Podcasts about rocznica

W audycji: 106. rocznica Bitwy Warszawskiej, jednej z osiemnastu najważniejszych bitew w dziejach świata. Odwiedzamy Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Radzyminie – audycja z udziałem  dr Tadeusza Skoczka i Małgorzaty Karoliny Piekarskiej z Muzeum Niepodległości oraz Adama Bacławskiego, kierownika Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Radzyminie. Błękitna Armia generała Józefa Hallera –utworzona we Francji w 1917 roku – była jedną z najlepiej wyszkolonych i uzbrojonych formacji Wojska Polskiego okresu walk o niepodległość i granice w latach 1918–1921. Słynna nazwa pochodzi od charakterystycznych błękitno-szarych francuskich mundurów, w które wyekwipowano żołnierzy - opowiada Jakub Winnicki, przewodnik z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Naszym gościem jest ks. Henryk Zieliński, twórca tygodnika „Idziemy”, z którym rozmawiamy o kulcie maryjnym w Polsce. Zachęcamy do słuchania! 

Palestyńczycy krytykują izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu za    odrzucenie najnowszego planu prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczącego zakończenia wojny w Strefie Gazy; 130 lat temu urodził się Stefan Wiechecki „Wiech”, piewca gwary warszawskiej; ks. Tomasz Trzaska z Biura Poszukiwań Instytutu Pamięci Narodowej oraz Alina Charłamową, archeolożka i kierowniczka ukraińskiego zespołu specjalistów „Wołyńskich Starożytności”, o zakończonych  pracach ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Ukrainie. Zapraszamy do słuchania!

W tym wydaniu powiemy o kryzysie migracyjnym w Hiszpanii i o skali wyzwań, jakie w związku z tym stoją przed Unią Europejską, dziś też o zbiórce w Wilnie na rzecz pomnik Jerzego Surwiłły, oraz o obchodach rocznicy rzezi na Woli. A gościem programu będzie Agnieszka Łesiuk-Krajewska, pomysłodawczyni i organizatorka kampanii BohaterON. Zapraszamy do słuchania!

W najnowszym odcinku wideokastu „Temat tygodnia” Karolina Lewicka i Rafał Kalukin biorą pod lupę pierwszy rok urzędowania Karola Nawrockiego. Kalukin zauważa, że prezydent, który początkowo był zagadką, stał się „politycznym radykałem”, który w swoim radykalizmie jest wręcz do bólu przewidywalny. Analizujemy, jak prezydent stał się tzw. wetomatem. Weto prezydenta jest dziś stosowane niemal seryjnie, co ułatwia grę, którą prowadzą polski rząd i Donald Tusk. Choć Nawrocki wygrał wybory, pokonując Rafała Trzaskowskiego, jego polityczny byt pozostaje nierozerwalnie związany z partią Prawo i Sprawiedliwość. Mimo narracji o „kandydacie obywatelskim” była to w istocie decyzja Jarosława Kaczyńskiego. Sporo miejsca poświęcamy też specyficznemu rysowi osobowościowemu prezydenta. Dawny prezes IPN, szef instytucji, jaką jest Instytut Pamięci Narodowej, jawi się w analizie Kalukina jako postać, którą cechują silny narcyzm i niemal religijny mesjanizm. Przywołujemy wywiad rzekę z prof. Nowakiem, z którego wyłania się figura „wojownika” pozbawionego układu nerwowego, postrzegającego świat jako ring i pole nieustannej konfrontacji. Kalukin krytycznie ocenia też wpływ prezydenta na dyplomację, wspominając o odebraniu odznaczenia, jakim jest Order Orła Białego, Wołodymyrowi Zełenskiemu oraz o blokowaniu nominacji polskim ambasadorom. Lewicka i Kalukin zastanawiają się również, czy Nawrocki to ostateczny koniec modelu, jaki reprezentowała dawna polska inteligencja. W przeciwieństwie do polityków, których formowały PRL i transformacja Polski, jak Aleksander Kwaśniewski czy Bronisław Komorowski, Nawrocki reprezentuje pokolenie 40-latków ukształtowanych przez nową polityczność i plemienną mentalność. Nawet Andrzej Duda zachowywał pewne inteligenckie pozostałości, których u Nawrockiego trudno się doszukać. Na koniec o przyszłości: choć prezydent twardo licytuje, wetując choćby takie rozwiązania jak ustawa ws. SAFE, jego szanse na reelekcję w 2030 roku mogą stopnieć wraz ze słabnącym poparciem dla PiS. Dowiesz się z tego odcinka: 1. Co o charakterze prezydentury mówi fakt, że Nawrocki postrzega rzeczywistość jako „ring” i pole nieustannej konfrontacji? 2. W jaki sposób osobowość Nawrockiego, nacechowana narcyzmem i mesjanizmem, wpływa na jego postrzeganie własnej sprawczości politycznej? 3. Dlaczego model prezydentury uprawiany przez Karola Nawrockiego jest uznawany za definitywny koniec ery prezydentów inteligentów?

Płk Włodzimierz „Wowa” Brodecki wspomina swoje rajdowe wyprawy konne (m.in. na Monte Cassino) i biogaficzne tradycje kawaleryjskie, zderzając je z wojennym entuzjazmem młodzieży. W 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Bogusław Szostkiewicz polemizuje z tezami o „obłędzie” zrywu, powołując się na analizy ekonomiczne Adama Tuzego oraz kroniki sióstr sakramentek, które dowodzą, że bez walki Warszawę i tak czekałaby niemiecka zagłada. Michał Tomasz Wójciuk przedstawia techniczną stronę walk, omawiając strategiczne znaczenie Elektrowni Powiśle dla łączności, prasy i emisji kronik filmowych, a Wacław Pokrzywnicki wraz z pozostałymi rozmówcami puentuje spotkanie apelem o słuchanie ostatnich żyjących świadków, podkreślając, że moralne dziedzictwo i duch wolności powstańców stanowią fundament współczesnej Polski. 

#płatnawspółpraca | Zapraszamy na piątkowe "Onet RANO.", w którym gośćmi Joanny Górskiej i Magdaleny Rigamonti będą: Maciej Gajek, „Forbes Polska"; Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, Wiceministra Obrony Narodowej; lek. Maja Herman, lekarka, psychiatrka; Jakub Szmajkowsky, piosenkarz; Jan Ołdakowski, Dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. W części "Onet Rano. WIEM" Joanna Górska odwiedzi Termy Maltańskie w Poznaniu, a towarzyszyć jej będzie Jakub Woźniak, animator w parku.

„Wydarzenie arcypolskie”. Dlaczego rocznica Powstania Warszawskiego wciąż budzi emocje? Lead: „Chcemy być wolni i wolność sobie zawdzięczać – te słowa definiują to, co wydarzyło się w 1944 roku”. Dr Karol Mazur z Muzeum Powstania Warszawskiego w rozmowie z Radiem Wnet tłumaczy, dlaczego zryw sprzed lat wciąż jednoczy Polaków i w jaki sposób odchodzący bohaterowie przekazują pałeczkę młodszym pokoleniom.

W tym wydaniu rozmowa z Agnieszką Cubałą, autorką kilkunastu książek dotyczących Powstania Warszawskiego, która opowie m.in. o swojej najnowszej publikacji. Dziś też powiemy o nauczycielach z Polski, którzy docierają do miejscowości w Brazylii, gdzie mieszkają potomkowie polskich emigrantów. Młodzi Brazylijczycy polskiego pochodzenia coraz chętniej uczą się języka swoich przodków – dziś o tym w naszej audycji. Zapraszamy do słuchania!      

Przewodnicząca parlamentu Węgier Agnes Forsthoffer tymczasowo przejmuje  pełnienie obowiązków prezydenta kraju; Hiszpania piłkarskim mistrzem świata po pokonaniu w finale mundialu Argentyny; najwybitniejszy polski komediopisarz, autor "Zemsty" i "Ślubów panieńskich” Aleksander Fredro zmarł 150 lat temu; a gość PRdZ to Konrad Tomaszkiewicz, szef Rebel Wolves, który pracował w CD Projekt RED zajmując się m.in. reżyserią Wiedźmina 3, a później produkcją Cyberpunka 2077. Zapraszamy do słuchania!

Rosja może dążyć do eskalacji, aby pozbawić Ukrainę wsparcia państw zachodnich – tak uważa były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego ppłk. Jacek Siewiera; 616 lat temu, 15 lipca 1410 roku, na polach Grunwaldu rozegrała się bitwa pomiędzy wojskiem polsko-litewskim a armią zakonu krzyżackiego, która zakończyła się spektakularnym zwycięstwem militarnym Polaków i ich sprzymierzeńców; działalność polsko-niemieckiego Stowarzyszenia Salonik w Darmstadt; gość PRdZ Radosław Łukasiewicz z zespołu „Pustki” o działalności jednego z najpopularniejszych zespołów polskiej sceny alternatywnej początku XXI wieku i obecnych działaniach artystycznych. Zapraszamy do słuchania!

Czy rząd Donalda Tuska stoi u progu najpoważniejszego kryzysu przywództwa? Choć Przemysław Czarnek wieszczy, że to już koniec obecnej władzy, realne problemy gabinetu kryją się znacznie głębiej niż w sejmowej retoryce opozycji. W najnowszym odcinku analizujemy, w jakiej kondycji jest dziś premier Tusk i czy tocząca go polityczna samotność może doprowadzić do sytuacji, w której koalicja 15 października zacznie pękać w szwach. Czy bez dopływu świeżej energii i nowych pomysłów Koalicja Obywatelska utrzyma pozycję lidera, a szef rządu zdoła uciec z metaforycznej wieży, gdzie odciął się od partyjnych dołów? W rozmowie zastanawiamy się, jaki Tusk stoi dziś na czele państwa. Z jednej strony to genialny polityk wiecowy i kampanijny, który bezbłędnie wyczuwa emocje tłumów. Z drugiej: wyraźnie unika żmudnego, codziennego administrowania i bezpośredniego kontaktu z partyjną bazą. Zastanawiamy się, dlaczego rządy Tuska coraz częściej wydają się reaktywne, a nie kreatywne. Jarosław Kaczyński potrafił w przeszłości zejść w cień, by zapewnić prawicy „efekt świeżości”, wysuwając na front postacie takie jak Mateusz Morawiecki czy Beata Szydło. W obozie rządzącym władza i uwaga skupia się wyłącznie na jednej osobie. Co to oznacza w kontekście wyborów? Kto wygra wybory 2027? Ważnym punktem dyskusji jest także to, jak szef rządu reaguje na zmieniające się nastroje społeczne. Rocznica rzezi wołyńskiej i emocjonalne wystąpienie premiera o budowie nowego pomnika ofiar pokazują, że gabinet próbuje neutralizować rosnące nastroje antyukraińskie. Czy to cyniczna gra na dwa fortepiany? Z jednej strony relacje polsko-ukraińskie są przedstawiane jako priorytet, z drugiej głaszcze się po głowie tych, u których narasta niechęć do Ukraińców. Ta taktyczna radykalizacja polityki ma ubiec ruchy prawicy, ale rodzi pytanie, czy kampania wyborcza nie zaczęła się zbyt wcześnie i bez jasnego programu pozytywnego. Na koniec: scenariusze rekonstrukcji i personalnych roszad. Czy Magdalena Sobkowiak-Czarnecka włączy się do gry jako kandydatka na premierkę, która mogłaby odciążyć lidera? Czy KO odważy się i zaproponuje własny program socjalny, by uspokoić nastroje społeczne? Czego dowiesz się z odcinka: 1. Dlaczego Donald Tusk odcina się od partyjnego zaplecza i jakie niesie to ryzyko dla stabilności jego gabinetu? 2. Czy rocznica rzezi wołyńskiej i reakcja premiera na nastroje społeczne to elementy taktycznej gry rządu na dwa fortepiany? 3. Czy nowa twarz w fotelu premiera byłaby dla Koalicji Obywatelskiej szansą na świeże otwarcie przed wyborami? Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 01:25 - Czy Donald Tusk ma siłę, żeby poprowadzić koalicję 15 X do zwycięstwa? 08:13 - Izolacja lidera na szczycie 15:17 - Dlaczego Tusk przyjął rolę patriarchy? 22:55 - Tusk i nastroje antyukraińskie 27:20 - KO reaguje, ale nie kreuje działań politycznych 36:27 - Czy Donald Tusk nominuje na premierkę Magdalenę Sobkowiak-Czarnecką?

Dostęp migrantów do świadczeń zdrowotnych, wsparcia rodzinnego czy rynku pracy w Polsce; trwa VIII edycja nagrody IPN „Semper Fidelis”; 80 lat temu  zmarł Józef Mehoffer, malarz, witrażysta i grafik, jeden z czołowych przedstawicieli sztuki Młodej Polski; gość PRdZ – Karolina Fijoł, polonistka, glottodydaktyk, która rozpocznie wkrótce pracę w Brazylii jako nauczyciel skierowany tam przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą. Zapraszamy do słuchania!   

 Wspominamy masowy protest z czerwca 1956 roku. Iza Smolarek w wywiadzie z Jarosławem Mikołajczykiem w Studiu Londyn. Co się stało w Poznaniu? 

Rząd pracuje nad wskazaniem i przygotowaniem lokalizacji oraz zapewnieniem finansowania amerykańskiej bazy w Polsce; 457 lat temu zawarto Unię Lubelską, Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie połączyły się w Rzeczpospolitą Obojga Narodów; w cyklu „GEN PL. Młodzi Polacy – jeden język, wiele światów” - młodzi Polacy w Kazachstanie. Zapraszamy do słuchania!   

Czy wiesz, gdzie naprawdę narodziła się polska opozycja demokratyczna? Dokładnie 50 lat temu robotnicy z podwarszawskiego Ursusa, Radomia i Płocka zaryzykowali wszystkim, by sprzeciwić się komunistycznej tyranii.W tym odcinku Dariusz Paczuski (przewodniczący Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”) oraz Ireneusz Smuka (zastępca przewodniczącego) odsłaniają kulisy dramatycznych wydarzeń z Czerwca '76 roku. Dlaczego to właśnie młodzi ludzie – często 19-letni uczniowie techników – stali się głównym celem brutalnych represji bezpieki? Jaką cenę płaciły ich rodziny przez kolejne dekady i dlaczego komunistyczna propaganda ochrzciła ich mianem „warchołów”?

Dyplomatyczna wojna na gesty zamiast walki o miliardowe kontrakty – tak koalicja rządząca komentuje odebranie Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego przez prezydenta Karola Nawrockiego, a prawica odpowiada: Kijów brutalnie przelicytował w polityce historycznej i czas skończyć z uległością; 90. rocznica deportacji Polaków do Kazachstanu – uroczystości z udziałem marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej i delegacji Senatu; gość PRdZ to Andrzej Poczobut – dziennikarz, działacz mniejszości polskiej na Białorusi, człowiek niezłomny, który za wierność swoim przekonaniom, za wierność polskości zapłacił bardzo wysoka cenę – ponad 5 lat spędził w białoruskim więzieniu. Zapraszamy do słuchania!

Czy miłość może naprawdę trwać całe życie? Bohaterowie pogodnej opowieści o wspólnym życiu - państwo Stefania i Feliks Chrapeć [96-latkowie!] udowadniają, że tak. Niewiele małżeństw może bowiem poszczycić się brylantowymi godami. Jak budować trwałą więź? W opowieści przygotowanej przez Jadwigę Woźnikowską i w realizacji dźwiękowej Jacka Kurkowskiego występują nie tylko brylantowi jubilaci, ale także ich córki  - Małgorzata Zięba, Grażyna Gałaszek i zięć Ryszard Gałaszek.

Dziś w programie: o międzynarodowych skutkach kryzysu w relacjach polsko-ukraińskich po spotkaniu prezydenta Ukrainy z liderami państw E3 w Londynie. Powiemy także o naborze do programu rozwojowego dla liderów i działaczy polonijnych na świecie. W części kulturalnej przypomnimy Korę – legendę polskiego rocka, która 75 lat temu przyszła na świat. Na koniec naszym gościem będzie Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy!

Dziś w programie: o międzynarodowych skutkach kryzysu w relacjach polsko-ukraińskich po spotkaniu prezydenta Ukrainy z liderami państw E3 w Londynie. Powiemy także o naborze do programu rozwojowego dla liderów i działaczy polonijnych na świecie. W części kulturalnej przypomnimy Korę – legendę polskiego rocka, która 75 lat temu przyszła na świat. Na koniec naszym gościem będzie Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy!

Rosja nie jest zainteresowana rozmowami pokojowymi - powiedział ambasador Francji na Ukrainie podczas wizyty w miejscu, gdzie w wyniku rosyjskiego ataku zginęło 24. mieszkańców Kijowa; Robert Lewandowski pożegnał się z kibicami Barcelony; 82 lata temu, 18 maja 1944 roku, żołnierze 2. Korpusu Polskiego zdobyli klasztor i wzgórze Monte Cassino we Włoszech, otwierając aliantom drogę na Rzym; gość PRdZ - dr Maksi Kozińska, językoznawczyni, autorka podręczników do nauki języka polskiego, założycielka szkoły językowej w Wielkiej Brytanii. Zapraszamy do słuchania!

Rosja nie jest zainteresowana rozmowami pokojowymi - powiedział ambasador Francji na Ukrainie podczas wizyty w miejscu, gdzie w wyniku rosyjskiego ataku zginęło 24. mieszkańców Kijowa; Robert Lewandowski pożegnał się z kibicami Barcelony; 82 lata temu, 18 maja 1944 roku, żołnierze 2. Korpusu Polskiego zdobyli klasztor i wzgórze Monte Cassino we Włoszech, otwierając aliantom drogę na Rzym; gość PRdZ - dr Maksi Kozińska, językoznawczyni, autorka podręczników do nauki języka polskiego, założycielka szkoły językowej w Wielkiej Brytanii. Zapraszamy do słuchania!

Dziś w programie: Polsko-litewskie braterstwo broni - prezydenci Karol Nawrocki i Gitanas Nausėda obserwowali manewry „Brave Griffin” tuż przy polskiej granicy. Wrócimy  też do historycznej nocy z 1945 roku - wspominamy Narodowy Dzień Zwycięstwa i moment, w którym Europa odetchnęła po upadku III Rzeszy. W świecie kultury sprawdzamy, co warto zobaczyć na startującym właśnie festiwalu Millennium Docs Against Gravity. Na koniec zajrzymy do Dublina - sprawdzimy, jak młodzi Polacy w Irlandii radzą sobie z maturą z ojczystego języka. Zapraszam!

Dziś w programie: Polsko-litewskie braterstwo broni - prezydenci Karol Nawrocki i Gitanas Nausėda obserwowali manewry „Brave Griffin” tuż przy polskiej granicy. Wrócimy też do historycznej nocy z 1945 roku - wspominamy Narodowy Dzień Zwycięstwa i moment, w którym Europa odetchnęła po upadku III Rzeszy. W świecie kultury sprawdzamy, co warto zobaczyć na startującym właśnie festiwalu Millennium Docs Against Gravity. Na koniec zajrzymy do Dublina - sprawdzimy, jak młodzi Polacy w Irlandii radzą sobie z maturą z ojczystego języka. Zapraszam!

Amerykanie redukują liczebność swoich wojsk w Europie, Pentagon  zapowiada wycofanie 5 tysięcy żołnierzy z Niemiec; 180 lat temu, 5 maja 1846 roku, urodził się Henryk Sienkiewicz, pisarz, podróżnik i publicysta, pierwszy polski laureat literackiej Nagrody Nobla; Praga niezmiennie przyciąga polskich turystów, każdego roku odwiedza ją prawie czterysta tysięcy Polaków, a jednym z najpopularniejszych terminów wyjazdów jest majówka; Urszula Osmycka, dyrektorka Instytutu Polskiego w Tokio o Festiwalu Polskim w tym mieście. Zapraszamy do słuchania!

Amerykanie redukują liczebność swoich wojsk w Europie, Pentagon zapowiada wycofanie 5 tysięcy żołnierzy z Niemiec; 180 lat temu, 5 maja 1846 roku, urodził się Henryk Sienkiewicz, pisarz, podróżnik i publicysta, pierwszy polski laureat literackiej Nagrody Nobla; Praga niezmiennie przyciąga polskich turystów, każdego roku odwiedza ją prawie czterysta tysięcy Polaków, a jednym z najpopularniejszych terminów wyjazdów jest majówka; Urszula Osmycka, dyrektorka Instytutu Polskiego w Tokio o Festiwalu Polskim w tym mieście. Zapraszamy do słuchania!

W dzisiejszej audycji przypominamy historyczne wydarzenia sprzed 22 lat, gdy polska stała się pełnoprawnym członkiem UE. Rozmawiamy o odkrywaniu w chorwackich archiwach polskich śladów. Naszym gościem jest dziś dr Barbara Bartczak, ceniona europejska ekspertka w dziedzinie międzykulturowości, autorka książki "W międzykulturowym matrixie".

W dzisiejszej audycji mówimy o obchodach rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. Podsumowujemy najnowszy raport z badań Barometr Humanitarny Lekarzy bez Granic. Zdajemy relację z 12. Biegu Pamięci Żołnierzy Wyklętych „Tropem Wilczym” w Wilnie. Naszym gościem jest dziś Natalia Sielewicz, kuratorka wystawy w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie „Pęknięty modernizm”, prezentującej prace Marii Jaremy.

w dzisiejszej audycji z okazji rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim przypadającej na 19 kwietnia rozmawiamy o losach dzieci w getcie. Rozmawiamy także z Zofią Załęską, autorką książki „Me(m)diewistyka. Cudownie dziwna sztuka średniowiecza” w której sztukę sprzed setek lat opisuje przez pryzmat współczesnej kultury popularnej. Naszym gościem jest dziś Justyna Kociszewska, wiceprezes Fundacji Fotografii Fort z którą rozmawiamy o nowej siedzibie fundacji i najnowszych wystawach.

Prezydent Karol Nawrocki złamał konstytucję i wywołał chaos w Trybunale Konstytucyjnym! W najnowszym odcinku „Dudek o Polityce” prof. Antoni Dudek tradycyjnie bierze pod lupę najbardziej burzliwe wydarzenia ostatnich dni. Na krajowym podwórku w tym tygodniu omówimy sprawy powołań sędziów TK, powrót edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego oraz kryptoaferę, która uderza w środowiska prawicy. Poza granicami Polski dominują dwa tematy - zbliżające się wybory na Węgrzech z pytaniem "Czy Viktor Orban jest gotowy oddać władzę?" i rozejm Trump - Iran, który wisi na włosku przez izraelskie ataki. Zapraszamy na najnowszy odcinek! 

W dzisiejszej audycji podsumowujemy najważniejsze wydarzenia mijającego tygodnia. Wspominamy tragiczne wydarzenia sprzed 16 lat, gdy w katastrofie rządowego Tupolewa pod Smoleńskiem zginęło 96 osób, w tym para prezydencka. Zapraszamy do warszawskiej Kordegardy, na wystawę, na której można podziwiać rysunki Józefa Czapskiego i kolaże podążającego jego amerykańskimi śladami Grzegorza Kozery. Naszym gościem jest Alina Cieszkowska, właścicielka jednej z najstarszych pracowni kapeluszy w kraju.

W dzisiejszej audycji mówimy o czwartej rocznicy wyzwolenia Buczy, podkijowskiego miasta, które stało się symbolem rosyjskiego bestialstwa. Wspominamy zmarłego w wieku 94 lat Wiesława Myśliwskiego, jednego z najwybitniejszych polskich prozaików. Rozmawiamy o zaprezentowanej w Wilnie publikacji poświęconej lekarzom pochowanym na Cmentarzu Na Rossie. W naszym cyklu „GEN PL. Młodzi Polacy - jeden język wiele światów” rozmawiamy o naborze wniosków do programu Polsko-Ukraińska Wymiana Młodzieży 2026.

Podczas II wojny światowej zginęło blisko 6 mln obywateli polskich, w tym 3 mln obywateli Polski narodowości żydowskiej. Około 230–300 tys. Żydów podjęło próbę ratowania życia. Decyzja o udzieleniu schronienia Żydom wymagała niezwykłej odwagi i determinacji. W Generalnym Gubernatorstwie za każdą formę pomocy Żydom groziła kara śmierci. W gronie Polaków ratujących Żydów znaleźli się przedstawiciele wszystkich warstw społecznych: inteligencja, duchowieństwo, robotnicy i chłopi; zarówno pojedyncze osoby, jak i całe rodziny. Około tysiąc Polaków zapłaciło za nią najwyższą cenę – cenę własnego życia. Rząd RP na uchodźstwie oraz jego agendy w okupowanym kraju jednoznacznie potępiały niemiecką politykę zagłady. Od grudnia 1942 r. w konspiracji działała Rada Pomocy Żydom „Żegota” – jedyna w okupowanej przez Niemców Europie państwowa organizacja podziemna, powołana specjalnie w celu ratowania Żydów. Symbolem poświęcenia Polaków ratujących Żydów stała się błogosławiona Rodzina Ulmów z Markowej. Rocznica ich tragicznej śmierci – 24 marca – obchodzona jest w Polsce jak Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Polacy stanowią dziś najliczniejszą grupę wśród uhonorowanych przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Według stanu na 1 stycznia 2024 r. spośród 28 707 wyróżnionych 7 318 to obywatele polscy (25,5 proc. wszystkich odznaczonych z całego świata).W Narodowym Dniu Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w Parlamencie Europejskim zaprezentowano wystawę Instytutu Pamięci Narodowej „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”. W wernisażu wziął udział wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.Na ekspozycji znajdziemy archiwalne fotografie i dokumenty, które prezentują pomoc niesioną przez Polaków ludności żydowskiej. Przedstawiona została pomoc zorganizowana (działalność „Żegoty”) oraz indywidualna, zarówno na terenie okupowanego kraju, jak i poza jego granicami. Wystawa dokumentuje działania Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów podczas Zagłady. Na wybranych przykładach zostały także zaprezentowane osoby represjonowane za taką działalność oraz powojenne kontakty ocalonych z ich wybawicielami i losy dzieci żydowskich uratowanych przez Polaków.Podczas wernisażu wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski przypomniał, że w gronie Polaków ratujących Żydów znaleźli się przedstawiciele wszystkich warstw społecznych: inteligencja, duchowieństwo, robotnicy i chłopi; zarówno pojedyncze osoby, jak i całe rodziny. Około tysiąc Polaków zapłaciło za nią najwyższą cenę – cenę własnego życia. Symbolem poświęcenia Polaków ratujących Żydów stała się błogosławiona Rodzina Ulmów z Markowej „Decyzja o udzieleniu schronienia Żydom wymagała niezwykłej odwagi i determinacji. W utworzonym przez Niemców Generalnym Gubernatorstwie dla okupowanych ziem polskich za każdą formę pomocy Żydom groziła kara śmierci. Mimo stałego, codziennego, zagrożenia własnego życia, wielu naszych rodaków zdecydowało się jednak tę pomoc nieść. Polacy stanowią dziś najliczniejszą grupę wśród uhonorowanych przez izraelski Instytut Yad Vashem tytułem „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. Wyróżnionych tym tytułem zostało 7318 to obywateli polskich” – zaznaczył wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej.Dr hab. Karol Polejowski odczytał list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego skierowany do uczestników wydarzenia.„Dzięki pracy uznanych polskich uczonych i popularyzatorów historii od dzisiaj w siedzibie Parlamentu Europejskiego można zwiedzać wystawę wyjątkową – bo dotyczącą zupełnie wyjątkowego wątku w historii II wojny światowej, niestety w znacznej mierze wciąż zapomnianego. To opowieść o zwykłych ludziach, którzy wykazali się niezwykłą odwagą w obliczu monstrualnego zła” – podkreślił Prezydent RP Karol Nawrocki.

Gościem audycji jest Rafał Dzięciołowski, b. prezes Fundacji Solidarności Międzynarodowej. 

18 marca 1921 roku w Pałacu Czarnogłowców podpisano traktat ryski, kończący wojnę polsko-bolszewicką i wyznaczający wschodnią granicę II Rzeczypospolitej.

O setnej rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy i o innych rzeczach w najbliższym czasie

- Gates przeprasza, Clintonowie zeznają- Rocznica wojny i nowe negocjacje w Genewie- Norwegia: szkoły bez telefonów. Czy to działa?Masz pytanie do naszej redakcji? Możesz je zadać tutaj: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://tally.so/r/npJBAV⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Zawsze rano. Same fakty.5 najważniejszych wiadomości.5 minut.Wydarzenia ze świata, sportu, popkultury, technologii, środowiska i gospodarki.Ramówka:Poniedziałek: Ekonomicznie in BriefWtorek: Sport in BriefŚroda: PopCulture in BriefCzwartek: Technologicznie in Brief / Planet in BriefPiątek: World in BriefW aplikacji Voice House Club m.in.:✔️ Wszystkie formaty w jednym miejscu.✔️ Możesz przeczytać lub posłuchać.✔️ Transkrypcje odcinków z dodatkowymi materiałami wideo.

Dziś o sejmowym expose szefa polskiej dyplomacji Radosława Sikorskiego o polityce zagranicznej państwa, o wstrzymaniu przez Parlament Europejski procesu ratyfikacji porozumienia handlowego z USA i o 99. rocznicy uznania Mazurka Dąbrowskiego za hymn Polski. Zaś gościem programu będzie dr Mariusz Czech, dyrektor Biura Programów Języka Polskiego Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Dziś w programie: czwarta rocznica pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę - porozmawiamy z Pawłem Kęską, dziennikarzem i wolontariuszem związanym z fundacją Most Solidarności, który wielokrotnie niósł pomoc na Ukrainie. Naszym gościem będzie także Helena Kaut-Howson - wybitna polska reżyserka teatralna i operowa, od lat współpracująca z brytyjskimi scenami. Na zakończenie - Magazyn Kuriera Galicyjskiego, czyli opowieść o codziennym życiu Polaków we Lwów i na Ukrainie. Zostańcie z nami!

14 lutego przypada ważny moment w historii finansowej Australii. Minęły dekady, kiedy w ramach jednej z największych transformacji w dziejach kraju, Australijczycy porzucili funty, szylingi i pensy na rzecz dolarów i centów. I choć sposób, w jaki dziś płacimy, wciąż się zmienia, dziedzictwo tamtego momentu pozostaje żywe.

W stołecznym kinie Iluzjon zaczyna się Festiwal 28. Orłów. W programie są polskie filmy fabularne i dokumentalne spośród których Polska Akademia Filmowa wyłoni nominowanych do Polskich Nagród Filmowych. W programie m.in. "Dom Dobry" Wojciecha Smarzowskiego czy "Rocznica", pierwszy hollywoodzki film Jana Komasy. Z Izą Wójcik, dyrektorką Polskich Nagród Filmowych, rozmawiała Katarzyna Sobiechowska-Szuchta z redakcji kulturalnej RMF FM.

Radosław Czyż, Emilia Dłużewska i Maja Staniszewska rozmawiają o najnowszym filmie Jana Komasy "Rocznica", a także innych filmowych portretach rodzinnych spotkań, które nierzadko są zwierciadłem odbijającym obraz społeczeństwa, a innym razem po prostu intrygą rodzinną. Przechodzimy więc od serialu "The Bear" czy "Wesela" Smarzowskiego przez "Cichą Noc", "Tokijską opowieść", "Shiva Baby" po "Boże Narodzenie u ciebie czy u mnie". A przy okazji "Rocznicy" nasi dziennikarze udzielają także krótkiej lekcji matematyki.

W listopadzie mija 30 rocznica tragicznego zamachu na Yitzhaka Rabina. Mówi się, że oddając śmiertelne strzały w stronę premiera Izraela, Ygal Amir zamordował także szanse na pokój pomiędzy Izraelczykami i Palestyńczykami. Czy tak się właśnie stało? W najnowszym odcinku podcastu „Ziemia Zbyt Obiecana" Konstanty Gebert spróbuje odpowiedzieć na to pytanie, przybliży także sylwetkę Yitzhaka Rabina, jednego z najwybitniejszych izraelskich przywódców politycznych w historii. Serdecznie zapraszamy. ⭐ Spotify – https://spoti.fi/3yfxnFv ⭐ Apple Podcasts – https://apple.co/3ISwbNh

Wypowiedzi historyka, wspomnienia żołnierzy i świadków pierwszych godzin tego co pózniej przerodziło się w największy konflikt zbrojny w dziejach ludzkości…

W tym odcinku rozmawiamy o historii i współczesności Czechów i Słowaków. Jak pamiętają inwazję wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku? Jak te wydarzenia zostały przedstawione w kulturze i jakie miały konsekwencje dla tożsamości narodowej? Czy dziś rządy Czech i Słowacji kierują się ku Rosji, czy raczej ku Zachodowi? Dyskutujemy też o micie „wielkiego zjednoczenia Słowian”, o różnicach między Czechosłowacją powojenną a tą z okresu międzywojnia oraz o tym, dlaczego ostatecznie doszło do rozpadu wspólnego państwa. Na koniec zastanawiamy się, czy Czechy i Słowacja – mimo rozdziału – wciąż funkcjonują razem w polityce, gospodarce i kulturze. Słuchaj w każdą sobotę o 16.00.

W tym odcinku rozmawiamy o historii i współczesności Czechów i Słowaków. Jak pamiętają inwazję wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku? Jak te wydarzenia zostały przedstawione w kulturze i jakie miały konsekwencje dla tożsamości narodowej? Czy dziś rządy Czech i Słowacji kierują się ku Rosji, czy raczej ku Zachodowi? Dyskutujemy też o micie „wielkiego zjednoczenia Słowian”, o różnicach między Czechosłowacją powojenną a tą z okresu międzywojnia oraz o tym, dlaczego ostatecznie doszło do rozpadu wspólnego państwa. Na koniec zastanawiamy się, czy Czechy i Słowacja – mimo rozdziału – wciąż funkcjonują razem w polityce, gospodarce i kulturze. Słuchaj w każdą sobotę o 16.00.

W tym odcinku rozmawiamy o historii i współczesności Czechów i Słowaków. Jak pamiętają inwazję wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku? Jak te wydarzenia zostały przedstawione w kulturze i jakie miały konsekwencje dla tożsamości narodowej? Czy dziś rządy Czech i Słowacji kierują się ku Rosji, czy raczej ku Zachodowi? Dyskutujemy też o micie „wielkiego zjednoczenia Słowian”, o różnicach między Czechosłowacją powojenną a tą z okresu międzywojnia oraz o tym, dlaczego ostatecznie doszło do rozpadu wspólnego państwa. Na koniec zastanawiamy się, czy Czechy i Słowacja – mimo rozdziału – wciąż funkcjonują razem w polityce, gospodarce i kulturze. Słuchaj w każdą sobotę o 16.00.

W 30. rocznicę ludobójstwa w Srebrenicy rozmawiamy z Martą Szpalą z Ośrodka Studiów Wschodnich o tym jak Europa i Bałkany pamiętają o tej największej zbrodni po II wojnie światowej.

Polska wprowadza kontrole na granicy z Niemcami i Litwą. Premier Tusk tłumaczy, że powodem tego jest odmawianie przez Niemcy wpuszczania do siebie migrantów. Czy statystyki potwierdzają jakieś znaczące zmiany w ruchu migrantów na granicach Polski? Skąd bierze się zaostrzenie retoryki wobec migrantów w Niemczech — czy towarzyszy jej zmiana polityki? Jak kontrole graniczne wpływają na stabilność strefy Schengen? I jak będzie wyglądała polityka migracyjna Unii po przejęciu prezydencji wspólnoty przez Danię?W Serbii ostre starcia policji z demonstrantami w kolejnej odsłonie trwających od listopada protestów antyrządowych. Czy demonstranci obalą władzę Aleksandra Vučicia?Srebrenica czci pamięć 8 tysięcy bośniackich Muzułmanów, zamordowanych przed trzydziestu laty przez Serbów. Czego uczy, a czego nas nie uczy to największe ludobójstwo popełnione w Europie po II wojnie światowej?W Europie fala upałów, a w Ameryce Południowej rekordowe mrozy. Jaki związek mają ekstremalnie wysokie i niskie temperatury z ociepleniem klimatu?Jak giganty technologiczne dominują nasze życie — i dlaczego im na to pozwoliliśmy? A może po prostu wypełniają ważną rolę i bez nich świat byłby gorszy? W programie rozmowa z autorką książki o technologicznych bogach.A także: wielki powrót naszego Raportowego bocznego obserwatora. Gdzie był, kiedy go nie było?Rozkład jazdy: (02:09) Kamil Frymark: Kontrole na granicy Polski(25:10) Aleksandra Wojtaszek: Co dalej w protestami w Serbii?(49:43) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Świnia Napoleon(57:32) Podziękowania(1:03:59) Marcin Żyła: Rocznica ludobójstwa w Srebrenicy(1:24:29) Marcin Popkiewicz: Upały i fale zimna - co jest ich przyczyną?(1:51:08) Sylwia Czubkowska: Bóg Techy rządzą, ale dlaczego?(2:24:01) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

8 maja 1945 r., zakończyła się II wojna światowa w Europie, najkrwawszy konflikt w historii ludzkości. Akt kapitulacji Niemiec oznaczał koniec sześciu lat walk. Nie przyniósł jednak uwolnienia kontynentu spod panowania autorytaryzmu. Europa Środkowa na pół wieku znalazła się pod kontrolą ZSRS.