Podcasts about edukacja

Siedemdziesiąty siódmy odcinek — czyli dwie siekierki, dwa tomahawki, ewentualnie ciupagi — robimy w duecie: Remek i Marek.

Każdy z nas żyje w rzeczywistości zbudowanej z doświadczeń, przekonań i własnego sposobu interpretowania świata. Problem pojawia się wtedy, gdy swoją perspektywę uznajemy za jedynie słuszną, a odmienny punkt widzenia traktujemy jako zagrożenie. Jak wyjść z tej pułapki?

Zdarza Ci się odpływać myślami podczas pracy, nauki albo czytania? Patrzysz w okno, bujasz w obłokach, nagle łapiesz się na tym, że od kilku minut jesteś gdzieś zupełnie indziej… i od razu pojawia się myśl: „Znowu się rozproszyłam.” „Marnuję czas.” „Powinnam się skupić.” A co jeśli Twój mózg wcale wtedy nie robi „nic”? Co jeśli błądzenie myślami jest jednym z ważniejszych procesów, dzięki którym łączysz fakty, planujesz przyszłość, przetwarzasz emocje i wpadasz na nowe pomysły? W tym odcinku pokażę Ci, co robi Twój mózg, kiedy pozornie „odpływasz”.

Wszystko wskazuje na to, że wspólny przodek eukariontów (czyli też nas) sprzed niemal dwóch miliardów lat był protistem, konkretnie bakteriożernym wiciowcem. Czy to oznacza, że drzemie w nas cząstka pierwotnego mikroświata? W Radiu Naukowym nie boimy się spoilerów, zatem odpowiadamy od razu: jeszcze jak!

18 dzieci, jedna sala, żadnych dzwonków. 25 lipca w Wejherowie odbyła się pierwsza w Polsce konferencja środowisk mikroszkół i edukacji domowej „Edukacja bliżej życia" — zorganizowana przez Anię Kawiecką z Domoszkoły. Robert wygłosił tam wykład o planie daltońskim w grupie różnowiekowej, a Ania z mikrofonem złapała po drodze kilkunastu prelegentów i uczestników.W tym odcinku usłyszycie m.in.: dlaczego dobra edukacja gubi się w internecie bez odrobiny marketingu, jak mądrze i odpowiedzialnie korzystać z AI w nauczaniu (i czym jest groźny „slobop"), dlaczego dobrostan nauczyciela to nie luksus tylko warunek pracy z dziećmi, oraz co łączy plan daltoński z metodą Montessori.To reportaż z dnia, w którym rozproszone dotąd środowisko mikroszkół i edukacji domowej po raz pierwszy spotkało się w jednym miejscu — i, jak mówi sama organizatorka, marzenie, które długo stało wysoko na półce, w końcu się spełniło.Link do naszego wykładu na temat planu dlatońskiego w grupie różnowiekowej: https://youtu.be/63VSIYN6k3M.Link do wykładu organizatorki konferecnji Anny Kawieckiej: https://youtu.be/9OP-nwkkmOQ[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/

Witajcie, witajcie Młode Umysły! Zapraszamy na nowy odcinek LAMU! Tym razem zagłębimy się w świat technologii: polecimy w kosmos, zajrzymy do wodociągów, będziemy gotować i… wycierać pupę!

Transkrypcja:Transkrypcję tego odcinka znajdziesz tutaj. Jesteśmy za połową wakacji, zatem najwyższa pora przyjrzeć się tegorocznym możliwościom zakupowym w ramach oferty Back to School. Ten rok do najłatwiejszych nie należy – czy na świeżo po podwyżkach cen w ogóle możliwe jest wybranie sensownej konfiguracji dla ucznia, studenta i nauczyciela przy obecnych cenach? Wspólnie z Krystianem odpowiadamy na to pytanie. #BoCzemuNie ? POBIERZ ODCINEK Partnerzy technologiczni: > iDream – Apple Premium Education Partner > Pancernik – Akcesoria do telefonów i nie tylko Linki: Zadaj pytanie w odcinku lub zgłoś temat! Newsletter podcastu Zakupy dla edukacji w iDream.pl Wdrożenia od A do Z w Polsce: Sportowej Szkole Podstawowej nr 3 w Aleksandrowie Łódzkim Szkole Podstawowej nr 89 im. Tadeusza Mazowieckiego Czy Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdańsku Cashculator Aplikacja Eter Aplikacja Light Junkie Aplikacja Dev of Negative PDF Reader Aplikacja Swift Playground  Gość: Krystian MacKozer Kozerawski – poprzednie odcinki: #250 – Wiosenne porządki finansowe z Cashculatorem Odcinek z Krystianem o jego drodze do developera #072 – Latająca Catalina! #095 – Czarne listy, edukacja i telewizja w tle #112 – Edukacja w czasach zarazy #121 – #WWDC20, czyli myjemy rączki! #152 – iPad, jako pierwszy komputera dziecka? Bądźmy w kontakcie: X | Facebook | Instagram | kontakt@boczemunie.pl > Prowadzący: Krzysztof Kołacz Mam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify i YouTube. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie! Zainteresowany współpracą? Pogadajmy. > Liczby znajdziesz na boczemunie.pl/partner/ Słuchaj, gdzie chcesz: YouTube | Apple Podcasts | Spotify | Overcast FM i przez RSS Dobrego odbioru! Bo czemu nie? Rozdziały: (00:00:00) PARTNERZY (00:00:36) INTRO (00:01:10) Wstępniak – co słychać u Krystiana? (00:15:13) Apple po podwyżkach (00:21:59) MacBook Neo top, ale do nauki iPad (00:42:33) Co my wybralibyśmy dla edukacji? (00:55:54) Aplikacje Krystiana (01:13:26) Do następnego!

Bujać! E03S03 z mecenasem Pietrasem @Gracjan Pietras o wolności wypowiedzi, prawach potęgowych i spirali śmierci.W tym odcinku rozmawiam z prawnikiem–bitcoinerem o granicach wolności słowa, roli adwokata jako tarczy obywatela przed państwem oraz o tym, jak coraz gęstsza siatka regulacji (KSeF, Chat Control) uderza w prywatność i swobodę gospodarczą. Schodzimy głęboko w temat pieniądza: od austriackiej szkoły ekonomii i „Standardu Bitcoina”, przez deflację technologiczną i cel inflacyjny, po praktyczne wnioski, dlaczego bitcoin – jako sieć i aktywo – bywa odporny na cenzurę. Tłumaczymy hashrate, dostosowanie trudności, halving i prawo potęgowe (power law) w kontekście ceny, adopcji i hash rate'u. Zastanawiamy się, gdzie przebiega granica między interesem jednostki a kolektywu, czym realnie jest praworządność i jak bronić się przed nadużyciami aparatu państwa. Mówimy o bezpieczeństwie finansowym, o błędach trzymania środków na giełdach (case: Zonda), o orędż-pillingu, o płaceniu i oszczędzaniu w bitcoinie oraz o tym, że wzrost wartości sieci wymaga używania BTC w codziennych rozliczeniach. Na koniec – odrobina kultury: o „punkrockowym” DNA Bitcoina i muzycznych inspiracjach (Tool). Dołącz do polskiej społeczności Bitcoin na Telegramie. Zapraszamy na coroczny Bitcoin FilmFest w Warszawie!https://bujac.pl ⛓️‍ bc1q8m269ngu09zt4cg2menjts9vprpf2hf69wddad⚡️sats@bujac.pl------------------ Rezydencja podatkowa w libertariańskiej Prosperze Załóż offshore firmę w raju regulacyjnym, $300/rok, legalnie i niemal bez podatków.(00:00:27) Pokora w mówieniu o technologiach i rola przygotowania(00:01:52) Czego uczy fach adwokata: porządek myślenia, perswazja i rzetelność(00:03:00) Granice obrony: czy adwokat powinien bronić, w co nie wierzy(00:04:00) Po co adwokat w procesie i wyrównywanie szans z państwem(00:06:13) Edukacja formalna i zaufanie społeczne vs. pieczątki(00:08:18) Adwokat jako przedsiębiorca i obrońca przed państwem(00:09:10) Narastająca dystopia regulacyjna i KSeF a tajemnica adwokacka(00:11:12) Dystopie Orwella i Huxleya a współczesność(00:13:22) Wolność słowa: zakres, granice i prywatne platformy(00:16:10) Pieniądz jako forma wypowiedzi i finansowa cenzura bankowa(00:17:10) Granice wolności słowa: nawoływanie do przemocy, zniewaga, zniesławienie(00:21:05) Nieufność wobec państwa i po co nam adwokaci(00:22:23) Jak kliknął Bitcoin: pierwsze teksty i długa droga nauki(00:24:57) Hash rate i podstawy działania sieci dla początkujących(00:27:01) Standard Bitcoina i zrozumienie pieniądza(00:31:11) Ekonomia austriacka vs. keynesizm i mit 2% inflacji(00:37:01) Wolny rynek, protekcjonizm i rola państwa w kreacji pieniądza(00:42:03) Spektrum wolności, prywatność i Chat Control(00:46:22) Backdoory, kompetencje technologiczne i ochrona większości(00:49:01) System idealny nie istnieje: praworządność i granice regulacji(00:53:00) Dług publiczny, bezpieczeństwo i spory konstytucyjne(00:58:59) Dlaczego Bitcoin może być odporny na cenzurę i siła sieci(01:05:29) Prawo potęgowe, wykresy log-log i unikalność Bitcoina(01:10:38) CAP 21 mln, dostosowanie trudności i halving(01:14:02) Paradoks Zenona, podział Satoshi i przyszłość emisji(01:17:07) Afera Zonda, dlaczego nie trzymać środków na giełdzie(01:21:11) Orange peeling dla polityków: książki, Sejm i apolityczność(01:25:17) Rezerwa BTC w NBP? Patriotyzm, hiperinflacja i reset(01:32:13) Jak zacząć: oszczędzać w BTC, używać i wzmacniać sieć(01:38:34) Legalne rozliczenia w BTC, podatki i granice wolności(01:43:06) Spontan na koniec: wizja hiperbitcoinizacji i muzyczne akcentyRozmowę nagrano w bloku 951534.W audycji wykorzystano utwór:TOOL - Forty Six & 2

Inwestycyjny paraliż w polskich domach! 83% rodziców uważa edukację finansową za ważna, lecz tylko 20% rodziców rozmawia z dziećmi o inwestowaniu. Takie wnioski płyną z Badania Edukacji Finansowej Dzieci przeprowadzonego przez FinKids.pl.Serdecznie zapraszam do rozmowy z Dorotą Wiśniewską, autorką badania i założycielką FinKids.pl, która przedstawi wyniki badania oraz wnioski co do tego, jak edukować dzieci finansowo.Dowiecie się między innymi, czy rodzice uważą edukację finansową dzieci za ważną, kto za nią powinien odpowiadać, kto w rodzinie najczęściej się tym zajmuje, kiedy zaczynamy ją prowadzić, jakie metody edukacji stosujemy, jak rozmawiamy z dziećmi oraz co przysparza nam największych trudności.

Teleskop Jamesa Webba przynosi nam wyzwania wobec aktualnie obowiązujących teorii (i mniej więcej, dlatego został wysłany w kosmos). To ten teleskop zaobserwował galaktykę powstałą raptem 280 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Niejaka MOM-z14 zaskakuje swoją jasnością i zawartością chemiczną – krótko mówiąc, jest nie taka jak byśmy się spodziewali. I to tylko jedna z zagadek współczesnej nauki o galaktykach, a opowiada o nich w Radiu Naukowym dr Anna Durkalec z NCBJ.

(00:00:00) Wprowadzenie i przedstawienie gościa (00:00:56) Dlaczego Mateusz Klinowski napisał książkę o konopiach (00:03:24) Największe luki w polskim prawie konopnym (00:04:53) Dwa systemy: prohibicja i dostęp na receptę (00:06:14) Import, ceny i dostępność produktów dla pacjentów (00:07:40) Lekarze, recepty i brak jasnych standardów (00:09:52) Dlaczego politycy nie zmieniają obecnej ustawy (00:10:52) Pacjenci, aktywiści, polityka i interes rynku (00:14:37) Kto skorzystał na legalizacji medycznej marihuany (00:17:20) Trzy główne modele regulacji konopi na świecie (00:17:27) Komercyjny rynek konopi w Stanach Zjednoczonych (00:19:43) Model medyczny w Polsce, Portugalii i Holandii (00:21:31) Urugwaj: legalizacja kontrolowana przez państwo (00:22:27) Jak zmieniało się prawo konopne w Urugwaju (00:24:48) Prohibicja i legalizacja na poziomie stanowym w USA (00:29:09) Politycy, którzy zmienili zdanie, gdy pojawił się biznes (00:30:04) Jaki model najlepiej chroniłby pacjentów (00:32:50) Czy pacjent powinien mieć prawo do własnej uprawy (00:35:14) Co po legalizacji poszło dobrze, a co źle (00:35:58) Konopie, zdrowie publiczne i ochrona młodych osób (00:37:23) Cztery najważniejsze zmiany w polskim prawie (00:41:08) Czy susz CBD jest zagrożeniem dla dużych branż (00:41:47) Polski rynek CBD: brak kontroli i obietnice bez pokrycia (00:45:00) CBD, jakość produktów i zastosowania weterynaryjne (00:46:17) Polecane odcinki i zakończenie rozmowy (00:47:51) Książka, blog i dalsze projekty Mateusza Klinowskiego W tym odcinku rozmawiamy o regulacji medycznej marihuany w Polsce — dlaczego tę samą roślinę można legalnie kupić w aptece na receptę, a za jej uprawę w domu wciąż grozi odpowiedzialność karna.Gość: dr Mateusz Klinowski, prawnik i naukowiec (Wydział Prawa i Administracji UJ), autor książki „Medyczne konopie. Problematyka regulacji".Czego się dowiesz:• Na czym polega hipokryzja „dwóch marihuan — dla biednych i dla bogatych" i dlaczego, zdaniem gościa, o dostępie do terapii często decyduje zasobność portfela.• Kto — według analizy gościa — realnie napisał polską ustawę o medycznej marihuanie i dlaczego popularny obraz „ustawy Liroya" nie odpowiada temu, co uchwalono.• Trzy modele regulacji konopi na świecie (wolny rynek USA, model medyczny jak w Polsce i Europie, monopol państwa jak w Urugwaju) oraz cztery zmiany w prawie, które proponuje gość.„Te dwie marihuany — dla biednych i dla bogatych — wciąż w Polsce istnieją" — mówi dr Mateusz Klinowski. W rozmowie pada też mocne ostrzeżenie: konopie nie są obojętne dla zdrowia (ryzyko uzależnienia, granica wieku), a rynek CBD to „dziki zachód" pełen fałszywych obietnic. To analizy i opinie gościa, nie porada prawna ani medyczna.

Lato to świetny moment, żeby znaleźć sobie nowe hobby, na przykład grzyboznawstwo. Zostawmy innym rydze i podgrzybki, zajmijmy się mniej znanymi gatunkami. Zerknijmy na przykład na okratka australijskiego. – Wyrasta z jaja, nagle to jajo pęka i wychodzi z niego pięć czy sześć ramion czerwonych, elastycznych, które na początku są jakby zlepione ze sobą, a potem się rozchylają na boki, ukazując od strony wewnętrznej mazistą, taką zielonkawą, śmierdzącą ciecz – opisuje prof. Marta Wrzosek z Ogrodu Botanicznego i Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Nic dziwnego, że taki grzyb zwyczajowo nazywa się palcami diabła! A czerwony kolor i smrodek mają swoją funkcję: przyciągają owady, które rozniosą zarodniki grzyba dalej. Rozmawiamy dziś z o zaskakujących polskich gatunkach grzybów i miejscach, w których możemy je spotkać.

Rozmawiamy z Justyną Tarnowską, członkinią Zarządu Komisji Oświatowej Polonii Australisjkiej. Dział Szkolny Federacji Polskich Organizacji w Wiktorii zaprasza do udziału w cyklu webinariów metodycznych, literackich i historycznych...Posłuchaj audycji radiowej w dowolnym czasie, naciśnij tutajSłuchaj audycji radia SBS Polish na żywo w poniedziałki, środy, czwartki, piątki i niedziele o godz. 14.00 (czasu wschodnioaustralijskiego) na paśmie SBS Radio 1 (Audycja czwartkowa jest powtarzana w niedzielę o godz. 14.00)Aby słuchać w radiu analogowym znajdź pasmo SBS Radio 1 naciskając link: Pasmo nadawania audycji w Twoim mieście naciśnij tutaAby słuchać w radiu cyfrowym DAB znajdź 'SBS Radio1'Aby słuchać w telewizji cyfrowej znajdź: SBS Radio 1 na kanale 301Aby słuchać w internecie wejdź na stronę: sbs.com.au/polishalbo naciśnij: Polskie Radio SBS i PodcastyAby sluchać w Twoim telefonie przez aplikację - zainstaluj bezpłatną

Czy Homer wierzył w bogów, których opisał w Iliadzie i Odysei? Czy autorem tych eposów na pewno jest jedna osoba? Rozmowa z wybitnym znawcą starożytnej Grecji, prof. Markiem Węcowskim, posłuchaj najlepiej jeszcze zanim obejrzysz nowy film Nolana "Odyseja".Najprawdopodobniej, Homerów było dwóch, a przyjęcie takiego przekonania może być skutkiem ubocznym pogłębionej analizy „Iliady” i „Odysei”. Właśnie do takich wniosków doszedł prof. Marek Węcowski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. – Mówię to z bólem, bo zaczynałem pisać tę książkę jako zadeklarowany unitarysta, więc ktoś, kto w to wierzył głęboko, w to, że Homer był jeden – podkreśla. Książka, o której mowa to „Homer na nasze czasy”, świeżo wydana pozycja, która stała się przyczynkiem do naszego spotkania. – Moi Homerowie to najwięksi giganci literatury europejskiej – mówi z mocą prof. Węcowski. Oba poematy są do siebie podobne, ale jednocześnie różnią się na tyle, że według prof. Węcowskiego najprawdopodobniej napisały je dwie różne osoby, starsza i młodsza o pokolenie, być może współpracujące ze sobą.

W dzisiejszym odcinku mam dla Was dużo polecajek książkowych i serialowych. Tematyka to oczywiście pieniądze, ale nie będzie tutaj podręczników, lecz raczej opowieści, te prawdziwe i fikcyjne, które mi się podobały, które dają do myślenia, ale i sprawiają przyjemność.

Jak budować klasę, w której każdy uczeń czuje się bezpiecznie i ma poczucie przynależności? Ekspertki projektu Siła Rówieśników pokazują, jak doświadczenia uczniów, nauczycieli i studentów z niepełnosprawnościami pomogły stworzyć praktyczne materiały wspierające wychowawców w codziennej pracy.

W tym odcinku EduKOSMOS zabieramy Was do Londynu na reportaż z naszej wizyty studyjnej poświęconej edukacji, szkole, nauczycielom i temu, co z zagranicznych doświadczeń może być inspirujące dla polskiej edukacji.Nasza podróż zaczęła się jeszcze na lotnisku w Łodzi. Opóźniony o wiele godzin lot stał się okazją do rozmów z młodzieżą, rodzicami i do pierwszych refleksji o szkole, samodzielności, odpowiedzialności oraz o tym, że edukacyjne historie często zaczynają się tam, gdzie wcale ich nie planowaliśmy.Po dotarciu do Londynu odwiedziliśmy Polską Szkołę im. Fryderyka Chopina, gdzie rozmawialiśmy z dyrekcją, nauczycielami i rodzicami o edukacji polonijnej, budowaniu tożsamości, roli języka, ocenianiu opisowym i zaangażowaniu rodziców w życie szkoły.W odcinku usłyszycie również rozmowę Ani z Carol Wileman, nauczycielką muzyki, która opowiada o podejściu Zoltána Kodálya, nauce przez radość, zabawę, śpiew, rytm i naturalne doświadczenie muzyki.Kolejnym ważnym punktem jest Whitgift School – prestiżowa prywatna szkoła dla chłopców, w której obok wyników akademickich ogromne znaczenie mają sport, muzyka, teatr, tradycja i zajęcia współprogramowe.To jednak nie jest odcinek o zachwycie nad angielską edukacją ani o prostym kopiowaniu cudzych rozwiązań. To opowieść o uważnym patrzeniu, porównywaniu i zadawaniu pytań: co naprawdę wspiera rozwój dziecka? Co buduje odpowiedzialność i samodzielność? Co możemy przenieść do polskiej szkoły, a czego nie warto naśladować?Nasza najważniejsza refleksja jest prosta: polska edukacja progresywna, w tym szkoły i przedszkola pracujące w duchu planu daltońskiego, naprawdę nie mają się czego wstydzić.Zapraszamy do wysłuchania reportażu z Londynu.[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/

Edukacja czy ekscytacja - czyli jak uczyć się równocześnie świetnie się bawiąc. Pedagogika zabawy to niezawsze doceniana metoda nauczania. Importowana z Austrii, wdrażana od 25 lat przez działaczy Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów KLANZA wLublinie. . O pracy poza schematami, pełnej twórczego entuzjazmu, inspiracji wydobywających z człowieka niepodejrzewane możliwości, we wszystkichgrupach wiekowych, od przedszkolaków po emerytów opowiada w reportażu Małgorzata Borowska, pełna pasji animatorka z Białegostoku i Witalia Sosnowska z Lublina, emerytka, której monotonne życie zmieniło sięw intrygującą przygodę pełną artystycznej i osobistej pasji

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z Robertem – organizatorem warszawskich Bitcoin Cafe i wieloletnim animatorem społeczności – o wolności, technologii i praktycznej stronie Bitcoina. Wracamy do jego drogi: od pierwszych fascynacji programowaniem i internetem lat 90., przez „urzeczywistnienie” Bitcoina podczas płacenia w San Francisco w 2013, aż po lata edukacji i spotkań, które przyciągają ludzi z całego świata – od aktywistów po osoby wykluczone z systemu bankowego. Rozróżniamy Bitcoina od „kryptowaluciarstwa”, dotykamy roli stablecoinów, spekulacji i korporacyjnej adopcji (MicroStrategy), a także zagrożeń cenzury i inwigilacji. To rozmowa o odpowiedzialności i oddolnej zmianie: o budowaniu lokalnych społeczności, prawie do odmowy współpracy z systemem, powolnym tempie adopcji (jak difficulty adjustment), Nostrze jako kroku w stronę decentralizacji, a także o bardzo przyziemnych sprawach – od wysychających rzek po uprawę pomidorów – które przypominają, po co w ogóle potrzebujemy suwerennego pieniądza. Na końcu wracam do sensu projektu: tworzenia treści dla wolnych ludzi, mierzonych nie zasięgiem, lecz satami i realną wartością.-----To jednocześnie ostatni dowód pracy wykonanej latem 25' przez "Bujać! team" na rzecz wszystkich wolnych ludzi z naszego polskojęzycznego podwórka.Dziękuję wszystkim Anonom zaangażowanym w dowiezienie tego przedsięwzięcia oraz tym, dzięki wsparciu których być może kiedyś weźmiemy się za kolejne odcinki...Piękne to było lato. Nie zapomnę go nigdy. Dołącz do polskiej społeczności Bitcoin na Telegramie. Zapraszamy na coroczny Bitcoin FilmFest w Warszawie!https://bujac.pl ⛓️‍ bc1q8m269ngu09zt4cg2menjts9vprpf2hf69wddad⚡️sats@bujac.pl------------------ Rezydencja podatkowa w libertariańskiej Prosperze Załóż offshore firmę w raju regulacyjnym, $300/rok, legalnie i niemal bez podatków.(00:00:17) Luca rozgrzewka i przyjazd gobcia Roberta(00:01:35) Technologia: b2ogos2awie4stwo i przekle4stwo(00:02:33) Wolnob7 jako proces: definicje i codzienna walka(00:04:24) Droga Roberta do Bitcoina: od gier do oprogramowania(00:08:26) Pierwsze spotkanie z Bitcoinem i ba4ka 2013(00:10:42) P2atnobci w San Francisco i urzeczywistnienie BTC(00:12:21) Szko2a austriacka, libertarianizm i powr2t do Polski(00:13:20) Bitcoin Cafe i warszawska społecznob7(00:15:12) Bitcoin jako narz9dzie praw cz2owieka(00:16:25) Cena, wykresy i dystans do kryptowaluciarstwa(00:18:11) Edukacja kontra 2atki: jak rozbraja7 uprzedzenia(00:19:06) Michael Saylor i korporacyjna adopcja BTC(00:21:20) Hiperbitcoinizacja a pa4stwo i waluty fiducjarne(00:23:12) Salwador, Bukele i ryzyko autorytaryzmu(00:25:28) Bitcoin lokalnie: legalnob7 i si2a oddolnych wsp9lnot(00:27:12) Ostra granica: tylko Bitcoin, nie 2adne tokeny(00:31:36) Wyj5tki ucytkowe: stablecoiny i pragmatyzm(00:33:45) Mi9dzy dogmatyzmem a bcieck5 przejbciow5(00:36:01) Saylor jako 2aker systemu finansowego(00:37:43) Kim jest haker? Incynieryjne spojrzenie na BTC(00:39:50) Dziennik wolnobci i szacunek dla pracy realnej(00:42:25) Internet pokonuje korpomedia, ale...(00:43:44) Cenzura w UK i prawo do prywatnobci(00:46:41) S2owo, kara i kultura: napi9cia spo2eczne(00:48:06) Technologia, rynek i kultura jako droga do wolnobci(00:49:11) Wolnob7 = odpowiedzialnob7 za decyzje(00:50:51) Optymizm d2ugoterminowy vs. natura cz2owieka(00:51:58) Historia o "Podpierdolonym Powsi4skim" pomidorze(00:55:20) Czy cz2owiek z natury jest dobry? Kultura i strach(00:57:10) Wysychaj5ce rzeki: lokalna ekologia vs. incytucje(01:00:24) Wieb, powstanie i kruche bezpiecze4stwo cywnobciowe(01:01:21) Czy Bitcoin uzdrowi produkcj9 cywnobci?(01:03:01) Polska tocsamob7, utrata elit i diaspora(01:03:55) Oddolne budowanie: meetupy, spacery, ksi5cki(01:05:11) Matrix podatkowy: dla kogo pracujemy?(01:07:24) Jak wywo2a7 zmian9 bwiadomobci? Zwolni7(01:08:20) Proces oddolny i tempo wyznaczone przez protok95(01:09:20) Konsumpcja, bmieci i jakob7 rzeczy(01:10:51) Komunizm dawniej i dziś, Wsch9d vs. Zach9d(01:12:00) Sezon 2 podsumowanie lata i wdzi9cznob7(01:12:58) Nostr jako alternatywa: zalety i ba4ka w ba4ce(01:14:38) Dla kogo jest ten podcast? Wartob7 ponad zasi9g(01:16:19) Monetyzacja przez Zapy i niezalecnob7 od platform(01:19:20) Druk pieniadza jako ar9d2o problem9w i zako4czenie

Znacie ten efekt, kiedy pryskacie wodą na gorącą patelnię i woda tworzy małe kuleczki zamiast wyparować? To tak zwany efekt Leidenfrosta. Po zetknięciu z gorącą patelnią część kropelki natychmiast odparowuje, a powstała para wodna tworzy cieniutką poduszkę. – Ta poduszka jest świetnym izolatorem termicznym, więc ona spowalnia przekaz ciepła pomiędzy patelnią a kropelką – wyjaśnia prof. Maciej Lisicki z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

W 420. odcinku świętujemy 8. urodziny podcastu. Podamy garść statystyk, opowiemy o Spotkaniu z Patronami, o sukcesach i wtopach minionego roku oraz o planach na przyszłość.Dziękujemy za te wspólne 8 lat.------Rozdziały--------(0:00) - Start(0:34) - Intro(1:15) - Statystyki(5:32) - Ulubione odcinki(7:11) - Zlot Patronów i Patronek(10:21) - Sukcesy(15:46) - Wtopy(19:04) - Rozliczenie obietnic(23:20) - Co dalej(26:27) - Outro----------------------Jeżeli doceniasz moją pracę nad podcastem, to zostań Patronem KNA dzięki stronie https://patronite.pl/kwadrans. Nie wiesz czym jest Patronite? Posłuchaj specjalnego odcinka: https://kwadransnaangielski.pl/wsparcieDołącz do naszej społeczności na stronie https://KwadransNaAngielski.plLekcji możesz słuchać na Spotify albo oglądać na YouTube.Wszystkie nowe wyrażenia z tej lekcji w formie pisemnej są dostępne na stronie https://kwadransnaangielski.pl/420#polskipodcast #kwadransnaangielski #angielski----------------------Chcesz wesprzeć nas jednorazową wpłatą, bez zobowiązań?Wejdź na: https://suppi.pl/kwadrans

Rada Pokoju powołana przez Donalda Trumpa spotyka się na Cyprze i pracuje nad planem zakończenia wojny w Strefie Gazy. Pytanie z jakim skutkiem? Będziemy także na konferencji Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą w Warszawie, porozmawiamy o programie Masterclass 2.0 dla liderów polonijnych z całej Europy, a naszym gościem będzie Urszula Król, kuratorka wystawy „Sztuka wyrasta z codzienności. George Sand i Fryderyk Chopin na Majorce”. Zapraszamy!

 Polacy na Litwie walczą o przyszłość dzieci. Edukacja, tożsamość i niespełnione obietnice polityków. Czas na konkretne decyzje zamiast wyborczych deklaracji. Tożsamość pod presją. 

W dzisiejszym programie omówimy wyniki polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych, w tym podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych w ramach programu Orka. Następnie przyjrzymy się temu, jak miasta i mieszkańcy mogą przygotować się na coraz częstsze fale upałów oraz czy nadal możliwe jest ograniczenie najpoważniejszych skutków zmian klimatu. Na zakończenie gościem programu będzie dr Urszula Starakiewicz-Krawczyk, która opowie o nowych materiałach edukacyjnych przygotowanych przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego dla nauczycieli i uczniów. Zapraszamy!

Z Rafałem Kaniewskim (Head of Roaster w HAYB) rozmawiam o zawodzie baristy w Polsce – bez tabu, bez romantyzowania i z perspektywy „tu i teraz”, czyli końcówki czerwca 2026 roku.Z podcastu dowiesz się:Jak wyglądał zawód baristy w Polsce w 2008 roku i co zmieniło go w coś, czym jest dziś?Dlaczego nadmierne zaangażowanie w czyjś biznes może Wаs wypalić szybciej niż sami się tego spodziewacie — i jak tego uniknąć?Co tak naprawdę kryje się za modnym słowem „hospitality”  i kiedy zamienia się ono w sztuczność, którą goście natychmiast wyczuwają?Linki:Strona domowaInstagram | X/TwitterGość: Rafał KaniewskiPoprzedni odcinek z Rafałem#041 – Kawiarniany SztokholmPodcast „Bo czemu nie?”Newsletter „Bo czemu nie?”Partnerzy:- Palarnia kawy HAYB (w odcinku kod -10% na kawy i herbaty!)Prowadzący: Krzysztof KołaczMam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie!Zainteresowany współpracą? Pogadajmy! kawa@boczemunie.plSłuchaj, gdzie chcesz: Apple Podcasts | Spotify i przez RSS.Rozdziały:(00:00:10) INTRO(00:00:43) Wstępniak(00:01:40) Gość: Rafał Kaniewski, czyli kto?(00:07:21) Kariera baristy od A do Z(00:39:56) Zaczynasz dziś? Rady dla Ciebie!

Dlaczego papież w swojej encyklice mówi o AI? Jakim sygnałem jest to dla świata? Jak powstają encykliki i gdzie jest miejsce ekspertów? Na te i inne pytania padają odpowiedzi w trakcie kolejnego odcinka Podcastu Sektor3.0. Zapraszamy na rozmowę z Kazimierzem Sową – duchownym, dziennikarzem, publicystą i autorem książek. ⏹️ W tym odcinku:00:00 AI w perspektywie moralnej i duchowe 01:19 Dlaczego Watykan mówi o sztucznej inteligencji 02:15 AI wpływa na pracę, edukację i wychowanie 04:38 Po co Kościół wydaje takie dokumenty 05:56 Cyfrowa kolonizacja i nowe niewolnictwo07:20 Godność człowieka, solidarność i odpowiedzialność09:13 AI jako dobro wspólne, ale nowe i cyfrowe16:42 Edukacja, wojna i etyka technologii20:02 Czego AI nigdy nie doświadcza 27:52 Korzystać, ale z trzeźwością i czujnością⏹️ Więcej przeczytasz na naszym Blogu⏹️ Nasz gość: Kazimierz Sowa –duchowny, dziennikarz, publicysta i autor książek. Współpracował z dziennikiem „Czas Krakowski” i tygodnikiem „Gość Niedzielny”. Publikował m.in. we „Wprost”, w „Newsweeku”, „Rzeczpospolitej” i „Dzienniku. Polska-Europa-Świat”. Szefował Radiu Plus, przez kilka lat był dyrektorem kanału Religia.tv. Autor cyklu programów „Święte Miejsca”, książek o tematyce misyjnej i podróżniczej oraz filmów dokumentalnych. Laureat m.in. Nagrody Dziennikarskiej „Ślad” im. bp. Jana Chrapka i Nagrody NBP im. Władysława Grabskiego. (*nota biograficzna wydawcy ze strony wielkalitera.pl) ⏹️ SEKTOR 3.0 to przedsięwzięcie, które wspiera transformację cyfrową i wykorzystywanie nowych technologii w działaniach społecznie użytecznych. ⏹️ Więcej informacji znajdziesz na http://sektor3-0.pl oraz w naszych mediach społecznościowych: FB - https://www.facebook.com/sektor3.0 IG - https://www.instagram.com/sektor_3 LI - https://www.linkedin.com/company/sektor-3-0/

Industrializacja Górnego Śląska wcale nie zaczęła się od węgla kamiennego. W XIX wieku najważniejsze były kopalnie cynku i ołowiu oraz huty żelaza, wszystko to w dużej mierze na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. – Pod koniec XIX wieku właściwie prawie całość produkcji cynku i ołowiu europejskiego tutaj się koncentrowała – mówi prof. Ryszard Kaczmarek z Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego. Przed wami jeden z dwóch odcinków o historii i tożsamości Górnego Śląska.

– Jak się patrzy na ten przełom, rok 1989/1990, to jest przekroczenie jakiegoś portalu z jednej rzeczywistości do drugiej – mówi obrazowo dr Michał Przeperski, historyk z Polskiej Akademii Nauk i rzecznik Muzeum Historii Polski. W tym odcinku rozmawiamy nie o politycznej, a społecznej historii transformacji.

Mamy tendencję do traktowania alkoholu jako czynnika usprawiedliwiającego nasze lub cudze wątpliwe moralnie wybory. Bywa, że taki argument jest stosowany nawet w sądzie czy na policji. Tymczasem z badań psychologicznych wynika, że alkohol bynajmniej nie stępia naszej umiejętności odróżniania dobra od zła. – Nie ma różnic w myśleniu. I ta wiedza jest bardzo ważna, dlatego że może tak być, że ktoś na przykład będzie się usprawiedliwiał czy żonie, czy przed sędzią: a ja byłem pijany, ja nie wiedziałem, co robię – mówi prof. Mariola Paruzel-Czachura, specjalistka od psychologii moralności z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego.

– Dzisiaj większość pieniądza to jest tak zwany pieniądz kreowany, który powstaje na bazie kredytów bankowych – mówi w Radiu Naukowym dr Piotr Dąbrowski z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Rozmawiamy o pieniądzach, mechanizmach rynków finansowych i inwestowania.

Jak wiele rzek w Polsce jest zupełnie dzikich? Takich, które nie są dotknięte żadną ludzką interwencją? Okazuje się, że… takich rzek w kraju nie ma wcale. Mówi o tym w odcinku nr 302 Radia Naukowego Piotr Bednarek, hydrolog, doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, prezes Fundacji Wolne Rzeki.Ingerencje w rzeki w postaci stawiania na nich barier mają dramatyczny wpływ na żyjące w nich istoty. – Dla przykładu zapora we Włocławku na dolnej Wiśle sprawiła, że w całym dorzeczu Wisły, to jest 70 000 kilometrów rzek, wyginęło kilka gatunków wędrownych ryb Łososie, certy, troć, węgorz, jesiotr – mówi Bednarek. – Rozbierając bodajże 5% wybranych barier czy udrażniając w jakiś inny sposób, możemy otworzyć 50% długości rzek dla ryb – tłumaczy. Do tego mamy gęstą sieć rowów melioracyjnych odprowadzających wodę. – To, co zmieniliśmy na trwałe poprzez meliorację i regulację rzek, to obniżyliśmy trwale poziom wód gruntowych – podkreśla nasz gość.

Wiadomo, kto II wojnę światową przegrał: Niemcy i ich sojusznicy. Wiadomo też, kto wygrał: alianci. Jednak wygraną da się stopniować i w tym przypadku też widać, kto wygrał mniej, a kto bardziej. – Jedynym prawdziwym zwycięzcą II wojny światowej w pierwszej kolejności były Stany Zjednoczone. To była wojna, która zbudowała i potwierdziła potęgę Ameryki – wskazuje Norbert Bączyk, historyk znany wam świetnie z podcastu Wojenne Historie. No jak to, powiecie, a Wielka Brytania? – Wielka Brytania była pyrrusowym zwycięzcą. Tak naprawdę dla Wielkiej Brytanii II wojna światowa kończy się w dużej mierze porażką – mówi Norbert. Bo nie udało się zrealizować wielu brytyjskich planów strategicznych, a USA prześcignęły Brytyjczyków w wyścigu o tytuł światowego mocarstwa i przede wszystkim odebrały im monopol na władzę nad światowymi szlakami morskimi. Rocznicowo przygotowaliśmy dla was z Norbertem drugi wspólny odcinek, tym razem o zakończeniu II wojny światowej.

7 maja 1945 roku – bezwarunkowa kapitulacja III Rzeszy. Dlaczego do niej doszło, mimo oszałamiających sukcesów w pierwszym okresie wojny? Czy ta historia mogła potoczyć się inaczej? Takie pytania zadajemy w najnowszym odcinku Norbertowi Bączykowi, historykowi, publicyście znanemu szerokiej publiczności z podcastu Wojenne Historie. Taki oto „crossover” między popularnymi podcastami przygotowaliśmy dla Was na 300. odcinek RN!

Spore zainteresowanie wzbudził felieton o aferze kryptowalutowej. Dziękuję za obydwa sygnały. Słuchacz napisał, że nie znam się, a się wypowiadam. No przecież jakbym się znał, to bym się nie wypowiadał. Bo co to za zabawa mówić na temat, na którym się znasz? to nudne: wiesz to mówisz. Brzmiałoby to jak oszustwo. Jakby każdy mówił to na czym się zna to by nie było polityki. Inny głos od słuchaczki: jak uchronić się od wpadek inwestycyjnych, jak rozpoznać pułapki finansowe zastawione na ludzi? Na tym też się nie znam, zatem wypowiem się. Edukacja.

Według najnowszego spisu powszechnego ponad 460 tysięcy osób używa na co dzień języka śląskiego. W ślōnskiej godce powstaje literatura, na śląski przekładane są książki, komiksy i filmy. – Uważam w tej chwili, że zdecydowanie możemy o niej mówić jako o języku – mówi prof. Jolanta Tambor, dyrektorka Szkoły Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, przewodnicząca Rady Języka Śląskiego.

W tym odcinku Kasia Michałowska gości na stacji niezwykłego pasjonata – Krzysztofa Majdę. To człowiek, który o muzyce wie wszystko. Od uczenia młodych adeptów sztuki wokalnej, przez produkcję piosenek, aż po dyrygowanie amatorskim chórem gospel. Choć jego droga nie była prosta – od fascynacji klawiszowcami z „Disco Relax”, przez naukę gry na saksofonie oraz wygranie konkursów, od którego na przykład zależał los (i klasówka) całej jego klasy w technikum elektronicznym, aż po pracę, by realizować swoje marzenia w dorosłym życiu. Krzysztof Majda opowiada o zdawałoby się prostej ścieżce kariery. Zawsze kochał muzykę i poszedł całym sercem w jej kierunku. Jednak to nie jest tak, że jak trafisz na coś swojego, to idziesz prostą ścieżką. Droga Krzysztofa jest pełna pracy na rzecz jego marzeń. Obecnie Krzysztof jest zaangażowany w wiele projektów - pisze muzykę, produkuje, aranżuje, gra, tworzy zespoły, ale również jest mężem i tatą. Posłuchaj tego odcinka, bo jest pełen muzyki, ale też opowieści o muzyce i pracy na rzecz swoich marzeń. Bo ten odcinek to inspirująca opowieść o tym, że warto słuchać swego serca, które może wypełnić pasja, i o tym, jak dobrzy pedagodzy potrafią zmienić kurs naszego życia. Zapraszamy do słuchania! Czego się dowiesz z tego odcinka? • Posłuchasz o wpływie muzyki na emocje i zdrowie • Jak rozwija się pasja muzyczna od ciekawości i przyjemności • O znaczeniu edukacji muzycznej i konkursów • Tradycjach śpiewania w Polsce • Rola nauczycieli i mentorów w muzycznej drodze młodego człowieka • Znaczenie edukacji, nauczycieli i mentorów w muzyce • Przeszkody na drodze do profesjonalnej kariery Możesz wesprzeć mnie, jako twórczynię internetową i postawić mi kawę: https://buycoffee.to/stacjazmiana ZAPRASZAM – SUBSKRYBUJ MÓJ NEWSLETTER: https://substack.com/@kmichalo Rozdziały: 00:00 - Start rozmowy 08:04 - Droga do edukacji muzycznej 10:24 - Wyzwania w karierze 19:46 - Pierwsze konkursy Wokalne 22:55 - Inspiracje i trudności 31:38 - Droga do Akademii Muzycznej 39:03 - Studia i muzyczne wyzwania 41:26 - Trudności po skończeniu Akademii Muzycznej 44:06 - Edukacja i kariera 49:34 - Przyszłość i nowe projekty Krzysztof Majda opowiada jak pracuje na rzecz swoich marzeń.

W zachowanych na terenie Polski ludowych wersjach bajek Czerwony Kapturek… prawie nigdy nie nosi kapturka. Bo to się nie zgadzało z rzeczywistością życia na wsi: przecież nakrycie głowy to była rzecz dla mężatek, a Czerwony Kapturek to młoda dziewczynka. To tylko jeden z wielu przykładów splatania bajkowych wątków, charakterystycznego dla ludowej tradycji opowiadania ustnego. – To jest uroda bajek i folkloru, że występuje wątek czy motyw w wielu wariantach i nie można powiedzieć, że któryś jest niewłaściwy – mówi prof. Violetta Wróblewska, dziekanka Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalistka od folkloru tradycyjnego i współczesnego. W tym odcinku rozmawiamy o polskich bajkach ludowych. 

Poznajcie historię Filtru – aplikacji stworzonej przez Polaka, która dziś stała się liderem w App Store i podbiła serca nie tylko domowych baristów. W odcinku czeka na Was konkurs!Linki:Strona domowaInstagram | X/TwitterNewsletter „Bo czemu nie?”FiltruPartnerzy:- Palarnia kawy HAYB (w odcinku kod -10% na kawy i herbaty!) – współpraca płatna.- Filtru – współpraca płatna.Prowadzący: Krzysztof KołaczMam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie!Zainteresowany współpracą? Pogadajmy! kawa@boczemunie.plSłuchaj, gdzie chcesz: Apple Podcasts | Spotify i przez RSS.Rozdziały:(00:00:25) INTRO(00:00:58) Wstępniak(00:02:29) 10 lat Filtru(00:43:56) Co dalej?

Wiecie, że jasne plamy na Księżycu do wyżyny, najstarsza część Srebrnego Globu? Składają się z anortozytu i uważa się, że są pozostałością po pierwotnej skorupie Księżyca. Ciemniejsze plamy to wielkie kratery wypełnione o wiele młodszymi skałami bazaltowymi, są pozostałością po uderzeniach innych ciał kosmicznych. Co ciekawe, po niewidocznej stronie Księżyca ciemnych, bazaltowych plam jest bardzo mało. A niewidoczna jest dlatego, że Księżyc obraca się w taki sposób, że zawsze zwrócony jest „plamistą” stroną ku Ziemi (ale to nie znaczy, że jest wiecznie „ciemna”, jak się czasem o niej mówi). Księżyc jest głównym bohaterem odcinka nr 294!***

✨⚠️REKRUTACJA DO LAMU – TRZY, CZTERY: START!

W klasach integracyjnych relacje rówieśnicze stają się szczególną przestrzenią do budowania tożsamości. Spotykają się tam uczniowie o odmiennych potrzebach, temperamencie, doświadczeniach czy sposobie reagowania na bodźce.

– W księgach metrykalnych widać taki ruch ludzki, że to jest nie do ogarnięcia – mówi w Radiu Naukowym prof. Mateusz Wyżga, historyk z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, autor m. in. wydanej niedawno książki „Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi”. I właśnie tę historię zwykłych chłopów, mieszczan i niezbyt bogatej szlachty – staramy się opowiedzieć w odcinku nr 291.***

Są budulcem naszych komórek i to nie tylko mięśniowych. Umożliwiają przeprowadzanie reakcji, które są dla nas niezbędne do życia (na przykład przemiana materii, uruchamiana przez enzymy). Wskazują układowi odpornościowemu, z jakim elementem ma walczyć. Niektóre przekazują sygnały z jednych tkanek do drugich, np. hormony takie jak insulina. Inne „dyktują” komórkom naszego ciała, które geny powinny uruchomić i skopiować. A jeśli funkcjonują błędnie, to komórki nie mogą dobrze pracować i chorujemy lub nawet umieramy. – Nasz organizm jest w dużej mierze maszyną opartą o białko – mówi dr Takao Ishikawa, prodziekan Wydziału Biologii Uniwersytety Warszawskiego. Znacie go już z odcinka nr 269 o komórce. W tym odcinku rozmawiamy o białkach, niesamowicie wszechstronnych narzędziach życia. Podstawowym budulcem białek są aminokwasy. Są to związki chemiczne z centralnym atomem węgla i dodatkową tzw. grupą boczną. Niektóre nasz organizm syntetyzuje sam, inne musimy pobierać z pożywienia (zjedzone przez nas białko rozkłada się w żołądku na aminokwasy, które wchłaniamy potem do własnych komórek). Wszystkie białka w ludzkim organizmie są zbudowane z różnych zestawów tych samych 20 rodzajów aminokwasów, których cząsteczki łączą się w większe całości, czyli polipeptydy. – Białko to jest polipeptyd, który się sfałdował, to znaczy ma w miarę stabilną strukturę trójwymiarową i pełni jakąś w związku z tym funkcję biologiczną – wyjaśnia biolog.Każda komórka w naszym ciele ma do dyspozycji wszystkich 20 aminokwasów, znajdują się w płynie komórkowym. To, jakie z nich zostanie wykorzystane zależy również od białka: aminoacylo-tRNA. Każda kombinacja aminokwasów przybiera swój unikalny trójwymiarowy kształt, który pozwala jej wypełniać konkretne funkcje: od ogromnej tytyny po malutką insulinę. Niesamowity popis ewolucji!W odcinku usłyszycie też o naszym pomyśle na park białek (zaklepujemy!), o aminokwasach w kosmosie i o białkach, które wyłamują się z reguł (na przykład o prionach, które mogą tworzyć dwie różne struktury) oraz o tym dlaczego, kiedy dzieci bardzo długo jedzą zupę, to w istocie mogą przeprowadzać naukowe rozumowanie. 

– Neutrina są naturalnym oknem do nowej fizyki – mówi w Radiu Naukowym dr hab. Sebastian Trojanowski, fizyk teoretyk związany z Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz Astrocent (CAMK PAN). To już brzmi dobrze, a kiedy dodamy do tego ciemną materię, robi się ekscytująco! Zdaniem gościa odcinka, to właśnie zmagania ze zrozumieniem natury neutrin i ciemnej materii sprawiają, że pojawia się potrzeba „wyjścia poza to, co już wiemy na temat cząstek mikroświata”. – Prawdopodobnie wyjaśnienie tych zagadek będzie się wiązało z wprowadzeniem nowych cząstek i nowych sił między nimi – dodaje fizyk.***Słuchasz nas regularnie? Wpapdnij na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ *** W odcinku krążymy właśnie wokół tych dwóch zagadnień. Zaczynamy od opowieści o dotychczasowych efektach eksperymentu FASER przy Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN. Dr hab. Trojanowski jest jednym z jego pomysłodawców, a o FASER rozmawialiśmy w RN już w 2022 roku (odcinek nr 104). – Były dwa cele eksperymentu. Jeden dotyczył poszukiwań nawet nie tyle ciemnej materii, co cząstek, które mogą pełnić rolę mediatora pomiędzy nami a ciemnym sektorem – opowiada fizyk. Te poszukiwania trwają, na razie wynik jest negatywny, czyli FASER już zdołał wykluczyć część scenariuszy. Drugi aspekt działania FASER-a związany był z neutrinami. Są widoki na to, że dzięki eksperymentowi uda się zaobserwować po raz pierwszy oddzielnie neutrina i antyneutrina taonowe. Byłoby to uzupełnienie wiedzy o swoistej „tablicy Mendelejewa” cząstek elementarnych.A ciemna materia? Fizyk uważa, że najbardziej obiecujące są obserwacje kosmologiczne. – To jest trop, którym należy iść, żeby spróbować lepiej zrozumieć naturę ciemnej materii – ocenia. Być może w ciągu dekady okaże się, że to, jak rozumiemy ewolucję Wszechświata nie będzie przystawało do obserwacji. – Wtedy powiemy: mamy dane, potrzebujemy Nielsa Bohra kosmologii, który powie, jak je odpowiednio zinterpretować – snuje wizję. W odcinku dowiecie się też, czym jest „ciemny foton” (o ile istnieje), czy anihilacja jest smutna (moim zdaniem bardzo), jak wygląda praca fizyka-teoretyka, co tak naprawdę doświadczalnicy „przynoszą na biurko”. Solidny, ale jednocześnie lekki odcinek. Gorąco polecam!   ***Dr hab. Sebastian Trojanowski to fizyk teoretyk, który w swojej pracy próbuje „dotknąć” niewidzialnych fundamentów rzeczywistości. Działa na styku fizyki cząstek elementarnych, kosmologii i astrofizyki, szukając odpowiedzi na pytania o naturę ciemnego sektora Wszechświata. Związany zawodowo z Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz centrum badawczym Astrocent (CAMK PAN). Jest jednym z czterech inicjatorów eksperymentu FASER przy Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN. To dzięki tej wizji po raz pierwszy w historii udało się zaobserwować neutrina w zderzaczu wysokoenergetycznym. Doświadczenie zdobywał w prestiżowych ośrodkach w USA (UC Irvine) i Wielkiej Brytanii (University of Sheffield). Laureat Nagrody Naukowej „Polityki” oraz międzynarodowego wyróżnienia Frontiers of Science Award (2025), obecnie kieruje grantem SONATA BIS.  

Jak wygladał dzieciństwo i edukacja niezwykłego kadeta Szkoły Rycerskiej, którego koledzy przezywają „Szwedem”?Co robi ten młody szlachcic z Polesia, gdy wraca z Paryża jako najlepiej wykształcony inżynier wojskowy w kraju… który nie potrzebuje już inżynierów wojskowych?Co robi, gdy zakochuje się w córce magnata, który jest jego pracodawcą?I co jej ojciec-hetman mówi mu prosto w oczy, gdy poprosi ją o rękę?Posłuchaj pierwszej części historii człowieka, który zdobywał edukację pomimo zakazu. I który zapłacił za miłość cenę, jakiej nie przewidział.Wesprzyj mój podcast: Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA ODCINKA:Alex Storożynski, „Kościuszko, Książę chłopów”  (2018)Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta (1894)Monica Gardner, Kościuszko: A Biography (1920, Project Gutenberg)Miecisław Haiman, Kościuszko, Leader and Exile (1946)Kamil Janicki, Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwaAleksander Świętochowski, Historia chłopów polskichWilliam Coxe, Travels in Poland, Russia, Sweden and DenmarkStanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (1790)Tadeusz Kościuszko, Memoriał z 1814 r. (rękopis odkryty przez E. Humeniuka, wyd. Kwartalnik Historyczny 1965; tłum. polskie: racjonalista.pl)Ignacy Krasicki, Monachomachia (1778)Hugo Kołłątaj – materiały dot. reformy UJ i KENJędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za panowania Augusta III (rozdziały o duchowieństwie, literat.ug.edu.pl)Łukasz Kurdybacha, Kuria rzymska wobec Komisji Edukacji Narodowej w latach 1773- 1783 (1949)Stanisław Staszic, Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego (1787)en-academic.com – artykuł biograficznypolishhistory.pl – wywiad ze StorożynskimMuzeum Narodowe w Krakowie – wystawa „Tadeusz Kościuszko: Dobry i waleczny, lecz nieszczęśliwy”Persée.fr – materiały o Jean-Rodolphe Perronetjournals.openedition.org/artefact/369 – program École Royale du Génie w MézièresBritannica – Gaspard Monge, Pierwszy rozbiórdzieje.pl – prof. Piotr Ugniewski (UW), prof. Tadeusz Cegielski (budżet Szkoły Rycerskiej)KorespondencjaFounders Online, National Archives USA – Jefferson-KościuszkoGardner 1920 (Czartoryski do Franklina, 1778)Cytaty źródłowe:„Gruchanie kochanków trwać mogło około pięciu miesięcy…” – Tadeusz Korzon, Kościuszko„Polscy chłopi mają wygląd dziki…” – William Coxe, Travels in Poland„Pięć części narodu polskiego…” – Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski„Synogarlice nie dla wróbli…” – potwierdzenie: prof. P. Ugniewski, dzieje.pl„Obalał tyranów, zakładał republiki…” – Kościuszko o Timoleonie (Storożynski)„Nie można mieć nadziei, że zmienią swoje postępowanie…” – Kościuszko, Memoriał 1814, tłum. pol. racjonalista.pl„Duchowieństwo, które łakomstwem skażone…” – Stanisław Staszic, Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego