Kultur

De Reeperbahn Festival ass een vun den dräi grousse Rendezvouse fir den europäesche Live-Musek-Secteur. Dëst Joer presentéiere sech véier Lëtzebuerger Projeten zu Hamburg. Den Yves Stephany mellt sech live aus der "Prinzenbar", wou dech d'Optrëtter vun "Ninon", "First Mote", "Englbrt" a "Raftside" um Freidegmëtteg enchaînéieren.

D'Flucht virun den Nazien iwwer déi franséisch-spuenesch Grenz war no 1943 fir Judden illegal. Trotz allem kruten se Ënnerstëtzung vun der lokaler Populatioun. De Michel Delage schwätzt iwwer dësen a katalanescher Sprooch gedréinten historeschen Drama.

Matleefertum oder couragéierte Widderstand géint de Gruppenzwang? Dësen amerikaneschen Debutfilm setzt sech mat der Gruppendynamik an enger Jugend-Waasserballekipp auserneen. De Michel Delage huet den Drama gesinn.

“American Horror Story'' ass eng amerikanesch Anthologieserie aus dem Joer 2011 a gouf kreéiert vum Ryan Murphy. An all Staffel geet et em eppes anescht, well de Ryan Murphy sech mat verschiddenen Epochen an och mat verschiddenen Horror- an Erzielstiler ausernee gesat huet. “American Horror Story'' ass definitiv eng Serie déi sech och u reell geschichtlech Evenementer a seriö Themaen eru getraut huet an déi mat engem kritesche A op dës kuckt, an net just hirer Fantasie nogeet. Sou ass et d' Mëschung vu Spannung, Horror a reellen historeschen Themen, déi de grousse Succès vun der Serie erkläre kann.

De Marcel Pagnol huet Marseille an der Provence en Denkmal gesat. An engem mat Lëtzebuerger Bedeelegung produzéierten Animatiounsfilm erzielt de Sylvain Chomet dem franséische Schrëftsteller, Dramaturg a Cineast säi Liewen. Eng Kritick vum Michel Delage.

De Michel Delage schwätzt iwwer de Film "La vie d'une femme"

De 5. Oktober gëtt am Kader vun der Frankfurter Buchmesse den däitsche Buchpräis verginn. Am Virfeld stellt d‘Valerija Berdi eng Rei Bicher vir, déi d‘Chancen hunn, dëse renomméierte Literaturpräis ze gewannen. Haut ass et der Dana Vowinckel hire Roman „Anton und Alma“ , deen am Suhrkamp Verlag eraus komm ass.

Kleng Theateren hun hiren eegene Charme: Proximitéit, Intensitéit, Engagement. Deementspriechent gléissend sinn d'Programmukennegunge vu Centaure, Kasemattentheater an TOL ausgefall. De Marc Clement rapportéiert.

Eng Duechter versicht, hirer Mamm hire Suizid ze verstoen an erzielt dofir, op knapp 160 Säiten, eng donkel Familljegeschicht: der Emma Marsante hire Roman "N'efface pas mes cercles", noméiert fir de Prix Goncourt, de Prix Femina an de Prix Médicis, verdicht traumatesch Themen zu engem wichtegen, poetesche Wierk. De Jeff Schinker huet d'Buch fir eis gelies.

Mat hirem Roman "Die Lücken" (Kiepenheuer & Witsch) steet di däitsch-iranesch Schrëftstellerin Shida Bayzar op der Shortlëscht fir de Däitsche Buchpräis. D'Valerija Berdi huet dëse komplexe Roman mat grousser Begeeschterung gelies.

Den israeelesche Film “Naza” ass am Festival zu Venedeg gelueft ginn. Ganzer 25 Minutten huet de Public bei der Première leschten Donneschde geklappt - esou laang wéi nach ni virdrun. An Israel selwer kennt de Film awer manner gutt un. Firwat déi zwee israeelesch Regisseuren, de Yuval Abraham an d'Rachel Szor, doheem als Verräter ugesi ginn, doriwwer schwätze mir mat eisem Korrespondent Léonardo Kahn, deen eis live aus Tel Aviv zougeschalt ass

De Museker, Sänger an Theaterregisseur Schorsch Kamerun – ënner anerem bekannt als Grënnungsmember vun der däitscher Band "Die Goldenen Zitronen" – geet mat engem Stéck "Luxembourg All In" Froe vu Klimakris, Globaliséierung a sozialer Ongläichheet no. D'Resultat ass kee konventionellt Theaterstéck: "Luxembourg All In" ass eng immersiv Concerts-Installatioun, déi an Zesummenaarbecht mat Kënschtler, Awunner a Studenten am Kader vun enger Residenz am Grand Théâtre entwéckelt gouf. Dëse partizipative Projet gëtt de 26. a 27. September am Foyer vum Grand Théâtre presentéiert. De Schorsch Kamerun an d'Claudia Klasen sinn elo bei eis am Studio, fir driwwer ze schwätzen.

Den Iwwerbléck vun der aktueller Filmprogrammatioun mam Michel Delage.

Et ass eng speziell nei Saison 2026/2027 déi den Théâtre National du Luxembourg, den TNL gëschter presentéiert huet, et ass Saison vum 30. Anniversaire an esou munchereen huet sech bei der Presentatioun geduecht: “Gëtt et den TNL scho wierklech esou laang!” 30 Joer TNL sinn eriwwer an déi nächst 30 Joer fänken un, an et bleift derbäi datt déi theatralesch Produktioun a Kreatioun ee vun de Piliere vum TNL ass. Déi nei Saison vum TNL ass mat engem Wuert iwwerschriwwen “Courage”, an dat ass och net vu Muttwëll gewielt, besonnesch wann ee politesch kuckt wat an der Welt geschitt, an och den Theater mat senge Moyen dozou villes ze soen huet. De Jean Claude Majerus huet sech mam Direkter vum Theater Frank Hoffmann, deen och schonn 30 Joer TNL um Bockel huet iwwert di nei Saison geschwat.

Nom Percival Everett sengem geniale Roman "James", deen d'Geschicht vum Mark Twain sengem "The Adventures of Huckleberry Finn" aus der Perspektiv vum Schwaarze Sklav erzielt, verëffentlecht d'Lilia Hassaine mat "JE" ee Roman, deen am Universum vun der Charlotte Brontë hirem "Jane Eyre" spillt an aus der Perspektiv vun der "verréckter" Fra um Späicher erzielt. De Roman ass ee vun de 16 Bicher, déi et an déi éischt Selektioun vum Prix Goncourt gepackt hunn.

Schoulufank ... Deen Här, un dee mir haut erënnere wëllen, huet dëst Ritual och eng Partie Kéiere matgemaach. De Bert Theis war haaptberufflech Schoulmeeschter, ier hien decidéiert huet, fräischaffende Kënschtler ze ginn. Iwwer d'Molerei, d'Experimentéiere mat Fotografie, Konzeptkonscht a Collage ass hien zu der Performance, der Schafung vu Situatiounen am ëffentleche Raum komm. Seng Aarbechte waren ëmmer gesellschaftskritesch a politesch, mee och poetesch. De 14. September 2016 ass de Bert Theis mat 64 Joer gestuerwen: Haut ass deemno säin zéngten Doudesdag.

5 Joer sinn et hir säit den 9/11 Attentater an den USA, een Dag wou d‘ganz Welt hiren Otem ugehal huet. En neien Dokumentar weist elo, wei dësen Dag d‘Welt vun haut gepräägt huet. D‘Claire Barthelemy huet e fir eis gekuckt.

Schonn d'Singleauskopplungen hu gewisen, wou d'Rees higeet: "That Far" an "One & Done" zéien den Nolauschterer mat repetitive Synth-Linnen a punkiger Energie direkt an hire Bann. Wéi "Poison Time", den zweete Longplayer vu Faux Real soss esou kléngt, weess de Marc Clement.

Enn September/ Ufanks Oktober ginn eng ganz Rei interessant Ausstellungen op en Enn. Falls dir État bruit an der Escher Konschthal, d'Luxembourg Architecture Awards am LUCA am Gronn oder vu Lilien a Linnen am Nationalmusée um Fëschmaart nach net gesinn hutt, maacht iech bäi. Och wat di speziell Gebuertsdagsprogrammer am Casino an am Mudam ugeet. Am Pei-Musée kënnt dir traditionell all Summer en aneren Deel vun der Collectioun entdecken. Fir 20 Joer Mudam wollt d'Équipe sech eppes Spezielles afale loossen. D'Kerstin Thalau huet mat der Directrice Bettina Steinbrügge iwwer d'Expo “Video killed the Radio Star” geschwat.

D‘Vakanzezäit ass fir vill Leit elo eriwwer an et ass de richtege Moment e Buch iwwer d‘Reesen ze liesen, e Buch, dat sécher kee Reesguide ass. An domat huet d‘Valerija Berdi dann och e ganz besonnesche Liestipp. Der Felicitas Hoppe hire Roman „Reisen“ aus dem Hanser-Verlag.

Gëschter ass d'Shortlëscht fir den Däitsche Buchpräis bekannt ginn. Sechs Bicher huet d'Jury ausgewielt, déi d'Chance hunn de 5. Oktober, zum Optakt vun der Frankfurter Buchmesse ausgezeechent zeginn. Wéi eng Bicher dat sinn, dat erzielt eis elo d'Valerija Berdi.

Een Duo aus engem Jazz-Batteur an engem Indiesänger-a Gittarist, déi zesumme Popmusek maachen - dat ass ENGLBRT. Den ENGL ass den Niels Engel, dee scho mat villen Jazz-Gréissten d'Bün konnt deelen, a BERT ass de Spëtznumm vum Georges Goerens, bekannt als Bartleby Delicate an als Frontmann vun der Rockband Seed to Tree. Hir Plack "Song(e)s" ass nach waarm aus dem Uewen, a prett, un nei, international Ouere virzedréngen. An 10 Deeg geschitt dat um Reeperbahn Festival zu Hamburg, an den nächste Mount och um Waves Vienna. De Marc Clement huet kierzlech mam Georges Goerens geschwat.

Jonk sinn an Italie wärend de "bläie Joren" a jonk sinn haut: Den Dario Ferrari verbënnt déi zwou Zäiten a sengem rezent op Däitsch iwwersate Roman "Die Pause ist vorbei" (Verlag Klaus Wagenbach). D'Buch kombinéiert e frësche Bléck op de radikale politeschen Engagement an de 70er Jore mat enger Satir vum akademesche Milieu hautdesdaags. De Michel Delage huet sech viru Kuerzem op der Leipziger Buchmesse mam italieenesche Schrëftsteller ënnerhalen.

Wéi all Joer erschéngen an den nächsten dräi Wochen am Frankräich iwwer 400 Romaner – a wéi all Joer guidéiert eis de Jeff Schinker an den nächste Wochen a Méint duerch den Dschungel u Publikatiounen, verréit eis wéi eng Hypes justifiéiert sinn a wéi eng et net sinn a stellt seng Highlights an Enttäuschunge vir. Haut beschwätzt de Jeff Schinker "Rouges-Truites" vum Pierric Bailly: Ee Roman, an deem den Auteur eng vu senge fragilen Erzielfiguren an ee Pastiche tëschent Krimi, Horror an Abenteuerroman andauche léisst.

D‘Gloria Steinem hat jorzengte laang fir Gläichberechtegung am Heem an op der Aarbecht gekämpft, an sech fir d‘Fräiheet op Ofdreiwung agesat. Si huet Fraen encouragéiert an d‘Aarbechtswelt an an d‘Politik ze trieden an huet sou e kulturelle Wandel erbäigefouert. Si ass d‘lescht Woch am Alter vun 92 zu New York gestuerwen. D‘Claire Barthelemy mat engem Noruff.

Der Sophy Romvari hiren éischte Film "Blue Heron" ass eng melancholesch Autofiktioun iwwer der Realisatrice hir Kandheet mat engem psychesch kranke Brudder. De Film krut dëst Joer um LuxFilmFest de Präis vun der internationaler Filmkritik. D'Vesna Andonovic an de Jeff Schinker waren e fir eis kucken – mir lauschteren hir Andréck.

Och mat 89 Joer ass de Ridley Scott, Realisateur vun “Alien” oder “Blade Runner”, nach fit genuch, fir Filmer ze dréinen. “The Dog Stars”, eng Adaptéierung vun engem Roman vum Peter Heller, huet mam Jacob Elordi, Margaret Qualley, Josh Brolin a Guy Pearce een Top-Cast. Wéi gutt dem Scott säi postapokalytpesche Film ass, dat verroden iech d'Vesna Andonovic an de Jeff Schinker an hirer Filmkritik.

Dir wollt schon ëmmer eemol am Kierper vun engem anere liewen? Den Arthur Harari weist a sengem Film "L'inconnue", dass verschidde Wënsch am beschten ni Realitéit ginn. Obschonns de Film zu Cannes am Wettbewerb gelaf ass, huet L'inconnue eis Rezensente gespléckt.

Hot Flashes, iwwersat Hëtzten, Hitzewallungen oder Bouffées de chaleur – dat sinn d'Symptomer, déi am Kierper vun de Frau d'Menopause oder d'Perimenopaus ukënnegen. Maskénada an d‘Tammy Reichling hunn doraus ass eng performativ, feministesch quasi One Woman Show gemaach – an d'Perfomerin an Autrice vum Stéck ass haut beim Jeff Schinker am Studio, fir iwwert "Hot Flashes" ze schwätzen.

D'Sängerin Ninon, de Pop-Cowboy Raftside, den jazzege Popduo ENGLBRT an de Guitar-Batterie Duo First Mote spillen de Freiden 18. September an der Prinzenbar zu Hamburg op der Reeperbahn. Fir déi Leschter, First Mote, steet direkt duerno nach d'Vereffentlechung vun hirem zweeten Album "Snapdragons at the Market" un, firwat de Marc Clement sech gëschter mam Batteur Christophe Demart getraff huet.

Wéi all Joer erschéngen an den nächsten dräi Wochen am Frankräich iwwer 400 Romaner – a wéi all Joer guidéiert eis de Jeff Schinker an den nächste Wochen a Méint duerch den Dschungel u Publikatiounen, verréit eis wéi eng Hypes justifiéiert sinn a wéi eng et net sinn a stellt seng Highlights an Enttäuschunge vir. Haut beschwätzt de Jeff Schinker "Joseph dans la nuit" vum Olivier Grondeau, eng Autofiktioun iwwert dem Schrëftsteller seng 72 Deeg Garde a vue an iranesche Prisongen.

Véier Lëtzebuergesch Museksprojee'e spillen de 16. September op der Reeperbahn zu Hamburg, wou all Joer ee Showcase-Festival fir europäesch Bands organiséiert gëtt. Wat ENGLBRT, Raftside, Fist Mote an Ninon gemeinsam hunn, ass ee gefëllte Release-Kalenner, sief et rezent, oder geschwënn. Mat der jonker Sängerin Ninon wollt de Marc Clement iwwert d'Opnam-Aarbechten an den ustoënde Live-Optrëtt schwätzen... den neien Album kënnt iwwregens am Januar.

Wärend dem Lockdown huet jiddereen eppes gesicht, fir d‘Zäit erëm ze kréien. Déi eng hunn Brout gebak, déi aner hu geléiert bitzen oder hunn Puzzle gemaach. Dem Schrëftsteller Benjamin Myers hat an där Zäit de kontroversen dätsche Schauspiller Klaus Kinski entdeckt, an war obsedéiert. Iwwert deen huet hien elo en experimentellt Buch geschriwwen. D‘Claire Barthelemy huet et vir eis gelies.

Den amerikanesche Poet an Aktivist Allen Ginsberg ass ee vun de bekanntsten Gesichter aus der Amerikanescher Géigekultur. Hien huet Artisten wei d‘Patti Smith, den Bob Dylan, d‘Beatles an The Clash inspiréiert. Hien hätt am Juni seng 100 Joer kritt. D‘Claire Barthelemy kuckt op dem Allen Ginsberg säi Liewen zréck.

A Polen tauchen ëmmer erëm Iwwerreschter vum Zweete Weltkrich am Häerz vun der Haaptstad op. Zënter zwee Joer hunn Archäologe Ausgruewungen an der Géigend gemaach, wou de Warschauer Ghetto - dee gréissten an Europa - fréier eemol war. Zënter 1940 goufe Judden aus dem ganze Kontinent an dëse puer iwwerfëllte Quadratkilometer agespäert ënner onmënschleche Konditiounen, ier se an Vernichtungslager deportéiert goufen. Méi wéi 3.500 Objete goufen an de Ruine fonnt, an d'Fuerscher hunn decidéiert, d'Plaz fir Visiteuren opzemaachen. Den Adrien Sarlat huet si op enger guidéierter Tour begleet.

Si huet faarweg, traditionell Kleedung un, Blummen an den Hoer, e Flaum iwwert de Lepsen an breet schwäerz Aperhoer: Dir hutt vläicht scho geroden, et geet Riets vum Frida Kahlo. An der mexikanescher Kënschtlerin hiert Gesiicht ass hautdesdaags méi bekannt wei hir Wierker. Eng grouss Ausstellung zu London weist, wei si zum weltwäiten Phenomen ginn ass. D‘Claire Barthelemy war fir eis kucken.

Wéi all Joer erschéngen an den nächsten dräi Wochen am Frankräich iwwer 400 Romaner – a wéi all Joer guidéiert eis de Jeff Schinker an den nächste Wochen a Méint duerch den Dschungel u Publikatiounen, verréit eis wéi eng Hypes justifiéiert sinn a wéi eng et net sinn a stellt seng Highlights an Enttäuschunge vir. Haut beschwätzt de Jeff Schinker "Histoire d'amours" vum Serge Joncour, ee Roman, dee wéi viru Kuerzem och dem Jemp Schuster seng "Spawecken" tëschent zwou Epoche spréngt, fir d'Geschicht vun engem Territoire, enger Regioun an de Mënschen, déi do liewen, ze erzielen.

Mëtt Oktober gëtt de Luca Vaillancourt de Dios - vun Triana y Luca an de Pescadores - seng éischt Solo-Plack eraus, mat engem Live Concert am Centre Culturel opderschmelz. Eng Stëmm, eng Nylonsgittar, spuenesch Häerzfaseren an e puer nostalgesch, elektronesch Schieter bestëmmen d‘Songs vu senger kommender Plack „de amor y desamor“. De Marc Clement wollt méi wëssen.

Wéi all Joer erschéngen an den nächsten dräi Wochen a Frankräich iwwer 400 Romaner – a wéi all Joer guidéiert eis de Jeff Schinker an den nächste Wochen a Méint duerch den Dschungel u Publikatiounen, verréit eis wéi eng Hypes justifiéiert sinn a wéi eng et net sinn a stellt seng Highlights an Enttäuschunge vir. Haut beschwätzt de Jeff Schinker "Notre-Dame-des-Anges" vun der Célia Houdart. Ee Roman tëschent Familljegeschicht an Autofiktioun, an deem d'Schrëftstellerin eng Korrespondenz vun 2.000 Bréiwer tëschent hire Grousselteren opschafft.

D‘Dolly Parton ass als Country-Ikon bekannt, déi de Genre duerch eng Rëtsch grouss Hits an de Mainstream bruecht huet. Mee si war och eng Schauspillerin, Geschäftsfra an eng Philanthropin, déi sech hiert Liewe laang fir déi manner bemëttelt agesat hat. Am polariséierten Amerika ass si eng vun de raren Perséinlechkeeten, déi vun alle Säite beléift ass. Hei een Noruff op d‘Dolly Parton vum Claire Barthelemy

Wéi all Joer erschéngen an den nächsten dräi Wochen a Frankräich iwwer 400 Romaner – a wéi all Joer guidéiert eis de Jeff Schinker an den nächste Wochen a Méint duerch den Dschungel u Publikatiounen, verréit eis, wéi eng Hypes justifiéiert sinn a wéi eng et net sinn, a stellt seng Highlights an Enttäuschunge vir. Haut beschwätzt de Jeff Schinker "La Grande Interruption" vun der Sibylle Grimbert – een intelligenten dystopesche Sci-Fi-Roman, dee sech virstellt, wéi eng vun de Maschinnen dirigéiert Mënschheet ausgesäit.

De Kurt Wagner ass de Leadsänger an eenzeg bleiwende Member vun engem ufanks bis zu 18-käppegen Nashviller Kollektiv mam Numm Lambchop. Fir de 17. Lambchop-Album hat de Kurt Wagner, Leadsänger, eng absolut fantastesch Iddi: Seng intim, nikotinbeluegte Stëmm mat de rengen, klore Stëmme vu Chouersänger ze kontrastéieren. Eraus kënnt “Punching the Clown”, een Album, deem säin Titel schonn en neien Niveau vum Wagner sengem Songwriting suggeréiert.