf á endanum til þess að þjóðríkið bíði óafturkræfan skaða. Hann segist líka elska Hitler, hefur lagst gegn því að konur séu útivinnandi, talað vel um aðskilnað svartra og hvítra í Bandaríkjunum og hefur almennt spúið hatri sínu á öllum mögulegu þjóðfélagshópum og trúarhópum. En mögulega býr eitthvað annað að baki því. Hvað þýðir það að frægum stjórnmálaáhrifavaldi sé sama um að vera kallaður rasisti, nasisti eða eitthvað annað? Hvað þýðir það að einhver skuli storka samfélagslegum normum með þessum hætti og hvað þýðir það að þannig málflutningur fái hljómgrunn hjá hundruð þúsundum eða jafnvel milljónum víða um heim. Svo fjöllum við um pöndupólitík, en það má segja að pöndur séu krúttlegustu diplómatarnir. Talið er að pöndur í heiminum séu nú um 2.700. Þar af lifa nærri 2.000 villtar í Kína. Kínverjar hafa í áratugi stundað pöndupólitík, ef ríki vilji fá til sín pöndur þurfi þau að vera í góðum samskiptum við yfirvöld í Kína. Og Kínverjar kölluðu til sín tvær pöndur frá Japan í vikunni. Borgaryfirvöld í Tókýó hafa óskað eftir að fá aðrar pöndur í staðinn en þeirri beiðni hefur ekki verið svarað. Ætli svarið velti ekki á því hvernig samskipti Kína og Japans þróast á næstunni?

Leikararnir Bjarni Snæbjörnsson og Vala Kristín Eiríksdóttir kynntust á spunanámskeiði fyrir 10 árum og þau tengdu svo vel að Bjarni spurði hana formlega hvort hún vildi vera vinkona hans. Síðan þá hafa þau ferðast saman, unnið saman og verið til staðar ef eitthvað bjátar á. Við ræddum við þau í þættinum í dag um þennan góða vinskap og ást þeirra á tónlist úr söngleikjum og teiknimyndum, en þau, ásamt Karli Olgeirssyni eru með það sem þau kalla söngleikjastæla í Salnum á næstunni. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá því í síðustu viku, þegar hann var að tala um samskipti á vinnustaðnum, að vera helgaður, eða óhelgaður í vinnunni og svo hvernig meðvirkni getur litað samskiptin þar eins og annars staðar. Eyjólfur Eyjólfsson tenórsöngvari fjallaði um Langspilið og notagildi þess í námi í grunnskóla, í meistaraverkefni sínu í þjóðfræði við Háskóla Íslands. Í dag hefur Langspilið nánast yfirtekið líf hans með ýmsum hætti, hann rekur tónlistarsmiðju þar sem hann kennir á Langspilið, bæði á grunnskólastigi og háskólastigi. Smiðjunni er einnig ætlað að vekja börnin tilumhugsunar um menningararf og alþýðumenningu fyrri tíðar. Eyjólfur kom með langspilið, spilaði fyrir okkur og leyfði okkur meira að segja að prófa. Tónlist í þættinum: Í kjallaranum / Óðinn Valdimarsson og KK sextettinn (Jón Sigurðsson) Þú ert ungur enn / Erling Ágústson (Price og Logan, texti Erling Ágústsson) Limbó Rokk / Ragnar Bjarnason (erlent lag, texti Valgeir Sigurðsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Betri Svefn og Víkurskóli hafa lokið samstarfsverkefni sem markar tímamót í skólaumhverfi hérlendis. Víkurskóli er nú fyrsti svefnvottaði skóli landsins, en svefnvottun felur í sér markvissa nálgun að bættri svefnheilsu starfsfólks. Í verkefninu fékk starfsfólk skólans fræðslu um mikilvægi svefns fyrir líkamlega og andlega heilsu. Jafnframt var starfsfólk skimað fyrir svefnvanda og fékk aðgang að gagnreyndum úrræðum til að bæta svefn og draga úr svefnvanda. Við ræddum í dag við Erlu Björnsdóttur og Ingu Rún Björnsdóttur sálfræðinga hjá Betri Svefn. Svo kom Lilja Sigríður Steingrímsdóttir húkrunarfræðingur og öndunarkennari í þáttinn, en hún sagði okkur frá öndunartækni sem hún kynntist í Sviss og hefur nú kynnt og kennt hér á landi í nærri 19 ár. Listamenn úr Myndlistafélagi Árnessýslu standa þessa dagana að styrktarviðburði til stuðnings 10 ára dreng frá Selfossi sem nýlega greindist með blóðkrabbamein og er alvarlega veikur. Berglind Björgvinsdóttir, formaður Myndlistarfélags Árnessýslu kom til okkar og sagði okkur betur frá þessari söfnun og félaginu. Tónlist í þættinum í dag: Litlir kassar / Þokkabót (Pete Seeger, texti Þórarinn Guðnason)(tekið upp 1974) Ertu viss / Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson, texti Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson) Kramið hjarta / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson) Begin the beguine / Ella Fitzgerald (Cole Porter) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Ingi Agnarsson kallar sig stundum köngulóamann, en hann er prófessor hjá Líf- og umhverfisvísindadeild við Verkfræði- og náttúruvísindasvið HÍ og doktor í þróunarfræði. Ingi sérhæfir sig í köngulóm og hann hefur ferðast á mjög áhugaverða staði í heiminum og uppgötvað fjölda nýrra köngulóategunda, til dæmis á Madagascar. Og ef þú uppgötvar nýja tegund þá máttu gefa henni nafn. Hvernig endar maður fæddur á eyju í Norður-Atlantshafi sem köngulóafræðingur? Við fengum Inga til að segja okkur frá því hvernig þetta kom til og hann svaraði óteljandi spurningum sem vöknuðu hjá okkur þegar við komumst yfir hrollinn að hugsa um stóran hóp af köngulóm. Svo var það Heilsuvaktin með Helgu Arnardóttur. Mikið er rætt um hvers kyns áhrif af völdum breytingaskeiðsins en minna er rætt um sálræna kvilla sem gera oft vart við sig á þessum tíma í líf kvenna. Varnir þeirra falla niður og gömul sár eða áföll vilja oft leita upp á yfirborðið. Harpa Katrín Gísladóttir hefur starfað sem klínískur sálfræðingur í áraraðir, hún segir t.d. kvíða, sjálfsefa, minna sjálfsálit, depurð og jafnvel þunglyndi oft vera fylgifiska breytingaskeiðsins. Hún býður nú upp á námskeið fyrir litla hópa til að gefa konum verkfæri til að takast á við þessa þætti. Helga ræddi við Hörpu á heilsuvaktinni í dag. Tónlist í þættinum í dag: Kónguló / Hafdís Huld (Hafdís Huld Þrastardóttir) Pöddulagið / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir) Hámenningin / Halli Reynis (Haraldur Reynisson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Útvarpsþátturinn Fótbolti.net er tekinn upp á bóndadeginum. Umsjón: Elvar Geir og Tómas Þór. Það eru tveir gestir þessa vikuna. Sá fyrri er landsliðsþjálfarinn Arnar Gunnlaugsson sem ræðir um verkefni ársins 2026 og um þróun liðsins undir hans stjórn. Svo kemur Eyjólfur Héðinsson, nýr yfirmaður fótboltamála hjá Breiðabliki. Hann ræðir um ýmislegt tengt Kópavogsliðinu og sínu starfi. Einnig er rætt aðeins um sameinað Breiðholt.

Sagan um Galdrakarlinn í OZ byggir á samnefndri bók Frank Baums sem öðlaðist nýtt líf með frægri kvikmynd frá 1939 þar sem Judy Garland fór með hlutverk Dóróteu. Síðan þá hafa óteljandi útgáfur litið dagsins ljós, bæði á sviði og á hvíta tjaldinu og ekkert lát virðist vera á vinsældum söngleiksins. Þar spillir ekki fyrir tónlistin með ógleymanlegum lögum á borð við Somewhere Over the Rainbow. Sýningin Galdrakarlinn í Oz verður frumsýnd í Borgarleikhúsinu á laugardaginn. Hlutverk Dóróteu í þetta sinn er í höndum Þóreyjar Birgisdóttur. Þórey kom í þáttinn ásamt Björgvini Franz Gíslasyni, en hann leikur Tinkarlinn. Um helgina fer fram árleg talning á garðfuglum á vegum Fuglaverndar. Tilgangurinn er að safna langtímaupplýsingum til þess að m.a. að fylgjast með hugsanlegum breytingum í fjölda og tegundasamsetningu. Vala Friðriksdóttir líffræðingur og félagi í Fuglavernd kom til okkar í dag og sagði okkur frá því hvernig þetta fer fram og gaf góð ráð fyrir þau sem vilja taka þátt í talningunni og fyrir þau sem vilja fóðra fugla í sínum görðum. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa, í þetta sinn talaði hann um samskipti á vinnustað, en þau geta svo sannarlega verið flókin og ýmislegt sem hafa má í huga. Tónlist í þættinum: Söknuður / Roof Tops (Oldham & Penn, texti Stefán G. Stefánsson) Somewhere Over the Rainbow / Judy Garland (Harold Arlen, texti E.Y. Harburg) Þín innsta þrá / B.G. og Ingibjörg (Granata & Verard, texti Jóhanna G. Erlingsson) You've Lost That Loving Feeling / Righteous Brothers (Barry Mann, Cynthia Weil & Phil Spector) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Kraftur, stuðningsfélag fyrir ungt fólk með krabbamein stendur fyrir vitundarvakningu sem hefst á sunnudaginn í Hörpu þar sem perluarmböndin með áletrunni „lífið er núna“ eru perluð og seld. Sólveig Ása Tryggvadóttir, framkvæmdastjóri Krafts, kom í þáttinn en hún þekkir það af eigin raun að berjast við krabbamein. Með henni kom Eva Sigrún Guðjónsdóttir, markaðs- og kynningarstjóri Krafts, til að segja okkur betur frá málefninu. Laugardaginn 31. janúar tekur Ástvaldur Zenki Traustason formlega við stöðu ábóta Zen á Íslandi. Ástvaldur Zenki hefur verið nemandi Jakusho Kwong-roshi í hart nær 30 ár og tekur nú við stöðu hans sem ábóti og aðal kennari Zen á Íslandi. Jakusho-roshi er upphafsmaður Zen á Íslandi og kom árlega til Íslands í um 25 ár. Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag talaði Einar um veðrið og tíðina hér heima, flughálkuna og af hverju hún myndast þó það sé hiti í lofti. Svo var það veðurspáin framundan, kuldahvirfill Stóri Boli vestan Grænlands sem kemur æðandi yfir N-Ameríku, en virðist síðan ætla hverfa fljótt aftur. Það er kalt í Austur-Evrópu og stríð í Úkraínu. Einar rifjaði upp þrjá óvenjulega kalda vetur 1940-1942 sem höfðu áhrif á gang síðari heimstyrjaldarinnar og Vetrarstíðið í Finnlandi. Þessir þrír vetur voru allir sérlega mildir hér á landi. Tónlist í þættinum: Austurstræti / Laddi (Þórhallur Sigurðsson) Egils appelsín / Spilverk þjóðanna (Egill Ólafsson, Valgeir Guðjónsson, Sigurður Bjóla Garðarsson, Sveinbjörn Egilsson og Kristján Jónsson) Röndótta mær / Jakob Frímann Magnússon (Jakob Frímann Magnússon) Don't Try to Fool Me / Jóhann G. Jóhannsson (Jóhann G. Jóhannsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Einar Örn Jónsson íþróttafréttamaður og fyrrverandi landsliðmaður í handbolta. Hann er staddur í Kristianstad í Svíþjóð, hvaðan hann mun lýsa í beinni útsendingu fyrsta leik íslenska karlalandsliðsins í handbolta á móti Ítalíu á Evrópumótinu sem fram fer í Svíþjóð, Noregi og Danmörku. Þjóðin fylgist alltaf spennt með þegar íslenska landsliðið keppir á stórmótum og væntingarnar eru yfirleitt meiri í handbolta en í flestum öðrum liðsíþróttum, enda hefur landsliðið náð virkilega góðum árangri aftur og aftur. En því fylgir auðvitað pressa og það var gaman að ræða við Einar Örn um þá reynslu sem hann hefur persónulega af því að taka þátt í svona mótum sem leikmaður og svo að lýsa leikjunum ofan úr stúku. Og svo fengum við hann auðvitað til að spá aðeins í gengi strákanna okkar á þessu móti og hann var bara nokkuð jákvæður. Svo var það matarspjallið með Sigurlaugu Margréti. Í þetta sinn voru það hrogn, nætursaltaður fiskur og hvernig á að undirbúa veislu samkvæmt næstum fimmtíu ára gamalli matreiðslubók. Tónlist í þættinum: Flugvélar / Nýdönsk (Jón Ólafsson, texti Björn Jörundur Friðbjörnsson) Gerum okkar besta / Valgeir Guðjónsson og íslenska karlalandsliðið í handbolta 1988 (Valgeir Guðjónsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Krabbameinsfélag höfuðborgarsvæðisins í samstarfi við Samhæfingarstöð krabbameinsskimana, Ungar athafnakonur, Kraft og Lífskraft stendur fyrir nýrri vitundarvakningarherferð um leghálsskimanir undir slagorðinu „Leghálsskimanir – lítið mál!“ en janúar er alþjóðlegur vitundarvakningarmánuður gegn leghálskrabbameini. Markmiðið með vitundarvakningunni er að efla þekkingu, auka þátttöku og styrkja forvarnir gegn leghálskrabbameini á landsvísu. Vala Smáradóttir, formaður og framkvæmdastjóri Krabbameinsfélags höfuðborgarsvæðisins, kom í þáttinn í dag. Við kynntum okkur svo reiðnám sem hefur verið gríðarlega vinsælt undanfarin ár hjá Endurmenntun Landbúnaðarháskóla Íslands. Námið er í fjórum stigum, Reiðmaðurinn I, II, og III og svo er það keppnisnámið. Þarna er reiðfærni knapans þjálfuð alveg frá grunni upp í keppnismennsku. Birna Tryggvadóttir Thorlacius verkefnastjóri námsins kom til okkar í dag og sagði frá þessum námsbrautum og með henni kom Sigurður Ingi Bjarnason gullsmiður, en hann hefur sótt fyrstu þrjú stigin af náminu og er nú í því fjórða, keppnisnáminu. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá síðasta fimmtudegi og hélt áfram að tala um það að leyfa sér að upplifa gleði, sem var eitt af því sem fólk sá mest eftir í lok ævinnar, þ.e. að hafa ekki leyft sér nógu mikið að upplifa gleði. Tónlist í þættinum: Janúar / Karl Olgeirsson (Karl Olgeirsson) - Close to you / Carpenters (Burt Bacharach & Hald David) Ég skal bíða þín / Reiðmenn vindanna (Michel Legrand, texti Hjördís Morthens) Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Það sem bar hæst í fréttum vikunnar gerðist utan landsteinanna en þó nær okkur en oft þegar um erlendar fréttir er að ræða. Bandaríkin lögðu hald á rússneskt skip innan efnahagslögsögu Íslands, og í kjölfar árásarinnar á Venesúela hefur þrýstingur á Grænland aukist. Hér heima urðu hrókeringar innan ríkisstjórnarinnar, nánar tiltekið í ráðherraflokki Flokks fólksins. Guðmundur Ingi Kristinsson tilkynnti að hann hygðist láta af embætti mennta og barnamálaráðherra vegna veikinda. Inga Sæland tilkynnti í gær að hún hygðist taka við mennta- og barnamálaráðuneytinu og Ragnar Þór Ingólfsson kemur nýr inn í hennar stað í embætti félags- og húsnæðismalaráðherra. Svo eru fólk um allt land farið að undirbúa sveitarstjórnarkosningar í vor. Flokkar og framboð búa sig undir að stilla upp listum og hinir og þessir eru að leggjast undir feld varðandi framboð.

Við erum flest hver meðvituð um að hugarfarið skiptir miklu máli þegar kemur að líðan en við gerum okkur ekki alltaf grein fyrir því, hversu mikið það hefur að segja um hvað gerist í lífi okkar. Niðurstöður rannsókna í þessum efnum hafa sýnt að það að virkja hugann betur í jákvæðri hugsun til þess að breyta lífinu og ná betri stjórn á hvaða skilaboð við sendum frá okkur. Við rædddum þetta við Hrefnu Guðmundsdóttur, en hún er menntuð í náms- og starfsráðgjöf, stjórnmálafræði og heimspeki og er auk þess jógakennari og markþjálfi. Katrín Björk Birgisdóttir vakti athygli á síðasta ári fyrir myndbönd þar sem hún sýndi hvernig henni tókst að komast af með nokkur þúsund krónur í vikumatseðil fyrir fjölskylduna. Einnig sagði hún frá markmiðum sínum fyrir árið 2025 en meðal þeirra var að greiða tíu milljónir inn á húsnæðislánið fyrir áramót. Við forvitnuðumst í dag um það hvernig hún fór að þessu og hvernig gekk. Svo voru það mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni. Hann tók upp þráðinn frá því síðast og hélt áfram að tala um það sem fólk sér eftir því að hafa gert, eða ekki gert, þegar það lítur um öxl þegar komið er á lokastöð ævinnar. Það er áhugavert að heyra hverju fólk sér eftir því það getur gefið okkur vísbendingar um það sem skiptir mestu máli í lífinu. Tónlist í þættinum: Reyndu aftur / Mannakorn (Magnús Eiríksson) Ósvikin ást/ Eyjólfur Kristjánsson (Eyjólfur Kristjánsson og Aðalsteinn Ásberg) Þú ert mín / Valdimar Guðmundsson og Helgi Júlíus (Helgi Júlíus Óskarsson) Moist / PPCX (Chiwon Lee, Jihan Jeon & Kiik) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Nokkuð skæð flensa hefur verið að ganga yfir frá því í haust og hafa talsvert margir lent í henni. Við fengum nokkrar ábendingar frá hlustendum að þau hefðu verið dálítinn tíma að koma sér í gang aftur eftir flensuna því brugðum við á það ráð að hafa samband við Gunnar Svanbergsson sjúkraþjálfara og hann kom í þáttinn og gaf góð ráð til að koma sér í gang eftir svona glímu við flensu. Við notuðum í leiðinni tækifærið og tókum stöðuna á Gunnari sjálfum, hvernig honum gengur í sinni glímu við langvinnt Covid. En hann kom einmitt í þáttinn á síðasta ári og sagði sína reynslusögu, en hann er ekki enn búinn að jafna sig eftir að hafa fengið Covid um jólin 2020. Svo spjölluðum við við Jónmund Grétarsson leikara, hann steig fyrst á sviðið kornungur í Bugsy Malone sem margir muna eftir í Loftkastalanum. Hann lærði leiklist í San Francisco og er stofnandi leikhópsins Elefants, sem hlaut flestar tilnefningar til Grímunnar árið 2023 fyrir Íslandsklukkuna. Hann leikur í Bústaðinum, nýju leikriti eftir Þór Tulinius, sem verður frumsýnt í Tjarnarbíói annað kvöld. Helga Guðrún Gunnarsdóttir lauk BS námi í íþrótta- og heilsufræði árið 2015 frá Háskóla Íslands og fékk skírteinið nánast á 60 ára afmælisdegi sínum. Hún fór strax að þjálfa opinberlega við lok háskólanámsins og stofnaði fljótlega fyrirtækið Ræs ehf. þar sem hún þjálfar fólk í vatni. Hún segir áhrif af vöðvaþjálfun í vatni fjölþætt, aukin vöðvastyrkur, aukin afköst hjarta og æðakerfisins og aukin hreyfigeta vegna minnkandi álags á stoðkerfið. Helga kom til okkar í dag. Tónlist í þættinum: Rólegan æsing / Egill Ólafsson (Egill Ólafsson) Listen to the Music / Doobie Brothers (Tom Johnston) Mary don't you weep / The Swan Silvertons Little By Little / Lay Low (Lay Low) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Jasmina Vajzovic stjórnmálafræðingur kom í þáttinn í dag en hún hefur áralanga reynslu af því að vinna í málefnum innflytjenda, hælisleitenda og flóttafólks auk þess að vera sjálf innflytjandi, en fjölskylda hennar þurfti að flýja heimkynni sín í Bosníu undan stríðsátökum á tíunda áratugnum. Hún hefur verið dugleg að tjá sig og svara umræðu um innflytjendur sem hefur farið vaxandi hér á landi og reyndar víðar. Hún hefur innsýn og reynslu sem fáir hafa í þessum málaflokki. Hún hefur til dæmis bent á að frjálslega sé oft farið með tölur og tölfræði og hugtök í þessari umræðu sem hún útskýrði í þættinum í dag. Einar Sveinbjörnsson kom svo í veðurspjallið í dag. Hann tala fyrst lítillega um veður nýliðins árs. Hitametið margumtalaða og sveiflunan milli ára frá 2024 til 2025. Svo er það veturinn í Evrópu og gömlu mýtuna um þegar það er kalt á Íslandi er milt í Evrópu og öfugt. Á það ekki við nú? Svo að lokum talaði Einar um rakann í loftinu og þurrt inniloftið. Skilgreiningar eins og rakastig og daggarmark lofts. Tónlist í þættinum: Byrjaðu í dag að elska / Geirfuglarnir (Rokkmúsirnar) Hver stund með þér / Kvartett Einars Scheving og Ragnheiður Gröndal (Einar Valur Scheving) Unforgettable / The Ink Spots (Irving Gordon) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

The ethics of NRP—current debates, consent, legal/organizational policies, and team communication. Hemodynamic monitoring for the perfusionist—MAP/PPV/SVV, venous oximetry, lactate trends, and practical targets on CPB and ECMO. Learning objectives: Identify the core ethical concerns and guardrails for NRP programs. Build an explicit consent and documentation pathway with the OR/NRP team. Apply a monitoring bundle (flows, pressures, SvO₂, lactate, urine output) to guide decisions. Create checklists for escalation, troubleshooting, and handoff.

Á fyrsta degi ársins 2026 munu þrjátíu íslensk skáld standa fyrir óslitinni ljóðadagskrá, Árljóðum, frá sólarupprás til sólarlags. Þetta verður níunda árið sem dagskráin fer fram, og í þetta sinn í Hljómskálanum. Þar munu skáldin lesa, kveða og þylja meðan lesbjart er frá kl.10 að morgni 1. janúar. Tveir fulltrúar skáldanna og sýningarstjórar viðburðarins, Ragnar Helgi Ólafsson og Kristín Ómarsdóttir, komu í þáttinn og sögðu okkur betur frá. Við heyrðum svo seinni hluta örsagna Blekfjelagsins, félags meistaranema í ritlist en árlega kemur út bók fyrir jólin sem heitir einfaldlega jólabókin. Þetta er í fjórtanda sinn sem jólabókin kemur út, sú fyrsta kom árið 2012 og þá máttu sögurnar einungis innihalda 100 orð. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið mega sögurnar einungis innihalda 87 orð. Í ár er þemað „kyngja“, og samanstendur bókin af smásögum og ljóðum eftir 17 höfunda. Við heyrðum fyrri hluta örsagnanna í gær og í dag var seinni hlutinn fluttur. Höfundar sagnanna í dag voru Katrín Mixa, Ágúst Elí Ásgeirsson, Elías Knörr, Arnhildur Hálfdánardóttir, Birta Svavarsdóttir, Margrét Seema Takyar, Sólveig Hauksdóttir og Sunna Kristín Hilmarsdóttir. Svo fengum við í dag síðustu Heilsuvakt ársins með Helgu Arnardóttur. Júlía Þorvaldsdóttir gaf sjálfri sér í fimmtugsafmælisgjöf að klára hálfan járnkarl í október síðastliðnum. Keppnin fór fram í Portúgal og fól í sér ótrúlegan fjölda kílómetra í þremur greinum, þ.e. hlaupi, sundi og á hjóli. Júlía hafði ekki keppt í íþrótt síðan hún var 12 ára eða hlaupið í 35 ár. Júlíu tókst hins vegar að klára þetta mikla afrek. Við heyrðum fyrri hlutann af þeirra spjalli í dag en seinni hlutinn verður fluttur í næstu Heilsuvakt 13.janúar. Tónlist í þættinum: Ferðalangur til framtíðar / Stefán Hilmarsson (Stefán Örn Gunnlaugsson, texti Friðrik G. Sturluson) June in January / Dean Martin (Leo Robin & Ralph Rainger) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Saxófón- og klarínettleikarinn, tónskáldið og útsetjarinn Haukur Gröndal fagnar 50 ára afmæli með stórtónleikum í Norðurljósasal Hörpu annað kvöld. Haukur á að baki yfir þrjátíu ára feril í íslensku og alþjóðlegu tónlistarlífi, þar sem hann hefur skapað sér einstakan sess fyrir frumlega rödd. Við fórum aðeins með honum yfir ferilinn í dag og hann sagði okkur frá tónleikunum. Blekfjelagið er félag meistaranema í ritlist og árlega kemur út bók fyrir jólin sem heitir einfaldlega jólabókin. Þetta er í fjórtanda sinn sem jólabókin kemur út, sú fyrsta kom árið 2012 og þá máttu sögurnar einungis innihalda 100 orð auk titils. Á hverju ári fækkar orðunum um eitt og fyrir vikið mega sögurnar í ár einungis innihalda 87 orð. Í ár er þemað "Kyngja", og samanstendur bókin af örsögum og ljóðum eftir 17 höfunda. Undanfarin ár hafa þau komið í Mannlega þáttinn og lesið upp verkin sín og svo er einnig í ár. Við heyrðum fyrri hluta örsagnanna í dag og svo verður seinni hlutinn á dagskrá í þættinum á morgun. Höfundar í fyrri hluta: Móeiður Helgadóttir, Sigurlína Hermannsdóttir, Sturla Óskarsson, Ásta H. Ólafsdóttir, Jóhannes Árnason, Áslaug Ýr Hjartardóttir, Inga Maren Rúnarsdóttir, Lovísa Rut Kristjánsdóttir og Vala Hauks. Svo fengum við Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafa, sem hefur leitt okkur í gegnum mannlegu samskiptin á fimmtudögum í þættinum, enda geta samskipti verið afar flókin. Nú eru að koma áramót og því skoðaði Valdimar ýmislegt sem kemur upp á slíkum tímamótum og hvernig getur verið gott að snúa sér. Tónlist í þættinum: Þá komu jólin / Sigurður Guðmundsson og Memfismafían (Roy Orbison og Joe Melson, texti Bragi Valdimar Skúlason) A Trip to Florina / Byzantine Silhouette (Byzantine Silhouette) Better Than Snow / Laufey og Norah Jones (Laufey & Norah Jones) Fairytale of New York / The Pogues & Kirsty McColl (Jem Finer & Shane MacGowan) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Við veljum saman brot af því besta í síðasta þættinum fyrir jól. Við fjölluðum um Sharenting í nóvember og áform yfirvalda á Spáni að setja skorður á það hverju foreldrar megi deila af börnum sínum á netinu og hverju ekki. Og svo reyndum við að svara stærri spurningum, hversu miklu af lífi barna er í lagi að deila á samfélagsmiðlum? Hvað þurfum við að hafa í huga og hverjar geta hætturnar verið? Svo fjöllum við um fréttaljósmyndun. Það er umfjöllun frá því í september, en við tókum viðtal við framkvæmdastjóra World Press Photo í tilefni af 70 ára afmæli samtakanna og fórum yfir nokkrar af eftirminnilegustu fréttaljósmyndum sögunnar.

Lokaþáttur ársins er hér! Arnór Steinn og Gunnar fara yfir GAME AWARDS þar sem Clair Obscur sópaði upp titlunum. Eru þeir allir verðskuldaðir?Förum svo yfir hvað er á döfinni 2026. Margt spennandi þar og margt sem var kynnt á Game Awards í síðustu viku.Svo velja strákarnir sína TOP 3 leikir ársins. Mun Arnór velja Ubisoft leik? Verður Gunnar brjálaður?Takk fyrir árið elsku hlustendur, við værum ekki að þessu ef ekki væri fyrir ykkur

Farið er yfir leiki helgarinnar í enska boltanum og helstu sögulínur núna þegar jólin fara að detta í garð. Guðmundur Aðalsteinn og Magnús Haukur Harðarson fóru yfir málin í Pepsi Max stúdíóinu og svo átti Kári Snorrason sterka innáskiptingu. Kári var fenginn til að ræða vægast sagt athyglisverð ummæli Enzo Maresca, stjóra Chelsea. Svo sneri Mohamed Salah aftur hjá Liverpool en Hugo Ekitike er stjarnan á Anfield þessa dagana. Arsenal vann þá dramatískan sigur á Wolves þar sem leikmenn Úlfana skoruðu mörkin og svo hlýtur að fara að koma tilkynning með mynd af hornfána frá Tottenham.

Við verðum á jákvæðum og uppbyggilegum nótum í Heimskviðum í síðasta þættinum fyrir jól. Þátturinn verður því með örlitlu jólaívafi, við skoðum jólamyndir og jólatónlist en fyrst og fremst ætlum við að segja ykkur jákvæðar og skemmtilegar fréttir utan úr heimi. Til dæmis hvernig ástralskur áhrifavaldur kom því til leiðar að 88 ára gamall ekkill frá Michigan í Bandaríkjunum gat loks hætt að vinna. Ólöf Ragnarsdóttir segir okkur frá því. Svo fjallar Dagný Hulda Erlendsdóttir um einn síðasta blaðsalann í Frakklandi, og kannski í allri Evrópu, en hann hefur selt blöð í París í hálfa öld og fékk fyrir það orðu fyrir framlag sitt til franskrar menningar. Við förum líka á happy hour í Finnlandi með Hallgrími Indriðasyni og á helgileik í Brussel með Birni Malmquist.

Það var jafnt í stórleik helgarinnar í ensku úrvalsdeildinni þegar Chelsea og Arsenal áttust við. Arne Slot og Rúben Amorim tóku sigra en Thomas Frank er í miklu veseni þessa dagana. Mögulega fær hann bara sparkið. Svo fór eitt ruglaðasta rauða spjald í sögu ensku úrvalsdeildarinnar á loft fyrr í dag. Það var rætt um þetta og margt fleira í þættinum í kvöld. Guðmundur Aðalsteinn stýrði en með honum í Pepsi Max stúdíóinu voru Magnús Haukur Harðarson og Haraldur Örn Haraldsson.

Fjöldi ungverskra kvenna tók upp á því að eitra fyrir eiginmönnum sínum með afleiðingum að yfir þrjú hundruð manns dóu. Þetta gerðist í ungversku þorpi fyrir um hundrað árum síðan. Höfuðpaurinn var ljósmóðir sem jafnan var kölluð Súsí frænka. Í störfum sínum kynntist hún vel aðstæðum fólks sem oft voru nöturlegar. Hún útvegaði konum því eitur og leiðbeindi þeim. Margir eiginmannanna í þorpinu beittu konur sínar ofbeldi og þær sáu enga aðra leið úr viðjum þess. Ástæðan fyrir því að við fjöllum um málið núna er sú að nýlega kom út bók þessa voveiflegu atburði í byrjun síðustu aldar. Bókin heitir The Women Are Not Fine, eða konurnar hafa það ekki gott. Við töluðum við höfundinn og hún segir að karlarnir hafi síður en svo haft það gott heldur. En voru konurnar kaldrifjaðir morðingjar eða þolendur ofbeldis sem í örvæntingu sinni fundu ekki aðra leið út? Svo fjöllum við um COP30 í Brasilíu, hvernig það gengur að semja um aðgerðir til að hætta notkun jarðefnaeldsneytis og þá gríðarlegu þróun sem orðið hefur í sólarorku. Þar skoðum við áform Ástrala sem ætla að reisa stærðarinnar sólarorkuver og flytja þá orku alla leið til Singapúr, um 4.500 kílómetra langan sæstreng.