FD Dagkoers

OpenAI wil in een nieuwe investeringsronde, voorafgaand aan een beursgang, ten minste $30 mrd ophalen. Dat meldde persbureau Bloomberg dinsdagnacht. De AI-maker wil zonder druk van aandeelhouders de veiligheidszorgen rondom zijn modellen aanpakken. FD-techredacteur Bert van Dijk praat je bij. Lees: OpenAI zoekt $30 mrd bij investeerders na uitstel beursgang & Anthropic voorziet ‘existentiële risico’s’ door AI, maar wil nog gewoon naar de beurs De Britse premier Andy Burnham staat open voor een eventuele terugkeer van zijn land in de Europese Unie. De Labour-politicus zei woensdag tegen de BBC dat ‘rejoin’ een van de mogelijkheden is voor als hij later dit jaar een voorstel doet voor een nieuwe relatie met de EU. Hoe realistisch dit is en of wij het nou wel of niet moeten willen, hoor je van Joost Dobber, onze correspondent in Londen. Lees: Burnham: Britse terugkeer in EU is optie Met een nieuw Luchtverkeersbesluit hoopt het kabinet de rust rond Schiphol terug te laten keren. De coalitie lijkt politieke steun in de Tweede Kamer maar bewoners- en milieugroepen blijven kritisch. En dus zal zoals wel vaker in dit dossier de rechter waarschijnlijk goedkeuring moeten geven, vertelt onze luchtvaartredacteur Erik van Rein. Lees: Nieuwe geluidsregels Schiphol kunnen op politieke steun rekenen, maar blijven juridisch onzeker Redactie en montage: Sophia Wouda & Paulien SewusterPresentatie: Paulien SewusterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er lijkt (eindelijk) duidelijkheid over de vorm van vermogensrendementsbelasting die dit kabinet kiest. Gisteravond kwam minister van Financiën Eelco Heinen met een brief waarin hij de financiële plannen van het kabinet uit de doeken doet. Tot genoegen van de vakbonden en de grootste oppositiepartij Pro, zijn de plannen om te bezuinigen op sociale zekerheid van de baan. Kleinere spaarders kunnen zich echter opmaken voor een tegenvaller. Het belastingvrij vermogensrendement zal vanaf 2028, als het aan het minderheidskabinet ligt, worden verlaagd van €1800 naar €1000 per jaar. Hierdoor moeten meer mensen belasting gaan betalen in box 3 en zal ook het bedrag aan belasting stijgen. Politiek verslaggever Martine Wolzak vertelt erover. Lees: Rekening box 3 naar beleggers, spaarders en ondernemers Wanneer loont het om te ‘boxhoppen’ van box 3 naar box 2? Een vraag die lastig te beantwoorden is nu de kabinetsplannen volop in beweging zijn. Toch stellen veel vermogenden in Nederland die vraag, merkte ook onze bankredacteur Mathijs Rotteveel op. Samen met hem bespreken we of er iets zinnigs te zeggen valt over deze keuze in een politiek beweeglijke tijd. Lees: Boxhoppen? Overstap van box 3 naar box 2 is niet zo makkelijk en vaak niet slim Private equity lijkt definitief welkom in de advocatuur. In een tijd waarin AI ook steeds meer haar intrede doet onder advocaten, is geld voor investeringen erg welkom. In navolging van de Verenigde Staten lijkt ook hier de deur naar private equity daarmee geopend in de advocatuur. Waarom het eerst niet mocht, bespreken we met redacteur Edwin van der Schoot. Lees: Advocatuur zet na jaren tegenhouden de deur open voor externe aandeelhouders Redactie en montage: Floyd Bonder & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoeveel pensioen zijn we bereid in te leveren als ons pensioenfonds daardoor groener of impactvoller belegt? Veel pensioenfondsen kiezen voor een duurzamer beleggingsbeleid, ook als dat ten koste zou kunnen gaan van het rendement van het pensioenvermogen. Zij verantwoorden dat door te zeggen dat de deelnemers dat willen. Daar valt wel wat op af te dingen. Pensioencollega Maaike Noordhuis vertelt erover. Lees: Pensioenfondsen vragen om groen licht voor duurzaam beleggen, maar geven geen inzicht in de kosten Grote steden als Rotterdam en Utrecht gaan de komende jaren het betaaldparkeergebied fors uitbreiden. Tot onvrede van sommige inwoners. Zo lukte het Leefbaar Rotterdam binnen een week 10.000 handtekeningen op te halen om een referendum over betaald parkeren af te dwingen. De grote vraag: waarom doen grote steden dit? Gaat het om het geld of om een autoluwe stad? Redacteur Mirjam de Groot zocht het uit. Lees: Betaald parkeren levert grote gemeenten steeds meer inkomsten op Een mijlpaal voor biotechbedrijf Avantium. Het heeft een eerste batch van het tussenproduct FDCA voor bioplastic PEF geproduceerd. ‘Een eerste batch van een tussenproduct’ klinkt niet direct als een stap met grote gevolgen, toch vertelt redacteur Pieter Lalkens dat dit wel degelijk het geval is. Lees: Avantium produceert eerste partij tussenproduct voor duurzaam bioplastic Redactie en montage: Floyd Bonder & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het dollarsysteem is efficiënt, maar maakt Europa kwetsbaar voor sancties en wisselkoersbewegingen. De euro kan ook zonder één grote kapitaalmarkt een veel grotere rol spelen op het wereldtoneel, stelt een netwerk van Europese denktanks in een maandag gepubliceerd rapport. Begin met een groter gebruik van de euro in internationale handel, is het advies. Je hoort FD-redacteur macro-economie Marijn Jongsma. Lees: Denktanks: ‘Waarom kan China olie wel afrekenen in de eigen munt, en wij niet in euro’s?’ Staatsinvesteerder Invest International verstrekt een lening van €15 mln aan ASML-toeleverancier KMWE. Het Eindhovense bedrijf gebruikt de financiering voor productie-uitbreiding in Maleisië. KMWE ontwikkelt en maakt complexe mechanische componenten, modules en systemen voor de chipindustrie, lucht- en ruimtevaart en medische sector. FD-techredacteur Bert van Dijk praat je bij. Lees: Nederlandse staat financiert expansie in Azië van ASML-leverancier KMWE Het Rotterdamse cryptobedrijf Knaken ging in juli failliet en afgelopen week viel de Fiod, de opsporingsdienst van de Belastingdienst, twee woningen binnen voor het lopende fraudeonderzoek naar dit bedrijf. Onder de gedupeerden zijn BN’ers zoals vechtsporter Rico Verhoeven. Wat is hier allemaal misgegaan? Hoe konden er miljoenen verdwijnen? Collega's Sonny Motké, Pim Brasser en David van de Velde hebben een reconstructie gemaakt. David vertelt. Lees: ‘Waarom kan China olie wel afrekenen in de eigen munt, en wij niet in euro’s?’ Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van FD verslaggever Hilda Bouma. Zij dook in de Antwerpse diamantenindustrie en zag dat die al lang niet meer is wat het ooit was. De traditionele diamanthandel heeft de opkomst van de veel goedkopere synthetische diamant volledig onderschat. Gevolg: crisis in het Antwerpse Diamantkwartier. Kan de ‘diamanthoofdstad van de wereld’ zichzelf opnieuw uitvinden? Voorgelezen en gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma de rentestanden van obligaties, want die blijven record na record breken. De Amerikaanse dertigjaarsrente tikte deze week de 5,44% aan, het hoogste niveau sinds 2004, en ook in Nederland loopt de tienjaarsrente op. Vermogensbeheerder Allianz publiceerde een opvallende analyse: beleggers prijzen wel de renteopdrijvende effecten van de AI-boom in, maar houden nauwelijks rekening met de productiviteitswinst die AI zou moeten opleveren. Wat zou dat betekenen voor de rente op de langere termijn, en is er een precedent voor zo’n effect bij eerdere technologische revoluties? Daarna gaat het over de Europese banken, die volop lobbyen voor lagere kapitaaleisen. Ze willen makkelijker kunnen investeren in de enorme Europese kapitaalbehoefte, maar toezichthouders als de ECB en De Nederlandsche Bank waarschuwen: ‘Never forget 2008’. Ligt het probleem echt bij te hoge buffers, of vooral bij een gefragmenteerde Europese bankenmarkt en een bankenunie die al jaren vastzit op het gedeelde depositogarantiestelsel? Tot slot een vervolg op de discussie over het ‘middeleeuwse’ kasstelsel van de overheid: een lezer neemt het via de mail op voor de huidige boekhoudpraktijk en stelt dat uiteindelijk alles bij de overheid consumptie is, geen investering. Marijn en Anna sluiten de aflevering af met een scherpe vraag over monetaire financiering: mag de ECB eigenlijk staatsobligaties opkopen, en wat is het verschil met QE?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steeds meer mensen staan langs de kant van de arbeidsmarkt, terwijl er in verschillende sectoren een schreeuwend personeelstekort is. Denk aan bouw, techniek en zorg. Hoe kan dat? Dat vraagt ook de baas van Randstad in Nederland zich af, het uitzendbedrijf dat de tegenstelling signaleert. FD-arbeidsmarktredacteur Alwien de Jong praat je bij. Lees: Randstad-topman: ‘Jongeren langs de kant in krappe arbeidsmarkt is onuitlegbaar’ Het kabinet wil scheefhuren strenger aanpakken, in de hoop op meer doorstroming en een eerlijke verdeling van schaarse sociale huurwoningen. Hoe groot is het probleem van scheefhuren eigenlijk? En hoe los je dat op? Dat bespreken we met FD-woningmarktredacteur Anna de Haas. Lees: Zorgt strengere aanpak van ‘amorele’ scheefhuurders voor doorstroming op woningmarkt? Aardappelboeren dreigen weer een schimmelbestrijder kwijt te raken, nu zorgen over pfas-variant TFA toenemen. De forever chemicals zitten niet alleen op regenjassen, maar ook in bestrijdingsmiddelen die boeren op hun akkers spuiten. Een Deens verbod op al deze pesticiden kon weleens de opmaat zijn voor een Nederlandse. Akkerbouwers houden hun hart vast, vertelt FD-redacteur Maureen Blankestijn. Lees: Denemarken verbood ze al, maar kan de landbouw wel zonder pfas-pesticiden? Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der Heiden See omnystudio.com/listener for privacy information.

Overheden kijken naar pensioenfondsen om te investeren in Europese start-ups en scale-ups. ABP geeft gehoor aan die oproep en kondigt aan €1 miljard te investeren in Europese durfkapitaalfondsen. In eerste instantie gaat er €250 miljoen naar het Scaleup Europe Fund. Pensioenredacteur Maaike Noordhuis bespreekt de stap. Lees: ABP komt Brussel tegemoet en steekt €1 mrd in Europees durfkapitaal President Trump schaart zich achter een verbod op de export van Amerikaanse diesel. Dat bevestigde hij dinsdag tegenover verslaggevers in New York, waar hij is voor de algemene vergadering van de Verenigde Naties. Een groeiende groep Republikeinse Congresleden riep al op om de dieselexport stil te leggen, om zo de pompprijs, die de afgelopen maanden naar recordhoogte klom, omlaag te krijgen. Redacteur Thom Degreef bespreekt deze zet. Lees: Trump schaart zich achter verbod op export van diesel Met AI is hacken opeens aanzienlijk makkelijker geworden voor kwaadwillenden in de cryptosector. Afgelopen halfjaar vonden de meeste hacks ooit plaats in de cryptowereld, blijkt uit onderzoek. Cryptoredacteur David van de Velde bespreekt de trend. Lees: Door hacks geteisterde cryptowereld vreest opkomst AI Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Chinese president Xi Jinping komt deze week op staatsbezoek bij Donald Trump in het Witte Huis. Het wordt door analisten “de belangrijkste bilaterale relatie ter wereld" genoemd, maar deze bila kan op veel punten ongemakkelijk worden. Onze correspondenten in China en de VS, Roland Smid en Barbara Noordermeer, zetten ze op een rij en vanuit Washington haalt Barbara de belangrijkste eruit. Lees: Chinese president Xi bij Trump in het Witte Huis: wat kunnen we verwachten? De Autoriteit Consument & Markt gaat ook kleinere bedrijfsovernames toetsen. Gistermiddag stemde de Tweede Kamer in met een initiatiefwet van Pro om de toezichthouder deze extra bevoegdheid te geven. Het moet voorkomen dat investeerders met een hele reeks kleine overnames de markt opslokken en de prijzen verhogen, terwijl ze onder de radar blijven, vertelt onze redacteur macro-economie Marijn Jongsma. Lees: ACM kan straks ook kleinere overnames blokkeren Correctie: in een eerdere versie vermeldden we dat slechts één van de bedrijven een minimale omzet van €30 mln moest hebben voor een meldingsplicht, en dat die verhoogd is naar €75 mln. Maar deze eerdere én verhoogde omzetdrempel geldt voor beide bedrijven. Dat is later aangepast. Iedereen die een benzine- of dieselauto rijdt, weet: de brandstofprijzen breken record naar record. En dus verandert ons tankgedrag. Dat blijkt in elk geval uit onderzoek. Maar de files worden ook niet minder. Hoe kan dat? Over die vraag boog onze olieman Jeroen Groot zich. Hij vertelt hoe het tankgedrag is veranderd en waagt zich aan een voorspelling hoe hoog de benzineprijs nog kan worden. Lees: Ander tankgedrag door torenhoge benzineprijs: minder liters, vaker bij goedkopere pomp Redactie en montage: Nelleke van der Heiden, Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

EU-lidstaten delen cruciale informatie over cyberaanvallen niet met elkaar, stelt de Europese Rekenkamer. Sterker nog: sinds 2016 heeft geen enkele hoofdstad een cyberincident aangemerkt als grootschalig Europees probleem. Ook cyberprojecten die met EU-geld zijn gefinancierd lopen vast door slechte indicatoren, aanbestedingsproblemen en traagheid. Daan Ballegeer schuift aan in de studio. Lees: Rekenkamer: cyberbeveiliging in de EU is nog nauwelijks Europees Meer transparantie heeft belastingontwijking door multinationals sinds 2016 slechts beperkt afgeremd. Bedrijven mijden weliswaar de klassieke belastingparadijzen, maar verschuiven hun winsten simpelweg naar laagbelastende landen. Frankrijk en Duitsland lopen daardoor inkomsten mis, terwijl het Verenigd Koninkrijk juist profiteert. Belastingredacteur Laurens Berentsen belt in. Lees: Multinational mijdt belastingparadijs maar ontwijkt nog steeds belasting Adverteren met ‘duurzaam’, een groen logo of een bosje op de verpakking mag binnenkort niet meer zomaar. Te vaak werden producten in het verleden als duurzaam gepromoot terwijl ze dat niet waren. Voor bedrijven betekenen de nieuwe regels flink wat werk: labels, verpakkingen en websites moeten allemaal worden aangepast. Orla McDonald onderzocht het samen met Eva Selderbeek en vertelt er meer over. Lees: Nieuwe regels voor ‘groene’ reclame zijn zorg voor ondernemers Redactie & Montage: Jort Siemes en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der Heiden See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ministerie van Defensie laat twee 3D-metaalprinters maken door een Chinees bedrijf dat grote Chinese defensieconcerns bevoorraadt. Brancheorganisatie FME noemt dit ‘schokkend’ en spreekt van ‘een klap in het gezicht van de Nederlandse en Europese industrie’. Nederland benut EU-regels voor Europese defensie-inkoop nauwelijks en past geen ‘Europe first’-beleid toe. Techredacteur Bert van Dijk vertelt meer over de verrassende keuze van Defensie. Lees: Defensie koopt 3D-printers bij Chinese ‘kleine reus’, industrie slaat alarm Behalve digitaal, worden energiebedrijven ook fysiek aangevallen. Een geslaagde aanval op de Nederlandse energie-infrastructuur in de toekomst is zo goed als zeker, zeggen energie- en veiligheidsexperts. FD-energieredacteur Eva Rooijers vertelt wat je je daarbij moeten voorstellen, op basis van gesprekken met vijfentwintig experts die zij samen met collega Billie Slagboom voerde. Lees: Energiebedrijven bereiden zich voor op fysieke aanvallen op hun infrastructuur en Wanneer valt de stroom uit door een aanval? ‘Voorkomen gaat niet meer’ Technologie die de mens weerbaarder moeten maken tegen extreem weer en klimaatverandering wekt vaker de interesse van groene investeerders. Ook het aantal start-ups en bedrijven dat zich bezighoudt met zogeheten ‘klimaatadaptatie’ neemt toe. Klimaatredacteur Eva Selderbeek vertelt meer over deze groeimarkt. Lees: Investeringsfondsen zien brood in weerbaarheid tegen klimaatverandering Redactie en montage: Nelleke van der Heiden & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van FD-retailredacteur Merlijn van Dijk. Hij keek een dagje mee achter de schermen van een verkoper op de Tik Shop. Vanaf half juni is die officieel geopend in Nederland, een soort Tel Sell, maar dan op TikTok. Merken en makers van filmpjes op TikTok zijn alvast enthousiast. Maar of het ook zo’n goed nieuws is voor de consument? Voorgelezen & gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse economie lijkt opvallend goed bestand tegen economische tegenwind. Hoe kan het dat internationale onzekerheid, hoge rentes en geopolitieke spanningen hier minder hard lijken aan te komen dan je misschien zou verwachten? En wat zegt onze manier van boekhouden over de staat van de bruggen, wegen en andere publieke bezittingen? Anna Dijkman en Marijn Jongsma onderzoeken waarom Nederland economisch zo veerkrachtig blijkt. We hebben weliswaar veel schulden, maar bedrijven en huishoudens hebben hun schulden de afgelopen jaren afgebouwd en de Nederlandse economie draait relatief goed. Tegelijkertijd schuilt een belangrijk deel van onze kwetsbaarheid buiten de landsgrenzen. Wat gebeurt er als landen zoals Frankrijk in financiële problemen komen, terwijl Nederlandse banken, bedrijven en huishoudens daar nauw mee verbonden zijn? Ook kijken Anna en Marijn naar iets wat op het eerste gezicht toch wel behoorlijk saai klinkt: de manier waarop de overheid haar bezittingen en investeringen bijhoudt. Want terwijl een bedrijf zijn machines afschrijft en rekening houdt met slijtage en vervanging, werkt dat bij de overheid heel anders. Wat zou er gebeuren als we bruggen, wegen en andere infrastructuur op dezelfde manier zouden behandelen als bedrijfskapitaal? Zou dat helpen om achterstallig onderhoud eerder zichtbaar te maken en te voorkomen dat problemen zich opstapelen? Ook bespreken ze waarom Nederland, ondanks zijn hoge private schulden en afhankelijkheid van de wereldeconomie, toch een relatief robuuste uitgangspositie heeft. Is onze ‘tefloneconomie’ echt zo onverwoestbaar als ze lijkt, of merken we de gevolgen van alle economische schokken uiteindelijk alsnog? Redactie en montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman & Marijn JongsmaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Accountants- en advieskantoor Deloitte slankt ook dit jaar af. Vooral het aantal medewerkers onder de dertig krimpt. Komt dat misschien door AI? De zakelijke dienstverlening staat immers bekend als een sector waar kunstmatige intelligentie voor ingrijpende veranderingen gaat zorgen en mogelijk voor banenverlies. Of dat nu ook hier een rol speelt, bespreken we met Zuidas-redacteur Edwin van der Schoot. Lees: Deloitte slankt af onder invloed van AI en offshoring Vermogensbeheerder Frank Botman werd ooit de Nederlandse Warren Buffet genoemd, maar lijkt inmiddels meer gelijkenissen met de Wolf of Wallstreet te hebben. Hij leende tientallen miljoenen euro’s voor een ambitieus ondernemersavontuur in China. Maar zijn rooskleurige projecties eindigden in een bankroet. FD-onderzoeksredacteuren Gerben van der Marel en Joris Polman zochten uit hoe het misging. Lees: Boilers, batterijen en lege bankrekeningen: hoe Frank Botman ten val kwam Woensdag verhoogde de Federal Reserve voor het eerst in drie jaar de rente. Het besluit was unaniem en het was de eerste rentestap onder de nieuwe voorzitter Kevin Warsh. Twee dingen zijn belangrijk. De Fed en marktpartijen begrepen elkaar in aanloop naar het rentebesluit. En de Fed opereert duidelijk onafhankelijk van de wensen van het Witte Huis. Ook onder Warsh. FD-redacteur centrale banken Arend Clahsen praat je bij. Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na Prinsjesdag begon gisteren het politieke spektakel dat daarop volgt: de algemene politieke beschouwingen. Voor dit minderheidskabinet is de steun van oppositiepartijen misschien wel belangrijker dan ooit. Politiek verslaggever Bauke Schram volgt het debat op de voet. Lees: Afstand tussen coalitie en oppositie in eerste debat nog groot: ‘Neemt u dit wel serieus?’ Waar onze koning dinsdag de troonrede voordroeg, was het gisteren de beurt aan Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen met haar jaarlijkse State of the Union. Ze sprak over concurrentievermogen, veiligheid, AI en klimaatverandering, maar het meest opvallende voorstel: Canada zou het eerste 'geassocieerde' lid van de EU moeten worden. Correspondenten Daan Ballegeer en Eva Schram waren erbij. Eva hangt aan de lijn. Lees: Von der Leyen biedt Canada EU‑lidmaatschap ‘light’ aan Het taxiland wordt al jaren gedomineerd door Uber en Bolt, tot grote frustratie van veel chauffeurs. Amsterdamse taxichauffeurs zijn het nu zo zat dat ze een eigen app lanceren: NLCabs, waarmee ze zich verenigen tegen de Amerikaanse platforms. Redacteur Arjan Veering nam de proef op de som en maakte een ritje via de gloednieuwe app. Lees: Eigen app moet chauffeurs uit de greep van Uber en Bolt bevrijden Redactie & montage: Jort Siemes en Sophia Wouda Presentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat zijn de economische gevolgen van de kabinetsplannen die gisteren werden gepresenteerd op Prinsjesdag? Samen met onze redacteur macro-economie Marijn Jongsma bespreken we dat aan de hand van de MEV (Macro Economische Verkenning) van het Centraal Planbureau. Lees: Koopkrachtreparatie én investeren? Dat gaat knellen, stellen economen Samen met redacteur belastingen Laurens Berentsen gaan we verder in op de kabinetsplannen en kijken we naar de gevolgen voor werkenden. Het kabinet stelt voor om de belastingschijven in box 1 niet te indexeren. Op deze manier verhoogt het kabinet de inkomstenbelasting op een niet direct zichtbare manier. Samen met Laurens bespreken we om hoeveel het gaat. Lees: Kabinet maakt voorzichtig begin met saneren fiscale regelingen Opnieuw is er een villa gekraakt aan de Amstel, in de gemeente Amstelveen. Het betreft dezelfde krakers die eerder een ander pand in de buurt kraakten. Buurtbewoners vrezen dat deze ‘verhuizingen’ niet zullen stoppen als de gemeente en politie hun aanpak niet veranderen. Samen met redacteur Gerben van der Marel bespreken we de onvrede. Lees: Burgemeester Amstelveen onder vuur na weer een gekraakte miljoenenvilla Redactie & montage: Floyd Bonder, Jort Siemes en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Onze koopkracht gaat achteruit, blijkt uit gelekte kabinetsplannen. De FNV wil dat snel gerepareerd zien en eist een loonstijging van 5,5% plus €80 per maand extra voor alle werkenden. Werkgevers houden de boot af: zij willen ruimte overhouden voor opleiding en investeringen, en vrezen dat hogere lonen de inflatie aanjagen. De FNV wijst op de fors gestegen prijzen aan de pomp en de oplopende kosten van woon-werkverkeer. Redacteur arbeidsmarkt Alwine de Jong bespreekt het conflict. Lees: FNV: looneis van 5,5%, plus alle werkenden €80 per maand erbij OpenAI en Anthropic zeggen bereid te zijn de ontwikkeling van AI te vertragen. Die uitspraak volgt nadat oud-Anthropic-medewerker Jacob Coxon publiekelijk ontslag nam, met de beschuldiging dat de bedrijven niet verantwoord omgaan met AI en 'met onze levens spelen'. De scenario's die hij schetst: van AI die zichzelf blijft kopiëren en slimmer wordt, tot AI die uiteindelijk biowapens kan maken. AI-redacteur Sandra Olsthoorn neemt de vier belangrijkste punten door. Lees: Waarschuwingen van AI-topmannen duwen ASML en andere chipaandelen omlaag Het Nederlandse chipontwerpbedrijf Euclyd heeft meer dan €200 mln opgehaald in een grote financieringsronde. 'Goed nieuws', zegt hoogleraar chipontwerp Bram Nauta, en volgens hem ook noodzakelijk, wil Europa ooit een eigen chipfabriek van formaat krijgen. Euclyd claimt dat zijn nieuwe AI-chips honderd keer efficiënter zijn dan die van Nvidia. Redacteur chipsector Bert van Dijk neemt ons mee naar het Eindhovense bedrijf. Lees: Eindhovens AI-chipbedrijf Euclyd sleept €200 mln binnen bij Samsung en Europese investeerders Redactie & montage: Floyd Bonder, Onno van Oppen, Jort Siemes, Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Werkgevers zijn bezorgd over langdurig ziekteverzuim van medewerkers door privéproblemen, zoals een relatiedip of de zorg voor jonge kinderen. Ruim 60% van de ondernemers ziet dat dergelijke factoren een groeiend aandeel hebben in het verzuim. Tot hun frustratie zijn de kosten hoog, terwijl de oorzaken buiten hun invloedsfeer liggen. FD-arbeidsmarktredacteur Alwine de Jong praat je bij. Lees: Werkgevers worstelen met stijgend ziekteverzuim door privéproblemen Plek voor een auto of toch liever een extra woning? Die vraagt dringt zich steeds vaker op, nu ruimte schaars is en de bouwambities groot. Steeds vaker wordt beknibbeld op parkeerplaatsen, blijkt uit een analyse van FD-vastgoedredacteuren Bas Knoop en Anna de Haas. Veel gemeenten kiezen ervoor in te zetten op deelmobiliteit en openbaar vervoer, maar de vraag is of dat werkt, aldus Bas. Lees: Parkeerplek maakt plaats voor woningbouw & Parkeerplek moet wijken voor huizen en groen: ‘Je kunt niet oneindig auto’s toevoegen aan een stad’ De vereniging van wijnproducenten voorspelde een topjaar, maar dat viel uiteindelijk tegen. Door de aanhoudend warme en droge zomer oogsten Nederlandse wijnboeren eerder dan gebruikelijk. Klimaatverandering blijkt veel onzekerheid te brengen. Bovendien blijft Nederlandse wijn een niche: de productie is klein en bijverdiensten zijn onmisbaar, vertelt FD-verslaggever detailhandel Merlijn van Dijk. Lees: Hete zomers brengen vroege pluk voor Nederlandse wijn Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van onze correspondent in China Roland Smid. Hij ging op bezoek in Hangzhou, dat door overheidssubsidies en Alibaba-investeringen bekroond is als China’s AI-hoofdstad. En dat is te zien aan de huizenmarkt. Jonge dertigers die robots bouwen en taalmodellen in elkaar zetten stuwen Hangzhou’s topsegment; luxe huizen vliegen er vanaf €4 mln weg. Voorgelezen en gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Aan de belastingbetalers van Nederland, geschreven door Jan Donders en Flip de Kam, bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma deze week de verschillen tussen inkomensgroepen. Het verschil tussen wie profiteert van ons sociale stelsel en wie er vooral aan bijdraagt voor een ander. Het boek nuanceert het beeld dat de overheid vooral geld kost en legt bloot hoe complex het is om uit te rekenen hoeveel één inwoner van Nederland betaalt en hoeveel die ervoor terugkrijgt. Volgend op dit onderwerp zocht Anna uit hoe het zit met het verschil tussen generaties. Welke generatie werd geboren in de voor haar meest gunstige tijd? Zijn millennials inderdaad de verloren generatie gebleken zoals zo’n vijftien jaar geleden vaak werd geopperd? En hoe zit het met de vooruitzichten van gen Z’ers die maar moeilijk aan een koophuis kunnen komen?De eerdere aflevering: https://fd.nl/podcast/fd-toegevoegde-waarde/60119783/wat-is-de-stiekeme-haagse-belastingknop-en-is-olie-wel-zo-belangrijk-voor-de-dollar See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het samenwerkingsverband van opkomende landen, de Brics, komt dit weekend in New Delhi bijeen. Anders dan op de vorige Brics-top zijn Vladimir Poetin en Xi Jinping hoogstwaarschijnlijk present. De vrees voor een ‘antiwesters feestje’ is daarom groot, maar zitten alle Brics-leden wel zo in de wedstrijd? En hoe kan Europa het beste omgaan met het landenblok? Je hoort het van FD-redacteur geopolitieke veiligheid Ria Cats. Lees: De Brics: een gevaarlijk antiwesters blok of louter een spookvijand? Tienduizenden mensen lopen pensioencompensatie mis bij de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat komt omdat ze op het verkeerde moment van baan wisselen en zo de overstap maken naar een ander pensioenfonds. Minister Hans Vijlbrief is dringend op zoek naar een oplossing, het is nog maar de vraag of die er komt. FD-redacteur pensioenen Maaike Noordhuis legt je uit hoe het zit. Lees: Vijlbrief zoekt toch naar oplossing voor missen pensioencompensatie door baanwissel Autobouwer Porsche verkoopt zijn belang in Bugatti voor €1 mrd aan de Amerikaanse investeerder HOF Capital. De deal werd eind april aangekondigd en is nu volledig afgerond. De verkoop volgt op tegenvallers op de Chinese markt. Onze mobiliteitsredacteur Hans de Jongh vertelt je wat dit voor Bugatti betekent. Lees: Porsche incasseert €1 mrd met verkoop Bugatti-aandeel Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe vanzelfsprekend is het eigenlijk dat zieke werknemers 100% van hun loon doorbetaald krijgen? In Den Haag staat die vraag ter discussie: de verantwoordelijke minister ziet een scenario om werkgevers te ‘verlossen’ van die verplichting. Vakbond CNV is furieus. Wat is er precies gaande in de Tweede Kamer? Martine Wolzak legt het uit. Lees: Volledig doorbetalen loon bij ziekte op de korrel President Donald Trump legde in juni de Trump Accounts in de wieg, een nieuw soort beleggingsrekeningen voor kinderen geboren tussen 2025 en 2028. De overheid zet er $1000 op en ouders, maar ook werkgevers of zelfs bekende Amerikanen, kunnen dit aanvullen. Amerika-correspondent Lennart Zandbergen bespreekt het met ons. Lees: ‘Nerveuze rijken’ steken geld in Trump Accounts, die kinderen aan het beleggen moeten krijgen De roep om leeftijdsverificatie voor sociale media klinkt in EU-landen steeds luider. Er klinkt ook twijfel: lost zo'n check de verslavende kant van sociale media eigenlijk wel op? Den Haag-redacteur Puck Sie bespreekt de discussie. Lees: Politici willen graag een leeftijdscheck voor sociale media, maar is het effectief? Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na jaren van twijfel stapt TSMC in 2030 toch over op ASML's meest geavanceerde High NA-machines. Ook slaan ASML, TSMC, Samsung en Intel de handen ineen om samen grotere fotomaskers te ontwikkelen, om de productiekosten van chips verder te verlagen. Samsung voert High NA al in 2028 in voor massaproductie van geheugenchips, Intel gebruikt de technologie nu al. Chipredacteur Bert van Dijk bespreekt wat deze steun betekent voor ASML's positie. Lees: Steun van grote chipmakers versterkt ASML’s monopolie komend decennium Bijna vier op de tien vijftienjarigen in Nederland kunnen niet goed lezen. De scores voor wiskunde en natuurwetenschappen blijven nagenoeg gelijk, maar Nederland zakt steeds verder weg ten opzichte van vergelijkbare Europese landen. FD-redacteur Lien van der Leij vertelt meer over de cijfers. Lees: Leesprestaties scholieren opnieuw gedaald, bijna 40% haalt basisniveau niet Quooker zit naar eigen zeggen al in 38% van de nieuwe Nederlandse keukens en mikt op €1 miljard omzet in 2030. Het familiebedrijf uit Ridderkerk weigert externe investeerders en financiert de groei volledig uit eigen vermogen. De buitenlandse verkoop groeit hard, al verloopt de expansie soms traag door eisen van toezichthouders. Mirjam de Groot bespreekt de plannen. Lees: Quooker heeft grootse plannen, maar zit in Nederland ‘behoorlijk aan de max’ [bijlage: beeld groei Quooker] Redactie & Montage: Floyd Bonder en Jort Siemes Presentatie: Floyd BonderSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Commissie wil de enorme markt voor overheidsopdrachten inzetten als instrument voor haar economische en politieke doelen. Openbare aanbestedingen mogen straks niet meer vooral draaien om de laagste prijs. Overheden moeten verplicht meer gewicht geven aan kwaliteit, waarbij ook vergroening, innovatie, strategische autonomie en arbeidsvoorwaarden meetellen. FD-correspondent Daan Ballegeer vertelt waarom dit een keerpunt is. Lees: Brussel wil af van aanbesteding op laagste prijs De extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD) heeft zondag de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt met 47% van de zetels overtuigend gewonnen, een zware klap voor de regerende CDU. Hoe is deze mega overwinning te verklaren? En betekent dit het begin van meer AfD zegeningen? Dat vragen we aan onze correspondent in Duitsland Han-Dirk Hekking. Lees: Monsterzege AfD in Saksen-Anhalt ‘is een keerpunt voor het land’ De hospita is terug, al is die allang geen eenzame weduwe meer. De helft is jonger dan 45 en vaak man. Voor het ministerie, dat hospitaverhuur aantrekkelijker wil maken, zijn deze mensen een troef om de woningnood te verminderen. Want er zijn nog wel wat regels die de boel verhinderen, vertelt FD-verslaggever Richard Smid. Lees: Jonge mannelijke hospita helpt de kamernood lenigen Montage: Sophia Wouda & Floyd Bonder Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlanders sparen meer en beleggen minder dan andere Europeanen, laat staan Amerikanen. Een gemiddeld Amerikaans huishouden beschikt over bijna vijf keer zo veel financieel vermogen als een Europeaan. Europa laat daarmee structureel rendement liggen en beperkt ook zijn economische bedrijvigheid. Bankenredacteur Mathijs Rotteveel en beursredacteur Marcel de Boer doken in het rapport, Mathijs praat je bij. Lees: ‘Dat Europeanen risico-averser zijn, is onzin’ Jazeker, De Hypotheker staat te koop. De Franse eigenaar, private-equityhuis BlackFin, zet de hypotheekadviseur in de etalage. Redacteur fusie en overnames Jan Braaksma en woningmarktredacteur Anna de Haas zochten uit wie mogelijke kopers zijn en wat die met De Hypotheker zouden kunnen doen. Anna praat je bij. Lees: Franse eigenaar zet De Hypotheker in de etalage Nederland kent een waslijst aan toezichthouders: De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financiële Markten, de Arbeidsinspectie, de Autoriteit Persoonsgegevens, enzovoort. Bijna allemaal groeiden ze veel harder dan de rest van de overheid, blijkt uit FD-onderzoek. Bij DNB ging het roer deze week hard om. De vraag rijst: kan dat dan ook bij de rest? We bespreken het met FD-onderzoekjournalist Johan Leupen. Lees: Toezicht was jarenlang heilig in Nederland, maar hoe lang nog? Montage: Sophia Wouda en Jort Siemes Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van onze correspondent in Zuid-Amerika Arthur Debruyne, over de gevolgen van de ideologie van de Argentijnse president Javier Milei. Hij opent de Argentijnse markt in recordtempo voor goedkope fast fashion uit Azië. Terwijl de consument profiteert van de lage prijzen, houden lokale kledingfabrieken amper het hoofd boven water. Maar daar lijkt hij weinig boodschap aan te hebben.Voorgelezen & gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We gaan vandaag praten over de rente, jaja alweer, want we kregen er een vraag over en de obligatiemarkt is de afgelopen weken een nogal fascinerende toestand waar de Amerikanen zich in allerlei bochten wringen om de rente te beïnvloeden. Verder kijken we naar geldschepping, want ook daar kregen we een vraag over, over de rol van commerciële banken daarbij, want moet geldschepping eigenlijk niet een publieke zaak worden? Een terugkerende discussie zou je kunnen zeggen, want dit was een jaar of tien geleden ook een hot topic. Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie & montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs FriesenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De hersteloperatie voor te veel betaalde belasting in box 3 valt vooralsnog aanzienlijk goedkoper uit dan verwacht. Een derde van de verwachte aanvragen van spaarders en beleggers is verwerkt en de Belastingdienst heeft €1 mrd terugbetaald, veel minder dan de €16,6 mrd die gereserveerd was. Hoe dat kan en wat dit betekent, leggen we voor aan onze Haagse verslaggever Martine Wolzak. Lees: Kosten hersteloperatie box 3 vallen tot nu toe mee De Europese Commissie wil het emissiehandelssysteem van de EU versoepelen, waardoor de industrie langer gebruik kan maken van meer uitstootrechten. Dit leidt tot miljarden tonnen aan extra CO₂-uitstoot, waarschuwen planbureaus, terwijl de kosten voor de industrie in ruil daarvoor helemaal niet zo hard dalen. FD-klimaatredacteur Eva Selderbeek praat je bij. Lees: Versoepeling emissierechten helpt industrie ‘nauwelijks’, terwijl CO₂-uitstoot flink stijgt Aan de Spaanse costa’s is het duidelijk te merken: waar eerst de Britten de vakantiehuizen kochten, zijn het tegenwoordig vooral Nederlanders. Zowel als vakantieadres óf als vastgoedinvestering. Hoe groot is deze trend? Hoe werkt het bezit van een tweede huis in Spanje met de Nederlandse box 3-belasting? En wat merken Spanjaarden van onze aanwezigheid? De antwoorden hoor je van onze correspondent aan de costa, Richard Hogenkamp. Lees: Nederlanders laten hun geld rollen op de Spaanse woningmarkt Montage: Sophia Wouda, Jort Siemes & Floyd Bonder Presentatie: Floyd BonderSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandsche Bank heeft een groot deel van zijn goudvoorraad - goed voor zo’n €10 miljard -weggehaald uit de Verenigde Staten en verplaatst naar Londen. Toenemende geopolitieke onrust is volgens de centrale bank de belangrijkste reden. Opvallend: eind maart nog liet DNB weten geen plannen te hebben om het Amerikaanse goud terug te halen. Beursredacteur Marcel de Boer bespreekt de ommekeer. Lees: Toezichthouder DNB haalt goud weg uit de Verenigde Staten De drie Baltische staten maken zich grote zorgen over de Russische dreiging. In twee van de drie landen woont een omvangrijke Russischtalige minderheid, en Moskou beschuldigt de Balten van discriminatie - net zoals de Russen eerder beweerden over Oekraïne. Jean Dohmen vertelt meer over de onrust in de regio. Lees: Bezorgde Balten vragen zich af: voeren de Russen iets in hun schild? De Tweede Kamer buigt zich binnenkort over een wetsvoorstel voor vergunningen van laadstations langs de snelweg. Het voorstel zet in op veilingen, maar uitbaters zoals Fastned zijn daar fel op tegen. Hun vrees is dat oliemaatschappijen met hun diepe zakken simpelweg de buit binnenhalen. Transportredacteur Hans de Jongh vertelt erover. Lees: ‘Veiling laadstations zal slecht uitpakken voor Nederland’ Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De coalitie schuift een besluit over box 3 voor zich uit, met een potentieel miljardenverlies voor de schatkist tot gevolg. Uit uitgelekte Prinsjesdagstukken blijkt ook dat de halvering van de WW wordt uitgesteld en een verlaging van het dagloon van tafel gaat. De oppositie is kritisch en wil nu alle stukken inzien. Onze man in Den Haag, Cor de Horde, praat je bij. Lees: Coalitie stelt besluit box 3 uit, kan miljarden kosten Banken bouwen al jaren aan nieuwe IT-systemen voor deze nieuwe box 3, met 2028 als deadline. Maar de politiek twijfelt nog tussen een vermogensaanwas- en een vermogenswinstbelasting, waardoor systemen telkens weer aangepast moeten worden. Elk jaar uitstel kost de schatkist €2,4 mrd. Banken en de Belastingdienst vrezen fouten, extra personeel en hoge kosten bij weer een politieke koerswijziging. FD-marktenredacteur Mathijs Rotteveel legt uit hoe duur die onzekerheid is. Lees: Banken en IT-experts: wisselende wensen box 3 duur en tijdrovend Hij leek de ideale bruggenbouwer tussen Shein en de westerse consument. Maar nu de Chinees-Amerikaanse zakenman Donald Tang vertrekt en het fastfashionbedrijf een teleurstellende beursgang beleeft, lijkt die brug verder weg dan ooit. Wie is Donald Tang eigenlijk? Dat zoeken we uit met Lisa van der Velden. Lees: Wall Street-veteraan moest Shein salonfähig maken in het Westen Redactie en montage: Jort Siemes en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De laatste jaren waren internationale studenten een doorn in menig politiek oog. Ze namen te veel collegebanken in, het kostte “onze eigen” studenten woonruimte, het ging ten koste van de kwaliteit en universiteiten moesten ontmoedigingsbeleid voeren. En wat blijkt nu? Volgens het Centraal Planbureau leveren internationale studenten veel meer op dan ze kosten, vertelt FD-verslaggever Thom Degreef. Lees: Waarom buitenlandse studenten zo aantrekkelijk zijn voor Nederland Maakbedrijf Hydratec Industries keert in september een recorddividend van €60 per aandeel uit na een lucratieve verkoop van dochterbedrijf Helvoet. Een opsteker voor de minderheidsaandeelhouders die twee jaar geleden nog een overnamepoging van de familie Ten Cate blokkeerden. FD-industrieredacteur Pien van Engen ging langs bij de vestiging in Tilburg en vertelt je meer over deze beursparel. Lees: Twee jaar na mislukte beursexit keert Hydratec recorddividend uit Waar de Britten tien jaar geleden een referendum hielden om de Europese Unie te verlaten, was er in IJsland afgelopen zaterdag een om de Unie te betreden, of in elk geval de gesprekken erover te hervatten. Met een krappe meerderheid van 52,5% werd het een nee. Wat betekent deze afwijzing voor de EU? Over die vraag boog onze correspondent in Brussel Mathijs Schiffers zich. Lees: Wat betekent IJslands ‘nee’ voor de EU Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu de hypotheekrente oploopt als gevolg van de onrust in het Midden-Oosten en kopers minder geld kunnen lenen, stijgen ook huizenprijzen minder hard. Dat is een trend die waarschijnlijk nog wel even doorzet, laten experts weten aan FD-vastgoedredacteuren Bas Knoop en Anna de Haas. Bas praat je bij en vertelt of dit voor woningzoekenden nu goed of slecht nieuws is. Lees: Hogere hypotheekrente drukt prijsstijgingen op de woningmarkt Een oud-manager van Rabobank wordt verdacht van omkoping in Sri Lanka. Hij zou steekpenningen hebben aangenomen bij de financiering door Rabobank van de bouw van drie ziekenhuizen. Onderzoeksverslaggever Bart Mos kwam hem samen met collega's Jasper Been, Gaby de Groot en Sonny Motké op het spoor bij een andere fraudezaak. Hij vertelt je er meer over. Lees: Oud-Rabobankmanager verdacht van corruptie in Sri Lanka en het eerdere stuk over Atradius: Staat mogelijk voor honderden miljoenen het schip in door fraude via verzekeraar Atradius Manchester, de stad waar de kersverse premier Andy Burnham de afgelopen tien jaar burgemeester was, is hét groeiwonder van de grauwe Britse economie. De stad komt van ver: in de jaren tachtig van de vorige eeuw had het nog de bijnaam Gunchester. Wat is het geheim achter dit succesverhaal? En hoeveel daarvan is aan Burnham te danken? Onze correspondent Joost Dobber kan het je vertellen. Lees: Hoe groeibriljant Manchester zichzelf opnieuw uitvond Redactie en montage: Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van Lisa van der Velden. Voor de FD zomer-serie 'Ander dan Anders' over succesvolle bedrijven met een bijzondere aanpak, verdiepte zij verdiepte zich in de ANWB. Een organisatie die misschien braaf oogt, maar stilletjes uitgroeide tot een miljardenconcern met een omzet van €1,66 mrd. Zij zocht uit hoe de idealistische club voor fietpioneers al bijna anderhalve eeuw voorop loopt. Voorgelezen & gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hebben we China jarenlang verkeerd ingeschat? En als economische groei niet het enige doel is, zouden we dan beter af zijn met een 25-urige werkweek? In deze aflevering kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma naar twee grote vragen over de economie van de toekomst: wat hebben we geleerd van de spectaculaire opkomst van China, en wat kunnen we veranderen aan ons huidige economische systeem voor een goed leven? China werd na de toetreding tot de wereldhandelsorganisatie in 2001 gezien als een land dat zich steeds verder zou openen en aan de internationale spelregels zou houden. Maar inmiddels blijkt dat beeld veel te simpel. Hoe kon China uitgroeien van de ‘wankelende reus’ die door experts werd voorspeld tot een economische grootmacht die zelfs op het gebied van hightech met het Westen concurreert? En waarom hebben Europa en de Verenigde Staten zo lang onderschat hoe groot de Chinese voorsprong zou worden? Anna en Marijn bespreken de ongemakkelijke gevolgen van die Chinese opmars. De rest van de wereld profiteerde jarenlang van goedkope Chinese producten, maar bepaalde industrieën werden ondertussen zwaar geraakt. Is vrijhandel nog wel houdbaar als één land structureel veel meer exporteert dan het importeert? En moeten we onze manier van denken over handel en economische afhankelijkheid fundamenteel herzien? Tot slot gaat het over een heel andere manier om naar welvaart te kijken: de 25-urige werkweek. Kunnen we met minder werken juist gelukkiger en productiever worden? En wat gebeurt er met onze consumptie als we minder inkomen hebben, maar tegelijkertijd meer tijd overhouden? Anna en Marijn bespreken de ideeën achter een economie waarin niet steeds méér spullen en groei centraal staan, maar ook vrije tijd, zorg, onderwijs en een leefbare planeet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes maanden duurt de oorlog van de VS tegen Iran inmiddels, een conflict met grote economische en geopolitieke gevolgen. Maar terwijl de schade voor zowel Iran, Israël als de VS groot is en Europa klem zit, lijken Rusland en China de lachende derden. FD-verslaggever internationale betrekkingen Jean Dohmen maakte de balans op: wie zijn de winnaars en verliezers? Nu topman Stéphane Boujnah na ruim tien jaar vertrekt bij Euronext, maakt FD-redacteur Eva Schram de balans op en kijkt vooruit: kan het bedrijf achter de beurzen van Amsterdam, Parijs en Brussel ook de volgende grote stappen op het groeipad zetten? Lees: Euronext werd een onverwacht succes, maar kan het een serieus alternatief voor Wall Street worden? Linkjes naar de leestips: In China’s techstad Hangzhou maakt AI een nieuwe generatie rijk en Onderzoek naar grootschalige beleggingsfraude bij Windsharefund Redactie en montage: Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandsche Bank schrapt de extra kapitaalopslag op risicovolle hypotheken, waardoor er voor Nederlandse banken miljarden vrijkomen. Dat geld kan nu naar aandeelhouders of overnames. Welke banken profiteren het meest, en hoeveel gaat het precies om? Redacteur financiële markten Mathijs Rotteveel zoekt het uit. Lees: Banken hebben opeens miljarden extra om uit te geven Woonminister O'Sullivan heeft een duidelijke missie: nieuw leven blazen in de verkrampte huurmarkt. De roep komt vanuit de hele sector, want de beloofde 100.000 nieuwe woningen per jaar worden bij lange na niet gehaald — en zonder kapitaal van investeerders lukt dat ook niet. Welke opties heeft het kabinet om die investeerders terug te lokken? Den Haag redacteur met Bauke Schram. Lees: Hoe krijgt het kabinet het kapitaal terug in de huurmarkt? Deelauto's duiken steeds vaker op straathoeken op, en MyWheels, een van de grootste aanbieders van Nederland voegt nu 'zelfrijdende' Tesla's toe aan zijn vloot. Er moet nog wel een bestuurder achter het stuur zitten, maar de auto doet de rest. Zit daar potentie in om aan te slaan voor de Nederlandse rittenmaker? Dat bespreken we met transportredacteur Hans de Jongh. Lees: MyWheels neemt ‘zelfrijdende’ Tesla’s op in zijn vloot deelauto’s Redactie en montage: Sophia Wouda en Jort Siemes Presentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Grootschalige fraude met exportkredietverzekeringen dreigt de Nederlandse staat honderden miljoenen te kosten. Atradius vermoedt fraude bij veertien polissen; OM en Fiod hebben inmiddels €137 mln aan huizen en bankrekeningen in beslag genomen. Financiën vindt de reserve van €826 mln toereikend, maar de staat heeft zelf al aangifte gedaan. Het FD kwam de zaak op het spoor, we spreken een van de onderzoeksjournalisten Gaby de Groot. Lees: Staat mogelijk voor honderden miljoenen het schip in door fraude bij Atradius Een recordaantal Chinese chipbedrijven gaat dit jaar naar de beurs. Opvallendste naam: Dongfang Jingyuan, met een verwachte beurswaarde van 10 mrd tot 15 mrd yuan. Het bedrijf is opgericht door een voormalig ASML-medewerker die naar China vluchtte met broncodes, algoritmes en klantendata. Wat zit er achter deze beursgolf, en wat betekent het voor de chipbeperkingen op China? Technologieredacteur Bert van Dijk zoekt het uit. Lees: Brein achter diefstal bedrijfsgeheimen bij ASML wil naar de beurs in China Disneyland is al decennia hét pretpark van Parijs. Maar met steun van president Macron trekt de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman €6 mrd uit voor drie nieuwe themaparken in de regio. Levert dit vooral banen op voor Frankrijk, of plukt vooral het Saoedische investeringsfonds de vruchten? Redacteur Wouter van Houting duidt de deal. Lees: Saoedi-Arabië investeert €6 mrd in pretparken rondom Parijs Montage: Jort Siemes Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

De opmars van Chinese bedrijven in medische technologie beperkt zich niet langer tot de eigen landsgrenzen. Met name de Europese markt lijkt gevoelig voor Chinese bedrijven als Mindray en United Imaging Healthcare. Tegelijkertijd is het voor de westerse medtech-bedrijven, zoals Siemens en Philips, juist moeilijker om bestellingen in China te krijgen vanwege nationale aanbestedingsregels. FD-redacteur Pien van Engen vertelt hoe deze twee grote westerse spelers daarnaar kijken. Lees: Chinese medische technologiebedrijven rukken op in westerse markten Sinds gisteren verkoopt ChatGPT advertenties op het platform. Samen met redacteur Anouk Gras bespreken we wat de gevolgen zijn voor gebruikers. Krijg je nog wel écht te zien waar je naar zocht of worden de resultaten beïnvloed door adverteerders? Lees: OpenAI introduceert advertenties in ChatGPT, juristen wijzen op privacyrisico’s Europa gaat deze zomer gebukt onder hitte, droogte en bosbranden. Bedrijven benoemen deze thema’s een recordaantal keer in hun kwartaalrapportages. Toch lijken de aandelenmarkten nauwelijks onder de indruk. Die breken record na record. FD-beurscollega Felice de Man onderzocht in gesprek met analisten hoe dat kan. Lees: Waarom beurzen zich weinig aantrekken van hitte, droogte en bosbranden in Europa Montage: Nelleke van der Heiden & Floyd Bonder Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Trumps oorlog met Iran bijna een half jaar gaande is, doken onze redacteuren Thom DeGreef en Jean Dohmen in de staat van de Amerikaanse krijgsmacht. Daar waar Europese landen van Trump het verwijt krijgen onvoldoende geïnvesteerd te hebben in hun zelfverdediging spendeert de VS opvallend genoeg ook fors minder dan 5% van zijn bbp. Jean vertelt over de staat van het machtigste leger ter wereld. Lees: Trumps Iran-oorlog legt de zwakte van het ‘sterkste leger ter wereld’ genadeloos bloot Het Chinese chipmachinebedrijf Dongfang Jingyuan heeft een beursnotering aangevraagd. Dat is pikant, want het bedrijf wordt geleid door een oud-ASML-medewerker, die we kennen van een diefstalzaak. Eerder werd het aan hem gelieerde bedrijf Xtal veroordeeld tot een schadevergoeding van $845 mln omdat er kennis was gestolen van ASML. Chipredacteur Bert van Dijk vertelt of ook hier diefstal van kennis aannemelijk is. Lees: Voormalige bedrijfsspion van ASML vraagt beursnotering aan in China Verder in het FD vandaag: Bitcoin richting de $80.000, maar is het geen dode kat?, Nu ook de BBB aanschuift, wordt een route over rechts kansrijker en Financiën zet na nederlaag bij rechter opnieuw in op spreiden toezichtkosten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je de special over misleidende AI-foto’s op Funda, geschreven door Nika Buijs en Anna de Haas. Op huizensite Funda rukken met AI bewerkte foto’s op. Handig, want ‘mensen kunnen slecht door ouwe meuk heen kijken’. Maar de foto’s geven vaak een verkeerd beeld. Ook vermelden makelaars lang niet altijd dat AI is gebruikt. Montage en voorlezen: Anna DijkmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom loopt de rente in de Verenigde Staten zo hard op? En als bedrijven miljarden terugkrijgen van de heffingen van Donald Trump, zien consumenten daar dan ook iets van terug? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolgen van Trumps beleid en de vraag hoelang de Amerikaanse economie de combinatie van hoge schulden, stijgende rentes en onzekerheid kan volhouden. Marijn duikt in de oplopende rente op Amerikaanse staatsleningen. Waarom vragen beleggers een steeds hogere risicopremie? En waarom kan de Fed de rente niet zomaar omlaag brengen zonder nieuwe problemen te veroorzaken? De gevolgen blijven bovendien niet in de VS: omdat internationale kapitaalmarkten met elkaar verbonden zijn, sijpelen hogere rentes ook door naar Europa en Nederland. Wat betekent dat voor onze woningmarkt en huishoudens? Daarnaast kijken Anna en Marijn naar de miljarden die bedrijven terugkrijgen van Trumps onwettig verklaarde heffingen. Amerikaanse importeurs krijgen geld terug, maar consumenten betaalden een deel van die heffingen uiteindelijk via hogere prijzen. Krijgen zij hun geld nog terug? En waarom zijn inmiddels zo’n honderd class action-zaken aangespannen tegen bedrijven? Ondertussen blijken bedrijven en advocaten mogelijk de grootste winnaars van het hele refund-circus. Tot slot gaat het over Trumps strijd tegen China en de omweg die Chinese producten via andere landen maken om Amerikaanse heffingen te ontwijken. Wanneer is een product eigenlijk nog ‘Chinees’ en wanneer komt het officieel uit Vietnam of Cambodja? En waarom dreigt het Amerikaanse handelsbeleid vooral een enorme hoeveelheid werk op te leveren voor juristen, terwijl de speelgoedbeer voorlopig gewoon buiten schot zou moeten blijven? Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma Redactie en montage: Jort SiemesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een testament aanpassen, een huis kopen of een erfenis afhandelen, het kan verrassend lang duren, nu de wachttijden bij notarissen flink oplopen. Dat blijkt uit een rondgang van het FD. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) herkent dat beeld. Redacteur zakelijke dienstverlening Jennifer Mol vertelt wat hier de oorzaken van zijn en waarom de KNB pleit voor een wetswijziging. Lees: Notaris overbelast: wachttijden voor klanten lopen flink op Ondeugdelijk. Onzorgvuldig. Onbetrouwbaar. Rechters vegen opvallend vaak de vloer aan met bureaus die onderzoek doen naar ongewenst gedrag op de werkvloer. Met ongegronde rapporten verwoesten zij reputaties en loopbanen, zo waarschuwen advocaten. FD-redacteuren Pieter Couwenbergh en Alwine de Jong zochten uit waar het misgaat bij de onderzoeksbureaus én wat hiertegen te doen is. Pieter praat je bij. Ogér, een van de chicste herenwinkels in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam, ligt in de clinch met de fiscus, nu het weigert de ledenlijst van hun exclusieve businessclub te delen met de Belastingdienst. Die wil onderzoeken of leden ontoelaatbare voordelen hebben genoten met de aankoop van pakken met shoptegoeden. Want zijn al die ‘events’, ‘dinners’ en ‘gastsprekersavonden’ wel zo zakelijk? We bespreken het met FD-redacteur Gerben van der Marel. Lees: Belastingdienst onderzoekt voordelen voor ‘exclusieve netwerkclub’ van modezaak Ogér See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlandse kolencentrales draaien harder dan in jaren, terwijl ze in 2030 juist moeten sluiten voor de klimaatdoelen. Energiedeskundigen die door het FD zijn geraadpleegd, zeggen nu dat sluiten onverstandig is: het maakt Nederland afhankelijker van gascentrales en levert amper klimaatwinst op. Energieredacteur Eva Rooijers legt uit waarom de discussie oplaait. Lees: Experts: sluiten kolencentrales is onverstandig en levert klimaat niets op Hittestress, bodemdaling, overstromingsgevaar: klimaatrisico's raken ook de vastgoedmarkt steeds meer. Taxateurs beschrijven die risico's vaker in hun rapporten, maar prijzen ze zelden in. Moet dat wél gebeuren? Vastgoedredacteur Bas Knoop en klimaatredacteur Eva Selderbeek bogen zich over die vraag. Lees: Woning minder waard door extreem weer? Inprijzen klimaatrisico’s wordt betwist in de vastgoedsector Aperol Spritz is inmiddels goed voor 29% van de omzet van Campari Group, tegen 24% in heel 2024. Daarmee is het oranje aperitief de succesvolste merkovername van Campari in dertig jaar, en neemt het bedrijf de distributie in Nederland vanaf oktober zelf ter hand. Van Bruno Mars' concert in Milaan tot elk terrasje in Nederland: Aperol is booming. Correspondent in Italië, Marc Leijendekker, dook in het bedrijf achter de hype. Lees: Aperol: het oranje Italiaanse mixdrankje dat uitgroeide tot vlaggenschip van Campari Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De sterk stijgende overheidsschulden, een hogere inflatie, zwaarder knellende rentelasten en toenemende concurrentie van AI-bedrijven drijven de kapitaalmarktrentes voor overheden wereldwijd op. Niet alleen landen met hoge schulden – zoals de Verenigde Staten, Frankrijk en Japan – zien hun rentekosten toenemen. Ook veiliger landen zoals Nederland en Duitsland moeten steeds meer betalen voor het financieren van hun staatsschuld. FD-redacteur financiële markten Joost van Kuppeveld verklaart de mechanismen hierachter. Lees: Schaarste maakt plaats voor overvloed aan schuld, dat drijft ook in Nederland de rente op Ingenieursbureau Arcadis een overnameprooi? ‘Nee, eerder een jager’, zei de toenmalige topman nog in 2015. Inmiddels is het aandeel flink gekelderd. Twee jaar geleden piekte het rond de €66, en in maart dit jaar was daar zo'n €26 van over. Canadese branchegenoot WSP Global wil Arcadis graag overnemen. Het wordt spannend of het eind deze week voor de derde keer een bod gaat doen. Aan onze redacteur fusies en overnames Jan Braaksma de vraag wat Arcadis zo interessant maakt voor het veel grotere Canadese ingenieursbedrijf. Lees: Terugkerende ‘onprettige verrassingen’ en koersval maakten Arcadis doelwit Nederlandse gemeenten zijn voor hun financiering in toenemende mate afhankelijk van de toeristenbelasting. Het aandeel van deze heffing in de totale gemeentelijke belastingopbrengsten is in tien jaar tijd ruimschoots verdubbeld, van 4% in 2017 naar 10% in 2026. De gemeente Amsterdam spant de kroon met de belasting op overnachtingen van bezoekers, bijna een kwart van de belastinginkomsten van de hoofdstad komt van deze heffing. FD-redacteur fiscaliteit Laurens Berentsen vertelt hoe belangrijk dit voor de gemeenten is en waarom. Lees: Gemeenten leunen sterker op toeristentaks voor hun inkomsten Redactie en montage: Floyd Bonder & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd grijpt in: NRC, Volkskrant, AD en De Telegraaf krijgen boetes omdat ze te positief berichtten over afslankmiddelen als Ozempic. Volgens de inspectie waren de kranten niet neutraal genoeg over de risico's en werking van de middelen. Collega Rutger Overstegen sprak met de betrokken media én de inspectie zelf. Lees: Inspectie legt Nederlandse kranten boetes op voor Ozempic-berichtgeving Landen die China helpen de Amerikaanse importheffingen te omzeilen, kunnen rekenen op zware straffen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Witte Huis, dat een einde wil maken aan illegale doorvoer. Mooi streven, maar is het ook haalbaar? Zeker in een wereld waar omzeilen nu eenmaal erg lucratief is. Marijn Jongsma kan hier als FD macro-econoom veel meer over vertellen. Lees: VS voeren handelsoorlog tegen China op, doorvoerlanden in het vizier van Trump Volgende maand doet Nederland mee aan een grote militaire oefening in het Hoge Noorden, samen met de Joint Expeditionary Force. Nederland is al sinds 2014 lid van dit relatief onbekende verbond van tien noordelijke en Baltische landen, onder leiding van het Verenigd Koninkrijk. Wat is precies het doel van deze club? Defensieredacteur Ria Cats schuift aan in de studio. Lees: Navo-kritiek van Trump geeft vleugels aan militair verbond ‘Joint Expeditionary Force’ Redactie en montage: Jort Siemes & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kolencentrales zijn allang niet meer hot, en toch draaien ze weer op volle toeren. Dit jaar produceerden de Nederlandse kolencentrales al net zoveel stroom als in heel 2024 — terwijl de koude herfstmaanden nog moeten beginnen. Dat schuurt met het groene beleid. Energieredacteur Eva Rooijers schuift aan in de studio om uit te leggen hoe dat kan. Lees: Kolencentrales draaien in 2026 harder dan in jaren Een robot die zelfstandig de vaatwasser uitruimt en alvast begint met koken voor je thuiskomt: China wil de eerste zijn die deze humanoids van de toekomst ontwikkelt en produceert. Koploper in die race is Unitree. Correspondent Roland Smid bezocht hun pop-up store in Shanghai en vertelt wat hij daar zag. Lees: Chinese belegger loopt warm voor beursgang robotmaker Unitree De Japanse yen staat historisch laag gewaardeerd, maar hoe laag precies? Die vraag wordt steeds lastiger te beantwoorden, nu Japan en de VS in een unieke gezamenlijke poging de munt proberen te stutten op de valutamarkt. Analisten zoeken daarom naar alternatieve manieren om de werkelijke waarde van de yen te achterhalen. Beursredacteur Joost van Kuppeveld dook in die zoektocht. Lees: Kan Katsu Curry de waardering van de yen beter inschatten dan de Big Mac? Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia Wouda See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je een profiel van Leon Black, geschreven door Lennart Zandbergen. Leon Black is een van de grootste gorilla’s op de apenrots van de Amerikaanse private equity. Een machtig man die de reputatie had meedogenloos te zijn. Zijn nog altijd in een dikke mist gehulde vriendschap met Jeffrey Epstein maakt van deze multimiljardair en kunstverzamelaar een paria. Voorlezen en montage: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie legt uit welke prijs we daarvoor betalen. Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de aftrap van de begrotingsonderhandelingen begint vandaag de race naar de derde dinsdag van september. Het ‘experiment minderheidskabinet’ lijkt nog niet echt lekker van de grond te komen. Des te mooier voor het kabinet-Jetten als het binnenkort met Prinsjesdag een daadkrachtige begroting kan laten zien, het liefst zelfs voor meerdere jaren. Het is de vraag of dat gaat lukken. De kans is klein, concludeert politiek verslaggever Martine Wolzak. Zij vertelt je waarom. Lees: Begroting 2027 wordt belangrijke test voor slagkracht kabinet-Jetten Negen jaar nadat de laatste Spyker op een autoshow te zien was, is het Nederlandse merk terug met een gloednieuw model. Dit keer wordt het écht een succes, bezweert Victor Muller. Onder zijn hoede zat het merk in het verleden voortdurend in geldnood, maar de ceo belooft ‘geen gekke dingen’ meer te doen. Die belofte deed Muller aan onze eigen mobiliteitsman Hans de Jongh; hij vertelt je wat de plannen zijn. Midden in het zomerse weer gaat het gesprek van de dag in Hoorn over een Tiroler après-skifeest. Een Brabantse ondernemer zorgt daar op Nederlands grootste kermis voor kopzorgen bij de plaatselijke kroegbazen met zijn rondreizende Bierdorf XXL. Die vrezen dat de bierhut van zestien bij acht meter hun omzet zal kosten. FD-redacteur Wouter van Houting, die met collega Mirjam de Groot een kijkje ging nemen op de Hoornse kermis, praat je bij. Lees: Rondreizende après-skihut Bierdorf XXL stuit op verzet van Hoornse horeca Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elon Musk heeft wel vaker wilde plannen. Met zijn immense chipproject Terafab, gaat hij weer een stap verder. Hij wil de chiphonger van zijn bedrijven stillen, maar daarvoor heeft hij de schaarse machines van ASML nodig… Toch? Musk verkent alternatieve lichtbrontechnologie om ASML's lithografie-monopolie te omzeilen. Lukt het hem om zich los te maken van het prominente bedrijf? Chipredacteur Bert van Dijk vertelt hoe realistisch het plan is. Lees: Musk wil met Terafab AI-chips maken zonder de lichtbron van ASML Link voor render van chipfabriek Terafab: https://pbs.twimg.com/media/HPDDDdqXUAASPLc?format=jpg&name=large Noord-Brabant wil de vergunningen van vijf pluimveehouders intrekken, na jarenlange juridische strijd met milieubeweging MOB over stikstofuitstoot bij natuurgebied de Mariapeel. Voor de boeren voelt het als een nachtmerrie. Vrijwel alle boerenorganisaties roepen daarom op vrijdag te protesteren in Den Bosch, tijdens het spoeddebat van Provinciale Staten. Wordt dit het grootste boerenprotest in jaren? Voedselketenredacteur Maureen Blankestijn duidt de zaak. Lees: De Brabantse ‘casus van vijf’ zet aan tot mogelijk grootste boerenprotesten in jarenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Door de aanhoudende droogte krijgen steeds meer Nederlandse woningen te maken met funderingsschade. Het aantal meldingen van scheuren in muren en klemmende ramen en deuren is nu al verdubbeld ten opzichte van vorig jaar. We bespreken de gevolgen met redacteur Anouk Gras. Lees: Meer meldingen van schade aan huizen door droogte: ‘In september gaat het stormlopen’ ABN Amro wil dat medewerkers weer minimaal de helft van hun werkweek op kantoor doorbrengen. De bank hoopt daarmee de productiviteit en de teamgeest te verbeteren, maar medewerkers en vakbonden zijn kritisch. Redacteur Mathijs Rotteveel legt uit waarom de bank van koers verandert. Lees: ABN Amro wil dat medewerkers weer vaker naar kantoor komen Een groep ambtenaren wil dat Nederland de klimaatcrisis uitroept tot nationale noodsituatie. Zij zien in hun dagelijks werk steeds vaker de gevolgen van klimaatverandering: van droogte en schade aan de infrastructuur tot hittedoden en toenemende ongelijkheid. Klimaatredacteur Eva Selderbeek vertelt waarom deze oproep opvallend is. Lees: Ambtenaren willen dat het kabinet klimaatverandering uitroept tot noodsituatie Redactie: Jort Siemes Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.