Podcasty Wszystko Co Najważniejsze

Zbrodnia na rodzinie Ulmów z Markowej i ukrywających się u nich Żydach (marzec 1944 r.) stała się symbolem niemieckich represji wobec Polaków pomagających ludności żydowskiej podczas II wojny światowej. Nie była to jednak sytuacja odosobniona – podobnych egzekucji w Generalnym Gubernatorstwie było znacznie więcej. W ramach badań IPN („Rejestr faktów represji…”) potwierdzono dotąd blisko 560 przypadków represji obejmujących ponad 1150 osób.Po zajęciu Polski Niemcy traktowali Generalne Gubernatorstwo jako zaplecze taniej siły roboczej, rządzone terrorem. Już od początku wojny niszczono polskie elity (Intelligenzaktion, Akcja AB). Równolegle wprowadzano systematyczne prześladowania Żydów: odbierano im prawa, majątki, izolowano w gettach, a od 1942 r. rozpoczęto ich masową zagładę w ramach akcji „Reinhardt”.W obliczu Zagłady Żydzi podejmowali różne próby ratunku, m.in. ucieczki na „aryjską stronę”. Wówczas nieżydowska ludność musiała zająć wobec nich postawę. Była ona skrajnie zróżnicowana: od heroicznej pomocy, przez obojętność, aż po denuncjacje czy udział w zbrodniach. Motywacje bywały różne – strach, chęć zysku, współczucie lub presja okupanta.Na terenie Generalnego Gubernatorstwa za pomoc Żydom obowiązywała kara śmierci (rozporządzenie z 15 października 1941 r.). Choć stosowano też inne represje (aresztowania, deportacje, konfiskaty mienia, przemoc), to właśnie kara śmierci była najostrzejszym narzędziem zastraszania. Badania nad tym zjawiskiem rozwijane są od lat 60. XX w., a dziś pozwalają lepiej zrozumieć skalę i różnorodność represji.Przykładem zbiorowych egzekucji są wydarzenia ze stycznia 1943 r. w Wierzbicy i Wolicy. Niemcy, po wykryciu ukrywających się Żydów (prawdopodobnie wskazanych pod presją), zamordowali kilkanaście osób z kilku polskich rodzin, w tym kobiety i dzieci. Podobnie w marcu 1943 r. w Siedliskach rozstrzelano rodzinę Baranków oraz ukrywających się u nich Żydów – egzekucja miała charakter pokazowy i służyła zastraszeniu mieszkańców.Represje dotykały także ziem wcielonych do Rzeszy. Przykładem jest działalność Romana Kołodzieja i rodziny Kobylców na Górnym Śląsku, którzy pomagali Żydom w ukrywaniu się i ucieczkach. Wielu z nich zapłaciło za to życiem lub trafiło do obozów koncentracyjnych.Zebrane materiały ukazują nie tylko losy represjonowanych, ale też dramatyczne historie ukrywających się Żydów – często anonimowych. W wielu przypadkach kluczową rolę odgrywały denuncjacje, czasem wymuszone lub motywowane obietnicą nagrody czy ocalenia życia.Historia Ulmów jest wyjątkowa m.in. dzięki zachowanej dokumentacji i fotografiom, które pozwalają zobaczyć ich codzienne życie. W większości przypadków takich źródeł brakuje, dlatego tak ważne jest odtwarzanie i upamiętnianie tych losów.Badania IPN oraz publikacje i materiały edukacyjne, w tym cykl „Nie tylko Ulmowie”, mają na celu przypomnienie o tych „cichych bohaterach” oraz ukazanie pełnego, złożonego obrazu postaw i doświadczeń ludzi żyjących w warunkach skrajnego terroru.

Uciekinierzy z Polski wybierali drogę przez granicę czechosłowacko-austriacką i czechosłowacko-niemiecką uznając, że będzie to łatwiejsza droga dotarcia na zachód Europy w porównaniu z pilnie strzeżoną granicą między NRD i RFN. Było to jednak błędne przekonanie.Ustalono bowiem, że wydłuż tej granicy Straż Graniczna Czechosłowacji pobudowała trzy równoległe rzędy drutów kolczastych rozpiętych na drewnianych słupach, z których środkowy został podłączony do prądu elektrycznego o napięciu od 4 000 do 5 000 wolt. Na ogrodzeniu nie umieszczono znaków zawierających ostrzeżenia o zagrożeniu porażenia prądem w przypadku dotknięcia drutów, co więcej, prąd elektryczny płynął środkowym ogrodzeniem, a zatem śmiertelna pułapka czyhała na osobę, która bez problemu sforsowała pierwszą zaporę, utwierdzając się w przekonaniu, iż pokonanie dalszej przeszkody nie będzie stanowiło problemu. Granica miała także szereg innych zabezpieczeń w postaci zaoranego pasa ziemi, na którym widoczne były ślady stóp człowieka, pól minowych, specjalnie szkolonych psów i uzbrojonych funkcjonariuszy.Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie prowadzi śledztwo w sprawie zabójstw obywateli polskich, którzy w latach 1949–1989, uciekając z Polski do państw Europy Zachodniej, usiłowali przekroczyć granicę czechosłowacko-austriacką i czechosłowacko-niemiecką.W śledztwie ujawniono wstrząsające okoliczności śmierci osób usiłujących przekroczyć ową granicę, w tym przypadki dobijania przez funkcjonariuszy Czechosłowackiej Straży Granicznej, poprzez ponowne rażenie prądem elektrycznym, żyjących jeszcze uciekinierów, którzy straciwszy przytomność, zawiśli na ogrodzeniu z drutu kolczastego.Jednym z celów śledztwa było ustalenie pełnej listy obywateli polskich, którzy zostali pozbawieni życia podczas ucieczki do Europy Zachodniej. Jest to trudne zadanie, bowiem w dokumentach wytworzonych przez czechosłowacką Służbę Bezpieczeństwa nazwiska polskich ofiar nierzadko były podane w niewłaściwym brzmieniu, ponadto ciała uciekinierów kremowano i pochowano w bezimiennych mogiłach. Ofiarami byli zazwyczaj ludzie młodzi, bez najbliższej rodziny, co dodatkowo utrudniało poczynienie ustaleń w tym zakresie. Pomimo tego zdołano ustalić dane 31 Polaków, którzy stracili życie w czasie próby ucieczki do wymarzonego życia na Zachodzie. Pozostały po nich miejsca na cmentarzach w Brnie, Czeskich Budziejowicach i Bratysławie, gdzie pochowano prochy zamordowanych.

Wyrokiem z 14 października 2024 r. Sąd Krajowy w Berlinie uznał obywatela Niemiec Manfreda Naumanna – byłego oficera operacyjnego służby bezpieczeństwa NRD (Stasi) – winnym zabójstwa obywatela polskiego Czesława Kukuczki, do którego doszło 29 marca 1974 r. na kolejowym przejściu granicznym Friedrichstrasse między NRD a Berlinem Zachodnim. Sprawcy wymierzono karę 10 lat pozbawienia wolności.Manfred Naumann był podejrzanym w śledztwie prowadzonym przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu. Ustalono, że w dniu zdarzenia, działając w celu uniemożliwienia przekroczenia granicy państwowej, oddał strzał z broni palnej w plecy Czesława Kukuczki, powodując ciężkie obrażenia, które doprowadziły do jego śmierci.Z ustaleń śledztwa wynika, że Kukuczka pojawił się w ambasadzie PRL w Berlinie Wschodnim, gdzie – pozorując posiadanie ładunku wybuchowego – próbował wymusić zgodę na wyjazd do Berlina Zachodniego. O sytuacji poinformowano Stasi, które podjęło decyzję o „unieszkodliwieniu” go poza budynkiem ambasady. Już na tym etapie zakładano, że nie dopuści się do jego wyjazdu, nawet przy użyciu broni.Funkcjonariusze Stasi upozorowali zgodę na przekroczenie granicy – wystawili odpowiednie dokumenty i przewieźli Kukuczkę na przejście graniczne. Tam, po przeprowadzeniu sfingowanej odprawy, pozwolono mu ruszyć w kierunku Berlina Zachodniego. Wówczas, z odległości około dwóch metrów, nieumundurowany Naumann oddał strzał w jego plecy. Rannego przewieziono do szpitala, gdzie zmarł.Po zdarzeniu Stasi sporządziła raport o „udaremnieniu zamachu terrorystycznego”, twierdząc, że Kukuczka miał rzekomo wyciągnąć broń i zagrozić funkcjonariuszom. Opis ten miał usprawiedliwić użycie broni. Równocześnie w rozmowach między władzami PRL i NRD strona polska sugerowała przedstawienie zdarzenia jako samobójstwa, czemu jednak ostatecznie nie nadano biegu. W oficjalnej wersji utrzymano narrację o „likwidacji napastnika”, a uczestnicy akcji zostali odznaczeni.Śledztwo IPN wykazało jednoznacznie, że Kukuczka padł ofiarą zaplanowanej pułapki. Został zastrzelony podstępnie, bez ostrzeżenia, w sytuacji gdy nie stanowił zagrożenia i nie posiadał materiałów wybuchowych. Działania Stasi były w istocie egzekucją pozasądową, motywowaną polityką państwa totalitarnego i naruszającą podstawowe prawa człowieka.Na podstawie zgromadzonych dowodów polska prokuratura wystąpiła o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec Naumanna. Sąd Okręgowy w Poznaniu uwzględnił wniosek, jednak sąd w Berlinie odmówił jego wykonania, uznając, że sprawa powinna być rozpoznana w Niemczech. Mimo wcześniejszych umorzeń, berlińska prokuratura podjęła śledztwo na nowo, opierając się m.in. na materiałach IPN, co doprowadziło do skierowania aktu oskarżenia i wydania wyroku skazującego.

W dniach 7–8 marca 2026 roku w Warszawie odbył się II Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych – wydarzenie, które łączy refleksję historyczną z pytaniem o współczesną odpowiedzialność za pamięć. Nieprzypadkowo miejscem spotkania było dawne więzienie mokotowskie, dziś Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL – przestrzeń naznaczona cierpieniem tych, którzy po II wojnie światowej nie zgodzili się na utratę niepodległości.Kongres zgromadził historyków, świadków historii, przedstawicieli instytucji publicznych oraz osoby zaangażowane w popularyzowanie wiedzy o powojennym podziemiu. W centrum wydarzenia znalazło się pytanie, jak dziś mówić o Żołnierzach Wyklętych – i dlaczego wciąż jest to temat budzący emocje.Zastępca prezesa IPN, dr hab. Karol Polejowski, podkreślił, że spór o pamięć nie należy wyłącznie do przeszłości. Zwrócił uwagę, że także dziś pojawiają się próby podważania dorobku i sensu walki żołnierzy podziemia niepodległościowego, a język znany z czasów komunizmu bywa ponownie obecny w debacie publicznej. Jego wystąpienie było wyraźnym apelem o obronę prawdy historycznej i sprzeciw wobec relatywizowania losów bohaterów.W liście skierowanym do uczestników kongresu Prezydent RP przypomniał postać mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” – jednego z najbardziej znanych dowódców podziemia antykomunistycznego. Jego życie stało się symbolem losu wielu Żołnierzy Wyklętych: odwagi i poświęcenia, ale też brutalnych represji, tortur, wyroków śmierci i prób całkowitego wymazania z pamięci.W podobnym duchu wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz określił pamięć o Wyklętych jako „sztafetę pokoleń” – przekazywanie prawdy, która nie może zaginąć. To właśnie ten wymiar odpowiedzialności za historię był jednym z głównych tematów kongresu.Ważną częścią wydarzenia były panele dyskusyjne. Jeden z nich poświęcono roli grup rekonstrukcyjnych w edukacji historycznej. Uczestnicy mówili o swojej pasji, emocjach i odpowiedzialności związanej z odtwarzaniem losów bohaterów oraz przybliżaniem historii w sposób żywy i angażujący.Drugi dzień rozpoczął się od Mszy świętej i panelu dotyczącego pamięci o Żołnierzach Wyklętych w czasach PRL. Historycy i świadkowie epoki przypomnieli, jak przez dziesięciolecia budowano propagandę mającą zdyskredytować podziemie niepodległościowe, przedstawiając jego członków jako przestępców. Podkreślono, że skutki tej narracji są odczuwalne do dziś.Szczególnie poruszający był panel poświęcony rodzinom Żołnierzy Wyklętych. Ich świadectwa ukazały dramat życia naznaczonego stratą, milczeniem i wieloletnią walką o przywrócenie prawdy o bliskich. To właśnie w tych historiach widać, jak głęboko sięgały konsekwencje powojennych represji.Podczas kongresu zwrócono również uwagę na działalność poszukiwawczą i identyfikacyjną prowadzoną przez IPN. Polska znajduje się dziś w światowej czołówce pod względem identyfikacji ofiar totalitaryzmów – liczba odnalezionych i nazwanych z imienia i nazwiska przekroczyła już 310 osób. To nie tylko sukces naukowy, ale przede wszystkim przywracanie godności tym, którzy mieli zostać zapomniani.Zwieńczeniem wydarzenia był pokaz filmu dokumentalnego „The Covenant of Blood: The Last Soldiers of World War II” – pierwszej anglojęzycznej produkcji poświęconej Żołnierzom Wyklętym, otwierającej ich historię na międzynarodową publiczność.II Kongres Pamięci Żołnierzy Wyklętych pokazał jasno: pamięć nie jest dana raz na zawsze. Wymaga wysiłku, odwagi i odpowiedzialności – bo historia żyje tylko wtedy, gdy jest opowiadana.

28 lutego 1944 r. ukraińscy żołnierze 4 Galicyjskiego Ochotniczego Pułku Policji SS powiązanego z 14 Dywizją SS „Galizien”, oddziały UPA, nacjonaliści ukraińscy oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wiosek, wkroczyli do wsi Huta Pieniacka zamieszkanej przez ludność polską. W wyniku przeprowadzonej przez napastników akcji pacyfikacyjnej, śmierć poniosło ponad 850 Polaków. Masakrę przeżyło około 160 osób. Kilka dni wcześniej, 23 lutego, w okolicy wsi doszło do potyczki oddziału samoobrony z Huty Pieniackiej z patrolem policyjnym złożonym z Ukraińców służących w 4 Pułku Policyjnym Dywizji SS „Galizien”. W wyniku walk dwóch żołnierzy ukraińskich zginęło, a ośmiu zostało rannych. W starciu wzięły też udział oddziały UPA wspierające żołnierzy SS. Niemcy urządzili ofiarom tych walk uroczysty pogrzeb w Brodach.Oddział SS pojawił się Hucie Pieniackiej w związku z uzyskaniem przez Niemców informacji, że we wsi stacjonował oddział partyzantów radzieckich, z którymi współpracowali mieszkańcy. Partyzanci opuścili jednak miejscowość 22 lutego.Po starciach z 23 lutego mieszkańcy Huty Pieniackiej przygotowywali się do mającej nastąpić niemieckiej akcji odwetowej. Wywiad Inspektoratu AK w Złoczowie w nocy z 27 na 28 lutego przekazał oddziałowi samoobrony w Hucie Pieniackiej dowodzonemu przez Kazimierza Wojciechowskiego, że do wsi zdążają oddziały 14 Dywizji SS „Galizien”. Zalecono, aby nie stawiać oporu, ukryć broń i mieszkańców. Liczono, że oddziały SS jedynie skontrolują wieś, poszukując broni i kontaktów mieszkańców z radziecką partyzantką. Podobna akcja miała miejsce kilka dni wcześniej we wsi Majdan, gdzie obyło się bez ofiar.We wczesnych godzinach porannych 28 lutego 1944 roku Huta Pieniacka została otoczona przez oddziały wojska w sile około 500-600 żołnierzy ukraińskich formacji policyjnych SS. Dowodzili Niemcy. Wojsko wspierali członkowie UPA oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wsi. Miejscowość została ostrzelana. Część mieszkańców ukryła się w przygotowanych wcześniej kryjówkach. Po wkroczeniu do wsi, napastnicy zaczęli przeszukiwać zabudowania, a mieszkańców zgromadzili w kościele i szkole znajdujących się w centrum wsi. Ukraińcy rozpoczęli plądrowanie i grabież domów. Zabudowania podpalano. Wielu mieszkańców zostało zabitych podczas prób ucieczki z miejsc, w których się ukrywali. Żołnierze ukraińscy dopuścili się licznych zbrodni na polskich mieszkańcach Huty Pieniackiej.W bestialski sposób przesłuchiwano zatrzymanych Polaków, starając się uzyskać od nich informacje na temat pobytu we wsi radzieckich partyzantów. Dowódca oddziału samoobrony Kazimierz Wojciechowski został oblany łatwopalną substancją i podpalony.Po południu zgromadzonych w kościele i szkole Polaków wyprowadzano w kilkudziesięcioosobowych grupach i przeprowadzano w konwojach do drewnianych stodół i budynków gospodarczych znajdujących się we wsi. Ludzie byli w nich zamykani, a budynki były podpalane. Osoby próbujące zbiec lub stawiać opór, były zabijane. Spalono praktycznie wszystkie zabudowania w miejscowości, z wyjątkiem kościoła i szkoły, gdzie przetrzymywano zatrzymanych. Późnym popołudniem napastnicy opuścili Hutę Pieniacką.18 lutego 2026 r. Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało ostateczną zgodę na prace poszukiwawcze na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, na podstawie wniosku złożonego przez ukraińskiego partnera Instytutu Pamięci Narodowej, którym jest przedsiębiorstwo „Wołyńskie Starożytności”. Decyzja została poprzedzona zaakceptowaniem przez Lwowską Obwodową Administrację Państwową przedstawionego jej 17 października 2025 r. programu prac poszukiwawczych. Decyzja władz ukraińskich kończy blisko siedmioletnie starania Instytutu o uzyskanie pozwolenia na poszukiwanie grobów ofiar zbrodni dokonanej 82 lata temu. Działania IPN podejmowane były w ścisłej współpracy z rodzinami ofiar skupionymi wokół Stowarzyszenia Huta Pieniacka, przy szczególnym zaangażowaniu prezes stowarzyszenia p. Małgorzaty Gośniowskiej–Koli.

W roku 2026 minie 75 lat od dokonania przez reżim komunistyczny jednej z największych zbrodni na żołnierzach powojennego podziemia niepodległościowego. Niezłomni byli bezpośrednimi kontynuatorami długiej tradycji niepodległościowej, szczególnie idei Testamentu Polski Podziemnej, wyrażającego nadzieję na przywrócenie Polsce należnego jej miejsca i suwerenności. „Jeszcze raz w dziejach Polska chce być tym, który sam przestrzegając w polityce zasad uczciwości i prawdy, chce wierzyć również w uczciwość innych rządów i narodów” – pisali autorzy „Testamentu”. W obliczu brutalnych represji okupantów jedynym sposobem oporu stał się zbrojny opór wobec sowietyzacji. Mimo różnic poglądów i wyznawanych ideologii Wyklęci byli zjednoczeni w dążeniu do odzyskania niepodległości. Doskonale zdawali sobie z tego sprawę ich wrogowie. „Wszyscy oskarżeni są typowymi przedstawicielami obozu reakcji i wstecznictwa, złożonego z ludzi wyzbytych wszelkich skrupułów, pozbawionych jakichkolwiek ideowych pobudek działania, ludzi, którzy w zaciekłej ślepej nienawiści do Związku Radzieckiego, Polski Ludowej i całego obozu demokracji i postępu nie cofają się przed żadną zbrodnią, bez wahania dopuszczają się zdrady własnej ojczyzny i wysługują się jawnym wrogom kraju” – głosiło propagandowe uzasadnienie wyroku wydanego na ppłk. Łukasza Cieplińskiego i pozostałych Niezłomnych zamordowanych 1 marca 1951 r. Dokonany na nich mord sądowy był symbolicznym wyrokiem na całe podziemie antykomunistyczne, liczące w szczytowym momencie około 150 tysięcy żołnierzy. Był to największy ruch sprzeciwu wobec okupacji sowieckiej oraz rządów komunistycznych aż do powstania wielomilionowego ruchu „Solidarności” w 1980 r.Przełomowe dla trwających ponad dwie dekady wysiłków na rzecz pamięci o Niezłomnych było ustanowienie, z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego, Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Zgodnie z ustawą z 3 lutego 2011 r. święto upamiętnia, tych „którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienie dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób, przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu”.Dziś obchody 1 marca to setki wydarzeń upamiętniające Niezłomnych, organizowane przez instytucje państwowe, samorządowe i z inicjatywy wielu organizacji społecznych.redaktor prowadzący: Paweł Lekkiwydawca: Małgorzata Frydrychprodukcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPNWięcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl

Zdarzenia, do których doszło w okresie stanu wojennego w Polsce, od lat są przedmiotem postępowań karnych prokuratorów Oddziałowych Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej.Kluczowe  śledztwo w tej kategorii spraw było prowadzone przeciwko Wojciechowi Jaruzelskiemu, Czesławowi Kiszczakowi, Florianowi Siwickiemu i innym ,,autorom” stanu wojennego, i zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego w Warszawie. Ustalenia tego śledztwa były o tyle istotne, że stały się następnie podstawą wyroku, w którym Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł jednoznacznie, że wprowadzenie stanu wojennego było przestępstwem wyczerpującym znamiona zbrodni komunistycznej. Sąd wskazał, że szczyty struktury wojskowej były wtedy „związkiem przestępczym o charakterze zbrojnym”, w skład którego wchodzili najwyżsi generałowie Ludowego Wojska Polskiego na czele z m.in. Wojciechem Jaruzelskim, Czesławem Kiszczakiem, Florianem Siwickim i Tadeuszem Tuczapskim. Ich celem była przede wszystkim obrona swoich interesów politycznych, a podejmowane decyzje łamały nawet ówcześnie obowiązującą konstytucję.Sąd jednoznacznie zaprzeczył, że w 1981 roku występowało zagrożenie obcą interwencją, czym kategorycznie obalił tworzoną przez stronę komunistyczną narrację o możliwości wkroczenia wojsk  radzieckich do Polski i działań w stanie wyższej konieczności. Uznał, że był to sztucznie kreowany i kłamliwy mit, a w istocie chodziło wyłącznie o siłowe utrzymanie władzy, rozprawienie się z coraz groźniejszą dla owej władzy „Solidarnością” i zduszenie demokratycznych aspiracji polskiego społeczeństwa.Wyrokiem tym został prawomocnie skazany na karę czterech lat pozbawienia wolności (obniżoną o połowę na mocy amnestii z 1989 roku) Czesław Kiszczak - ówczesny szef MSW, który był jedną z głównych postaci odpowiedzialnych za przygotowanie, wprowadzenie i wykonanie „zadań” stanu wojennego. Pozostałe osoby objęte aktem oskarżenia zmarły przed wydaniem prawomocnego wyroku.Należy przypomnieć, że w okresie obowiązywania w Polsce stanu wojennego, z przyczyn politycznych, sądy powszechne skazały 1 685 osób, w tym 979  na podstawie przepisów dekretu o stanie wojennym. Sądy wojskowe, w oparciu o ten sam akt prawny skazały zaś 5 681 osób, natomiast Kolegia do spraw wykroczeń ukarały 207 692 osoby, w tym karą aresztu 6 384 osób.Śledztwa dotyczące bezprawia okresu stanu wojennego w Polsce i czynione w nich ustalenia dały podstawę do zainicjowania przez Instytut Pamięci Narodowej projektu ,,Archiwum Zbrodni”. Więcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl

Armia Krajowa. „Z miłości do Polski”Pierwsze rozkazy tworzące zręby konspiracji wydano jeszcze w czasie walk z Niemcami, 27 września 1939 roku, w oblężonej Warszawie. Powstała wówczas Służba Zwycięstwu Polski, przemianowana później na Związek Walki Zbrojnej. 14 lutego 1942 roku, rozkazem Naczelnego Wodza, dotychczasowe struktury ZWZ przemianowano na Armię Krajową. Pod jednym sztandarem udało się zjednoczyć wiele różnych organizacji działających w konspiracji, w ten sposób powstała jedna z największych w okupowanej Europie podziemnych armii. W szczytowym momencie w jej szeregach walczyło nawet 380 tysięcy żołnierzy. Trzonem kadry byli przedwojenni oficerowie, ale żołnierzami stali się młodzi Polacy, którzy nie wahali się poświęcić życia dla wolnej Polski. Ogromnym wzmocnieniem organizacji stali się cichociemni, którzy po intensywnym szkoleniu w Wielkiej Brytanii „skakali” do okupowanego kraju. Wśród nich byli m.in. Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz – żołnierz oddziału Hubala, który poległ w walce z NKWD w sierpniu 1944 r, mjr Jan Piwnik „Ponury” dowódca oddziałów partyzanckich AK w Górach Świętokrzyskich, który poległ pod Jewłaszami w walce z Niemcami w czerwcu 1944 roku i Hieronim Dekutowski „Zapora”, jeden z żołnierzy Niezłomnych zamordowany w komunistycznej katowni w marcu 1949 roku.Armia Krajowa podczas swojej działalności likwidowała niemieckich zbrodniarzy i konfidentów, wysadzała pociągi, przyjmowała nieliczne zrzuty, organizowała mały i duży sabotaż. Ale nade wszystko stała się doskonałym wywiadem pracującym na zapleczu niemieckiego frontu. To dzięki żołnierzom Armii Krajowej alianci mogli zbombardować tajne zakłady produkujące „cudowną broń” Hitlera w Peenemünde. To oni pozyskali i przerzucili do Londynu najważniejsze elementy rakiety V2.Największą bitwą stoczoną przez Armię Krajową było powstanie warszawskie. Trwająca 63 dni walka. Niestety nadciągająca ze wschodu Armia Czerwona, stała się kolejnym wrogiem, z którym przyszło się mierzyć żołnierzom Armii Krajowej. Zamiast orderów na polskich patriotów czekały więzienia, zsyłka i strzał w tył głowy.O niezwykłej historii Armii Krajowej mówi Radosław Stróżyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie.Zapraszamy!redaktor prowadzący: Paweł Lekkiwydawca: Małgorzata Frydrychprodukcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPN

27 stycznia ustanowiono Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Tego dnia w 1945 roku sowieci wkroczyli do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz Birkenau. Tylko w tym jednym obozie Niemcy wymordowali ponad milion ludzi, a takich „fabryk śmierci” powstało znacznie więcej, głównie w III Rzeszy i okupowanej przez Niemców Polsce. Auschwitz stało się symbolem niemieckich zbrodni i zagłady milionów ludzi. Wśród 6 milionów zgładzonych Żydów, niemal połowę stanowili obywatele Rzeczpospolitej. Ale prócz Żydów, Niemcy na masową skalę mordowali także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i przedstawicieli wielu innych narodowości. O Holocauście, zbrodniach i ofiarach oraz o pamięci historycznej mówi gość naszego magazynu, dr Tomasz Domański z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Kielcach.Zapraszamy!redaktor prowadzący: Paweł Lekkiwydawca: Małgorzata Frydrychprodukcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPNWięcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl

Odcinek 3

2026. Nowy rok i nowe wyzwaniaRozpoczął się 2026 rok, który wzorem lat minionych również obfituje w wiele ważnych, okrągłych rocznic – między innymi przewrotu majowego z 1926 roku, Poznańskiego Czerwca z 1956 roku i robotniczych protestów w Ursusie i Radomiu w roku 1976.Bieżący rok został także ogłoszony przez Sejm RP rokiem Ignacego Daszyńskiego – jednego z Ojców Niepodległości, socjalisty i patrioty, premiera polskiego rządu.Decyzją Kolegium IPN rozpoczęła się również procedura wyboru prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.O tych wszystkich wydarzeniach i wyzwaniach stojących przed Instytutem Pamięci Narodowej w 2026 roku mówi nasz gość, dr Rafał Kościański, rzecznik IPN.Zapraszamy!redaktor prowadzący: Paweł Lekkiwydawca: Małgorzata Frydrychprodukcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPNWięcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl

❓Jak mówić, by zainteresować młodych historią? ❓Jak nowe technologie mogą pomóc nam opowiadać ciekawiej o historii? ❓Jak przekazywać historie o Polsce poza granice kraju? ❓Co może zainteresować młodzież w Muzeum Powstania Warszawskiego? ❓Do czego historia może się przydać młodym ludziom? ❞ Historia jest fascynującą nauczycielką, pokazującą, jak ludzie na przestrzeni wieków radzili sobie z problemami życia codziennego, jak i również z kataklizmami. To pozwala nam zdobyć wiedzę, która może pozwolić przejść nam łagodniej przez trudne doświadczenia❝ — mówi Aleksandra DUDA. Aleksandra DUDA – Przewodnik w Muzeum Powstania Warszawskiego Rozmawia: Patryk PALKA „Rozmowy Najważniejsze” to cykl rozmów, w którym cenione osobistości świata nauki, biznesu i polityki opowiadają o wizerunku Polski: o tym, jak go budować, wzmacniać i promować. *** *** Zapraszamy także do śledzenia strony internetowej i mediów społecznościowych: Domena: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/ Twitter: https://twitter.com/Najwazniejsze Facebook: https://www.facebook.com/WszystkoCoNajwazniejsze

Pomysł, że można by nawiązać z Putinem stosunki oparte na zasadach „stabilności” i „zaufania”, został już dawno zweryfikowany przez nagą rzeczywistość – wskazuje Nicolas TENZER. Nicolas TENZER – Prezes Centre d'étude et de réflexion pour l'action politique (CERAP), ekspert kwestii geostrategicznych i analizy ryzyka politycznego. Autor trzech oficjalnych raportów rządowych, z których dwa dotyczą strategii międzynarodowej oraz 21 książek m.in. Quand la France disparaît du monde, 2008, Le monde à l'horizon 2030. La règle et le désordre, 2011 oraz La France a besoin des autres, 2012. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Anna DRUŚ, redaktor portalu DlaPolonii.pl, i Michał KŁOSOWSKI, zastępca redaktora naczelnego Wszystko co Najważniejsze rozmawiają na temat przełamywania barier w komunikacji z osobami z niepełnosprawnościami.

Władimir Putin kontynuuje niszczenie Ukrainy, która przeszła przez ludobójczy wielki głód wywołany przez Stalina (około 4 milionów ofiar), przez aneksje, eksterminacje – wskazuje Stéphane COURTOIS. Stéphane COURTOIS – Francuski historyk i profesor uniwersytecki, kierownik badań we francuskim Narodowym Centrum Badań Naukowych (CNRS), profesor Katolickiego Instytutu Studiów Wyższych (ICES) w La Roche-sur-Yon oraz kierownik kolekcji specjalizującej się w historii ruchów komunistycznych i państw komunistycznych. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Pandemia uderzyła zwłaszcza w przedstawicieli klasy dominującej i społeczeństwa krajów rozwiniętego kapitalizmu. A zmiany klimatu są problemem przede wszystkim dla drugiej połowy planety – wskazuje Bruno MAÇÃES. Bruno MAÇÃES – Były sekretarz stanu do spraw europejskich Portugalii (2011–2013), obecnie pracuje w Instytucie Hudsona. Ukończył Uniwersytet Harvarda. Autor m.in. Dawn of Eurasia: On the Trail of the New World Order, Belt and Road: A Chinese World Order i History Has Begun: The Birth of a New America. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Zmiany technologiczne i pandemia zmieniły model współczesnego przywództwa na bardziej amorficzne, rozmyte. Nie widać tego, co można by nazwać „wspólną sprawą” – wskazuje prof. Andrzej K. KOŹMIŃSKI. Prof. Andrzej K. KOŹMIŃSKI – Ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, specjalizujący się w zakresie zarządzania, długoletni rektor Akademii Leona Koźmińskiego. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Rosyjska agresja zmieniła wszystko. Od tej pory Ukraińcy i Polacy stanowią jedną rodzinę. Najwyższy czas, aby siedli przy stole i wkleili rodzinne zdjęcia do wspólnego albumu – wskazuje prof. Serhy YEKELCHYK. Prof. Serhy YEKELCHYK – Wykładowca historii i slawistyki na University of Victoria (Kanada). Autor „Ukraine: What Everyone Needs to Know” (Oxford University Press). Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Z każdym dniem bohaterskiej obrony wolności Ukrainy tamta dawna, piękna, choć naznaczona tyloma wadami wspólna Rzeczpospolita na powrót staje się wspólną dziejową ojczyzną Polaków i Ukraińców – twierdzi Jan ROKITA. Jan ROKITA - Filozof polityki. Absolwent prawa UJ. Działacz opozycji solidarnościowej, poseł na Sejm w latach 1989-2007, były przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Dziś wykładowca akademicki. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Buczę i Katyń dzieli 400 km i 82 lata. Mariupol i Warszawę niewiele więcej. [...] Wywózka ukraińskich dzieci z Mariupola, odbieranie ich rodzicom i ich siłowa rusyfikacja niczym, absolutnie niczym nie różnią się od tego, czego doświadczali Polacy masowo deportowani na Syberię. Masowe wywózki w wagonach bydlęcych w miejsca, w których nie da się żyć. Poczytajcie wspomnienia tych, którzy mimo wszystko przeżyli to piekło. Piekło, które nigdy nie zostało rozliczone – zauważa Eryk MISTEWICZ na łamach dziennika “Le Figaro”. Eryk MISTEWICZ – Prezes Instytutu Nowych Mediów, wydawcy "Wszystko co Najważniejsze" Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Czy – i jak – można pociągnąć Rosję do odpowiedzialności za zbrodnię agresji? – pyta prof. Kevin HELLER Prof. Kevin HELLER – profesor prawa międzynarodowego publicznego na uniwersytecie w Amsterdamie. Był zaangażowany w negocjacje Międzynarodowego Trybunału Karnego w sprawie zbrodni agresji, pracował jako doradca prawny Human Rights Watch w procesie Saddama Husseina, był jednym z radców prawnych Radovana Karadzicia w MTKJ, oraz był świadkiem powoda w udanej sprawie Alien Tort Statute przeciwko psychologom, którzy zaprojektowali i zarządzali programem tortur CIA. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Jakby po zmierzchu wielkich abstrakcyjnych dwudziestowiecznych namiętności świat wracał ideologicznie do tego, co charakteryzowało go przez wieki: myślenia wsobnego, czyli wszelkiej maści nacjonalizmów – twierdzi prof. Chantal DELSOL Prof. Chantal DELSOL – Historyk idei, filozof polityki. Założycielka Instytutu Badań im.Hannah Arendt. Szefowa Ośrodka Studiów Europejskich na Uniwersytecie Marne-la-Vallée. Publicystka "Le Figaro". Określa się jako liberalna neokonserwatystka. Najnowsza jej książka to "La haine du monde: Totalitarismes et postmodernité" Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Intelektualista przemawia z „katedry”: wygłasza wykłady, pisze w gazetach i czasopismach, bierze udział w audycjach radiowych lub telewizyjnych. „Katedra” stanowi część jego roli: również dlatego intelektualista jest słuchany bardziej niż inni. A przynajmniej tak było dotychczas. Coś innego dzieje się bowiem w dobie internetu, kiedy każdy może objąć katedrę, a niektóre media, zwykle otwarte i przychylne dla intelektualistów, docierają dziś do coraz mniejszej liczby osób – twierdzi prof. Sabino CASSESE Prof. Sabino CASSESE – Włoski prawnik i nauczyciel akademicki, w latach 1993–1994 minister spraw wewnętrznych, sędzia włoskiego Sądu Konstytucyjnego. Wykłada historię instytucji politycznych w Scuola Normale Superiore di Pisa. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Gros Rosjan wierzy w różne nonsensy polityczne, o ile są przyprawione patriotyczno-nacjonalistycznym sosem – twierdzi prof. Jan WOLEŃSKI. Prof. Jan WOLEŃSKI – filozof analityczny, logik i epistemolog, teoretyk prawdy oraz filozof języka, profesor nauk humanistycznych. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Proponuje się dziś nowy „liberalny imperializm”, który zastąpi stary porządek oparty na logice niepodległych, samostanowiących państw narodowych. To imperium ma nas uratować od zła nacjonalizmu. Czy to dobra droga? – twierdzi Yoram HAZONY. Yoram HAZONY – Izraelski filozof, biblista, politolog. Prezes Instytutu Fundacji Edmunda Burke'a. Publikuje w The New York Times, Wall Street Journal i Le Figaro. Autor The Virtue of Nationalism. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Tylko Władimir Putin mógł zatwierdzić barbarzyńskie mordy, jako część planu mającego na celu zadanie maksymalnego bólu i cierpienia narodowi ukraińskiemu. Podobnie jak Józef Stalin 82 lat wcześniej – skazując na śmierć Polaków w Katyniu. To jest ta sama Rosja – twierdzi Allen PAUL. Allen PAUL – historyk, autor książki Katyń. Stalinowska masakra i tryumf prawdy. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Polityka Chin wobec Sinciangu jest katastrofą humanitarną przypominającą najgorsze przeszłe kolonialne znęcanie się nad rdzenną ludnością, jak również pogromy etniczne, Holokaust i południowoafrykański apartheid - twierdzi James A. MILLWARD. James A. MILLWARD - sinolog z Georgetown University. O Chinach pisze dla „The Guardian”, „The Washington Post”, „The New York Times”. Autor m.in. „Eurasian Crossroads: a History of Xinjiang”. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Bez otwarcia granic, serc i umysłów na sojuszników z Ukrainy nie możemy mówić o długoterminowym rozwoju ekonomicznym Polski – twierdzi prof. Marcin PIĄTKOWSKI prof. Marcin PIĄTKOWSKI – ekonomista w Akademii Leona Koźmińskiego, autor książki „Europejski lider wzrostu. Polska droga od ekonomicznych peryferii do gospodarki sukcesu”. Czyta: Mateusz MLECZKO Podcasty Najważniejsze to najpopularniejsze artykuły od najważniejszych Autorów z Polski i ze świata - teraz również w formie audio. WWW: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/podcasty/

Prof. Jacek CZAPUTOWICZ w rozmowie z Mateuszem M. KRAWCZYKIEM twierdzi, że znajdujemy się w momencie zmiany porządku europejskiego. Jest to moment analogiczny do początku zimnej wojny. Wówczas celem USA było zintegrowanie państw NATO pod swoim przywództwem i osłabienie polityczne, ekonomiczne i militarne ZSRR. Profesor podkreśla, że zarysowuję się właśnie nowy podział Europy. Podział wyznacza część anglosaską, która razem z krajami Europy środkowej opowiada się za pełną suwerennością Ukrainy. Po drugiej stronie znajdują się te państwa, które traktują Rosję, jako istotny element europejskiego porządku. Wyzwaniem jest utrzymanie ich jedności. „Rozmowy Najważniejsze” to cykl rozmów, w którym cenione osobistości świata nauki, biznesu i polityki opowiadają o wizerunku Polski: o tym, jak go budować, wzmacniać i promować.

Kanclerz Angela Merkel i CDU bardzo dużo inwestowały w Putina jako partnera. Powtórzę to, co mówią Ukraińcy: gdyby nie Nord Stream I; gdyby nie Nord Stream II, do tej wojny by nie doszło. Dopiero teraz wielu polityków uświadomiło sobie zagrożenie, jakim jest Władimir Putin dla ładu międzynarodowego – mówi prof. Jacek CZAPUTOWICZ w rozmowie z Mateuszem M. KRAWCZYKIEM

Ten numer „Wszystko co Najważniejsze” rozpoczynamy od tekstu o spotęgowaniu społecznych nierówności przez pandemię COVID-19. Proponujemy artykuły najlepszych autorów z Polski i świata o znaczeniu klasy średniej w budowaniu demokracji, roli silnej gospodarki jako kluczowego aspektu troski o bezpieczeństwo państwa i idei racji stanu jako obywatelskiej troski o państwo. Zwrócę Państwa uwagę na coraz poczytniejsze teksty w ramach projektu "Opowiadamy Polskę Światu". W edycji na 17 września udało się opublikować artykuły z Polski w kilkudziesięciu krajach, w tym w Rosji, chociaż nie bez problemów. Piszemy też o internecie – zarówno w kontekście wzrostu histerycznych zachowań społecznych, jak i niezastępowalnej roli internetu w czasach pandemii. Nie zaniedbujemy problematyki ekologicznej i traktowania jej jako lekcji społecznego współżycia. Piszemy o znaczeniu kultywowania w Polsce historycznie ukształtowanego ładu moralnego, poświęcając część numeru dziedzictwu I Rzeczypospolitej oraz, jak zawsze, kulturze. Najnowsze wydanie „Wszystko Co Najważniejsze” dostępne w EMPIKach w całym kraju, w Księgarni Polskiej w Paryżu (123, Bd Saint-Germain), a także wysyłkowo, wydania archiwalne i bieżące oraz prenumerata, w SKLEPIE IDEI: www.SklepIdei.pl/wcn.

"Nasza samotność w kosmosie wydaje się faktycznie lepszym rozwiązaniem, choćby dlatego, że niełatwo sobie wyobrazić „zaawansowaną” cywilizację, bardziej zbrukaną dziedzictwem wojen, agresji i morderstw" – twierdzi Peter SWIRSKI – kanadyjski pisarz, naukowiec i krytyk literacki uznawany za czołowego krytyka twórczości Stanisława Lema. Jego pracę zostały przetłumaczone na kilkadziesiąt języków. Jego najnowsze powieści to EUREKA i ICARUS. Czyta: Mateusz MLECZKO

"Demokracja jest nic nie warta, jeśli obywatele są niewykształceni. To zdanie jest dziś – w dobie zagrożenia demokracji, przez systemowo zorganizowane plotki – szczególnie aktualne" – twierdzi Cedric Villani – laureat Medalu Fieldsa i poseł francuskiego Zgromadzenia Narodowego; założyciel ugrupowania Ekologia, Demokracja, Solidarność. Czyta: Mateusz MLECZKO

"Bez uważnego wsłuchania się w nastroje społeczne w Europie może naprawdę dojść do poważnych obywatelskich protestów o nieobliczalnych konsekwencjach" – twierdzi prof. Michał KLEIBER, redaktor naczelny "Wszystko Co Najważniejsze", profesor zwyczajny w Polskiej Akademii Nauk. Prezes PAN 2007-20015, minister nauki i informatyzacji 2001-2005, w latach 2006–2010 doradca społeczny prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Kawaler Orderu Orła Białego. Czyta: Mateusz MLECZKO

"To oczywiście zaskakujące, że nawet wytrawni znawcy muzyki w Londynie, Paryżu czy Nowym Jorku nie mają pojęcia, kim był Moniuszko, ale nie jest to wyłącznie polski problem. Niewiele państw radzi sobie lepiej z promocją własnej muzyki niż Polska" – twierdzi John ALLISON, redaktor naczelny magazynu „Opera”, krytyk muzyczny w „The Daily Telegraph”, członek jury na wielu międzynarodowych konkursach muzycznych, współzałożyciel International Opera Awards w 2013 roku Czyta: Mateusz MLECZKO

"Każdy dzień był jak chodzenie po linie nad Niagarą. Jeden zły krok, światło włączone w niewłaściwym momencie, płacz, jakikolwiek błąd – i koniec" – twierdzi Jan ŚLIWA, pasjonat języków i kultury, informatyk, publikuje na tematy związane z ochroną danych, badaniami medycznymi, etyką i społecznymi aspektami technologii. Mieszka i pracuje w Szwajcarii Czyta: Mateusz MLECZKO

"Pozwoliliśmy Rosji robić to, co chce, pod pretekstem, że nie należy jej prowokować. To nie tylko wzmocniło Rosję, ale dało jej także sposobność bycia podmiotem, który wyznacza agendę. Jeśli działaliśmy, to zawsze po fakcie, nigdy przed" - pisze Nicolas TENZER - prezes Centre d'étude et de réflexion pour l'action politique (CERAP), ekspert kwestii geostrategicznych i analizy ryzyka politycznego, autor trzech oficjalnych raportów rządowych, z których dwa dotyczą strategii międzynarodowej oraz 21 książek Czyta: Mateusz MLECZKO

O 31. numerze "Wszystko Co Najważniejsze" opowiadają Agaton KOZIŃSKI i Michał KŁOSOWSKI, zastępcy redaktora naczelnego "Wszystko Co Najważniejsze". Numer dostępny jest w Empikach w całym kraju oraz wysyłkowo w Sklepie Idei: https://www.sklepidei.pl/

"Gdy jakiś kraj - społeczeństwo, cywilizacja - legalizuje eutanazję, traci w moich oczach jakiekolwiek prawo do szacunku. Wolno nam wtedy, a nawet powinniśmy ten kraj zniszczyć. Po to, aby mogło nastać coś innego - inny kraj, inne społeczeństwo, inna cywilizacja" - pisze Michel HOUELLEBECQ - jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy francuskich, autor m.in. Les Particules élémentaires, Plateforme, La Possibilité d'une île, Soumission i Sérotonine Czyta: Mateusz MLECZKO

Michał Górski w rozmowie z Anną Rywczyńską, koordynatorką Polskiego Centrum Programu "Safer Internet" w Państwowym Intstytucie Badawczym NASK, porusza kwestie pandemii, zdalnego nauczania, uzależnienia od mediów społecznościowych czy też rozwoju nowoczesnych technologii oraz związanych z nim zagrożeń. Jest to pierwsza z odsłon całego cyklu rozmów poświęconemu tematyce świata cyfrowego, jego wpływu na współczesnego człowieka oraz jego codzienne życie.

O 30. numerze "Wszystko Co Najważniejsze" opowiadają Agaton KOZIŃSKI i Michał KŁOSOWSKI, zastępcy redaktora naczelnego "Wszystko Co Najważniejsze". Numer dostępny jest w Empikach w całym kraju oraz wysyłkowo w Sklepie Idei: https://www.sklepidei.pl/

"Ostatnie lata to czas postępu, ale także nowych wyzwań, na które potrzebujemy rzetelnej odpowiedzi. Udzielić mogą jej jedynie bezstronne i wartościowe media, gotowe do wyjaśnienia skomplikowanych czasów" – twierdzi prof. Mike ROSENBERG - wykładowca akademicki, autor książek. Pracuje na IESE Business School. W 2018 otrzymał prestiżowe wyróżnienie Robert Picard Book Award w dziedzinie dziennikarstwa i komunikacji masowej Czyta: Mateusz MLECZKO

"Przeżywamy wielkie szaleństwo tłumów. Publicznie i prywatnie, online i poza siecią, ludzie zachowują się coraz bardziej irracjonalnie, jak rozgorączkowane stado i po prostu nieprzyjemnie. W codziennych wiadomościach możemy oglądać tego skutki. Wszędzie dostrzegamy objawy, jednak nie widzimy przyczyn" – pisze Douglas MURRAY - brytyjski pisarz i komentator polityczny, redaktor magazynu The Spectator, a także autor m.in.: Neoconservatism: Why We Need It (2005), The Strange Death of Europe: Immigration, Identity, Islam (2017) oraz The Madness of Crowds: Gender, Race and Identity (2019) Czyta: Mateusz MLECZKO

“Europa jest zapóźniona w sferze prywatnych inwestycji w sztuczną inteligencję: 2,4–3,2 mld euro wobec 6,5–9,7 mld euro w Azji i 12,1–18,6 mld euro w Ameryce Północnej” – twierdzi Nicolas MIAILHE w tekście “Cyfrowy kolonializm”. Nicolas MIAILHE: Prezes The Future Society, think-thanku przy Harvard Kennedy School of Government; specjalizuje się w kwestiach związanych z technologiami wschodzącymi. Czyta: Mateusz MLECZKO

"Nawet najbardziej propaństwowa partia i premier-wizjoner nie wyleczą tej okropnej choroby, jaką jest strategiczna impotencja państwa polskiego" – pisze Jan ROKITA. Czyta: Mateusz MLECZKO

"Przyczyną braku równowagi globalnej nie są nierówności handlowe, ale raczej dysproporcje w przepływie kapitału" - pisze Michael Pettis. Czyta: Mateusz MLECZKO

"Tu nie chodzi o żadną agresję, wojnę hybrydową czy wrogie przejęcie cudzej agendy. Polska ma naprawdę wiele ciekawych historii do opowiedzenia. Właśnie zaczęła to robić" - pisze Agaton Koziński. Czyta: Mateusz MLECZKO

O 29. numerze "Wszystko Co Najważniejsze" opowiadają Agaton KOZIŃSKI i Michał KŁOSOWSKI, zastępcy redaktora naczelnego "Wszystko Co Najważniejsze". Numer dostępny jest w Empikach w całym kraju oraz wysyłkowo w Sklepie Idei: https://www.sklepidei.pl/

"Dotychczas my, Polacy, spełnialiśmy zasadniczo dobry uczynek, korzystając z wolności. Dobry dla nas i dla innych. Chodzi o to, by nie zbaczając z drogi ku wolności, zespolić ją z drogą do solidarności" - pisze Kornel Morawiecki Czyta: Mateusz MLECZKO

„Neoidealistyczne momentum”, które nastąpiło po upadku Muru Berlińskiego, ustępuje miejsca bardziej realistycznym konstatacjom. Jeśli granice istnieją, to nie dlatego, że ludzie je zadekretowali, ale dlatego, że grupy ludzi pragną się od siebie odróżniać, by móc pokojowo się rozwijać” – to myśl z eseju “Mury, zasieki, granice”. Prof. Olivier ZAJEC: politolog z Lyonu. Czyta: Mateusz MLECZKO

W drugiej odsłonie podcastów "Wszystko Co Najważniejsze" zapraszamy do wysłuchania artykułu Michała Kłosowskiego pt. "Nowe opisanie świata". Czyta Mateusz MLECZKO. Michał KŁOSOWSKI: Zastępca Redaktora Naczelnego „Wszystko co Najważniejsze”, szef działu projektów międzynarodowych Instytutu Nowych Mediów, dziennikarz i publicysta. Autor programów radiowych i telewizyjnych. Z wykształcenia archeolog, filozof i historyk, studiował między innymi na Uniwersytecie Jagiellońskim, Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie i London University of Arts.