POPULARITY
35 lat niepodległości Ukrainy przypadło na czas, gdy kraj wciąż walczy o swoją wolność. Dla Ukraińców w Australii to nie tylko dzień świętowania, ale także refleksji nad ceną niepodległości, pamięcią o przeszłości i nadzieją na trwały pokój. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych liczba ofiar wśród ludności cywilnej w Ukrainie osiągnęła w lipcu 2026 roku najwyższy miesięczny poziom. W ubiegłym miesiącu zginęło co najmniej 437 cywilów, a 2610 zostało rannych. Według obserwatorów ONZ w lipcu wzrosła również liczba ofiar wśród ludności cywilnej w Rosji — zginęło 79 osób, a 601 zostało rannych.Posłuchaj godzinnej audycji Radia SBS Polish po polsku na żywo lub w dowolnym czasie, naciśnij tutaj...Aby słuchać na żywo lub w dowolnym czasie w Twoim telefonie przez aplikację - zainstaluj bezpłatną aplikację SBS Audio appAudycje na żywo - w poniedziałki, środy, czwartki, piątki i niedziele o godz. 14.00 (czasu wschodnioaustralijskiego) na paśmie SBS Radio 1. (Audycja czwartkowa jest powtarzana w niedziele o godz. 14.00)Aby słuchać na żywo w radiu analogowym znajdź pasmo w Twoim mieście naciskając link poniżej:Pasmo nadawania audycji w danym rejonie naciśnij tutaj.Aby słuchać na żywo w radiu cyfrowym DAB znajdź 'SBS Radio1'Aby słuchać na żywo w telewizji cyfrowej znajdź: SBS Radio 1 na kanale 301Aby słuchać na żywo w internecie wejdź na stronę: https://www.sbs.com.au/language/polish/pl/polskie-radio-i-podcasty
W dzisiejszej audycji podsumowujemy spotkanie Koalicji Chętnych w Kijowie, w trakcie którego uzgadniano wsparcie - dodatkową broń i pomoc finansową dla Ukrainy. W kontekście wczorajszego Dnia Niepodległości Ukrainy rozmawiamy o aktualnej sytuacji społeczno-politycznej w tym kraju. Zapraszamy na trwający obecnie 23. Festiwal Kultury Żydowskiej „Warszawa Singera”, jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w stolicy. W poruszającej rozmowie przedstawicielki polskiej diaspory w Kazachstanie – Tatiana Czynsza oraz Svetlana Lewicka – dzielą się świadectwem pamięci przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Zachęcamy do słuchania!
Gościem programu Jacka Nizinkiewicza #RZECZoPOLITYCE będzie Andrzej Seweryn, aktor, reżyser teatralny, dyrektor naczelny Teatru PolskiegoKup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl
W dzisiejszej audycji zapraszamy na uroczystość z okazji 35-lecia niepodległości Ukrainy, która odbędzie się 24 sierpnia na Placu Zamkowym w Warszawie. Mówimy o trwającym obecnie 23. Festiwalu Kultury Żydowskiej „Warszawa Singera”, jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w stolicy. Naszym gościem jest dziś Wojciech Wawszczyk, reżyser, animator, scenarzysta i rysownik, z którym rozmawiamy o jego komiksach, które ukazały się w Stanach Zjednoczonych. Zachęcamy do słuchania!
Czym była Zbrodnia Piaśnicka, nazywana Katyniem Pomorza lub Golgotą Pomorza? Dlaczego jesienią 1939 roku w lasach pod Wejherowem Niemcy zamordowali od 12 do 14 tysięcy ludzi – w tym polską inteligencję, pacjentów szpitali i całe rodziny przywożone z Rzeszy?W tym odcinku Hania Tracz rozmawia z ks. infułatem Danielem Nowakiem – kustoszem Sanktuarium Bł. Alicji Kotowskiej i Towarzyszy, proboszczem oraz założycielem Stowarzyszenia Rodzina Piaśnicka.W audycji usłyszysz m.in. o:Działalności Selbstschutzu – jak sąsiedzi-Niemcy tworzyli listy gończe i wydawali Polaków na śmierć,Sadystycznych egzekucjach w polskie Święto Niepodległości (11 listopada 1939 r.),Akcji 1004 – paleniu zwłok, używaniu młynów do kości i niemieckich próbach zatarcia śladów ludobójstwa,Osobistej tragedii rozmówcy, którego dziadek i wujek zostali zamordowani w Piaśnicy,Niezwykłej postaci błogosławionej siostry Alicji Kotowskiej i współczesnej walce o godność ofiar.Odkryj przejmującą historię Pomorza, która przez lata była spychana na margines, a dziś powraca jako ważne świadectwo ludzkiej godności i wolności.
Rafał i Adam z gościnnym udziałem Dahmana z podcastu Fantasmagieria, spotykają się co by porozmawiać o ostatnich doniesieniach branżowych i innych ciekawostkach związanych z popkulturą. Rafał opowiada o remake'u Halo, a Chewie ogłasza konkurs na edycję kolekcjonerską Mouse PI for Hire. Po zq tym sporo ciekawostek popkulturalnych. Tematem głównym jest omówienie filmów Dzień Niepodległości, do których wracamy po latach, zastanawiając się co poszło nie tak przy realizacji sequela.Partnerem podcastu jest YUMISU, który bezpłatnie wyposażył nas w fotele klasy premium. Więcej o ipartnerze: https://www.yumisu.plControl Freak - Cliff Bleszinskihttps://bit.ly/control-starygraczwspółpraca z SQNSpis treści:00:00 Intro 00:29 Powitanie01:30 Konkurs Mouseburg Edition04:59 Steam Machine wzmianka07:32 Sekcja niusów gamingowych17:26 San Diego Comic Con44:40 Steam Machine follow up 58:00 Halo: Campaign Evolved01:17:24 W co grają chłopaki01:22:22 Segment Partnerski01:24:27 Sekcja Popkultura02:02:13 Dzień Niepodległości Muzyka: Intro: Amoebacrew - Retrowave, Ivan 2020Outro: The Place i Belong - Cyberwalker Remix 2026 dla Stary Gracz Podcast Strona autora: https://cyberwalker.bandcamp.comOkładki i intro: Artur AlchemikLinki:Strona: https://www.starygracz.plYT https://youtube.com/@starygraczpodcastFB: https://www.fb.com/starygraczpodcastIG: https://www.instagram.com/stary.graczE-mail: kontakt@starygracz.plKawa: https://buycoffee.to/starygraczPatronite: https://patronite.pl/starygraczpodcast
Bogactwo surowców i demony kolonializmu. Jak kopalnia miedzi i złota zmieniła historię Bougainville. Nowa Kaledonia i Polinezja Francuska: Dlaczego Paryż tak kurczowo trzyma się Pacyfiku?Dr Justyna Eska-Mikołajewska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prowadzi fascynującą serię o małych państwach i wyspach tego regionu.Program pod Patronatem Honorowym JM Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, dr hab. Bernarda Ziębickiego, prof. UEK.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF
Cień Independence Hall: Kilka kilometrów, które dzielą narodziny imperium od jego upadku. Cezura lat 90. XIX wieku: Narodziny globalnej Ameryki. Zapraszam na kolejne spotkanie Rafała Michalskiego i Jamala Szpalerskiego. Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF
Kontynuujemy łódzkie tematy! Czas na pojedynek dwóch końców naszej ulicy Piotrkowskiej! Czy lepiej poczuć historie Placu Wolności? A może tajemniczy, choć trochę podejrzany klimat Placu Niepodległości? Które miejsce wolicie? I czy w środku odcinka jest niespodzianka? Odsłuchujcie i głosujcie!
Koniec epoki postradzieckiej. Co oznacza dla Mołdawii opuszczenie Wspólnoty Niepodległych Państw? Zapraszam na komentarz dr Piotra Oleksego z UAM w Poznaniu oraz Instytut Europy Środkowej.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF
8 kwietnia 2026 roku prezydent Mołdawii podpisała ustawy kończące członkostwo kraju we Wspólnocie Niepodległych Państw. To decyzja o ogromnym znaczeniu symbolicznym, ale czy ma realne konsekwencje gospodarcze i polityczne?Dlaczego Mołdawia opuszcza WNP teraz? Jak wyglądał wieloletni proces odchodzenia od Rosji oraz czy Kreml rzeczywiście traci wpływy w regionie? O tym opowie Kamil Całus-ekspert OSW.
Kamila Biedrzycka gości Dominikę Długosz z Newsweeka oraz Tomasza Żółciaka z Money.pl i WP, którzy na GORĄCO komentują AWANTURĘ w Sejmie i decyzję ws. programu SAFE. Donald Tusk GRZMI, nazywając opozycję "WROGAMI POLSKIEJ NIEPODLEGŁOŚCI"! Czy prezydent ZAWETUJE SAFE? Eksperci analizują też "Radę Pokoju", określając ją jako "TOWARZYSKIE ZEBRANIE PRZYJACIÓŁ TRUMP". Czy to ABSURD? Posłuchaj całej dyskusji o kulisach politycznych i bezpieczeństwie Polski! Oglądaj Express Biedrzyckiej na żywo w serwisie YouTube. Więcej informacji o programie na stronie Super Expressu.
2026. Nowy rok i nowe wyzwaniaRozpoczął się 2026 rok, który wzorem lat minionych również obfituje w wiele ważnych, okrągłych rocznic – między innymi przewrotu majowego z 1926 roku, Poznańskiego Czerwca z 1956 roku i robotniczych protestów w Ursusie i Radomiu w roku 1976.Bieżący rok został także ogłoszony przez Sejm RP rokiem Ignacego Daszyńskiego – jednego z Ojców Niepodległości, socjalisty i patrioty, premiera polskiego rządu.Decyzją Kolegium IPN rozpoczęła się również procedura wyboru prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.O tych wszystkich wydarzeniach i wyzwaniach stojących przed Instytutem Pamięci Narodowej w 2026 roku mówi nasz gość, dr Rafał Kościański, rzecznik IPN.Zapraszamy!redaktor prowadzący: Paweł Lekkiwydawca: Małgorzata Frydrychprodukcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPNWięcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl
W audycji: Wielcy Kresowianie w służbie Niepodległej – Romuald Traugutt, Rafał Kalinowski, Adam Chmielowski. Antoś Petrykiewicz –13-letni obrońca Lwowa, najmłodszy bohater odznaczony krzyżem Virtuti Militari. Gawęda W. Szolgini o Cmentarzu Orląt Lwowskich. Relacja M. Frużyńskiego ze spotkania opłatkowego we Lwowie – wywiad z konsul Magdą Arsenicz oraz abp. M. Mokrzyckim. O swojej babci opowiada Jan Sasor – historyk z Muzeum Śląskiego w Katowicach w rozmowie z Agnieszką Baron-Twarkowską. Ukraińcy planują wydobycie węgla na Śląsku.
Cześć! W styczniu 1991 roku ZSRR próbował siłą zdławić litewską niepodległość ogłoszoną 11 marca 1990 r. Kreml wysłał wojsko i oddziały OMON, które 11 stycznia zaczęły przejmować kluczowe obiekty w Wilnie. Nocą z 12 na 13 stycznia czołgi i żołnierze uderzyli na wieżę telewizyjną i siedzibę radia i telewizji. Tysiące cywilów broniły tych miejsc, tworząc żywe tarcze. Zginęło 14 osób, a ponad 700 zostało rannych.Mimo przemocy Litwini nie ustąpili i konsekwentnie budowali instytucje własnego państwa. Po klęsce puczu sierpniowego w Moskwie w 1991 r. ich niepodległość została uznana międzynarodowo. O tym, jak do tego doszło i dlaczego „styczniowe wydarzenia” stały się punktem zwrotnym, opowiadam w najnowszym odcinku Powojnia.
W tym wydaniu: wybitny pisarz Stefan Żeromski był nie tylko znakomitym prozaikiem, ale też działaczem niepodległościowym; Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie podsumowuje swoją działalność w mijającym roku; gościem programu jest Zofia Delest - Polka z Niemiec, tłumaczka, dziennikarka, założycielka Polskiego Teatru Emigranckiego w Brunszwiku. Zapraszamy do słuchania!
W tym wydaniu: wybitny pisarz Stefan Żeromski był nie tylko znakomitym prozaikiem, ale też działaczem niepodległościowym; Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie podsumowuje swoją działalność w mijającym roku; gościem programu jest Zofia Delest - Polka z Niemiec, tłumaczka, dziennikarka, założycielka Polskiego Teatru Emigranckiego w Brunszwiku. Zapraszamy do słuchania!
W Poranku Radia Wnet europoseł Prawa i Sprawiedliwości Michał Dworczyk mówił o spotkaniu prezydenta Karola Nawrockiego z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Ocenił je jako pozytywne.Bardzo dobrze, że do niego doszło. Polska i Ukraina są dwoma bliskimi sąsiadami, uważam, że współpraca zwłaszcza w obszarze wojskowym Polski i Ukrainy w obszarze bezpieczeństwa jest szalenie istotna. Niepodległa Ukraina i współpracująca blisko z Polską jest gwarantem tego, że Federacja Rosyjska nie będzie mogła przeprowadzić pełnoskalowego ataku na nasz kraj.Dlaczego? Dlatego, że taki atak możliwy jest wyłącznie z terytorium Białorusi, a żeby przeprowadzić taką operację, wojska rosyjskie musiałyby zostawić odsłoniętą całą bardzo długą południową flankę, czyli granicę białorusko-ukraińską. I dopóki Ukraina istnieje jako państwo suwerenne, jako państwo przyjazne Polsce. Takiego ryzyka Federacja Rosyjska nie podejmie. – komentował.Europoseł odniósł się też do kwestii poszukiwań i ekshumacji ofiar ludobójstwa na Wołyniu. Jestem ostrożnym optymistą, a to dlatego, że od przeszło dwóch dekad obserwuję relacje polsko-ukraińskie. Jestem w nie również zaangażowany i widziałem już bardzo wiele zwrotów akcji– podkreślał Dworczyk.Jak zaznaczył, sprawa Wołynia nie zniknęła z agendy, bo strona ukraińska ma pełną świadomość determinacji polskich władz.Ukraińcy widzą determinację, czy też mają informację, jak ta sprawa jest istotna zarówno dla polskiego prezydenta, jak i dla polskiego rządu– mówił.Dworczyk przypomniał, że przełomowe decyzje już zapadały, choć dotyczyły pojedynczych lokalizacji i były efektem wieloletnich starań.Jesienią 2022 roku po raz pierwszy od chyba dziesięciu lat zostało udzielone zezwolenie na poszukiwania. To były poszukiwania w miejscowości Puźniki– relacjonował. Jak dodał, w 2023 roku odnaleziono tam mogiłę, a po długiej procedurze administracyjnej na przełomie 2024 i 2025 roku wydano zgodę na ekshumację, która została przeprowadzona w tym roku. Zaznaczył przy tym, że „to jest długi, mozolny proces, jeszcze nie zakończony i dotyczący jednego miejsca”.Według jego wiedzy władze ukraińskie zapowiedziały kontynuację prac w Późnikach w kolejnym roku, ponieważ wciąż istnieją miejsca, gdzie mogą znajdować się szczątki polskich ofiar.Z deklaracji władz ukraińskich wiemy, że w 2026 roku będą kontynuowane poszukiwania w Puźnikach, bo tam jest jeszcze co najmniej jeden dół, w którym są pochowane szczątki naszych rodaków– wskazał. Drugim istotnym przykładem była ekshumacja na terenie dzisiejszego Lwowa.Drugie wydarzenie to ekshumacja na obrzeżach Lwowa, czy w granicach dzisiejszego Lwowa, żołnierzy z września 1939 roku. Jak wyjaśniał, oba przedsięwzięcia były finalizacją projektów realizowanych przez lata – jednego przez IPN, drugiego przez Fundację Wolność i Demokracja. Jednocześnie studził entuzjazm wobec zapowiedzi kolejnych zgód.Słyszymy teraz o następnych zgodach, ale tych następnych zgód na poszukiwania – według mojej wiedzy – polska strona nie otrzymała jeszcze w sposób oficjalny – zaznaczył.Zdaniem europosła kluczową barierą pozostaje skomplikowana procedura administracyjna po stronie ukraińskiej.Najpierw są zgody na poszukiwania, potem na ekshumację, a potem na pochówek. Ta procedura po stronie ukraińskiej jest dosyć długa i skomplikowana– podkreślał.Odnosząc się do deklaracji o jej uproszczeniu, Dworczyk zaznaczył, że doświadczenie każe zachować ostrożność.Słyszymy, że ma być ona uproszczona – bardzo dobrze, trzeba byłoby się z tego cieszyć – ale zobaczymy, jak to się przełoży na rzeczywistość– mówił. W jego ocenie realny przełom nastąpi dopiero wtedy, gdy badania przestaną być blokowane decyzjami administracyjnymi.Prawdziwym przełomem byłaby decyzja, że zarówno po ukraińskiej, jak i po polskiej stronie archeolodzy i badacze mogą prowadzić bez żadnego skrępowania poszukiwania i ekshumacje– mówił.Dworczyk zwrócił uwagę, że skala wyzwania jest ogromna.Słyszymy deklaracje prezydenta Zełenskiego o 26 miejscach. Tych miejsc łącznie mamy setki. W związku z tym to naprawdę jest duże wyzwanie, z którym jako państwo będziemy musieli się mierzyć– zaznaczył./fa
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [9 grudnia 2025 r.]Waszyngton opublikował nową Strategię Bezpieczeństwa Narodowego USA. Choć o strategicznym zwrocie (ogłoszonym już za prezydentury Baracka Obamy jako „pivot na Pacyfik”) wiedzieliśmy od dawna, treść dokumentu i tak może zaskakiwać.Dokument obwieszcza światu nowe podejście USA do spraw globalnych. Oznajmia de facto rezygnację z wiodącej roli Ameryki na rzecz nowego podziału stref wpływów i określenia sposobu, w jaki USA będą działać.Co uderzające: Rosja jest w dokumencie ledwie wspomniana, Chiny określa się jako rywala handlowego, natomiast Europa, a zwłaszcza Unia Europejska, została uznana za przeciwnika.Trudno się dziwić tej wrogości. Unia Europejska ustanawiając wspólny rynek i wspólną strefę celną, wspierając rolnictwo zapewniła 450 milionom Europejczyków, w tym Polakom, dobrobyt niespotykany w ich historii i twardo negocjowała z USA warunki handlowe. To drażni. Zatem według wyraźnych zamiarów USA koniec z tym! Europa ma być rozbita na poszczególne państwa i stać się rynkiem zbytu dla amerykańskich (i w równym stopniu chińskich) towarów. Tym samym USA otwarcie przystąpiły do Chin i Rosji, które – każda z nieco innych powodów – również zwalczają Unię Europejską. Unia, poprzez wspólną politykę celną, skutecznie broni europejskiego rynku. Kiedy ta bariera zniknie, amerykańskie towary rolne i masowo produkowane dobra przemysłowe (będące efektem skutecznej reindustrializacji USA) zaleją kontynent. Oczywiście los europejskich, w tym polskich rolników i pracowników przemysłowych, nie martwi Amerykanów: America First!Można się zastanawiać czy nie są to jasno wyrażone zamiary kolonizacji i podporządkowania interesom amerykańskim.W strategii, w nieco publicystycznym tonie, stwierdzono, że Europie grozi "zagłada cywilizacyjna" oraz że niedługo będzie w niej mieszkać więcej nie-Europejczyków niż rdzennych mieszkańców.Wobec tych "zagrożeń" Stany Zjednoczone deklarują, że (tu trochę ironii!) będą wspierać „ruchy niepodległościowe”, czyli partie patriotyczne i narodowe, takie jak AfD w Niemczech, ugrupowanie Marine Le Pen we Francji czy PiS (a może Konfederacja Korony Polskiej?) w Polsce.Grzecznym, patriotycznym krajom europejskim USA będą sprzedawać broń. Jak już wiemy z doświadczeń z systemami Himars czy F-35, możliwość jej użycia pozostanie zależna od decyzji Waszyngtonu.Dokument jest zaproszeniem Rosji do powrotu do Europy, nie wspominając o strategicznych zagrożeniach dla kontynentu ze strony tego państwa. Niepodległość Ukrainy zostanie zapewne poświęcona interesom America First. Wczoraj Donald Trump skomentował już wizytę prezydenta Zełenskiego w Londynie, pytając, czy ten nie czytał planu pokojowego uzgodnionego z Rosją".Czyli koniec świata pojałtańskiego i początek urządzania globalnego porządku przez wielkie mocarstwa.Dla Polski ten dokument oznacza…Zapraszamy na Live i dyskusję na czacie z widzami!Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #europa
W Klubie Metali Ziem Rzadkich prowadzonym przez redaktora Krzysztofa Skowrońskiego rozmowa o nowej strategii bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych szybko zamieniła się w debatę o tym, jak powinna myśleć o swoim bezpieczeństwie Polska.W audycji debatowali ze sobą politolog prof. Andrew Michta, były minister rozwoju Piotr Nowak oraz były prezes Świętokrzyskiej Grupy Przemysłowej Industria, Szczepan Ruman.Prof. Andrew Michta zwracał uwagę, że światowy system bezpieczeństwa jest dziś rozciągany na kilku teatrach jednocześnie. Wskazał na wojnę na Ukrainie, napięcia na Bliskim Wschodzie i potencjalnie wybuchowy Półwysep Koreański.Politolog przypominał też, że amerykańska strategia musi godzić rosnące zadłużenie USA z koniecznością utrzymania przewagi militarnej nad Chinami.Stany Zjednoczone zbliżają do 38 trylionów dolarów zadłużenia. My po raz pierwszy wydajemy więcej na koszt obsługiwania długu niż na budżet obronny– zauważa, wskazując, że jednym z kluczy do zrozumienia strategii jest także kongresowa autoryzacja wydatków zbrojeniowych.Szczepan Ruman zwraca z kolei uwagę na szeroki, wielowymiarowy charakter dokumentu przyjętego w Waszyngtonie.To jest strategia bezpieczeństwa narodowego, czyli ona jest taka wielodomenowa. To nie jest strategia stricte militarna, wojskowa. Ona właśnie obejmuje i rynki finansowe, ekonomię. Są tam też pewne projekcje, powiedziałbym, kulturowe dotyczące Europy– mówi. Podkreśla, że Amerykanie w tej strategii po prostu przyjmują do wiadomości własne ograniczenia i konieczność podzielenia się odpowiedzialnością.Amerykanie powiedzieli sobie: nie możemy dłużej pełnić roli tego żandarma światowego, czyli tak jak to jest w tej strategii wpisane, Atlasa, który niesie cały pokój globalny na swoich barkach. Dłużej nas na to nie stać, musimy się podzielić. Musi Korea wziąć więcej odpowiedzialności, Japonia wziąć więcej odpowiedzialności, Europa wziąć więcej odpowiedzialności– ocenia Ruman.Najbardziej alarmujący ton przyjmuje jednak Piotr Nowak, który patrzy na strategię USA przez pryzmat finansów i konsekwencji dla wschodniej flanki NATO. Najpierw przypomina, jak głęboko gospodarki amerykańska i chińska są ze sobą splecione.Chiny się bogaciły, budowały swoje zasoby. Stany Zjednoczone poszły w kierunku sektora finansowego. I proszę zauważyć tą rzecz, że rezerwy, które zgromadziły Chiny, to było około 4 trilionów dolarów, i w dużej mierze są jednym z większych nabywców amerykańskich obligacji– wylicza. Zwraca uwagę na narastający dług i deficyty:Prezydent Trump zapowiada, pokazuje ścieżkę, że ten deficyt co roku będzie koło 7–8%, są nie do utrzymania. (…) Dochodzimy do takiego momentu, gdzie wszyscy skupiamy się na geopolityce, skupiamy się na militariach, bo to dotyczy naszego regionu, ale de facto to podbrzusze finansowe w Stanach Zjednoczonych stało się bardzo miękkim podbrzuszem– ocenia.Na tym tle Nowak przechodzi do tego, co dla Polski jest kluczowe: wiarygodności amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa i artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. Przypomina wypowiedź Scotta Bessenta z września, która – w jego ocenie – powinna zapalić w Warszawie wszystkie czerwone lampki.On został zapytany, czy gdyby Rosja zaatakowała wschodnią flankę, to USA pomogą. On powiedział: no możemy dostarczyć broń, czytaj: sprzedać. Nie będziemy wysyłali swojego wojska– mówi.Z jego słów wynika jednoznaczna obawa: w razie rosyjskiej agresji – czy to na państwa bałtyckie, czy nawet na Polskę – Stany Zjednoczone mogłyby uznać, że obrona regionu spoczywa przede wszystkim na samych zagrożonych państwach. Nowak podkreśla, że w takim scenariuszu wiarygodność artykułu 5 NATO mogłaby zostać realnie zakwestionowana, co czyni sytuację szczególnie niepokojącą.Dlatego jego zdaniem polska debata o strategii USA i o zapisach dotyczących relacji z Rosją nie powinna zatrzymywać się na poziomie komentarzy.My jako Polska powinniśmy działać w taki sposób, jakby Ameryka na przykład nie przyjechała nam pomóc. Bo jeżeli my liczymy, że przyjedzie nam pomóc i się pomylimy, to tracimy niepodległość. Koszty pomyłki dla nas są tak duże, że powinniśmy obstawiać najczarniejszy scenariusz– mówi.Z tego wynika bardzo konkretne zadanie dla polskiej dyplomacji i wojska. Nowak apeluje o budowę realnych, gęstych więzi wojskowych i politycznych w regionie – szczególnie z państwami, które poważnie traktują bezpieczeństwo.Powinniśmy zawiązywać relacje z Finlandią, z Norwegią, z Turcją. (…) To, co się dzieje obecnie na świecie, to minister spraw zagranicznych powinien być przynajmniej raz w miesiącu w tych stolicach, nie raz na pół roku– podkreśla. Wskazuje też na brak wspólnych ćwiczeń z kluczowymi sojusznikami na północy.Według byłego ministra rozwoju strategiczne partnerstwo to nie tylko traktaty, ale także osobiste relacje między dowódcami i wspólne planowanie na wypadek kryzysu.Powinniśmy zacząć to ćwiczyć, żeby nasi dowódcy z dowódcami finlandzkimi zjedli sobie kolację, znali się, co miesiąc się widywali, budowali relacje, bo nie daj Boże, przyjdzie do sprawdzenia tych relacji, to potem przy podjęcia trudnych decyzji, który pluton, która kompania, gdzie będzie stała, no to jednak te relacje między dowódcami osobiste, zbudowanie zaufania jest kluczowe– mówi.Nowak podsumowuje, że Warszawa nie powinna skupiać się na interpretowaniu intencji Waszyngtonu, tylko na budowaniu własnej odporności.My zamiast skupiać się na tym, my tu możemy dyskutować, tak? Ale my jako państwo, jako rząd nie powinniśmy skupiać się, co możemy wyczytać z tej strategii, tylko zabezpieczyć się– podkreśla./fa
Michał Nowak przedstawia szczegóły amerykańskiego 28-punktowego planu pokojowego na rzecz zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej.
W audycji powracamy również do obchodów Święta Niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej we Lwowie. Wito Nadaszkiewicz:Krwiodawstwo dla Ukrainy jest bardzo ważne Dlatego, że krwi brakowało na Ukrainie jeszcze przed wojną. Kultura krwiodawstwa honorowego nie jest tak rozwija na Ukrainie jak w Polsce i to jest właśnie coś to, z czym Polska może z sąsiadem się podzielić. My jako wolontariusze Poland Helps oddajemy krew w zasadzie od początku wojny i to był jeden z moich pierwszych takich pomysłów [...] że mamy się zgromadzić i pójść oddać krew dla rannych żołnierzy. Teraz też chcemy poszerzać nasze praktyki i z tym iść też jak najbardziej do Ukraińców. Dlatego to nie jest tylko nasza polska krew; też mamy dzisiaj takich wolontariuszy, też Polaków z Ukrainy, ale też Ukraińców.Sławomir Wysocki:Zapotrzebowanie na krew nawet w warunkach pokoju jest zawsze wysokie. Jeżeli chodzi o pełnoskalową inwazję Rosji na Ukrainę, to tak naprawdę zawsze są niedobory czy też krwi, czy też leków, materiałów krwiopochodnych. Ale to nie tylko i wyłącznie ratowanie życia żołnierzy i ukraińskich cywilów w ramach tej wojny. Znaczenie ma również to, że Polacy, tutaj Polacy z Ukrainy i Polacy mieszkający na terenie kraju są widoczni. Dzięki fundacji Poland Helps polskie barwy są ciągle widoczne nie tylko we Lwowie, ale i w Charkowie i wielu innych miastach Ukrainy.Konsul generalny RP we Lwowie Marek Radziwon o Święcie Niepodległości:Zależy mi na tym, żebyśmy z okazji dwóch naszych najważniejszych świąt narodowych, to znaczy Dnia Konstytucji 3 maja i właśnie Dnia Niepodległości 11 listopada widywali się, spotykali się w konsulacie, żeby ta uroczystość miała po części charakter oficjalny - bo to nasze najważniejsze święta - ale też, żeby miała charakter nieformalny, żeby można było swobodnie porozmawiać, żeby można było spotkać osoby, które często są zabiegane, zapracowane i trudno je spotkać na co dzień w Lwowie. Forum Mediów PolonijnychTeresa Sygnarek, prezes Światowego Stowarzyszenia Mediów Polonijnych: Muszę powiedzieć z całą satysfakcją, że tak dobrego forum nie mieliśmy. Wszystkie były dobre, ale tendencja jest, kręt jest wyraźny, że jesteśmy lepsi z roku na rok. Wszędzie nas słychać, no ja żartuję, ale bardzo chętnie mu powiedziała, że nie tylko jesteśmy w 32 krajach na 6 kontynentach, ale żebyśmy byli na wszystkich kontynentach. Także zadanie przed nami, żeby wysłać jakiegoś dziennikata polonijnego na Antarktydę. Opracowaliśmy wnioski, postulaty, które zamierzamy skierować do Senatu, MSZ i Kancelarii Przydenta.
Głównym tematem była uroczystość poW audycji zaprezentowano wypowiedzi kluczowych osób zaangażowanych w prace badawcze i ekshumacyjne: dr. hab. Karola Polejowskiego, p.o. prezesa IPN, oraz Macieja Dancewicza, wiceprezesa Fundacji Wolność i Demokracja.Druga część programu przeniosła słuchaczy do Drohobycza, gdzie odbyły się obchody Święta Niepodległości zorganizowane przez Polskie Kulturalno-Oświatowe Stowarzyszenie „Odrodzenie” kierowane przez Marię Galas. W audycji znalazły się rozmowy z panią prezes, a także komentarz konsula Michała Bogdanowicza z Konsulatu Generalnego RP we Lwowie. Podkreślono ogromne zaangażowanie miejscowej społeczności polskiej, w tym młodzieży, w pielęgnowanie polskiej kultury i pamięci historycznej mimo trudnych warunków wojennych, w jakich żyje dzisiejsza Ukraina. Audycję wzbogaciło także wykonanie utworu „Orlątko” przez Andrzeja Łuczaka – młodego członka stowarzyszenia „Odrodzenie”.chówku ekshumowanych żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 roku.
Niemieckie media przedstawiają Marsz Niepodległości jako „manifestację skrajnej prawicy”. Jan Bogatko zauważa, że w RFN słowo „prawica” jest dziś obelgą, a obraz Polski budują stereotypy.Niemiecka prasa szeroko opisała tegoroczny Marsz Niepodległości, przedstawiając go — po raz kolejny — jako wydarzenie środowisk prawicowych i skrajnie prawicowych. Jak relacjonuje Jan Bogatko, gospodarz Studia Za Nysą w Radiu Wnet, w niemieckich mediach utrwalił się schemat interpretacyjny, który niewiele ma wspólnego z rzeczywistością.Lewicowa Berliner Zeitung napisała, że marsz „stał się największą manifestacją sił prawicowych i skrajnej prawicy w Europie”. Bogatko zauważa, że choć nikt wprost nie używa już słowa „faszyści”, to właśnie taki przekaz między wierszami trafia do czytelników.W Niemczech nazwanie kogoś „prawicowcem” jest obelgą. To ma być odpowiednik określenia „hitlerowiec”– komentuje.Negatywny obraz NawrockiegoZdziwienie w RFN wzbudził także udział prezydenta Karola Nawrockiego. Niemieckie media opisywały go jako „polityka pisowskiego”, choć — jak podkreśla Bogatko — nie ma to nic wspólnego z faktami.To miejsce, gdzie można wpisać dowolną etykietę. Ważne, by brzmiała negatywnie– dodaje.Nie inaczej wygląda reakcja Deutschlandradio. Stacja podała szacunkowe 100 tysięcy uczestników — liczbę, która w niemieckich mediach pojawia się od lat, niezależnie od rzeczywistej skali wydarzenia. Zwrócono też uwagę na słowa prezydenta Nawrockiego o członkostwie Polski w UE, co – jak zauważa Bogatko – dla niemieckich redakcji okazało się zaskakujące: „Jak to, prawicowiec mówi coś takiego?”Fałszywy obraz PolskiKomentator odnosi się również do szerszego kontekstu niemieckiej debaty publicznej. Jego zdaniem media w RFN nierzadko patrzą na Polskę z perspektywy stereotypów i ideologicznych założeń, ignorując fakty — choćby te dotyczące pozycji kobiet czy historii polskiej demokracji.Niemcy często żyją w świecie wyobrażonym. Mają swoje polityczne uprzedzenia i nimi kierują się w ocenie Polski. Fakty nie mają znaczenia– podsumowuje Bogatko.
(0:00) Wstęp(0:52) Marsz Niepodległości po raz szesnasty przeszedł ulicami Warszawy(2:20) Polska wraz z pięcioma państwami Unii Europejskiej będzie mogła ubiegać się o zwolnienie z mechanizmu relokacji imigrantów(3:33) Wieloletni współpracownik prezydenta Ukrainy uciekł z kraju w związku z aferą w sektorze energetycznym(5:11) Ukraińska armia wycofała się z kilku miejscowości w obwodzie zaporoskim(6:46) Syria ma dołączyć do międzynarodowej koalicji przeciwko Państwu Islamskiemu(8:13) Niemiecka policja zatrzymała internautę próbującego wynająć płatnego zabójcę, który zabiłby byłych kanclerzyInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.
Radny Aleksander Jankowski na antenie Radia Wnet mówił o gdańskich obchodach Narodowego Święta Niepodległości, w których uczestniczył premier Donald Tusk. Zdaniem samorządowca z Prawa i Sprawiedliwości, wizyta szefa rządu na Pomorzu miała wymiar polityczny i symboliczny – była, jak określił, „ucieczką od Warszawy”.Miasto Gdańsk obchodziło wczoraj swoje święto w ramach tzw. Parady Niepodległości. Ja przyznam szczerze, że nigdy nie podobała mi się ta nazwa, bo ewidentnie nawiązuje do Parady Równości. Są Marsze Niepodległości i tak powinno się to nazywać– mówił radny.Jego zdaniem wystąpienie premiera w Gdańsku było zaplanowaną kontrą wobec warszawskich obchodów państwowych.To była zaplanowana i zamierzona rejterada z Warszawy. Patrząc na przemówienie pana prezydenta Karola Nawrockiego, nie dziwię się, że Donald Tusk nie chciał być obecny na oficjalnych uroczystościach. Wolał przyjechać do Gdańska, gdzie wszyscy się do niego uśmiechali, gdzie był wśród swoich, swojego politycznego zaplecza– ocenił.„Porównywanie się do Piłsudskiego to pycha i małostkowość”Najwięcej emocji wśród komentatorów wywołały słowa Donalda Tuska, w których premier odniósł się do krytyki swojej osoby, przywołując przykład marszałka Józefa Piłsudskiego. Aleksander Jankowski nie krył oburzenia.Pan Donald Tusk zawsze zaskakuje. Tym razem bardzo zaskoczył mnie tym, że przyrównuje się do Piłsudskiego, nawiązując, że przecież i na Piłsudskiego mówiono, że był niemieckim agentem. To jest pycha i małostkowość na najwyższym poziomie– ocenił.Radny wskazał również, że w jego ocenie premier mówi jedno, a robi drugie.W sytuacji, w której wszyscy widzimy nagonkę na opozycję, ściganie chociażby ciężko chorego ministra Ziobry, pan Donald Tusk ma czelność mówić o tym, że wszyscy powinniśmy być zjednoczeni, że Polak ma być dla Polaka. Hipokryzja tego człowieka przekracza wszelkie granice czegokolwiek– powiedział w Radiu Wnet.To, co mówi i jak się zachowuje, pokazuje, że to człowiek całkowicie wyzuty z honoru i poczucia patriotyzmu. Pan marszałek Piłsudski, do którego się porównuje, wysiadł na przystanku Niepodległość. Pan premier niestety nawet w Brukseli nie był w stanie wysiąść z pociągu Niemcy– dodał.
Dziś w programie podsumujemy wczorajsze obchody Narodowego Święta Niepodległości w Polsce; następnie porozmawiamy o nowoczesnym nauczaniu języka polskiego w Szwajcarii, a na koniec gość programu opowie o tym, jak to jest być Polakiem i na co dzień projektować wWielkiej Brytanii samochody dla Jamesa Bonda. Zapraszamy!
„Wspólna Niepodległa 2025” „Wspólna Niepodległa 2025” to koncert, który łączy tradycje ludowe motywy ze współczesną aranżacją i wykonaniem. Na jednej scenie wystąpi 16 artystów z 16 województw. O pomyśle i idei takiego przedsięwzięcia mówi Kamil Dąbrowa pomysłodawca koncertu z biura marketingu miasta stołecznego Warszawa, a o swoim występie opowiada wokalistka Kasia Lins.
Dr Kinga Wojtas i dr Katarzyna Walecka badały uczestników i uczestniczki Marszów Niepodległości, które odbyły się w latach 2018-2024. - Młodzi uczestnicy są tam po to, żeby poczuć wspólnotę - oceniła dr Kinga Wojtas z Katedry Instytucji i Zachowań Politycznych UKSW.
Polacy w Australii co roku obchodzą Narodowe Świeto Niepodległości. Jakie znaczenie ma dla nich dzień 11 listopada? Z takim pytaniem zwróciliśmy sie do uczestników uroczystości w Konsulacie RP oraz w polskim sanktuarium w Marayong w Sydney.
Oto opowieść o tym, jak odzyskaliśmy wolność! Pokażę Wam, jak Polska wróciła na mapę nie jednym „cudem”, tylko sumą przygotowań, wyborów i odwagi tysięcy ludzi. Moja książka -„Historii dla Odważnych” – teraz 10% RABATU i DARMOWA DOSTAWA”
Piotr Tarczyński, współautor Podkastu Amerykańskiego napisał książkę o historii USA, którą opowiadają teorie spiskowe. I to wcale nie są peryferia, ani opowieści godne Archiwum X, tylko mainstream, który kształtuje rzeczywistość. Jak zaczynał Donald Trump? Jakie narkotyki testowała CIA na nieświadomych obywatelach? Dlaczego Deklaracja Niepodległości to spisek?
(0:00) Wstęp (1:02) Dziesięć kolejnych państw uzna dzisiaj niepodległość Palestyny(2:37) Estonia chce przeprowadzić konsultacje z NATO po naruszeniu jej przestrzeni powietrznej przez Rosję(4:00) Protestujący w Holandii domagali się zaostrzenia prawa imigracyjnego(5:21) Dziennikarze będą musieli uzyskać zgodę amerykańskiego Pentagonu na publikacje tekstów(6:48) Wenezuela zaproponowała negocjacje Stanom Zjednoczonym(8:14) Ameryka na mocy umowy z Chinami miałaby kontrolować algorytm TikTokaInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.Mecenasi programu: AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.html
Minister Żurek: „Boję się utraty niepodległości Polski!” Jak to miałoby się stać? Czego NIE boi się minister? Węgry straszą Romanowskiego! #IPPTVNaŻywo #polityka #Żurek #PiS ----------------------------------------------------
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie
W Turcji po dekadach krwawej wojny Kurdowie rozwiązują swoją partyzantkę. Pokojową umowę podpisano też w Syrii. Jak dziś wygląda sytuacja jednego z największych narodów bez własnego państwa? Jaką rolę odegrali Kurdowie w pokonaniu Państwa Islamskiego? Na podróż przez kurdyjskie ziemie w Turcji, Iraku, Iranie i Syrii zapraszają: Wojciech Jagielski i Krzysztof StoryCzytaj też: Syria w wojennym cieniu JAGIELSKI STORY | W tym cyklu podkastów przyglądamy się światu z bliska. Co dwa tygodnie informacje o najważniejszych wydarzeniach przeplatają się tu z historiami i anegdotami z podróży i pracy jednego z najwybitniejszych polskich reporterów i korespondentów wojennych.Okładka: Grażyna Makara. Montaż: Krzysztof Story
232 audycja dla polskich seniorów, dzisiejszy temat mini-programu to 11 Listopada - Święto Niepodległości oraz Święty Marcin - rycerz na koniu
Wczoraj obchodziliśmy święto niepodległości Polski. Dlaczego w ogóle świętujemy, nie wszyscy zdają sobie sprawę, że to święto zawdzięczamy dzięki usilnym staraniom Prus, Austrii i Rosji i tak, również nas Polaków. Nie byłoby niepodległości Polski, gdybyśmy jej wcześniej nie utracili. Przypomnę w telegraficznym skrócie: zgoda stop, niepodległość stop. Bośmy się kłócili. Jedni chcieli Konstytucji 3 maja inni nie, ci chcieli tego króla inni innego. Coś nam to przypomina. Bo weźmy komentarze po marszu niepodległości w Warszawie. Przeciwnik marszu publicysta napisał: Nie moja Polska, nie mój marsz, nie moje hasła, nie mój patriotyzm. Ale był też taki wpis w Internecie: Mnóstwo gorących serc, bijących dla Polski, morze biało czerwonych flag. Nic dziwnego, że Donald Tusk wybrał szpital. Ma alergię na biało-czerwoną. Dalej: organizatorzy marszu twierdzą, że maszerujących było 250 tysięcy, ratusz, że 90 tysięcy. No to pojawił się komentarz: Trzaskowskiemu POmyliły się dwie liczby, bo 90 tys. to on zarabia, ale na marszu było 250 tys. Ktoś inny napisał: ta, 250 tysięcy, chyba liczącemu się w oczach troiło. I tak dalej. A jakby tak 11 listopada nie komentować marszu, i żeby wszyscy szli: i prawica i LGBety, i hodowcy jarmużu, i rzeźnicy. I nie komentujemy ile osób było, kto szedł i czy szedł. Ważne żebyśmy na drugi dzień rano potrafili stanąć w spokoju, bez wojenek przy kasie, jedni w Biedronce drudzy w Lidlu. Może zły przykład, ale wiecie o co chodzi.
Dzisiejszym gościem podkastu Kultury Liberalnej jest prof. Andrzej Nowak – historyk, pisarz, autor 6-ciu tomów "Dziejów Polski" oraz swojej najnowszej książki "Kto pisze naszą historię? Rozmowy polskie wiosną XXI wieku". Jak rozmawiać o patriotyzmie i historii w dobie polaryzacji? Czy Święto Niepodległości ma szasnę stać się dniem zgody narodowej? Dyskutują Jarosław Kuisz, Adam Leszczyński i Andrzej Nowak.
11 listopada w Australii obchodzimy Dzień Pamięci - Remembrence Day. Co roku w całej Australii minutą ciszy oddajemy honor i czcimy pamięć żołnierzy i weteranów, którzy walczyli za ojczyznę. Dla Polaków mieszkających w Australii to podwójne święto, bo w ten sam dzień przypada polskie Narodowe Święto Niepodległości.
Przy polskim kościele w Marayong w Sydney, odbył się koncert z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Na uroczystości zorganizowanej z inicjatywy Federacji Polskich Organizacji w Nowej Południowej Walii oprócz zgromadzonej Polonii byli honorowi goście, przedstawiciele polskiego duchowieństwa i polonijnych organizacji.
Czy naprawdę wierzycie, że jesteście niepodlegli?
#11listopada #MarszNiepodległości2024 #Niepodległość #świętoniepodległości #Bóg #Biblia #historia #HistoriaPolski #shortsvideo
Tragedia Polaków przymusowo wcielonych do armii zaborczych i biorących udział w I wojnie światowej przez lata znajdowała się w cieniu odzyskanej przez nasz kraj niepodległości. I to pomimo faktu, że na frontach tego konfliktu zginęło więcej Polaków niż na frontach II wojny światowej. Ilu Polaków zaciągnięto do armii zaborczych i jaką zajmowali w nich pozycję? Ilu było generałów polskiego pochodzenia w rosyjskiej armii? Kim byli Bajończycy? Czy Polacy walczyli na froncie ze swoimi rodakami? Wreszcie, które istotne wydarzenia I wojny światowej miały miejsce na polskich ziemiach i dlaczego warto w tym kontekście przywołać historię Kalisza? Czy można przyjąć, że I wojna światowa była wydarzeniem, bez którego w listopadzie 1918 roku nie odrodziłaby się Niepodległa? Dlaczego I wojna światowa uchodzi za “nie naszą” wojnę? O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej! Zdjęcie na grafice: John Warwick Brooke / National Library of Scotland Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Kraków był jednym z miast, które uwolniły się spod władzy zaborców jeszcze przed 11 listopada 1918 r. Było to w dużej mierze możliwe dzięki determinacji jednego człowieka - Antoniego Stawarza, który, choć odegrał w tamtych wydarzeniach kluczową rolę, to później na wiele lat został zapomniany. W Misji specjalnej RMF FM odsłaniamy kulisy zakończenia austriackich rządów w Krakowie.
Szymon prezentuje żarty na podtrzymanie związku. Czy Asia ma w lodówce lego jedzenia? I kto to złoży? Czy Karola spadając na Szymona, uczciła Niepodległość?PKP odpowiada Szymonowi na jego list! Jedno i drugie czytane w „Mówi się” neutralnym tonem.Z Szymona przy okazji wychodzi dziadek. Mówisiom pomaga PKPieśń Agnieszki. Nagle: kiedy w paniach wzbiera? Asia ma ranne, a Madzia wieczorne?