Kultur

Euphorie, gutt Laun an Optimismus: Domadder gëtt d'Sommermärchen - wéi déi däitsch Fussballfans d'Fussball-Weltmeeschterschaft 2006 an hirem Land gedeeft hunn - verbonnen. D'Stëmmung am Virfeld war awer alles aneschters wéi euphoresch. Eng ZDF-Doku an dräi Deeler versetzt den Zuschauer zeréck an déi Zäit. Duerch Interviewen an Archivopname gëtt kloer: Optimistesch war virun der Heem-WM an Däitschland bal keen. De Jo Diseviscourt stellt eis d'Fussball-Doku vir.

Eng Kënschtler:inne-Residenz bitt Kënschtler:innen d'Geleeënheet, den Alldag mat all sengen nervege Flichten hanner sech ze loossen, fir sech ganz op Recherche an/oder Kreatioun ze konzentréieren. D'Demande fir esou Programmer ass grouss, an zu Lëtzebuerg gëtt et kaum nach Institutiounen, déi keng Residenzen ubidden. Esou zum Beispill Neimënster: am Gronn ginn d'Kënschtler:innen net just gratis logéiert, mee si hunn och e generéisen Aarbechtsespace zu hirer Verfügung. A si kënne sech mat aneren Artisten an Artistinnen aus aller Welt, och aus aneren Disziplinnen, austauschen, well am CCRN meeschtens e puer Residenzen zäitgläich lafen. Momentan profitéieren dovunner ënner anerem “She Goat, un duo de performatrices franglais”, wéi si sech nennen. D'Kerstin Thalau war “She Goat” besichen.

Viru genee enger Woch hu Francis of Delirium, déi eenzeg lëtzebuergesch Band, där hir Releasë reegelméisseg op deene gréissten internationale Musekblogge gefeatured ginn, hiren zweete Studioalbum an de Rotondë virgestallt. D'Plack brécht aus de Radioformater aus mat Momenter vun emotionaler Intensitéit, déi géint eng haart Welt sollen duerhalen. De Marc Clement huet sech no der Release mat der Frontfra Jana Barich iwwer “Run, Run Pure Beauty” ënnerhalen.

Zanter dem Fréijoer, a bis an dat anert Joer eran, feiert de Casino, also de Forum fir déi zäitgenëssesch Konscht an der Ënneschtgaass, säin 30. Gebuertsdag. Dëst ënner dem Motto “Fora”, deemno Forum an der Meerzal. Den Echange ronderëm Entwécklungen an der Konscht gëtt an deem Kontext grouss geschriwwen. Vu muer u mat engem 2. Volet: dee Moment sti Performancen zum Theema “Retour au réel et au geste” um Gebuertsdagsprogramm, mee och Konferenzen, déi sech mat eisem Banneliewen, eisen Dreem an der Source vun der Kreativitéit beschäftegen. D'Kerstin Thalau huet sech fir haut emol mam Banneliewe vum Casino beschäftegt, mat deene Membere vun der Ekipp, déi net esou bekannt sinn.

Zanter 1987 éiert de Prix Batty Weber all dräi Joer ee Gesamtwierk vun engem Lëtzebuerger Auteur. 2026 geet de Präis un de Guy Helminger, deen domat de 14. Laureat (an zwielefte Mann) ass, deen den nom Schrëftsteller Batty Weber benannte Präis kritt. De Lëtzebuerger Auteur huet seng Kölner Heemecht kuerz verlooss an ass bei eis am Studio fir en Interview.

Am Gespréich mam Jeff Schinker stellt d'Emma Hizette d‘Filmer vir, déi muer an eise Kinoen ulafen.

Zu London gëtt et nei Konscht vum Banksy, déi net ze iwwersinn ass an déi bis elo nach net ewechgeholl gouf - wéi dat esou dacks de Fall ass bei senge Wierker. Wéi gewinnt gëtt den anonyme Kënschtler sech sozialkritesch. D‘Claire Barthelemy war kucken.

Knapp ass den TalentLAB fäerdeg, fänkt de Monodrama un. All Joers gëtt hei de Seul en scène gefeiert, eng Theaterform, déi als eng vun de gënschtegste gëllt, mee déi awer séier Casse-gueule ka sinn – hei kann een näischt hanner engem Récit choral mat enger Dose Schauspiller a vill Effekter verstoppen. D'Emma Lily an de Steve Karier si beim Jeff Schinker am Studio, fir de Programm vum Festival ze presentéieren, deen de Weekend start.

Zweete Weltkrich, Resistenz a Metoo: dat waren déi dräi rout Fiedem, déi sech de Samschdeg duerch eis Emissioun De grousse Kino gezunn hunn: beschwat goufen "L'objet du délit" vun der Agnès Jaoui, "Orphan" vum Laszlo Nemes, "A bras-le-corps" vun der Marie-Elsa Sgualdo an "La bataille De Gaulle: L'âge de fer" vum Antonin Baudry. Eng zäitlaang huet et geschéngt, wéi wann den “Orphan” vum Laszlo Nemes eise Film vun der Woch géif ginn. Mee déi jonk Marie-Elsa Sgualdo huet hie mat “A bras-le-corps” geklappt: de Jeff Schinker an d'Vesna Andonovic mat hirer Rezensioun vum onerwaarte Film vun der Woch.

Iwwer Päischte war d'Valerija Berdi um Literaturfestival Étonnants Voyageurs an der Bretagne an ass do enger ganzer Rei interessanter Schrëftsteller:inne begéint. Zum Beispill déi libaneesesch Autorin an Dramaturgin Hala Moughanie, déi an hirem Roman “Les bestioles” d'Situatioun vun engem Epicier beschreift, deen um Hafe vu Beirut d'Explosioun vum véierten August 2020 iwwerlieft. Deemools gouf et iwwer 200 Doudeger, méi wéi 6.500 Blesséierter, iwwer 300.000 Mënschen hate keen Daach méi iwwer dem Kapp. Dës Katastroph, matten an der Covid-Pandemie, am Kontext vun der dramatescher ekonomescher a politescher Kris am Libanon, huet natierlech d'Populatioun gepräägt. Mat der Hala Moughanie huet d'Valerija Berdi doriwwer geschwat, wéi hir Biografie mat där vum fiktiven Epicier verknëppt ass.

Um Enn vun der Saison programméiert den TOL meeschtens ee Stéck dat, quasi fir d'Summerpaus anzeleeden, méi liicht verdaulech ass. Dëst Joer ass dat "Porn for the Blind" vum Victorien Robert an enger Mise en scène vun der Pauline Collet – ee Stéck, dat d'Vulgaritéit vun der Pornoindustrie humorvoll, awer och kritesch beliicht. De Jeff Schinker war d'Stéck kucken.

Déi 11. Editioun vum TalentLAB ass voll um Lafen, een Event organiséiert vun de Stater Theateren, bei deem Kënschtler:innen eng Plattform gebuede gëtt, fir sech austauschen ze kënnen, un hire Projeten ze schaffen, ze kollaboréieren an Inspiratiounen ze sammelen. Dëst Joer maachen iwwer 100 Kënschtler:innen aus 19 verschiddene Länner mat. Nieft dem konsequente Workshop-Aspekt vum Evenement ginn et awer och eng Rei Spektakelen ze gesinn, déi iwwer déi lescht Deeg am Grand Théâtre an am Kapuzinertheater gelaf sinn. De Marc Clement schwätzt mam Luca Di Santolo iwwer zwee dovunner: déi kulinaresch Performance “Haribo Kimchi” an dann d'Danz- a Gesangsspektakel “Le Sacre”.

D'Hisae Ikenaga huet mexikanesch-japanesch Originnen: si ass 1977 zu Mexico-City gebuer, do och opgewuess, huet duerno Konscht zu Mexiko, da Kyoto, Barcelona a Madrid studéiert, éier si, viru gutt zéng Joer, hei an der Groussregioun ukoum. Hir multimedial Installatiounen hunn zu Lëtzebuerg ewell vill Succès; d'Hisae Ikenaga war Laureatin vum Luxembourg Encouragement for Artists Prize, kuerz LEAP, stellt heefeg aus, ënner anerem hat si 2024 eng grouss Eenzelausstellung an der Escher Konschthal, an duerch hir Lëtzebuerger Galerie konnt si u Konschtprojeten zu Bréissel deelhuelen. Momentan ass hir Installatioun "Anatomy of Use" am Kiosk zu Gand ze gesinn. D'Kerstin Thalau ass vun der Hisae Ikenaga an hirer Curatrice Charlotte Masse gewuer ginn, wéi et dozou koum.

De Lëtzebuergeschen Duo Cyclorama ass zanter gläich zwee Jorzengte Synonym fir psycheleschen a Kraut-influenzéierte Rock - zu Lëtzebuerg an doriwwer eraus. Een Cyclorama-Album ass ëmmer och eng Aventure. Muer kënnt dem Duo aus Sebasien Laas a Pierre Reyland hir nei Plack “Illuminated by Mirror Ball” eraus mat engem Release Concert an de Rotonden. Fir iwwer déi nei Plack ze schwätzen hu mir béid Bandmemberen an der Leitung.

Mir begleeden hei e CEO vun enger Firma, déi op allméiglech Aart a Weisen déi perséinlech Date vu Leit beschaaft a verkeeft. Mee wéi hien d'Firma verkafe wëllt, leeft säi Liewe komplett ausser Kontroll. De Simon Larsoche stellt eis dës Komedie-Serie vir.

Um Literaturfestival Etonnants voyageurs an der Bretagne huet d'Valerija Berdi sech mat den zwou Schrëftstellerinnen Hala Moughanie an der Maram al Masri ënnerhalen. Dëse Sonndeg kënnt Dir déi zwou Autorinnen héieren, wa si iwwer hiert Wierk awer och iwwer hiert Liewen an déi aktuell Situatioun an hire Länner schwätzen. Mir lauschteren e klengen Appetizer, hei mat Aussoe vun der libaneesescher Schrëftstellerin Hala Moughanie an der Emissioun Déi wonnerbar Valibrairie Déi ganz Sendung mat literaresche Stëmmen aus Syrien an dem Libanon kënnt Dir de Sonndeg um 11 Auer lauschteren an duerno natierlech och an eiser Mediathéik.

Wann ee Kënschtler vun engem Grupp vu Konschtexperte mat “hors norme, hors temps” bewäert gëtt, huet en et eigentlech gepackt, oder? En plus kënnt dës Aschätzung net vum Konschtmaart a wier eventuell e Verkafstrick, mee aus eisem Nationalmusée. Doriwwer eraus geet et ëm eng lëtzebuergesch KënschtlerIN, an zwar eng, déi tëschént 1879 an 1947 gelieft huet, zu enger Zäit also, wou Fraen an der Reegel guer keng professionell Karriär am Konschtberäich maache konnten, ënner anerem well et keng Héichschoule fir si gouf. Den Owend ass um Fëschmaart de Vernissage vun der Expo “Berthe Brincour, une artiste hors norme et hors temps”. D'Kerstin Thalau ass am MNAHA fir vun der Expo-Commissairin Liz Hausemer méi gewuer ze ginn.

D'Congés annulés sinn ee Mount-laange Museksfestival an de Rotonden, deen déi grouss Decouvertë vum internationale Musekscircuit op Lëtzebuerg bréngt, an dat ganz entspaant. Am iwwerdaachten Haff oder bannen op der Bün deet sech vun 8 Auer owes eppes méi bei de Schinnen, vun der Ouverture de 24. Juli bis zum leschte Gig um 20. August. Vill Museksgenrë si vertrueden, vun alternativem Rock iwwer DIY-a-Mathrock bis zu Elektronik, Experimentellem a Pop. Iwwer ee Summer voll Musek schwätzt de Marc Clement mam Museksprogrammateur vun de Rotonden, dem Marc Hauser.

Keen anere Museker huet den Jazz esou gepräägt, wéi den Trompettist Miles Davis. Nach haut gëllt säin Album “Kind of Blue” als déi meescht verkaaften Jazzplack aus der Geschicht vum Genre. Seng Karriär hat awer och vill Déiften: hien huet sech misse géint Rassismus a Sucht duerchsetzen, a seng Fraen huet hie geschloen an ënnerdréckt. Dëst Joer wier hien 100 Joer al ginn. D'Claire Barthelemy kuckt op säi Liewen zeréck.

“Squatfabrik”: ënner deem Titel invitéiert d'Escher Kufa, zanter Fréijoersufank an allkéiers fir dräi Wochen, zwou/zwee Kënschtler:innen fir eng Kënschtler:inne-Residenz. Den Term ass eng Referenz op d'Originne vun der Kulturfabrik, wou Kreativer d'Areal besat haten, well de Lieu hinnen ideal geschéngt huet, fir ze kreéieren, fräi ze denken a sech auszedrécken. De fënnefte Juni invitéieren Iech d'Vietnameesin Hién Hoàng an d'Lëtzebuergerin Aurélie D'Incau op hire “get out”, also den Ofschloss vun hire Residenzen. D'Kerstin Thalau huet mat der Aurélie D'Incau e wéineg “gesquat”.

"Porn for the Blind": Dat kléngt no engem Widdersproch, tatsächlech stinn awer am Zentrum vum Victorien Robert sengem Stéck dräi Mënschen, déi Audiodescriptioune fir Pornofilmer ophuelen - fir datt och déi blann eppes dovunner hunn. Op Besuch beim Jeff Schinker am Studio ass mat der Metteuse en scène Pauline Collet an der Schauspillerin Clara Hertz de weiblechen Deel vun enger Produktioun, déi net mat ganz schlechte Wuertspiller gäizt - an trotz allem eng interessant Reflexioun iwwer d'Saturatioun u plakege Kierperen, déi mir haut um Internet opruffe kënnen, duerstellt.

Wann d'Saison bal eriwwer ass an de Public schonn esou lues de Programm vun der nächster Spillzäit entdecke kann, leeft an den Théâtres de la Ville de Luxembourg den TalentLAB - ee Kreatiouns-Laboratoire, an deem vun Enn Mee bis Ufank Juni Kulturschafender a Public zugläich eng dacks méi alternativ Programméierung entdecke kënnen, wärend sech an de Kulissen nei Projeten entwéckelen. Beim Jeff Schinker am Studio ass den Tom Leick-Burns, Direkter vum Groussen a vum Kapuzinertheater, fir iwwer de Programm an d'Héichpunkte vum TalentLab ze schwätzen.

Am Gespréich mam Jeff Schinker stellt de Luca Di Santolo d‘Filmer vir, déi muer an eise Kinoen ulafen.

Siwe Joer no "The Gentlemen" ass de Guy Ritchie zeréck mat "In the Grey", engem Film, dee leider keng Grozone kennt a sech un engem Klischee no deem aneren ofschafft. Mir lauschteren nach eemol dem Marc Trappendreher an dem Jeff Schinker hir Diskussioun iwwer de Film.

Literatur héich dräi: dat gëllt dës Woch an der Kufa, wou direkt dräi Liesungen an dräi ganz ënnerschiddleche Formater stattfannen. De Georges Goerens ass beim Jeff Schinker am Studio a stellt déi verschidde Liesunge vir - zesumme ginn déi zwee der Fro op de Grond, wéi een en dacks e bëssen ze formatéiert Konzept kann entstëbsen.

"Disappear Here" heescht den neie Projet vum Max Blom, deen nom Stéck "High Fever" d'Iddi vu Sound an Textcollage weiderféiert a sech ganz mam Theema vum Verschwannen, vum sech lues a lues Opléisen, befaasst. De jonke Realisateur a säin Dramaturg Florian Hirsch si beim Jeff Schinker am Studio, fir sech mat him iwwer d'Stéck ze ënnerhalen.

Net vill Telepresentateure si weltwäit esou bekannt wéi den David Attenborough. Seng roueg Stemm a seng Begeeschterung fir d‘Natur hunn aus dem brittesche Presentateur e Weltstar gemaach. Den Naturforscher huet am Mee seng 100 Joer gefeiert. D‘Claire Barthelemy kuckt op seng laang Karriär zeréck.

De Prix Inter ass e bëssen en Ovni an der Landschaft vun de sëllege Literaturpräisser, déi et a Frankräich gëtt, eleng, well en net am Hierscht, mee am spéide Fréijoer vergi gëtt an domat eeben net just Bicher vun der Rentrée littéraire op der Shortlëscht huet. Gegrënnt vu France Inter huet de Präis ee wiesselende Jury, deen dëst Joer vum Laurent Mauviginier, Gewënner vum Prix Goncourt 2025, presidéiert gëtt. De Jury selwer besteet aus 24 Auditeuren an Auditricë vu France Inter. Zanter dem Mëttwoch stellt de Jeff Schinker déi zéng Bicher vun der Shortlist vir, dat, éiert de Gewënner um nächste Méindeg bekannt gëtt. Hei stinn déi lescht dräi Romaner um Programm.

“Lupin'' ass eng franséisch Krimi Serie, déi 2021 ugefaangen huet. Et geet em de Protagonist Assane Diop, deen duerch säi Charisma an seng Intelligenz Déifställ ausféiert ouni dobäi erwëscht ze ginn. D' Serie ass e groussen Hit a krut bis elo multipel international Präisser.

Ënnert dem Motto “Des histoires pour grandir, rêver et apprendre” ass 2001, also viru genee 25 Joer, zu Habscht dee klenge Verlag Zoom Éditions gegrënnt ginn, als “Maison d'édition jeunesse indépendante”. Nieft hire Publikatioune proposéiert den Duo Claudine Furlano an Nicolas Lefrançois zum Beispill och Atelieren a Schoulen; a si hu virun enger Rei Joeren d'Collectioun “Post Z Book” lancéiert: kënschtleresch Bichelcher, di souzesoe mat enger fester Enveloppe kommen, fir datt een se, ganz analog, mat der Post verschéckt. Auteuren, wéi de Jérôme Netgen an d'Nathalie Ronvaux, konnte fir dëst Format gewonne ginn, dee leschte Recueil ass vun der fräier Kënschtlerin an Illustratrice Julie Wagener. Nodeems den Envoi bei eis um Radio ukomm ass, ass elo, op Invitatioun vum Kerstin Thalau, d'Julie Wagener selwer, bei eis am Studio.

De Prix Inter ass e bëssen en Ovni an der Landschaft vun de sëllege Literaturpräisser, déi et am Frankräich gëtt, eleng, well en net am Hierscht, ma am spéide Fréijoer vergi gëtt an domat eben net just Bicher vun der Rentrée littéraire op der Shortlëscht huet. Gegrënnt vu France Inter huet de Präis ee wiesselnde Jury, deen dëst Joer vum Laurent Mauviginier, Gewënner vum Prix Goncourt 2025, presidéiert gëtt. De Jury selwer besteet aus 24 Auditeuren oder Auditrice vu France Inter. An den nächsten dräi Deeg stellt de Jeff Schinker déi zéng Bicher vun der Shortlist vir, dat, éiert de Gewënner um nächste Méindeg bekannt gëtt.

“Et war emol....a wa se net gestuerwe sinn”: dat geet fir eng gutt Geschicht net duer. D'Essenz ass d'Handlung dertëscht, respektiv den Handlungsoflaf, op englesch “Storylines”. Mam Titel “Storylines” sinn eng hallef Dose Fotoexpoen am ëffentleche Raum zu Klierf iwwerschriwwen, dat well dës Billersérië vum Liewen, vu Wandel an Emotiounen zielen, an esou fir nei Geschichten an eise Käpp suerge sollen. Zanter dem Vernissage de leschten Hierscht hate mir iech e puer vun de Kënschtler hannert de Fotoe virgestallt. Vu datt dir elo just nach 5 Deeg, also bis den 31. Mee, hutt, fir d'Expoen ze gesinn, an d'Kerstin Thalau dës Geschicht och op e “gutt” Enn brénge wollt, hëlt et iech eng leschte Kéier mat op Klierf.

De Prix Inter ass e bëssen en Ovni an der Landschaft vun de sëllege Literaturpräisser, déi et am Frankräich gëtt, eleng, well en net am Hierscht, ma am spéide Fréijoer vergi gëtt an domat eben net just Bicher vun der Rentrée littéraire op der Shortlëscht huet. Gegrënnt vu France Inter huet de Präis ee wiesselnde Jury, deen dëst Joer vum Laurent Mauviginier, Gewënner vum Prix Goncourt 2025, presidéiert gëtt. De Jury selwer besteet aus 24 Auditeuren oder Auditrice vu France Inter. An den nächsten dräi Deeg stellt de Jeff Schinker déi zéng Bicher vun der Shortlist vir, dat, éiert de Gewënner um nächste Méindeg bekannt gëtt.

Schrëftsteller:innen aus der ganzer Welt ginn sech iwwer de Päischtweekend Rendez-vous um Literaturfestival Étonnants voyageurs ze Saint-Malo. Valerija Berdi war fir de radio 100,7 op der Plaz a mécht eis elo e Bilan.

De Jeff Schinker stellt déi Filmer vir, déi muer am Kino ulafen.

No enger scheinbarer Paus – déi a Wierklechkeet räich u kreativer Leeschtung war – mécht d'Nikki Ninja hire grousse Comeback mat der Single "Glacelidd", engem Virspill fir d'Verëffentlechung vun hirem neien Album "Vill Léift an Trallala", deen de 7. Juni erauskomme soll. D'Verëffentlechung fënnt am Neimënster statt. Héich Zait, de Pol Berlardi an d'Nicole Bausch auszefroen.

D'Veda Bartringer ass Jazz-Gittaristin a krut virun 2 Joer de Best Newcomer Luxembourg Music Award. Si huet dat, wat een eng kompositionnell Stëmm nennt, eppes Erëmerkennbares, dat sech entwéckelt. Op “Deep Space Adventure”, hirer éischter Plack mam Veda Bartringer Quartett, war dat schonns evident - op hirer neier Scheif, déi sech “Rise and Shine” nennt, steet nieft hirer Gittar nach eng ganz aner Instrumentegrupp op enger prominenter Plaz. Lauschtert emol.

D‘Lëtzebuerger Komponistin Catherine Kontz huet am Royal College of Music zu London Wierker vun Komponistinnen aus aller Welt virgestallt, déi an der elektronescher Musek schaffen. Et goung hei em verschidden experimentell Approchen, bei där souguer handgemaachen elektronesch Instrumenter virkommen. D‘Claire Barthelemy war fir eis kucken.

Eng Serie, déi d'Grënnung vun enger neier FBI-Sektioun an de 70er Jore weist. Mir verfollegen hei 2 FBI-Agenten an eng Psychologin, déi ufänke mat Seeriemäerder ze schwätzen, fir esou méi iwwert hir Motiver, hir Virgoensweis a generell hir Psychologie gewuer ze ginn.

D'Vergänglechkeet ass dat grousst Thema vum James Leader senger Poesie, och nees a sengem neie Gedichtband "In Steinsel Woods" (Editions Phi). Eng Kritik vum Michel Delage.

Fir den zéngte Gebuertsdag vun der ASBL Lët'z Arles hu sech hier Memberen eppes Besonnesches afale gelooss: si hunn di verschidde Lëtzebuerger Institutioune mat Edward-Steichen-Sammlungen un een Dësch bruecht, fir gemeinsam d'Expo “La nature d'Edward Steichen” fir di renomméiert Rencontres de la photographie d'Arles 2026 op d'Been ze stellen. Dernieft huet déi New Yorker Kënschtlerin a Chercheuse Lisa Oppenheim Steichen-Archiver besicht, fir op Basis vun hirem Material, an och fir Arles, eng zäitgenëssesch kënschtleresch Ausso zum Monsieur Steichen ze schafen. Gëschter hate mir iech d'Projete méi am Detail presentéiert: d'Aussoe fannt dir an eiser Mediathéik um Internet. Mee vu datt de Christoph Wiesner, zanter 2020 Direkter vun de Rencontres d'Arles, bei der Presentatioun dobäi war, wollt d'Kerstin Thalau vun him méi iwwert de ganze Festival gewuer ginn.

No "The Golden Record", sengem formal spannenden éischte Kuerzfilm, huet de jonke Regisseur Stephen Korytko mat "Dead Dad Girl" säin éischte Long métrage um Start. Am Film, deen eng Zort Hommage un US-amerikanesch College-Komedien aus den 90er ass, spillen ënnert anerem d'Sophie Mousel, de Philipe Thelen an de Luc Schiltz mat. De Stephen Korytko war mat senger Produktiounsfirma Samsa dëst Joer um Marché zu Cannes, wou et ënnert anerem dorëms goung, de Film wärend enger ganzer Rei Terminer ze pitchen an der Hoffnung, esou op international Distributeuren ze fannen. Tëschent zwee Terminer huet sech de Jeff Schinker mam jonke Realisateur getraff, fir méi iwwert de Film gewuer ze ginn an eraus ze fannen, wéi eng Opportunitéiten esou eng Präsens um Filmmarché eigentlech mat sech bréngen.