Podcasts about niemc

Podoba Ci się ten dokument? Wesprzyj moją niezależność!Tworzenie takich materiałów bez cenzury i wielkich sponsorów wymaga setek godzin pracy. Jeśli doceniasz jakość i chcesz oglądać kolejne odcinki przed premierą, dołącz do moich Patronów.

Ciężko znaleźć naród, który łatwo rozliczyłby się z ciemniejszymi momentami własnej historii. Czesi i ich stosunek do tego powojennych wypędzeń Niemców nie są tutaj żadnym wyjątkiem. Do dziś doskonale udokumentowane czeskie zbrodnie z tego okresu jeśli w ogóle są upamiętnione, to w taki sposób, by zupełnie nie było wiadomo, że wczorajsza ofiara została katem i że Niemców traktowano tak samo, jak oni wcześniej Czechów - wg zasady zbiorowej odpowiedzialności.W pierwszej części rozmowy o stosunkach czesko-niemieckich w XX wieku Karolina Ćwiek-Rogalska, bohemistka i antropolożka kultury z Instytutu Slawistyki PAN wyjaśniała, jak i dlaczego były one coraz gorsze i jak czescy Niemcy traktowali podczas wojny swoich sąsiadów i jak daleko sięgała ich współpraca z okupującymi Czechy nazistowskimi Niemcami. Druga część, którą oddaję właśnie w wasze ręce, jest o tym, co nastąpiło potem. O - jak określa je czeska historiografia - dzikich wypędzeniach Niemców. Czyli festiwalu pozornie niezależnej od władzy i nieuregulowanej ślepej przemocy - marszów śmierci, pogromów i masowych egzekucji. O tym wszystkim, co działo się na wyzwolonych terenach Czech między majem a grudniem 1945 roku.Pierwszą część rozmowy znajdziecie tutajNiektóre wcześniejsze odcinki Czechostacji, związane z tematem dzisiejszej rozmowy:Czystka etniczna po czeskuZamach na HeydrichaMonachijski dyktatHistoria czesko-niemieckich relacji***Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Diana, Krzysztof, Marcin oraz RafałBardzo Wam dziękuję

Nowy dyrektor fundacji „Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie” zamierza budować mosty porozumienia między Niemcami a Polską i między różnymi środowiskami w Niemczech. Czy uda mu się to w czasie, kiedy w Niemczech nasilają się głosy, że fundacja powinna bardzie skupiać się na powojennych cierpieniach Niemców? Z Rolandem Borchersem rozmawia Maciej Wiśniewski. KONTAKT: cosmopopolsku@rbb-online.de STRONA: http://www.wdr.de/k/cosmopopolsku BĄDŹ NA BIEŻĄCO: https://www.facebook.com/cosmopopolsku Von Maciej Wisniewski.

Czesi i Niemcy współistnieli na terenach Ziem Korony Czeskiej od średniowiecza, od czasów, kiedy to Przemyślidzi zaczęli sprowadzać na górzyste pogranicze niemieckojęzycznych osadników. Przez kilkaset lat owo współistnienie działało, raz lepiej, raz gorzej, ale jednak działało. Przestało, gdy w XIX wieku narodziła się idea nowoczesnych narodów i nacjonalizm, legło w gruzach, gdy ten ostatni zdobył władzę w Niemczech, okupował Czechy a potem przegrał wojnę.136 odcinek to pierwsza część dwuczęściowej rozmowy z Karoliną Ćwiek-Rogalską, bohemistką i antropolożką kultury, profesorką Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, rozmowy poświęconej zarówno historii jak i temu, jak rzutuje ona na czeską współczesność. Punktem wyjścia opowieści jest tegoroczne Meeting Brno - organizowana od nastu lat impreza służąca czesko-niemieckiemu pojednaniu. W tym roku, po raz pierwszy, jej częścią były dni sudetoniemieckie, współorganizowane przez Związek Niemców Sudeckich. I to bardzo się nie spodobało nacjonalistom... tym razem czeskim. W podcaście sięgamy też oczywiście, na chwilę, do średniowiecza, potem zaglądamy w wiek XIX i panikę, jaką wśród niemieckojęzycznych obywateli królestwa Czech wzbudziła wizja równouprawnienia czeskiego języka.Jest o tym, jak już Niemcy, którzy w między czasie dorobili się, po raz pierwszy w historii, własnego narodowego państwa, odnajdywali się w Czechosłowacji i jak masowo poparli dyktaturę austriackiego akwarelisty włączając się w okupacyjny aparat represji i prześladowań.W części drugiej - za tydzień, rozmawiać będziemy głównie o czeskim odwecie a szczególnie o jego pierwszej, tuż powojennej, najbrutalniejszej części. Czyli czasie, kiedy to odwróciły się rolę i Czesi zaczęli wypędzać a czasem też likwidować Niemców.Niektóre wcześniejsze odcinki Czechostacji związane z tematem dzisiejszej rozmowy:Czystka etniczna po czeskuZamach na HeydrichaMonachijski dyktatHistoria czesko-niemieckich relacji***Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydował się na to:MarcinBardzo Ci dziękuję

Program z cyklu Niemiecki Nieład, w którym eksperci analizują bieżącą sytuację polityczną, gospodarczą i społeczną w Niemczech.

Co to właściwie znaczy być „swoim” lub „obcym” na pograniczu, hm?Śledząc przedwojenne losy podlaskich Niemców i powojenną biografię artystki Heleny Bohle-Szackiej, dotykam tkanki realizmu magicznego dawnego Białegostoku. To nieoczywisty splot kultur, w którym język, pamięć fabrykanckich rodzin i osobiste dramaty wojenne stworzyły unikalny mikrokosmos – tak inny od naszych dzisiejszych wyobrażeń.Odkrywanie tych zaginionych śladów nie musi nieść niepokoju; przeciwnie, może stać się pretekstem do wytchnienia i łagodnego namysłu nad tym, jak gęsty i wielowymiarowy jest czas, który nas ukształtował.Przygotuj wolny moment na zatrzymanie, weź głęboki oddech i pozwól sobie na doznanie, które przynosi ukojenie.A zdjęcia archiwalne Galeria im. Sleńdzińskich w Białymstoku#historiamówiona #podlasie #podcast

 W najnowszym wydaniu „Studia Lwów” Wojciech Jankowski i Artur Żak wracają do dwóch niezwykle poruszających historii. Pierwsza to świadectwo Lucyny Klimaszewskiej — polskiej działaczki z Białorusi, która przyjechała do Lwowa, by oddać hołd profesorom lwowskim zamordowanym przez Niemców w 1941 roku. Druga to dramatyczna opowieść Oksany z Kijowa, której rodzina padła ofiarą rosyjskiego ataku rakietowego i dronowego. Audycja łączy pamięć historyczną, doświadczenie kresowej polskości oraz współczesny wymiar wojny. 

Cześć, W najnowszej odsłonie mojej serii powracam do 1945 roku i jednego z najbardziej zniszczonych miast Europy – Drezna. Miasto zostało niemal zrównane z ziemią w wyniku nalotów dywanowych alianckich bombowców. Nawet mieszkańcy, którzy doskonale je znali, po kilku dniach bombardowań nie potrafili rozpoznać własnych ulic. Pożary szalały jeszcze przez wiele dni, a pod gruzami i w piwnicach wciąż pozostawali uwięzieni ludzie. Potem rozpoczęło się żmudne odgruzowywanie miasta. Skala zniszczeń była jednak tak ogromna, że ruiny wielu budynków można było oglądać jeszcze kilkadziesiąt lat po zakończeniu wojny. W pierwszej części nagrania opowiadam o ostatnich miesiącach wojny i samym bombardowaniu. W drugiej pokazuję powojenne losy Drezna oraz długą i trudną odbudowę. Nie była ona łatwa, zwłaszcza w państwie rządzonym przez komunistów. Władze NRD stawiały na nowoczesną zabudowę, która miała odciąć miasto od jego historycznej przeszłości. Czy ten plan się powiódł?Tego dowiecie się, słuchając najnowszego odcinka mojej serii. Zapraszam!

Niedaleko Międzyrzecza rozciąga się Międzyrzecki Rejon Umocniony. MRU należy do jednych z największych podziemnych fortyfikacji świata. Budowa systemu umocnień została rozpoczęta przez Niemców w 1934 roku by wzmocnić wschodnią granicę, jednak nigdy w całości nie została ukończona. Ale to co znajduje się pod ziemią zadziwiłonie tylko Armię Radziecką w 1945 roku, która zdobyła ten teren, ale zadziwia nadal każdego kto zejdzie ponad 30 metrów pod ziemię. Długość  podziemnych korytarzy stanowi około 35 kilometrów. Jeśli spędzają Państwo właśnie wakacje w drodze i szukają ciekawego miejsca na mapie Polski, warto zjechać na chwilę z głównych tras w stronę województwa lubuskiego i odwiedzić MRU.

Program z cyklu Niemiecki Nieład, w którym eksperci analizują bieżącą sytuację polityczną, gospodarczą i społeczną w Niemczech.

Czy ochłodzenie na linii Warszawa – Kijów nie pogorszy relacji polsko-niemieckich? Polska domagała się udziału w rozmowach o pomocy dla Ukrainy, w Berlinie obawiano się, że uczestnictwo Polski w nich nie pomoże. Rząd kanclerza Merza bierze się za reformę emerytur. Jego propozycje są chwalone, ale jak przekonać Niemców, by pracowali dłużej? Zaprasza Maciej Wiśniewski. KONTAKT: cosmopopolsku@rbb-online.de STRONA: http://www.wdr.de/k/cosmopopolsku BĄDŹ NA BIEŻĄCO: https://www.facebook.com/ Von Maciej Wisniewski.

Swego czasu w Polsce bardzo głośno było o niemieckich organizacjach osób wysiedlonych/wypędzonych. Teraz ogromne kontrowersje wybuchły na ten temat w Czechach. W tym odcinku przybliżamy dlaczego oraz jaki jest kontekst historyczny relacji czesko-niemieckich. Raport „To už se nevrátí. Czechosłowacja i współczesne relacje czesko-słowackie”: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/prace-osw/2025-05-30/to-uz-se-nevratiFilm o Czechosłowacji: https://www.youtube.com/watch?v=klqt9I4cI1cKsiążka o polityce historycznej Niemiec: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2025-12-17/w-sluzbie-przyszlosci

Dowódca Luftwaffe grozi bombardowaniem Rosji! Generał Neumann podkreśla, że Luftwaffe będzie bronić każdego centymetra terytorium NATO i wskazuje potencjalne cele w Rosji, które mogłyby zostać zbombardowane. To pierwsza tak ostra wypowiedź Niemców. Co na to Putin i jego pachołki w Polsce? A dziś także o kłótni w rodzinie – Kaczyński miał nazwać wielką kanalią Terleckiego, swojego najwierniejszego towarzysza. Czy dojdzie do rozpadu? Będzie także o lekarzach i szpitalach oraz o katolickim „Gościu Niedzielnym”, który broni przemocowca Kraskowskiego. #ukrainewar #niemcy #wojna #Kaczyński #polityka #Polska #IPPTVNaŻywo ⛵️

O tym, że bitwa o Poznań w 1945 roku, to nie tylko Cytadela (i dlaczego warto o niej zachować pamięć). O trzech grupach Cytadelowców (i o tym, że nie wiadomo ilu ich ostatecznie było). O tym, że historia bitwy o Poznań cały czas jeszcze się tworzy (mimo, że świadkowie w większości już nie żyją). O Sowietach, których nasi wspominali gorzej, niż Niemców (choć długo kazali nam wierzyć w coś zupełnie przeciwnego). Oraz o pociągu z Łęczycy, legendarnym Tygrysie, zdjęciu, które było dowodem, wydawaniu książek i przeprosinach junkrów. // Maciej Karalus // badacz historii i autor książek historycznych, wydawca, były muzyk -------- Wesprzyj nas. Pomożesz tworzyć podcast i zmienisz świat: - abonament, czyli duża wdzięczność: www.patronite.pl/drugawersja - kawka w podziękowaniu za odcinek: www.buycoffee.to/drugawersja -------- My na www: www.drugawersja.pl  My na Spotify: https://spoti.fi/3MWjX9v My na fejsie: www.facebook.com/drugawersja My na YT: https://www.youtube.com/@podcast_poznanski My na insta: www.instagram.com/druga.wersja My na tiktoku: https://www.tiktok.com/@drugawersja

– 84 proc. Niemców nie jest zadowolonych z pracy Friedricha Merza. Takich notowań nie miał nigdy rząd CDU – mówił Jan Bogatko. Jego zdaniem niemiecka scena polityczna przechodzi okres głębokich zmian, a coraz więcej sondaży wskazuje na rosnącą przewagę AfD nad partiami tworzącymi obecny układ władzy. 

Jest takie ikoniczne zdjęcie Tibora Hontyego pod tytułem "Zginął w ostatnich sekundach". Przedstawia zorganizowane w praskim Rudolfinium czuwanie przy ciele pułkownika Georgija Iwanowicza Sacharowa, dowódcy 208. dywińskiej brygady dział samobieżnych. Bohatera właściwie nie widać, zasłaniają go liczne bukiety kwiatów. Tuli się do niego kobieta w radzieckim mundurze, inna, stojąc na drugim planie, szlocha. Jeszcze dalej widać kolejnego krasnoarmiejsca, z automatem i srogą miną.Zdjęcie jest doskonałe - zarówno jeśli chodzi o kompozycję i jak i światło. Absolutnie więc nie ma się co dziwić temu, że przez kilkadziesiąt lat było jednym z symboli radzieckiego wyzwolenia Pragi, wyzwolenia do którego doszło dzień po zakończeniu II wojny światowej, 9 maja 1945 roku.Tyle, że nie.Bo 9 maja sowieci weszli do Pragi, którą dzień wcześniej wyzwolili sami powstańcy. Podczas walk z niemieckimi niedobitkami, w całym mieście zginęło 30 czerwonoarmistów - dla porównania, w ciągu czterech wcześniejszych dni powstania - 3 tysiące Niemców i 3 tysiące powstańców. Zresztą nawet śmierć samego Sacharowa nie miała nic wspólnego z wyzwalaniem Pragi, zginął on dzień wcześniej, na jej przedpolach, w wyniku przypadkowego, omyłkowego ostrzału innej sowieckiej formacji.Ale to propagandowe kłamstwo czy kłamstwa nie zmieniają faktu, że to Armia Czerwona wzięła na siebie główny ciężar wyzwalania Czech, ostatniego okupowanego przez Niemcy kraju Europy. I że w samej finałowej operacji praskiej zginęło kilkanaście tysięcy jej żołnierzy.Ale, o czym znów przez kilkadziesiąt lat pamiętano niezbyt chętnie, ginęli nie tylko krasnoarmiejcy - w walkach brali, u ich boku, udział też Polacy z II Armii Wojska Polskiego. I najmocniej się wykrwawiający Rumuni.Zupełnie zaś, przez tych kilkadziesiąt, słusznie minionych lat, nie mówiono o tym, że całe zachodnie Czechy wyzwolili Amerykanie Pattona. I że powstanie w Pradze pewnie mogłoby się skończyć wcześniej, gdyby Rosjanie pozwolili im nacierać dalej na wschód.W 126 odcinku Czechostacji przypominam o złożonej układance ostatniej wielkiej operacji II wojny światowej w Europie, opowiadam o tym, co w Pradze robili Własowcy, czy są powody, żeby śmiać się z czeskich partyzantów. Jest też o tym, jak manipulowano w przeszłości i manipuluje się współcześnie historią.Tu znajdziecie wcześniejsze odcinki Czechostacji, do których odsyłam w dziesiejszej opowieści:O zamachu na HeydrichaO Powstaniu Praskim***Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Joanna i SzymonBardzo Wam dziękuję

W Czechach, podobnie jak w ubiegłym roku w sąsiedniej Słowacji, rozgorzała właśnie dyskusja o "Dekretach Beneša" - zbiorze aktów prawnych którymi tuż po wojnie czechosłowacki rząd pozbawił czeskich Niemców majątków i obywatelstwa. Z prawnego punktu widzenia kwestia ich nienaruszalności jest zamknięta od prawie 30 lat za sprawą porozumienia czeskich i niemieckich władz. A jednak - za sprawą czeskiej prawicy, temat znów pojawił się w czeskim mainstreamie, zajmuje się też nim czeski parlament. Wszystko dla tego, że nacjonalistom z nad Wełtawy nie podobają się działania na rzecz pojednania, prowadzone w Brnie przez Czechów i potomków tamtejszych Niemców.W 125 odcinku Czechostacji o sporze, który wydawał się być od dawna martwy, moskiewskich koneksjach polityków, którzy go wywołali i o tym, jak kruche są podstawy sojuszu orędowników "Europy suwerennych narodów" rozmawiam z Wojciechem Stobbą, korespondentem Polskiego Radia w Pradze.W rozmowie wychodzimy od wydarzeń historycznych, zasadniczo dotyczy ona jednak nie tyle nawet współczesności, co tego, co dzieje się w Czechach i czeskiej polityce w ostatnich tygodniach. A dzieje się sporo. Nie tylko za sprawą zasiadających w rządzie nacjonalistów. Ten sam rząd bowiem planuje upaństwowienie mediów publicznych. Zdaniem autorów propozycji, pozwoli ona obywatelom zaoszczędzić; obecnie telewizję i radio utrzymują widzowie, z abonamentu, rząd chciałby, by znalazła się ona na budżetowym garnuszku. Czyli, żeby też zapłacili za nią obywatele, ale w nieuświadomiony sposób. Pomysł budzi spory sprzeciw, szczególnie pozaparlamentarnej opozycji i międzynarodowych organizacji dziennikarskich, jest jednym z powodów dla których dziesiątki tysięcy Czechów wychodzą ostatnio regularnie na ulice.Rozmowę podsumowuje temat NATO i to od razu w dwóch odsłonach. Pierwsza dotyczy sporo o kompetencje rządu i prezydenta w kontekście tego, kto ma reprezentować Czechy na szczycie sojuszu w Ankarze. Sporu, który być może, na wniosek prezydenta, będzie musiał rozstrzygnąć trybunał konstytucyjny. Druga - ile to jest dwa procent, jak je policzyć i czy szpital dla cywili, z tabliczką "wojskowy", pomoże Czechom wypełnić zobowiązania sojusznicze.***Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Michał, Ola i TomaszBardzo Wam dziękuję

Rok temu Friedrich Merz objął urząd kanclerza Niemiec. Już teraz jest on jednym z najgorzej ocenianych kanclerzy. Dlaczego Niemcy są zawiedzeni rządami CDU/CSU-SPD? Czy koalicja dotrwa do końca kadencji?   Jak wyglądają reformy w Niemczech? Na te i inne pytania odpowiadają Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark. Leksykon Niemiecki: https://www.osw.waw.pl/leksykon-niemiecki/Film o polityce historycznej Niemiec: https://youtu.be/she3Wih7aFA?si=13X8jhjjeSGW1TXILink do Akademii Obronności: https://schuman.pl/akademiaodpornosci/

– Amerykanie nie są w Niemczech po to, żeby bronić Niemców – mówi w Radiu Wnet Piotr Cywiński, komentując zapowiedź wycofania części wojsk USA z RFN.

Historia Niemiec, rozliczenia Niemców z przeszłością i wiedza Niemców o historii to temat dzisiejszego odcinka. Jak wygląda polityka historyczna Niemiec? Czy ona w ogóle istnieje? Jak uczy się o historii w Niemczech? Na te i inne pytania odpowiadają Anna Kwiatkowska, Wojciech Konończuk i Kamil Frymark. Książka „W służbie przyszłości. Polityka historyczna zjednoczonych Niemiec”: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2025-12-17/w-sluzbie-przyszlosci

Czy polscy burmistrzowie w czasie, jakim była II wojna światowa, byli jedynie wykonawcami decyzji niemieckiej administracji, czy też ich rola była bardziej złożona? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” zastanawiamy się, jak funkcjonowała lokalna władza w realiach okupacji i jakie dylematy towarzyszyły codziennym decyzjom urzędników. Naszym gościem jest dr Grzegorz Rossoliński-Liebe, który analizuje realia funkcjonowania administracji w czasie, jakim była okupacja Warszawy. Rozmawiamy o postaciach takich jak Stefan Starzyński oraz Julian Kulski. Mówimy o tym, jak wyglądało zarządzanie miastem pod kontrolą Niemców. Analizujemy proces tworzenia takich miejsc jak getto w Warszawie. Kim byli Volksdeutsche i jak wpływali na system władzy? Czy polscy urzędnicy działali w warunkach przymusu? I gdzie przebiegała granica między administracją a odpowiedzialnością za Holokaust? To rozmowa o decyzjach podejmowanych w ekstremalnych warunkach i o cienkiej granicy między przetrwaniem a współudziałem. Z dr. Grzegorzem Rossolińskim-Liebem rozmawia Marcin Zaremba, „Polityka o historii”.

31 stycznia 1943 roku. Miasto Stalingrad, leżące nad Wołgą, jest niemal doszczętnie zniszczone po wielu miesiącach krwawych walk. Zdziesiątkowane i zdemoralizowane oddziały niemieckie podejmują ostatnie próby beznadziejnej obrony przed nacierającymi wojskami Sowieckimi. Feldmarszałek Friedrich Paulus zdaje sobie jednak sprawę, że dalszy opór nie ma sensu i wojska niemieckie kapitulują. Paulus dostaje się do niewoli, ale nie jest to koniec jego historii. W 1944 roku niespodziewanie wstępuje do antyfaszystowskiego Związku Oficerów Niemieckich. Zaczyna otwarcie krytykować Hitlera i w kilku wystąpieniach emitowanych przez radio wzywa Niemców, by sprzeciwili się Führerowi. Dlaczego dowódca, który przez wiele lat skrupulatnie służył nazistowskiemu reżimowi, zmienił poglądy i nawiązał współpracę z ZSRR? I co stało się z nim po zakończeniu II wojny światowej? W tym odcinku Misji specjalnej przedstawimy historię feldmarszałka Friedricha Paulusa.

Podczas II wojny światowej zginęło blisko 6 mln obywateli polskich, w tym 3 mln obywateli Polski narodowości żydowskiej. Około 230–300 tys. Żydów podjęło próbę ratowania życia. Decyzja o udzieleniu schronienia Żydom wymagała niezwykłej odwagi i determinacji. W Generalnym Gubernatorstwie za każdą formę pomocy Żydom groziła kara śmierci. W gronie Polaków ratujących Żydów znaleźli się przedstawiciele wszystkich warstw społecznych: inteligencja, duchowieństwo, robotnicy i chłopi; zarówno pojedyncze osoby, jak i całe rodziny. Około tysiąc Polaków zapłaciło za nią najwyższą cenę – cenę własnego życia. Rząd RP na uchodźstwie oraz jego agendy w okupowanym kraju jednoznacznie potępiały niemiecką politykę zagłady. Od grudnia 1942 r. w konspiracji działała Rada Pomocy Żydom „Żegota” – jedyna w okupowanej przez Niemców Europie państwowa organizacja podziemna, powołana specjalnie w celu ratowania Żydów. Symbolem poświęcenia Polaków ratujących Żydów stała się błogosławiona Rodzina Ulmów z Markowej. Rocznica ich tragicznej śmierci – 24 marca – obchodzona jest w Polsce jak Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Polacy stanowią dziś najliczniejszą grupę wśród uhonorowanych przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Według stanu na 1 stycznia 2024 r. spośród 28 707 wyróżnionych 7 318 to obywatele polscy (25,5 proc. wszystkich odznaczonych z całego świata).W Narodowym Dniu Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w Parlamencie Europejskim zaprezentowano wystawę Instytutu Pamięci Narodowej „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”. W wernisażu wziął udział wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.Na ekspozycji znajdziemy archiwalne fotografie i dokumenty, które prezentują pomoc niesioną przez Polaków ludności żydowskiej. Przedstawiona została pomoc zorganizowana (działalność „Żegoty”) oraz indywidualna, zarówno na terenie okupowanego kraju, jak i poza jego granicami. Wystawa dokumentuje działania Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów podczas Zagłady. Na wybranych przykładach zostały także zaprezentowane osoby represjonowane za taką działalność oraz powojenne kontakty ocalonych z ich wybawicielami i losy dzieci żydowskich uratowanych przez Polaków.Podczas wernisażu wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski przypomniał, że w gronie Polaków ratujących Żydów znaleźli się przedstawiciele wszystkich warstw społecznych: inteligencja, duchowieństwo, robotnicy i chłopi; zarówno pojedyncze osoby, jak i całe rodziny. Około tysiąc Polaków zapłaciło za nią najwyższą cenę – cenę własnego życia. Symbolem poświęcenia Polaków ratujących Żydów stała się błogosławiona Rodzina Ulmów z Markowej „Decyzja o udzieleniu schronienia Żydom wymagała niezwykłej odwagi i determinacji. W utworzonym przez Niemców Generalnym Gubernatorstwie dla okupowanych ziem polskich za każdą formę pomocy Żydom groziła kara śmierci. Mimo stałego, codziennego, zagrożenia własnego życia, wielu naszych rodaków zdecydowało się jednak tę pomoc nieść. Polacy stanowią dziś najliczniejszą grupę wśród uhonorowanych przez izraelski Instytut Yad Vashem tytułem „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. Wyróżnionych tym tytułem zostało 7318 to obywateli polskich” – zaznaczył wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej.Dr hab. Karol Polejowski odczytał list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego skierowany do uczestników wydarzenia.„Dzięki pracy uznanych polskich uczonych i popularyzatorów historii od dzisiaj w siedzibie Parlamentu Europejskiego można zwiedzać wystawę wyjątkową – bo dotyczącą zupełnie wyjątkowego wątku w historii II wojny światowej, niestety w znacznej mierze wciąż zapomnianego. To opowieść o zwykłych ludziach, którzy wykazali się niezwykłą odwagą w obliczu monstrualnego zła” – podkreślił Prezydent RP Karol Nawrocki.

Ponad połowa Niemców negatywnie ocenia operację militarną wobec Iranu, podczas gdy elity polityczne prezentują rozbieżne stanowiska. Berlin oficjalnie dystansuje się od działań USA i Izraela.

Ujawnienie przez amerykańskie archiwa ogromnego zbioru kart osobowych członków NSDAP wywołało poruszenie w niemieckich mediach. W rozmowie na antenie Radia Wnet Cezary Gmyz ocenił, że skala tego materiału może być dla Niemców bardzo niewygodna, bo uderza w budowaną od lat opowieść o rzekomym pełnym rozliczeniu z nazistowską przeszłością.Jak podkreślał dziennikarz, chodzi o ogromny zasób – ponad 16 milionów kart osobowych, obejmujących nie tylko członków NSDAP, ale także materiały dotyczące innych struktur nazistowskich, w tym SS i SA. Jego zdaniem problem nie polega wyłącznie na samym udostępnieniu dokumentów, lecz na tym, że dziś praktycznie każdy może próbować sprawdzić przeszłość własnej rodziny albo rodzin niemieckich elit politycznych.„Niemcy mają z tym problem, dlatego że – ja sobie czasami żartuję – kobiety nie powinno się pytać o wiek, mężczyzny o zarobki, a Niemca o to, co robili przodkowie w latach 1933–1945.”– mówi Cezary Gmyz.

Świat koncentruje się na tym co dzieje się w Iranie, jednak wokół dzieją się też inne wydarzenia. W ten weekend odbyły się pierwsze z serii wyborów landowych w Niemczech. Nasi analitycy odwiedzili Niemcy Zachodzie i w tym podcaście mówią o sytuacji w tym rejonie kraju. Jakie są wyniki wyborów? Skąd tak duża frustracja wśród Niemców z Zachodu? Dlaczego obawiają się losu „niemieckiego Detroit”? Na te i inne pytania odpowiadają Lidia Gibadło, Kamil Frymark i Michał Kędzierski.

Alternatywa dla Niemiec miała być niszowym ugrupowaniem politycznym, a stała się trzecią siłą polityczną za naszą zachodnią granicą. Jak wyglądała ewolucja tej partii i dlaczego sam niemiecki kontrwywiad uznał ją za prawicowo - ekstremistyczną? Kim są jej wyborcy i co łączy jej członków z polską prawicą? O tym w kolejnym odcinku "Półki z książkami" Anna Sobańda rozmawia z Łukaszem Grajewskim - korespondentem polskich mediów z Niemiec i autorem książki "Alternatywa dla Niemiec czy zagrożenie dla świata? Marsz AfD po władzę". W podcaście poruszono także temat podejścia Niemców do własnej historii oraz udziału tamtejszych mediów w wybuchu kryzysu imigranckiego. Zapraszamy do słuchania!

28 lutego 1944 r. ukraińscy żołnierze 4 Galicyjskiego Ochotniczego Pułku Policji SS powiązanego z 14 Dywizją SS „Galizien”, oddziały UPA, nacjonaliści ukraińscy oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wiosek, wkroczyli do wsi Huta Pieniacka zamieszkanej przez ludność polską. W wyniku przeprowadzonej przez napastników akcji pacyfikacyjnej, śmierć poniosło ponad 850 Polaków. Masakrę przeżyło około 160 osób. Kilka dni wcześniej, 23 lutego, w okolicy wsi doszło do potyczki oddziału samoobrony z Huty Pieniackiej z patrolem policyjnym złożonym z Ukraińców służących w 4 Pułku Policyjnym Dywizji SS „Galizien”. W wyniku walk dwóch żołnierzy ukraińskich zginęło, a ośmiu zostało rannych. W starciu wzięły też udział oddziały UPA wspierające żołnierzy SS. Niemcy urządzili ofiarom tych walk uroczysty pogrzeb w Brodach.Oddział SS pojawił się Hucie Pieniackiej w związku z uzyskaniem przez Niemców informacji, że we wsi stacjonował oddział partyzantów radzieckich, z którymi współpracowali mieszkańcy. Partyzanci opuścili jednak miejscowość 22 lutego.Po starciach z 23 lutego mieszkańcy Huty Pieniackiej przygotowywali się do mającej nastąpić niemieckiej akcji odwetowej. Wywiad Inspektoratu AK w Złoczowie w nocy z 27 na 28 lutego przekazał oddziałowi samoobrony w Hucie Pieniackiej dowodzonemu przez Kazimierza Wojciechowskiego, że do wsi zdążają oddziały 14 Dywizji SS „Galizien”. Zalecono, aby nie stawiać oporu, ukryć broń i mieszkańców. Liczono, że oddziały SS jedynie skontrolują wieś, poszukując broni i kontaktów mieszkańców z radziecką partyzantką. Podobna akcja miała miejsce kilka dni wcześniej we wsi Majdan, gdzie obyło się bez ofiar.We wczesnych godzinach porannych 28 lutego 1944 roku Huta Pieniacka została otoczona przez oddziały wojska w sile około 500-600 żołnierzy ukraińskich formacji policyjnych SS. Dowodzili Niemcy. Wojsko wspierali członkowie UPA oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wsi. Miejscowość została ostrzelana. Część mieszkańców ukryła się w przygotowanych wcześniej kryjówkach. Po wkroczeniu do wsi, napastnicy zaczęli przeszukiwać zabudowania, a mieszkańców zgromadzili w kościele i szkole znajdujących się w centrum wsi. Ukraińcy rozpoczęli plądrowanie i grabież domów. Zabudowania podpalano. Wielu mieszkańców zostało zabitych podczas prób ucieczki z miejsc, w których się ukrywali. Żołnierze ukraińscy dopuścili się licznych zbrodni na polskich mieszkańcach Huty Pieniackiej.W bestialski sposób przesłuchiwano zatrzymanych Polaków, starając się uzyskać od nich informacje na temat pobytu we wsi radzieckich partyzantów. Dowódca oddziału samoobrony Kazimierz Wojciechowski został oblany łatwopalną substancją i podpalony.Po południu zgromadzonych w kościele i szkole Polaków wyprowadzano w kilkudziesięcioosobowych grupach i przeprowadzano w konwojach do drewnianych stodół i budynków gospodarczych znajdujących się we wsi. Ludzie byli w nich zamykani, a budynki były podpalane. Osoby próbujące zbiec lub stawiać opór, były zabijane. Spalono praktycznie wszystkie zabudowania w miejscowości, z wyjątkiem kościoła i szkoły, gdzie przetrzymywano zatrzymanych. Późnym popołudniem napastnicy opuścili Hutę Pieniacką.18 lutego 2026 r. Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało ostateczną zgodę na prace poszukiwawcze na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, na podstawie wniosku złożonego przez ukraińskiego partnera Instytutu Pamięci Narodowej, którym jest przedsiębiorstwo „Wołyńskie Starożytności”. Decyzja została poprzedzona zaakceptowaniem przez Lwowską Obwodową Administrację Państwową przedstawionego jej 17 października 2025 r. programu prac poszukiwawczych. Decyzja władz ukraińskich kończy blisko siedmioletnie starania Instytutu o uzyskanie pozwolenia na poszukiwanie grobów ofiar zbrodni dokonanej 82 lata temu. Działania IPN podejmowane były w ścisłej współpracy z rodzinami ofiar skupionymi wokół Stowarzyszenia Huta Pieniacka, przy szczególnym zaangażowaniu prezes stowarzyszenia p. Małgorzaty Gośniowskiej–Koli.

W tym podcaście odpowiadamy na pytania widzów wokół naszego filmu „Niemcy. Historia najnowsza. Od zjednoczenia do dziś”.00:00-01:22 - Wstęp01:23-04:39 - Dlaczego w Polsce tak rezonuje temat energii atomowej w Niemczech?04:40-15:42 - Źródła niemieckiego ruchu antyatomowego15:43-19:33 - Dlaczego podejście do energii atomowej jest inne w Polsce niż w Niemczech?19:34-27:37 - Czy ceny energii nie zmieniły podejścia Niemców do energetyki?27:38-35:51 - Cyfryzacja w Niemczech35:52-42:50 - Jak Niemcy oceniają Merkel?42:51-48:25 - Czy temat współpracy z dawnymi służbami jest istotny w Niemczech?48:26-53:50 - Czy celem Merkel i Putina było podporządkowanie sobie Europy Środkowej?53:51-01:02:05 - Niemieckie inwestycje w armie 01:02:05-01:06:40 - Sytuacja liberałów z FDP01:06:41-01:12:47 - Komu najbliżej do AfD?01:12:48-01:16:05 - Koniec raju?Wspomniane materiałyFilm historia najnowsza Niemiec: https://www.youtube.com/watch?v=she3Wih7aFAFilm o Scholzu: https://www.youtube.com/watch?v=SkWYPqYMq1U&t=24sFilm o Wschodnich Niemczech: https://youtu.be/Uy8BIU4bVsw?si=07jYhD2fMIY3t7HvLeksykon Niemiecki: https://www.osw.waw.pl/leksykon-niemiecki/Podcast o ocenie Merkel: https://www.youtube.com/watch?v=sUg2cJv5syQ

W Davos był sukces polskiej dyplomacji a potem wszystko się zawaliło. Sukces polegał głównie na tym, że prezydent i premier ustalili ze sobą wspólną linię i dość precyzyjnie się jej trzymali. Prezydent wybrał rolę najwierniejszego przybocznego Donalda Trumpa, schlebiając mu na każdym kroku, a premier złego policjanta, który trzyma prezydenta za długopis. Ale wyszło naprawdę dobrze. Tyle tylko, że Donald Trump kompletnie nie panuje nad tym, co mówi. Już w swoim wystąpieniu zaczął opowiadać o tym, że kraje NATO nigdy Ameryce nie pomogły i nigdy by nie pomogły, ale poprawił jeszcze w rozmowie z dziennikarzami mówiąc, że nikt właściwie wojsk krajów NATO-wskich nie potrzebował i że stali z boku a nie na linii frontu. Na misjach w Afganistanie i Iraku zginęło 65 Polaków. Ofiary są wśród Brytyjczyków, Kanadyjczyków, Włochów, Niemców, Francuzów i Duńczyków. Od ataku 11 września, kiedy NATO na wniosek USA uruchomiło artykuł 5. w misjach zginęli żołnierze z 11 krajów europejskich. Ale prezydent Nawrocki nadal ma problem z powiedzeniem wprost, że Trump uderza w pamięć o polskich ofiarach amerykańskich wojen. W jego poście na platformie "X" nie pada nazwisko amerykańskiego prezydenta. Bo po prostu Nawrocki nie może, bo jeszcze by się wielki brat zdenerwował.    W sejmie awantura na awanturze. O wszystko. A to się posłowie Polski 2050 publicznie wyzywają od zdrajców, a to krzyki o wejście prokuratorów do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa, a to o zegarek posła lewicy, który nie pamięta czy nosi prawdziwą Omegę za 10 tysięcy czy pamiątkę z wakacji za 10 dolarów. Ale najwięcej emocji budzi to, co działo się na zamkniętych czatach Polski 2050. Każda rozmowa z polskim politykiem w tej chwili zaczyna się od słów "ale co tam w ogóle się stało" i nikt właściwie nie ma dobrej odpowiedzi. Ministra kultury w niewybrednych słowach namawia kolegów do ustawienia wyborów, 12 "szymonitów" składa hołd lenny byłemu liderowi, pseudopucz rozgrywa się tym razem bez kanapek, a jedyne co rośnie w partii to niechęć do Hołowni, który stracił już dokładnie wszystko, co wniósł do polityki. 

W Davos był sukces polskiej dyplomacji a potem wszystko się zawaliło. Sukces polegał głównie na tym, że prezydent i premier ustalili ze sobą wspólną linię i dość precyzyjnie się jej trzymali. Prezydent wybrał rolę najwierniejszego przybocznego Donalda Trumpa, schlebiając mu na każdym kroku, a premier złego policjanta, który trzyma prezydenta za długopis. Ale wyszło naprawdę dobrze. Tyle tylko, że Donald Trump kompletnie nie panuje nad tym, co mówi. Już w swoim wystąpieniu zaczął opowiadać o tym, że kraje NATO nigdy Ameryce nie pomogły i nigdy by nie pomogły, ale poprawił jeszcze w rozmowie z dziennikarzami mówiąc, że nikt właściwie wojsk krajów NATO-wskich nie potrzebował i że stali z boku a nie na linii frontu. Na misjach w Afganistanie i Iraku zginęło 65 Polaków. Ofiary są wśród Brytyjczyków, Kanadyjczyków, Włochów, Niemców, Francuzów i Duńczyków. Od ataku 11 września, kiedy NATO na wniosek USA uruchomiło artykuł 5. w misjach zginęli żołnierze z 11 krajów europejskich. Ale prezydent Nawrocki nadal ma problem z powiedzeniem wprost, że Trump uderza w pamięć o polskich ofiarach amerykańskich wojen. W jego poście na platformie "X" nie pada nazwisko amerykańskiego prezydenta. Bo po prostu Nawrocki nie może, bo jeszcze by się wielki brat zdenerwował.    W sejmie awantura na awanturze. O wszystko. A to się posłowie Polski 2050 publicznie wyzywają od zdrajców, a to krzyki o wejście prokuratorów do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa, a to o zegarek posła lewicy, który nie pamięta czy nosi prawdziwą Omegę za 10 tysięcy czy pamiątkę z wakacji za 10 dolarów. Ale najwięcej emocji budzi to, co działo się na zamkniętych czatach Polski 2050. Każda rozmowa z polskim politykiem w tej chwili zaczyna się od słów "ale co tam w ogóle się stało" i nikt właściwie nie ma dobrej odpowiedzi. Ministra kultury w niewybrednych słowach namawia kolegów do ustawienia wyborów, 12 "szymonitów" składa hołd lenny byłemu liderowi, pseudopucz rozgrywa się tym razem bez kanapek, a jedyne co rośnie w partii to niechęć do Hołowni, który stracił już dokładnie wszystko, co wniósł do polityki. 

Hej! W tym odcinku rozgrzewamy... niemiecki! ❄️

Donald Tusk w Berlinie poruszył kwestię zadośćuczynień dla polskich obywateli, którzy zostali bezpośrednio poszkodowani w wyniku działań Niemców podczas wojny. Stwierdził, że niemieckie państwo powinno się spieszyć, bo inaczej Polska sama wypłaci rekompensaty. - Od razu widzimy, że w Polsce jest "piekiełko" w tej sprawie. A przez takie podziały dużo tracimy, jeśli chodzi o naszą pozycję międzynarodową. I zastanawiamy dlaczego nas nie zapraszają na rozmowy w sprawie Ukrainy. Konieczna jest ogólnopolska refleksja na ten temat - powiedział prof. Krystian Dudek. 

„Polka. Słowo, w którym tkwi życie. Chwyciłam się go jak obietnicy” – pisze o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej-Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.Apolonia Machczyńska-Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku. W styczniu 1943 roku została zastrzelona przez Niemców. Dzięki zeznaniom jednej z uratowanych Żydówek, Rywki Goldfinger, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.O Apolonii, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci — śmierci męczeńskiej, pomnikowej. A Grażyna Plebanek napisała książkę o jej życiu. Choć, jak przyznaje, było to trudne: „Bo babka umierała wiele razy. W Annopolu, w miejscu jej egzekucji. W zeznaniach Niemca. W reportażach. Na scenie”.Kluczem do napisania opowieści o babce w świetle jej życia, a nie w cieniu śmierci, było wyzwolenie jej historii z tragicznego mitu, w którym to nie ona decydowała o swoim losie, lecz została złożona w ofierze.Grażyna Plebanek podążała tropem słów i zdań, w których był ruch i życie.Dlatego o jej książce „Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” najlepiej rozmawiać w ruchu. Tak właśnie zrobiłyśmy, umawiając się na spacer po Brukseli, mieście, w którym autorka mieszka od 20 lat.Opowieść o Brukseli – mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym – przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli, Polki.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Grażyna PlebanekKsiążki:„Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” / Wydawnictwo Agora„Bruksela. Zwierzęcość w mieście” / Wydawnictwo Wielka Litera---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

"Macie wiele super-pomysłów i będę się starał pomagać" mówił na spotkaniu z Polonią w NRW poseł CDU Paul Ziemiak. Co z tego spotkania wynika, o tym Jacek Tyblewski. W tym odcinku także Wasze komentarze dotyczące spadku zaufania Polaków do Niemców, powroty do Polski i festiwal Rock & Chanson Kolonia/Wrocław/Paryż. Zaprasza Tomasz Kycia. Kontakt: cosmopopolsku@rbb-online.de Homepage: cosmopopolsku.de Facebook: www.facebook.com/cosmopopolsku Von Thomas Kycia.

To wynika z najnowszego "Barometru Polska-Niemcy". Więcej Polaków domaga się od Niemców wypłacenia reparacji, podczas gdy w Niemczech rośnie poziom akceptacji Polaków w różnych rolach społecznych. A skąd czerpiemy informacje o sąsiedzie? Gościem Tomasza Kyci jest dr Agnieszka Łada, współautorka Barometru i wicedyrektor Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt. Kontakt: cosmopopolsku@rbb-online.de Homepage: cosmopopolsku.de Facebook: www.facebook.com/cosmopopolsku Von Thomas Kycia.

Aleksandra Zbroja rozmawia z Joanną Strzałko, Ewą Wołkanowską-Kołodziej, Mariuszem Szczygłem, Katarzyną Tubylewicz i Maciejem Czarneckim o tym, czym jest patriotyzm dla Niemców, Litwinów, Czechów, Szwedów i Amerykanów. A o tym, jak rozumieją, czują i na własne potrzeby definiują patriotyzm Polki i Polacy przeczytacie w reportażu Renaty Radłowskiej na wyborcza.pl/duzyformat. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Ewa, Piotr i Adam z Klubu Polskich Nieudaczników wracają z nowym odcinkiem satyrycznego podcastu "à propos". Tym razem komentują ucieczkę Niemców do innych krajów. Nie brakuje też tematów gorących: blackouty, ekstremiści, nowa przymusowa i zarazem dobrowolna Bundeswehra, duty free i... hemoroidy. Uwaga: satyra, tylko dla odpornych! Może zawierać treści! Grupa na WhatsApp A propos: https://chat.whatsapp.com/L8WGWa8lLeq8hcMIfXSS2g Von Adam Gusowski.

Cześć! W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiem Wam o jednym z najtragiczniejszych miejsc w dziejach świata. Tym razem spojrzę na Auschwitz nie przez pryzmat II wojny światowej i niemieckiej fabryki śmierci, lecz tego, co działo się tam tuż po wyzwoleniu obozu przez Armię Czerwoną. To temat praktycznie nieobecny w polskich mediach, a wydarzyło się naprawdę wiele.Sowieci utworzyli w Auschwitz obóz jeniecki dla Niemców. Na terenie kompleksu powstał też ogromny szpital, w którym byli więźniowie próbowali odzyskać siły po pobycie w tym piekle. Lekarze walczyli o życie ludzi wycieńczonych gruźlicą, zapaleniem płuc i chorobą głodową. A co stało się z ciałami ofiar pozostawionymi w obozie? Czy odbyły się pogrzeby w Auschwitz-Birkenau? Jaki los spotkał dzieci-sieroty, które w niemieckiej fabryce śmierci straciły rodziców?Na te pytania odpowiem w dzisiejszym odcinku.

Późnym wieczorem 28 sierpnia 1939 roku tarnowskim dworcem wstrząsa ogromna eksplozja. W głowach żołnierzy pilnujących gmachu pojawia się myśl, że właśnie wybuchła wojna. Przeładowują karabiny i w napięciu czekają na atak wroga. Ten jednak nie nadchodzi. Staje się jasne, że właśnie dokonano zamachu bombowego. Policji udaje się zatrzymać człowieka, który podłożył ładunek. Nazywa się Antoni Guzy i zeznaje, że działał na zlecenie Niemców. Dlaczego jednak wywiad III Rzeszy zaplanował taką operację? W jaki sposób Antoni Guzy został członkiem grupy dywersyjnej i dlaczego zdecydował się podłożyć bombę? W Misji specjalnej odkrywamy tajemnice zamachu na dworcu w Tarnowie.

Cześć. 81 lat temu Warszawa podjęła walkę o wolność. Polacy, zwłaszcza młodzi, chcieli wyzwolić stolicę, serce ojczyzny i samodzielnie wypędzić Niemców. Sowieci byli już blisko, więc zgodnie z planem Armii Krajowej to Polacy mieli być gospodarzami, kiedy Rosjanie wkroczą do miasta. Niestety ten plan się nie powiódł. Niemcy rzucili do Warszawy dodatkowe siły, aby brutalnie stłumić powstanie. Hitler wydał rozkaz: Warszawa ma przestać istnieć. Ustnie przekazał polecenie Himmlerowi, a ten rozesłał wytyczne wśród niemieckiego dowództwa. Rozkaz był prosty: nie oglądać się na żadne konwencje międzynarodowe. Celami mieli być nie tylko powstańcy, ale wszyscy mieszkańcy. Rozpoczęła się rzeź... prawdziwe piekło na ziemi, zwłaszcza na Woli i Ochocie. Każdego dnia ginęły setki ludzi. Karabiny wymierzone były w kobiety, dzieci i starców.Po upadku powstania Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia miasta. Specjalne oddziały wysadzały w powietrze i podpalały dom po domu, ulicę po ulicy. Warszawa zamieniła się w jedno wielkie gruzowisko.Dziś, 81 lat po tamtych wydarzeniach, sprawdzam powojenne losy tych, którzy byli odpowiedzialni za tę zbrodnię. Niestety większość nigdy nie odpowiedziała za swoje czyny. Albo brakowało dowodów, albo kryły ich zachodnie służby. Więcej usłyszycie w dzisiejszym materiale.

"Trzeba wyeliminować bałagan, który został wprowadzony nie przez Niemców, lecz przez świrów w Polsce" – tak o sytuacji na granicy mówił w Porannej rozmowie w RMF FM Włodzimierz Czarzasty. Wicemarszałek Sejmu stwierdził, że Robert Bąkiewicz powinien usłyszeć zarzuty, a grupami "bezsensownych facetów, którzy chodzą i straszą na granicy" powinna zająć się prokuratura, sądy i policja.

Cześć! W 1955 roku Konrad Adenauer – kanclerz Republiki Federalnej Niemiec – po raz pierwszy udał się z wizytą do Moskwy. Było to wydarzenie bez precedensu: nigdy wcześniej żaden zachodnioniemiecki polityk nie przekroczył oficjalnie progu Związku Radzieckiego. Głównym tematem rozmów miała być sprawa niemieckich jeńców wojennych, którzy – dekadę po zakończeniu wojny – wciąż pozostawali uwięzieni w ZSRR. Nikita Chruszczow chciał wykorzystać tę sytuację, próbując w zamian wymusić na Bonn polityczne uznanie istnienia Niemieckiej Republiki Demokratycznej – lojalnego wobec Kremla państwa satelickiego, którego istnienia RFN nie akceptowała ani formalnie, ani symbolicznie. Co ciekawe, decyzja Adenauera o wyjeździe do Moskwy wywołała spore kontrowersje również w samych Niemczech Zachodnich – zwłaszcza wśród polityków jego własnego obozu. Mimo początkowych napięć i trudnych negocjacji, spotkanie przyniosło konkretny efekt: Moskwa zgodziła się zwolnić ostatnich niemieckich jeńców. W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiem o kulisach tej przełomowej wizyty, jej międzynarodowym kontekście oraz politycznej grze, jaką toczyli ze sobą Adenauer i Chruszczow.

Gościem Urszuli Pieczek jest dr Piotr Szatkowski z Instytutu Slawistyki PAN, badacz i popularyzator społeczności mazurskiej. Opowiada o odkrywaniu swojej mazurskiej tożsamości, badaniach terenowych nad językiem i kulturą mazurską. Dlaczego Niemcy i Polacy po II wojnie światowej sprzeczali się o Mazurów. Dlaczego ich język drażnił i Polaków, i Niemców? Jak dziś promować kulturę mazurską? I jakie jest mazurskie słówko na dziś? Współpraca w ramach projektu PULSE z Delfi.lt (Litwa). Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Hej! W najnowszym odcinku wracam do tematu powojennych ucieczek nazistów do Ameryki Południowej. Osoby związane z reżimem Trzeciej Rzeszy, które chciały uniknąć odpowiedzialności za swoje czyny, znalazły wsparcie po drugiej stronie oceanu. Prezydent Argentyny Juan Perón zorganizował siatkę przerzutową, która umożliwiła im dotarcie do jego kraju. Kto dokładnie stał za tą operacją? Kim byli ludzie współpracujący z urzędami imigracyjnymi, odpowiedzialni za przygotowywanie fałszywych dokumentów? Nie była to drobna akcja. Struktura miała swoje ogniwa w kilku europejskich państwach. Trasy ucieczek prowadziły przez Włochy, Hiszpanię, Szwajcarię i Skandynawię. Czy tamtejsze władze wiedziały o wszystkim? Sprawdźcie słuchając najnowszego odcinka.

Cześć, biorąc pod uwagę najbardziej zniszczone miasta, które znalazły się w polskich granicach po 1945 roku po Warszawie i Wrocławiu Gdańsk był trzecią najbardziej zniszczoną aglomeracją. Walki o nią były wyjątkowo zacięte a Niemcy bronili się niezwykle zażarcie. Centrum zostało poważnie zniszczone przez nieustanne naloty i ostrzał artyleryjski - niektóre książki podają, że nawet w 90%. Równie mocno doświadczone przez wojnę zostały inne dzielnice - północny Wrzeszcz, Zachodnie Siedlce i południowa Orunia. A kiedy Sowieci wkroczyli już do miasta rozpoczęła się potężna grabież, a ulice zalała fala przemocy. Równocześnie pojawiła się nowa polska administracja. Sytuacja w niegdyś niemieckim mieście zmieniało się niezwykle dynamicznie. Zanim doszło do spotkania Wielkiej Trójki w Poczdamie w Gdańsku rozpoczęły się wysiedlenia Niemców. Zaczęła działać polska milicja. Mieszkania i pustostany zajmowane były przez przybywających do miasta osadników i repatriantów z innych części Polski.