Podcasts about Wyk

W 13. (27.) odcinku "Limitów AI" rozmawiamy o bańkach i o inwestycjach – analizujemy dynamikę kryzysów w różnych scenariuszach, zarówno z perspektywy makro, jak i z perspektywy przeciętnego przedsiębiorcy czy konsumenta. Czym tak naprawdę jest bańka? Jak powstaje? Kiedy pęka? Na czym polega pompowanie bańki? Jakie strategie stosuje venture marketing? Jak odróżnić realny popyt od owczego pędu i spekulatywnej gorączki? Czemu OpenAI i Anthropic tak długo zwlekają z debiutem na giełdzie (IPO)? Jak zareaguje rynek? Co jeżeli będzie podobne rozczarowanie jak po debiucie SpaceX? Czy załamanie wycen może rozlać na całą gospodarkę? Co wówczas czeka Polskę i nasze portfele? W pierwszej części rozmowy nurkujemy głęboko pod powierzchnię narracji wokół AI – do serca technologii, czyli do półprzewodników, bez której tzw. głębokie sieci neuronowe (DNN) oraz zbudowane na nich transformery, pozostałyby tylko teorią na papierze. Czym są półprzewodniki? Jak wygląda techniczne zaplecze rewolucji AI? Dlaczego ASML i TSMC stały się strategicznymi ogniwami gospodarki? Jak półprzewodniki chronią Tajwan? Gdzie jest Polska w tym globalnym łańcuchu wartości? Gościem 13. (27.) odcinka "Limity AI" jest Marek Zuber – ekonomista, analityk rynków finansowych i doradca gospodarczy. Studiował Finanse i Bankowość na Akademii Ekonomicznej w Krakowie oraz elektronikę na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki i Elektroniki AGH. Zaczynał jako analityk w Banku Przemysłowo-Handlowym (1999-2002), później był m.in. głównym ekonomistą Internetowego Domu Maklerskiego (2005-2007) oraz szefem doradców ekonomicznych premiera RP Kazimierza Marcinkiewicza (2005-2006). Od 2002 prowadzi samodzielną działalność analityczną, doradczą i szkoleniową – zajmuje się prognozami makroekonomicznymi, oceną przedsiębiorstw i doradztwem gospodarczym. Przez ponad dwie dekady zasiadał w szeregu rad nadzorczych spółek sektora bankowego i finansowego. Jako prelegent i panelista uczestniczył w ponad 300 konferencjach gospodarczych organizowanych m.in. przez Giełdę Papierów Wartościowych, Narodowy Bank Polski czy Forum Ekonomiczne w Karpaczu. Wykładowca programów MBA i studiów podyplomowych m.in. na Akademii WSB, Akademii Leona Koźmińskiego oraz Szkoły Głównej Handlowej.Special Guest: Marek Zuber.

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [16 września 2026 r.] Czy ssaki kochają podobnie do ludzi? Czy tworzą trwałe pary, bywają zazdrosne, okazują czułość i przywiązanie? A może w świecie zwierząt „miłość” wygląda zupełnie inaczej?W kolejnym wykładzie z cyklu „Spotkania z przyrodą” Bartosz Popczyński przygląda się relacjom między samcami i samicami u ssaków.Punktem wyjścia są borsuki – zwierzęta rodzinne, silnie związane ze swoimi norami i grupą. Popczyński opowiada o iskaniu, dotyku i bliskości, które wzmacniają więzi między osobnikami. W takich interakcjach ważną rolę odgrywają m.in. endorfiny i oksytocyna, związane z poczuciem przyjemności, zaufania i przywiązania.Dalej pojawiają się coraz bardziej zaskakujące przykłady.Jak radzą sobie z kopulacją jeżozwierze, których ciało pokryte jest długimi kolcami? Jak wyglądają zaloty jeży? Jak ważny jest zapach u niedźwiedzi i dlaczego pozostawiane przez nie ślady można porównać do swoistej „tablicy ogłoszeń”?Wykład pokazuje też, jak różnorodne mogą być systemy społeczne ssaków.U małp titi spotykamy trwałe, monogamiczne więzi. Partnerzy okazują sobie czułość, iskają się, źle znoszą rozłąkę i mogą reagować zazdrością na zainteresowanie partnera innym osobnikiem.Zupełnie inaczej wygląda życie słoni morskich, gdzie dominujący samiec może kontrolować dostęp do wielu samic. U hien z kolei to samice stoją na szczycie hierarchii i to one mają decydujący głos w wyborze partnera.Ciekawym przykładem są również wilki. Młody samiec, który chce założyć własną rodzinę, musi opuścić rodzimą grupę i odnaleźć partnerkę – czasem pokonując w tym celu ogromne odległości. Gdy para już się tworzy, pojawiają się zachowania wzmacniające więź: bliskość, dotyk, iskanie i wspólne funkcjonowanie w grupie rodzinnej.Wśród goryli relacje wyglądają jeszcze inaczej – dominujący samiec zajmuje najwyższą pozycję, a to samice często zabiegają o jego uwagę.Jeszcze bardziej niezwykły obraz daje życie bonobo. Seks pełni u nich nie tylko funkcję reprodukcyjną, ale także społeczną. Może służyć łagodzeniu napięć, pocieszaniu po konfliktach i wzmacnianiu relacji między członkami grupy.W wykładzie pojawiają się także humbaki, których zalotom towarzyszą słynne pieśni samców, oraz wiele innych przykładów pokazujących, że u ssaków nie istnieje jeden uniwersalny model relacji.Monogamia, rywalizacja, hierarchia, zazdrość, czułość, zapach, dotyk i seks jako narzędzie budowania więzi – natura korzysta z bardzo wielu strategii.Czy można mówić o „miłości” u zwierząt? Jaką rolę odgrywają hormony i dotyk? Dlaczego niektóre gatunki tworzą trwałe pary, a inne funkcjonują w zupełnie innych układach? I ile w tych zachowaniach przypomina nasze własne relacje?Zapraszamy na wykład Bartosza Popczyńskiego „Miłość wyssana z mlekiem matki”.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o naturze w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.Wykład z cyklu „Spotkania z przyrodą”, 16 września 2026 r.Polecamy również inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu „Spotkania z przyrodą” na kanale Wszechnicy.#Przyroda #Zwierzęta #Ssaki #Miłość #ZachowaniaZwierząt #BartoszPopczyński #SpotkaniaZPrzyrodą #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://wszechnica.org.pl/

Wykład Mikołaja Znamierowskiego nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Jak przesłać wiadomość tak, żeby właściwa osoba mogła ją bez problemu odczytać, ale dla każdego podsłuchującego pozostała niezrozumiała? Dlaczego współczesne szyfrowanie opiera się na problemach matematycznych, które celowo mają być trudne? I co z tym wszystkim wspólnego mają liczby pierwsze?Mikołaj Znamierowski wprowadza w świat kryptografii – od prostych szyfrów podstawieniowych po mechanizmy wykorzystywane we współczesnym szyfrowaniu z kluczem publicznym. Pokazuje przy tym, że matematyka chroniąca nasze wiadomości, hasła czy transakcje bankowe może działać według reguł bardzo odległych od arytmetyki znanej ze szkoły. W odpowiednio dobranym systemie nawet tytułowe 2+2 może być równe 1.Na początku poznajemy podstawowy problem kryptografii: zaszyfrowana wiadomość ma być łatwa do odczytania dla osoby posiadającej odpowiedni klucz i jednocześnie możliwie trudna do złamania dla kogoś, kto tego klucza nie zna.Pierwszym przykładem jest szyfr Cezara, w którym każda litera alfabetu zostaje przesunięta o określoną liczbę miejsc. To dobry punkt wyjścia do wprowadzenia arytmetyki modularnej – matematyki, w której po dojściu do końca pewnego zakresu zaczynamy liczyć od początku, podobnie jak na tarczy zegara.Sam szyfr Cezara okazuje się jednak bardzo łatwy do złamania. Wykładowca pokazuje więc bardziej rozbudowany szyfr Vigenère'a, wykorzystujący zmieniające się przesunięcia liter. Na jego przykładzie tłumaczy, dlaczego samo zwiększanie liczby możliwych kluczy nie rozwiązuje wszystkich problemów bezpieczeństwa i jak analiza zaszyfrowanego tekstu może zdradzać informacje o zastosowanym szyfrze.Następnie przechodzimy do jednego z najważniejszych pomysłów współczesnej kryptografii – szyfrowania asymetrycznego. Zamiast jednego tajnego klucza używa się dwóch: publicznego, który może poznać każdy i który służy do szyfrowania, oraz prywatnego, znanego jedynie odbiorcy i umożliwiającego odszyfrowanie wiadomości.Jak jednak skonstruować dwa klucze tak, żeby były ze sobą matematycznie powiązane, a jednocześnie znajomość klucza publicznego nie pozwalała łatwo odtworzyć prywatnego?Tu pojawiają się liczby pierwsze i algorytm RSA.RSA wykorzystuje bardzo szczególną asymetrię matematyczną: pomnożenie dwóch dużych liczb pierwszych jest dla komputera łatwe, natomiast odtworzenie tych liczb na podstawie samego wyniku mnożenia – czyli faktoryzacja dużej liczby – może być niezwykle trudne.Dlaczego ten mechanizm w ogóle działa? W tle pojawia się jedno z klasycznych twierdzeń teorii liczb – małe twierdzenie Fermata. Wykład pokazuje w ten sposób, jak pozornie abstrakcyjna matematyka, rozwijana długo bez myślenia o praktycznych zastosowaniach, stała się podstawą technologii używanej każdego dnia.Na koniec pojawia się jednak kolejne pytanie: czy RSA będzie bezpieczne zawsze?Mikołaj Znamierowski - magistrant na kierunku matematyka na Uniwersytecie Warszawskim. Finalista oraz laureat wielu konkursów matematycznych w Polsce, w tym Olimpiady Matematycznej oraz Olimpiady Matematycznej Juniorów. Absolwent klasy MATEX w XIV LO im. Stanisława Staszica w Warszawie. Dydaktyką i popularyzacją matematyki zajmuje się od czasów gimnazjum, biorąc czynny udział m.in. w organizacji dodatkowych zajęć, warsztatów, prelekcji i konferencji (takich jak Koderek). #Matematyka #Kryptografia #Szyfrowanie #RSA #LiczbyPierwsze #TeoriaLiczb #SzyfrCezara #SzyfrVigenere #ArytmetykaModularna #BezpieczeństwoDanych #KomputeryKwantowe #KryptografiaPostkwantowa #DOKO2026 #UniwersytetWarszawski #Nauka #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [1 września 2026 r.] Czy symbole parków narodowych zawsze pokazują zwierzęta, które rzeczywiście możemy w nich spotkać? Dlaczego jeden z najmłodszych polskich parków najlepiej poznawać z kajaka? I gdzie mogłyby powstać kolejne parki narodowe - nad Odrą, nad Wisłą, na Jurze, w Puszczy Bukowej, a może nawet... pod ziemią?W piątej i ostatniej części wakacyjnego cyklu o symbolach polskich parków narodowych Bartosz Popczyński kończy przegląd wszystkich 23 istniejących obecnie parków, a następnie przygląda się miejscom, które w przyszłości mogłyby zostać objęte tą najwyższą formą ochrony przyrody.Pierwszym bohaterem spotkania jest Park Narodowy „Bory Tucholskie”, utworzony w 1996 roku. Dominują tu rozległe bory sosnowe, ale niezwykle ważnym elementem krajobrazu są również jeziora - w tym jeziora lobeliowe - oraz torfowiska. W granicach parku znajduje się 21 jezior, a siedem z nich łączy Struga Siedmiu Jezior.Szczególnie ciekawa okazuje się historia symbolu parku. Jest nim głuszec - jeden z największych polskich kuraków. Problem w tym, że dziś głuszec w Borach Tucholskich nie występuje. Ostatni osobnik żyjący na tym terenie miał zostać odstrzelony w latach 70. XX wieku. Symbol parku jest więc jednocześnie przypomnieniem o gatunku, który z tego obszaru zniknął, oraz pewnego rodzaju nadzieją, że kiedyś uda się go tam przywrócić.Kolejnym przystankiem jest Narwiański Park Narodowy. Jego sercem jest Narew - niezwykła rzeka anastomozująca, która zamiast jednego koryta tworzy całą sieć rozgałęziających się odnóg. To jeden z najrzadziej odwiedzanych parków narodowych w Polsce, ale zarazem niezwykle ważna ostoja ptaków.Bartosz Popczyński opowiada m.in. o batalionach, derkaczach, dubeltach, wodniczkach oraz błotniakach. Właśnie błotniak stawowy znalazł się w logo Narwiańskiego Parku Narodowego. Dowiadujemy się, jak rozpoznać go podczas lotu, dlaczego często patroluje trzcinowiska tuż nad ziemią i z jakimi zagrożeniami spotykają się ptaki drapieżne.Poznajemy też najmłodszy z istniejących polskich parków narodowych - Park Narodowy „Ujście Warty”, utworzony 1 lipca 2001 roku. Rozległe podmokłe łąki, pastwiska i rozlewiska są jednym z najważniejszych miejsc dla ptaków wodnych i błotnych. Na obszarze parku stwierdzono około 280 gatunków ptaków, w tym około 170 lęgowych. Szczególnie spektakularne są wielotysięczne koncentracje gęsi - ptaków obecnych również w symbolu parku.Na tym jednak opowieść się nie kończy.Druga część wykładu poświęcona jest parkom narodowym, które dopiero mogłyby powstać. Bartosz Popczyński przypomina, że ostatni nowy park narodowy utworzono w Polsce w 2001 roku, i prezentuje szereg obszarów od lat wskazywanych jako kandydaci do silniejszej ochrony.Jednym z najbardziej znanych projektów jest Turnicki Park Narodowy na Pogórzu Przemyskim, gdzie zachowały się cenne fragmenty lasów o charakterze zbliżonym do naturalnego. Pojawia się też pomysł Mazurskiego Parku Narodowego, który objąłby szczególnie wartościowe przyrodniczo obszary Krainy Wielkich Jezior.Kolejna propozycja to Jurajski Park Narodowy - połączenie wapiennych skał, jaskiń, lasów, śladów prehistorycznego życia oraz zabytków związanych ze Szlakiem Orlich Gniazd.Bartosz Popczyński opowiada również o Parku Narodowym Dolnej Odry, który miałby chronić niezwykłe mokradła Międzyodrza. Po niemieckiej stronie granicy podobny obszar jest już chroniony jako park narodowy. Wśród kolejnych propozycji pojawia się Szczeciński Park Narodowy obejmujący Puszczę Bukową, z charakterystycznymi lasami bukowymi i jeziorami polodowcowymi.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.#ParkiNarodowe #BartoszPopczyński #BoryTucholskie #NarwiańskiParkNarodowy #UjścieWarty #OchronaPrzyrody #PolskaPrzyroda #SpotkaniaZPrzyrodą #Przyroda #Wszechnica

There are up to 300 families currently living at Hardekraaltjie Caravan Park in Bellville and who have been told that they need to vacate the site because the City of Cape Town is planning to develop the land into a sporting facility. Lester Kiewit speaks to Marinda van Wyk, one of the residents living there and who has also been playing the role of caretaker and manager. Good Morning Cape Town with Lester Kiewit is a podcast of the CapeTalk breakfast show. This programme is your authentic Cape Town wake-up call. Good Morning Cape Town with Lester Kiewit is informative, enlightening and accessible. The team’s ability to spot & share relevant and unusual stories make the programme inclusive and thought-provoking. Don’t miss the popular World View feature at 7:45am daily. Listen out for #LesterInYourLounge which is an outside broadcast – from the home of a listener in a different part of Cape Town - on the first Wednesday of every month. This show introduces you to interesting Capetonians as well as their favourite communities, habits, local personalities and neighbourhood news. Thank you for listening to a podcast from Good Morning Cape Town with Lester Kiewit. Listen live on Primedia+ weekdays between 06:00 and 09:00 (SA Time) to Good Morning CapeTalk with Lester Kiewit broadcast on CapeTalk https://buff.ly/NnFM3Nk For more from the show go to https://buff.ly/xGkqLbT or find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/f9Eeb7i Subscribe to the CapeTalk Daily and Weekly Newsletters https://buff.ly/sbvVZD5 Follow us on social media CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalkSee omnystudio.com/listener for privacy information.

SAPS and the Border Management Authority have arrested a 52-year-old South African man at OR Tambo International Airport. Police say suspected heroin worth more than two million rand was found in his luggage. Police say the suspect had arrived from Accra, Ghana, when he was intercepted during an intelligence-led operation. Police say they found bullet-like objects and blocks containing substances suspected to be heroin. He is expected to appear in the Kempton Park Magistrates’ Court later this week on drug trafficking-related charges. This is the third suspected drug mule arrested at OR Tambo in three weeks. Police spokesperson is Lt Col Amanda van Wyk

Wykład Dominika Gąski nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Czy prosta gra karciana może prowadzić do pytań, nad którymi pracują najwybitniejsi matematycy? Okazuje się, że tak. Dominik Gąska na przykładzie gry Set pokazuje, jak z pozornie prostych zasad można przejść do geometrii skończonej, kombinatoryki i problemów, które w wyższych wymiarach pozostają nierozwiązane.Na początku poznajemy zasady klasycznego Seta. Każda z 81 kart ma cztery cechy – kolor, kształt, wypełnienie i liczbę symboli – a każda cecha występuje w trzech wariantach. Zadaniem graczy jest odnajdywanie trójek kart, w których dla każdej cechy elementy są albo wszystkie takie same, albo wszystkie różne.To wystarcza, by zadać pierwsze matematyczne pytania. Ile setów można utworzyć z jedną wybraną kartą? Ile setów znajduje się w całej talii? A przede wszystkim: ile kart można maksymalnie wyłożyć, żeby nie było wśród nich ani jednego seta?Aby na nie odpowiedzieć, Dominik Gąska zamienia karty w punkty pewnej przestrzeni matematycznej. W prostszym wariancie z dwiema cechami otrzymujemy dziewięć punktów przestrzeni afinicznej nad ciałem trójelementowym. Sety okazują się w niej po prostu prostymi – choć niektóre z tych „prostych” na zwykłym rysunku mogą wyglądać zaskakująco, nawet jak trójkąty.Dzięki takiemu modelowi problemy z gry można przełożyć na problemy geometryczne i kombinatoryczne. W pełnej wersji Seta, z czterema cechami i 81 kartami, maksymalnie można wybrać 20 kart bez żadnego seta. Dodanie kolejnej gwarantuje już pojawienie się odpowiedniej trójki.To przykład tzw. problemu cap set – pytania o największy zbiór punktów w przestrzeni nad ciałem trójelementowym, który nie zawiera trzech punktów leżących na jednej prostej. Dla małych wymiarów odpowiedzi znamy, ale wraz ze wzrostem liczby wymiarów problem robi się niezwykle trudny. W wykładzie pojawiają się przykłady konstrukcji dla kolejnych wymiarów, ograniczenia uzyskiwane metodami kombinatorycznymi oraz obliczenia komputerowe. Dla wymiaru siódmego dokładna odpowiedź nadal pozostaje problemem otwartym. Nad zagadnieniami tego typu pracowali m.in. matematycy światowej klasy, w tym Terence Tao.W drugiej części spotkania poznajemy mniej znaną grę – projektywny, czyli rzutowy Set. Tutaj karty opisane są układami kolorowych kropek, a trzy karty tworzą set wtedy, gdy łączna liczba kropek każdego koloru jest parzysta.Ta wersja gry prowadzi do zupełnie innej geometrii – przestrzeni projektywnych nad ciałem dwuelementowym. W najprostszym przypadku pojawia się słynna płaszczyzna Fano: siedem punktów i siedem prostych, z których każda odpowiada jednemu setowi.Ponownie możemy zapytać, ile kart da się wybrać bez utworzenia żadnego seta. Tym razem rozwiązanie jest znacznie bardziej regularne i można je podać dla dowolnego wymiaru. Dominik Gąska pokazuje zarówno prostą konstrukcję takiego zbioru, jak i szkic dowodu, że większego znaleźć się nie da.Pod koniec wykładu pojawia się jeszcze jedna niespodzianka. Jeśli odpowiednio sformalizujemy pojęcie „gry typu Set”, okazuje się, że istnieją zasadniczo tylko dwa takie modele: klasyczny Set związany z geometrią afiniczną nad ciałem trójelementowym oraz projektywny Set oparty na geometrii nad ciałem dwuelementowym.Jak 81 kart zamienia się w czterowymiarową przestrzeń? Dlaczego set można potraktować jak prostą? Ile kart można wyłożyć bez znalezienia żadnego seta? Czym jest płaszczyzna Fano? I jak gra towarzyska prowadzi do problemów, których współczesna matematyka wciąż nie potrafi w pełni rozwiązać?#Matematyka #Set #GryKarciane #CapSet #Kombinatoryka #Geometria #GeometriaSkończona #PłaszczyznaFano #TeoriaGier #GryMatematyczne #DominikGąska #DOKO2026 #UniwersytetWarszawski #Nauka #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Three men have been killed in a shooting incident in Khayelitsha on the Cape Flats. Police are searching for a suspect following the incident, which happened on Wednesday morning. Police spokesperson FC van Wyk says, “SAPS members responded to the above mentioned scene and found the body of an adult male with multiple gunshots inside a grey Toyota vehicle. About 500 metres from the scene, another body of an adult male was found with multiple gunshot wounds to it. Whilst on the second scene, another body was discovered in Tabang Street.” “Preliminary investigations indicate that all three deceased persons were inside the Toyota vehicle when another passenger randomly started shooting at fellow passengers. The suspect subsequently fled. The deceased males are yet to be identified,” says Van Wyk.

Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej: https://teologiapolityczna.pl/2026podcastyIkonologia przeżyła okres niezwykłego rozkwitu po II wojnie światowej. Wykłady historyków sztuki, takich jak Edgar Wind, cieszyły się dużym powodzeniem, a ich książki – dużą poczytnością. Co sprawiło, że ta hermetyczna metoda badawcza wzbudziła tak duże zainteresowanie? Czy popularność ikonologii i humanistyki w ogóle była odpowiedzią na okropieństwo wojny? Czy badania nad sztuką pozwalały zrozumieć ludzką skłonność do zła? Co badacze tacy jak Wind i Panofsky mieli do powiedzenia o kondycji ludzkiej? I czy tradycja ikonologiczna jest wciąż żywa? Odpowiedzi na te i inne pytania szukał Michał Strachowski z dr Robertem Pawlikiem._____________Podcasty Teologii Politycznej, dostępne w doskonałej jakości dźwięku i wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej: https://teologiapolityczna.pl/2026podcasty

Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Tyranozaur, mozazaur, abelizaur – pod koniec ery dinozaurów zarówno na lądach, jak i w morzach żyły drapieżniki osiągające rozmiary, przy których największe współczesne drapieżniki wydają się niemal niewielkie. Skąd wzięły się te olbrzymy i jakie przystosowania pozwalały im znajdować się na samym szczycie łańcucha pokarmowego?Dr Daniel Tyborowski zabiera nas do późnej kredy, mniej więcej 100–66 milionów lat temu, i przygląda się największym drapieżnikom tego okresu. Wyjaśnia przy tym, że określenie „superdrapieżnik” jest przede wszystkim terminem popularyzatorskim. W paleoekologii trafniejsze są pojęcia makrodrapieżników i megadrapieżników – zwierząt zdolnych polować na duże ofiary i zajmujących najwyższe poziomy sieci pokarmowych.Na lądzie jednymi z najbardziej spektakularnych przedstawicieli tej grupy były tyranozaury. Nie wszystkie były jednak tak masywne jak słynny Tyrannosaurus rex. W obrębie tej grupy występowały również znacznie smuklejsze formy, ale wspólnym kierunkiem ich ewolucji było coraz większe znaczenie głowy i aparatu szczękowego.Właśnie tu pojawia się jedna z głównych strategii późnokredowych drapieżników. Tyranozaury i podobne do nich abelizaury inwestowały w potężną czaszkę, szczęki i zęby, redukując jednocześnie przednie kończyny. Inne drapieżne dinozaury wybierały przeciwną drogę – używały dużych kończyn przednich zakończonych potężnymi pazurami.Dr Tyborowski pokazuje, że budowa zębów może wiele powiedzieć o sposobie polowania. Duże, masywne korony, szerokie podstawy i tnące krawędzie pozwalały nie tylko rozrywać mięso, ale również wytrzymywać ogromne siły działające podczas ataku na dużą zdobycz.Jeszcze bardziej niezwykły świat istniał w późnokredowych morzach. Na ich szczycie znajdowały się mozazaury – ogromne morskie gady, które wbrew popularnym skojarzeniom nie były dinozaurami. Ewolucyjnie znacznie bliżej im do jaszczurek, w tym współczesnych waranów.Mozazaury były przy tym niezwykle różnorodne. Niektóre polowały na ryby, inne na mięczaki i organizmy żyjące przy dnie, ale największe formy – takie jak Prognathodon czy Thalassotitan – były prawdziwymi megadrapieżnikami.Ich czaszki kryły niezwykłe przystosowania. Oprócz potężnych zębów miały dodatkowe zęby na podniebieniu oraz ruchome połączenia w żuchwie, dzięki którym mogły bardzo szeroko otwierać paszczę i połykać duże fragmenty zdobyczy. Skamieniałości wskazują, że ich ofiarami mogły padać inne mozazaury, duże ryby, żółwie morskie czy plezjozaury.Jednym z najbardziej sugestywnych dowodów są zespoły nadtrawionych kości znalezionych w skałach kredowych Maroka. Ich stan wskazuje, że znajdowały się wcześniej w przewodzie pokarmowym wielkiego drapieżnika. To rzadki przykład sytuacji, gdy paleontolodzy mogą nie tylko zrekonstruować wygląd zwierzęcia, ale również zajrzeć niemal bezpośrednio do jego jadłospisu.Dlaczego jednak właśnie pod koniec kredy zarówno na lądach, jak i w morzach pojawiły się tak wielkie drapieżniki?Kluczem okazują się zmiany środowiska. W późnej kredzie poziom oceanów należał do najwyższych w ciągu ostatnich setek milionów lat. Znaczna część kontynentów była zalana płytkimi morzami – również duże obszary dzisiejszej Polski. Rozległe ekosystemy morskie sprzyjały ewolucji olbrzymich morskich drapieżników.Jednocześnie wzrost poziomu morza tworzył rozległe, żyzne równiny nadbrzeżne i obszary aluwialne. Bujna roślinność zapewniała pokarm wielkim roślinożercom, a ich obecność umożliwiała rozwój równie wielkich drapieżników. #Paleontologia #Dinozaury #Tyranozaur #TRex #Mozazaur #Mozazaury #Kreda #EraDinozaurów #Megadrapieżniki #Prehistoria #Skamieniałości #Ewolucja #DanielTyborowski #Geologia #UniwersytetWarszawski #DzieńPaleontologa #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://wszechnica.org.pl/

Die polisie en sy misdaadbestrydingsvennote het op nagemaakte goedere ter waarde van meer as 9 miljoen Suid-Afrikaanse rand beslag gelê tydens 'n multidissiplinêre operasie in Marabastad, Pretoria. Meer as 10 000 nagemaakte items, insluitend handelsmerk-sportklere, skoene, skoonheidsmiddels en selfone, is tydens die weeklange optrede gekonfiskeer. Polisiewoordvoerder Amanda van Wyk sê die klopjag was deel van voortgesette landwye pogings om die onwettige handel, vervaardiging en verspreiding van nagemaakte en onwettige goedere in Suid-Afrika te ontwrig en te ontbloot:

Wieś zwana „Chinami” | Knorydy, Podlasie | esej audio i reportaż narracyjnyJako łowczyni dożynek weszłam w sam środek wiejskiego festynu w Knorydach, niedaleko Bielska Podlaskiego. Przyjechałam po zapach chleba, dźwięk muzyki, gwar rozmów i rytm późnego lata. Pod warstwą świętowania odnalazłam jednak coś innego: kojącą ciszę dawnych „podlaskich Chin” — jak w latach siedemdziesiątych nazywano tę wieś.To autorski esej audio z Podlasia, reportaż narracyjny o pamięci miejsca, o ludzkich losach i o tym, co zostaje, kiedy milknie festyn. Jest propozycją głębokiego oddechu, chwili skupienia i łagodnego namysłu nad przemijaniem. Jeśli szukasz podcastu slow life, historii Podlasia, dźwiękowego pejzażu wsi albo po prostu przestrzeni na zatrzymanie — rozgość się tutaj.Knorydy są wsią o starych korzeniach, sięgających co najmniej XVI wieku. Niegdyś pełne codziennego ruchu, pracy i ludzkich historii — tak gęste od życia, że autobusy PKS podobno pękały w szwach — dziś rozmawiają z nami przez puste drewniane chaty, dawne fotografie, przydrożne znaki i wspomnienia mieszkańców.W tej opowieści pojawia się również błękitno-czerwona kaplica przy świętym źródle, nazywanym Krynoczką. Jest pamięć o dawnej szkole, o jej późniejszych losach, o izbie, która przechowała zapach pszczelego wosku, oraz o zapalaniu świecy — prostym geście, który potrafi rozjaśnić nie tylko mrok wnętrza. Są też legendy, dawne przestrachy i cisza starych drzew.To odcinek dla tych, którzy mają własną perspektywę i szukają w dźwięku nie pośpiechu, lecz uważności. Dla osób ciekawych Podlasia poza głównym szlakiem. Dla słuchaczy, którzy lubią opowieści o miejscach pozornie małych, a jednak mieszczących całe światy.W rozmowie i wspólnej wędrówce przez pamięć Knoryd towarzyszy mi Barbara Goralczuk — podlaska pisarka, poetka i dokumentalistka losów tutejszej ziemi, autorka książek Nadzieja aż po horyzont, Miód oraz Zapamiętaj moje imię.Jeśli ten odcinek wniósł w Twój dzień chwilę spokoju, zostaw komentarz: jakie miejsce z Twojego dzieciństwa lub rodzinnej mapy nadal mówi do Ciebie najciszej?Jeśli chcesz wspierać takie niszowe, literackie opowieści dźwiękowe, możesz użyć przycisku Hype, zostawić łapkę w górę i zasubskrybować kanał. To prosty sygnał, że jest miejsce na wolniejsze słuchanie, lokalne historie i rozmowy, które nie muszą krzyczeć.Posłuchaj także na Spotify i dodaj podcast do swojej biblioteki. Włącz powiadomienia, jeśli chcesz dostawać kolejne audioeseje, reportaże i opowieści z Podlasia.Współpraca twórczaOd lat łączę literacki namysł, radiową dyscyplinę słowa i dźwiękową wrażliwość. Jestem autorką ośmiu książek oraz płyt Mapa i Sequel. Tworzę autorskie reportaże audio, eseje dźwiękowe i narracje o pamięci miejsc, codzienności, tożsamości oraz uważnym słuchaniu.Zapraszam do współpracy instytucje kultury, uczelnie, wydawnictwa, festiwale i organizatorów wydarzeń.Wykłady i spotkania autorskie: filozofia codzienności, sztuka słuchania, pamięć miejsc i pejzaże tożsamościWarsztaty: praca z głosem i mikrofonem, kreatywne pisanie, dramaturgia reportażu audio i narracjiProdukcje autorskie: reportaże dźwiękowe, instalacje audialne, scenariusze oraz dedykowane publikacje literackie@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutKawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn#Knorydy #Podlasie #EsejAudio #Podcast #Reportaż #SlowLife #HistoriaPodlasia #BielskPodlaski #BarbaraGoralczuk #DziennikZmian

Wykład Dominika Gąski nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Czy prosta gra karciana może prowadzić do pytań, nad którymi pracują najwybitniejsi matematycy? Okazuje się, że tak. Dominik Gąska na przykładzie gry Set pokazuje, jak z pozornie prostych zasad można przejść do geometrii skończonej, kombinatoryki i problemów, które w wyższych wymiarach pozostają nierozwiązane.Na początku poznajemy zasady klasycznego Seta. Każda z 81 kart ma cztery cechy – kolor, kształt, wypełnienie i liczbę symboli – a każda cecha występuje w trzech wariantach. Zadaniem graczy jest odnajdywanie trójek kart, w których dla każdej cechy elementy są albo wszystkie takie same, albo wszystkie różne.To wystarcza, by zadać pierwsze matematyczne pytania. Ile setów można utworzyć z jedną wybraną kartą? Ile setów znajduje się w całej talii? A przede wszystkim: ile kart można maksymalnie wyłożyć, żeby nie było wśród nich ani jednego seta?Aby na nie odpowiedzieć, Dominik Gąska zamienia karty w punkty pewnej przestrzeni matematycznej. W prostszym wariancie z dwiema cechami otrzymujemy dziewięć punktów przestrzeni afinicznej nad ciałem trójelementowym. Sety okazują się w niej po prostu prostymi – choć niektóre z tych „prostych” na zwykłym rysunku mogą wyglądać zaskakująco, nawet jak trójkąty.Dzięki takiemu modelowi problemy z gry można przełożyć na problemy geometryczne i kombinatoryczne. W pełnej wersji Seta, z czterema cechami i 81 kartami, maksymalnie można wybrać 20 kart bez żadnego seta. Dodanie kolejnej gwarantuje już pojawienie się odpowiedniej trójki.To przykład tzw. problemu cap set – pytania o największy zbiór punktów w przestrzeni nad ciałem trójelementowym, który nie zawiera trzech punktów leżących na jednej prostej. Dla małych wymiarów odpowiedzi znamy, ale wraz ze wzrostem liczby wymiarów problem robi się niezwykle trudny. W wykładzie pojawiają się przykłady konstrukcji dla kolejnych wymiarów, ograniczenia uzyskiwane metodami kombinatorycznymi oraz obliczenia komputerowe. Dla wymiaru siódmego dokładna odpowiedź nadal pozostaje problemem otwartym. Nad zagadnieniami tego typu pracowali m.in. matematycy światowej klasy, w tym Terence Tao.W drugiej części spotkania poznajemy mniej znaną grę – projektywny, czyli rzutowy Set. Tutaj karty opisane są układami kolorowych kropek, a trzy karty tworzą set wtedy, gdy łączna liczba kropek każdego koloru jest parzysta.Ta wersja gry prowadzi do zupełnie innej geometrii – przestrzeni projektywnych nad ciałem dwuelementowym. W najprostszym przypadku pojawia się słynna płaszczyzna Fano: siedem punktów i siedem prostych, z których każda odpowiada jednemu setowi.Ponownie możemy zapytać, ile kart da się wybrać bez utworzenia żadnego seta. Tym razem rozwiązanie jest znacznie bardziej regularne i można je podać dla dowolnego wymiaru. Dominik Gąska pokazuje zarówno prostą konstrukcję takiego zbioru, jak i szkic dowodu, że większego znaleźć się nie da.Pod koniec wykładu pojawia się jeszcze jedna niespodzianka. Jeśli odpowiednio sformalizujemy pojęcie „gry typu Set”, okazuje się, że istnieją zasadniczo tylko dwa takie modele: klasyczny Set związany z geometrią afiniczną nad ciałem trójelementowym oraz projektywny Set oparty na geometrii nad ciałem dwuelementowym.Jak 81 kart zamienia się w czterowymiarową przestrzeń? Dlaczego set można potraktować jak prostą? Ile kart można wyłożyć bez znalezienia żadnego seta? Czym jest płaszczyzna Fano? I jak gra towarzyska prowadzi do problemów, których współczesna matematyka wciąż nie potrafi w pełni rozwiązać?Zapraszamy na wykład pokazujący, że matematyka może kryć się nawet w talii kart – a proste zasady gry mogą prowadzić bardzo daleko w świat geometrii i kombinatoryki.#Matematyka #Set #GryKarciane #CapSet #Kombinatoryka #Geometria #GeometriaSkończona #PłaszczyznaFano #TeoriaGier #GryMatematyczne #DominikGąska #DOKO2026 #UniwersytetWarszawski #Nauka #Wszechnica

Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Tyranozaur, mozazaur, abelizaur – pod koniec ery dinozaurów zarówno na lądach, jak i w morzach żyły drapieżniki osiągające rozmiary, przy których największe współczesne drapieżniki wydają się niemal niewielkie. Skąd wzięły się te olbrzymy i jakie przystosowania pozwalały im znajdować się na samym szczycie łańcucha pokarmowego?Dr Daniel Tyborowski zabiera nas do późnej kredy, mniej więcej 100–66 milionów lat temu, i przygląda się największym drapieżnikom tego okresu. Wyjaśnia przy tym, że określenie „superdrapieżnik” jest przede wszystkim terminem popularyzatorskim. W paleoekologii trafniejsze są pojęcia makrodrapieżników i megadrapieżników – zwierząt zdolnych polować na duże ofiary i zajmujących najwyższe poziomy sieci pokarmowych.Na lądzie jednymi z najbardziej spektakularnych przedstawicieli tej grupy były tyranozaury. Nie wszystkie były jednak tak masywne jak słynny Tyrannosaurus rex. W obrębie tej grupy występowały również znacznie smuklejsze formy, ale wspólnym kierunkiem ich ewolucji było coraz większe znaczenie głowy i aparatu szczękowego.Właśnie tu pojawia się jedna z głównych strategii późnokredowych drapieżników. Tyranozaury i podobne do nich abelizaury inwestowały w potężną czaszkę, szczęki i zęby, redukując jednocześnie przednie kończyny. Inne drapieżne dinozaury wybierały przeciwną drogę – używały dużych kończyn przednich zakończonych potężnymi pazurami.Dr Tyborowski pokazuje, że budowa zębów może wiele powiedzieć o sposobie polowania. Duże, masywne korony, szerokie podstawy i tnące krawędzie pozwalały nie tylko rozrywać mięso, ale również wytrzymywać ogromne siły działające podczas ataku na dużą zdobycz.Jeszcze bardziej niezwykły świat istniał w późnokredowych morzach. Na ich szczycie znajdowały się mozazaury – ogromne morskie gady, które wbrew popularnym skojarzeniom nie były dinozaurami. Ewolucyjnie znacznie bliżej im do jaszczurek, w tym współczesnych waranów.Mozazaury były przy tym niezwykle różnorodne. Niektóre polowały na ryby, inne na mięczaki i organizmy żyjące przy dnie, ale największe formy – takie jak Prognathodon czy Thalassotitan – były prawdziwymi megadrapieżnikami.Ich czaszki kryły niezwykłe przystosowania. Oprócz potężnych zębów miały dodatkowe zęby na podniebieniu oraz ruchome połączenia w żuchwie, dzięki którym mogły bardzo szeroko otwierać paszczę i połykać duże fragmenty zdobyczy. Skamieniałości wskazują, że ich ofiarami mogły padać inne mozazaury, duże ryby, żółwie morskie czy plezjozaury.Jednym z najbardziej sugestywnych dowodów są zespoły nadtrawionych kości znalezionych w skałach kredowych Maroka. Ich stan wskazuje, że znajdowały się wcześniej w przewodzie pokarmowym wielkiego drapieżnika. To rzadki przykład sytuacji, gdy paleontolodzy mogą nie tylko zrekonstruować wygląd zwierzęcia, ale również zajrzeć niemal bezpośrednio do jego jadłospisu.Dlaczego jednak właśnie pod koniec kredy zarówno na lądach, jak i w morzach pojawiły się tak wielkie drapieżniki?Kluczem okazują się zmiany środowiska. W późnej kredzie poziom oceanów należał do najwyższych w ciągu ostatnich setek milionów lat. Znaczna część kontynentów była zalana płytkimi morzami – również duże obszary dzisiejszej Polski. Rozległe ekosystemy morskie sprzyjały ewolucji olbrzymich morskich drapieżników.Jednocześnie wzrost poziomu morza tworzył rozległe, żyzne równiny nadbrzeżne i obszary aluwialne. Bujna roślinność zapewniała pokarm wielkim roślinożercom, a ich obecność umożliwiała rozwój równie wielkich drapieżników. Tyranozaury i gigantyczne mozazaury nie pojawiły się więc przypadkiem – były efektem całego układu procesów geologicznych, klimatycznych i ekologicznych.#Paleontologia #Dinozaury #Tyranozaur #Mozazaur #Mozazaury #Kreda #EraDinozaurów #Megadrapieżniki #Prehistoria #Skamieniałości #Ewolucja #DanielTyborowski #Geologia #UniwersytetWarszawski #DzieńPaleontologa #Wszechnica

Wersję video obejrzycie na moim kanale YouTube.Eksperyment! Wykłade w formie podcastu, tak jak chcieliście. W tym odcinku omawiam trendy inwestycyjne, które moim zdaniem są wyraźne widoczne i długoterminowo ciężko z nimi dyskutować. Większym problem jest to czy da się na nich zarobić! Wykład został wygłoszony na Invest Cuffs w Krakowie, w marcu 2026. Mam nadzieję, że ta forma przypadnie Wam do gustu. Dzisiaj w odcinku 3 ważne lekcje:długoterminowe trendy inwestycyjne, które dzieją się na naszych oczachrewolucje, które już przegapiliśmybiznesowy "disruption" omówiony na przykładachJeśli wybieracie się na Invest Cuffs w Poznaniu, to możecie śmiało skorzystać z mojej zniżki - wystarczy wpisać w zakupie biletów "DORADCATV" i bilet będzie 10% taniej.Newsletter podcastu: Nic za darmo Extra Zajrzyj do księgarni: https://finansoweksiazki.pl/  

Wykład dr Piotra Nowakowskiego nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Czy istnieje idealny system wyborczy? Taki, który zawsze daje jednoznaczny wynik, respektuje preferencje wszystkich wyborców i nie pozwala, by pojawienie się trzeciego kandydata zmieniało relację między dwoma pozostałymi?Piotr Nowakowski pokazuje, że pytania o demokrację można analizować nie tylko z perspektywy politologii czy prawa, ale również matematyki. Punktem wyjścia są różne sposoby głosowania: wybór jednego kandydata, głosowanie aprobujące, tworzenie rankingów czy przyznawanie punktów. Każdy z tych systemów w inny sposób próbuje zamienić indywidualne preferencje wielu osób w jeden wspólny wynik.Głównym bohaterem wykładu jest twierdzenie Arrowa o niemożliwości – jedno z najważniejszych twierdzeń matematycznej teorii wyboru społecznego. Pokazuje ono, że przy co najmniej trzech alternatywach nie da się skonstruować systemu agregowania preferencji, który jednocześnie spełnia kilka pozornie bardzo rozsądnych warunków, a przy tym nie prowadzi do dyktatury.Jakie to warunki?Pierwszy to uniwersalność – system powinien potrafić rozstrzygnąć każdą możliwą konfigurację preferencji wyborców. Drugi to zasada Pareto: jeśli wszyscy wyborcy wolą kandydaturę A od B, wynik społeczny również powinien stawiać A wyżej niż B. Trzeci warunek to niezależność od nieistotnych alternatyw – relacja między A i B nie powinna zmieniać się wyłącznie dlatego, że zmieniła się ocena trzeciego kandydata C.Każdy z tych postulatów z osobna wydaje się naturalny. Problem pojawia się, gdy chcemy spełnić wszystkie jednocześnie.Na prostych przykładach z kandydatami i kolorami Piotr Nowakowski krok po kroku przeprowadza dowód twierdzenia Arrowa. Wprowadza pojęcie kandydata polaryzującego – takiego, którego każdy wyborca stawia albo na samym szczycie, albo na samym dole swojego rankingu – i pokazuje, że w systemie spełniającym przyjęte założenia taki kandydat również w wyniku społecznym musi znaleźć się na jednym ze skrajnych miejsc.Następnie pojawia się kluczowy element rozumowania: wyborca decydujący. Jeśli stopniowo zmieniamy preferencje kolejnych osób, musi istnieć moment, w którym jedna zmiana pojedynczego wyborcy przenosi daną alternatywę z ostatniego miejsca na pierwsze. Analiza konsekwencji tego faktu prowadzi do zaskakującego wniosku – ten sam wyborca okazuje się mieć decydujący wpływ także na relacje między pozostałymi alternatywami.Ostatecznie otrzymujemy wynik, który brzmi paradoksalnie: każdy system spełniający wszystkie przyjęte warunki musi być dyktaturą, czyli systemem, w którym społeczny ranking zawsze pokrywa się z preferencjami jednej osoby.Nie oznacza to oczywiście, że rzeczywiste demokracje są dyktaturami. W praktyce stosowane systemy wyborcze po prostu nie spełniają wszystkich założeń twierdzenia Arrowa. Jedne dopuszczają remisy, inne naruszają niezależność od dodatkowych kandydatów, jeszcze inne wprowadzają zupełnie inne sposoby przeliczania głosów.Wykład pokazuje więc coś znacznie ciekawszego niż „wadę demokracji”: matematyczne ograniczenie każdego sposobu zamiany indywidualnych preferencji w zbiorową decyzję.Czy pojawienie się trzeciego kandydata może zmienić wynik pojedynku dwóch pozostałych? Dlaczego rozsądne zasady głosowania mogą okazać się wzajemnie niezgodne? Co matematycy rozumieją przez „dyktaturę”? I czy istnieje system wyborczy pozbawiony wszystkich paradoksów?Zapraszamy na wykład Piotra Nowakowskiego o matematyce ukrytej za głosowaniem i zbiorowym podejmowaniem decyzji.dr Piotr Nowakowski - Katedra Funkcji Rzeczywistych, Wydział Matematyki i Informatyki, Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Łódzkiego#Matematyka #Demokracja #TwierdzenieArrowa #Wybory #SystemyWyborcze #TeoriaWyboruSpołecznego #KennethArrow #Głosowanie #Logika #MatematykaDyskretna #Nauka #DOKO2026 #UniwersytetWarszawski #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/

Wykład dr hab. Macieja Krajcarza w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Co można wyczytać z izotopów zapisanych w zębach i kościach wymarłych zwierząt? Czy da się na ich podstawie odtworzyć klimat, dietę, środowisko życia, a nawet określić, na jakie ofiary polowały plejstoceńskie drapieżniki?Dr hab. Maciej Krajcarz pokazuje paleontologię od strony laboratoryjnej - jako dziedzinę łączącą geologię, chemię, biologię i analizę ilościową. Bohaterami wykładu są stabilne izotopy tlenu, węgla i azotu, których proporcje zachowane w kopalnych tkankach kręgowców mogą być źródłem niezwykle szczegółowych informacji o środowisku sprzed dziesiątek i setek tysięcy lat.Na początku dowiadujemy się, czym właściwie są izotopy i dlaczego w paleoekologii szczególnie przydatne są izotopy stabilne. Ich skład może zachować się w szkliwie zębów czy kolagenie kostnym i tworzyć swoisty chemiczny zapis życia zwierzęcia.Izotopy tlenu pozwalają rekonstruować między innymi warunki klimatyczne. Przykładem są badania dwóch grup plejstoceńskich nosorożców występujących na terenie Polski: Stephanorhinus, kojarzonych z cieplejszymi i bardziej leśnymi środowiskami, oraz włochatych nosorożców Coelodonta, przystosowanych do znacznie chłodniejszych warunków.Impulsem do badań był niemal kompletny szkielet samicy nosorożca Stephanorhinus, odkryty podczas budowy drogi ekspresowej S3 w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego i nazwany „Stefanią”. Analiza szkliwa jej zębów oraz innych okazów wykazała wyraźne różnice klimatyczne między obiema grupami nosorożców. Na podstawie składu izotopowego można oszacować, że średnie temperatury środowiska ich życia różniły się nawet o około 4–5°C.Z kolei izotopy węgla pomagają odpowiedzieć na pytanie, co zwierzęta jadły i w jakim środowisku zdobywały pokarm. Badania pokazują, że nosorożce Stephanorhinus korzystały przede wszystkim ze środowisk leśnych, podczas gdy nosorożce włochate były znacznie silniej związane z otwartymi stepami i tundrostepami.Jeszcze więcej informacji można uzyskać, pobierając kolejne próbki wzdłuż rosnącego zęba. Ponieważ szkliwo tworzy się stopniowo, w jednym zębie może zostać zapisana historia zmian zachodzących w ciągu miesięcy, a nawet kilku lat życia zwierzęcia. W ten sposób możliwe jest badanie sezonowości klimatu i zmian diety pomiędzy poszczególnymi porami roku.Druga część wykładu poświęcona jest izotopom węgla i azotu w kolagenie kostnym. Pozwalają one rekonstruować sieci pokarmowe i określać miejsce danego gatunku w łańcuchu troficznym. Aby dobrze interpretować dane kopalne, badacze analizują również współczesne ekosystemy – na przykład dietę lisów i ich ofiar.Ta wiedza pozwala zajrzeć do jadłospisu plejstoceńskich drapieżników. Badania szczątków z Jaskini Perspektywicznej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej pokazują, że hieny jaskiniowe wcale nie były wyłącznie oportunistami żywiącymi się wszystkim, co udało im się znaleźć. Analizy izotopowe wskazują, że specjalizowały się przede wszystkim w dużych roślinożercach - zwłaszcza nosorożcach i mamutach.Inaczej wyglądała dieta lwów jaskiniowych. Mimo że były większymi drapieżnikami, ich podstawową zdobyczą okazują się renifery. Oznacza to, że lwy i hieny mogły funkcjonować w tym samym ekosystemie bez silnej konkurencji o pokarm, ponieważ polowały na inne grupy zwierząt.#Paleontologia #Paleoekologia #Izotopy #Czwartorzęd #Plejstocen #Megafauna #NosorożecWłochaty #Mamut #HienaJaskiniowa #LewJaskiniowy #NiedźwiedźJaskiniowy #Geologia #Biogeochemia #MaciejKrajcarz #UniwersytetWarszawski #DzieńPaleontologa #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Czy fotografia artystyczna musi być skomplikowana, a teksty kuratorskie hermetyczne? Jak obudzić w odbiorcach autentyczną ciekawość, by nie bał się wejść do galerii sztuki współczesnej? W najnowszym odcinku podcastu Fotopolis przenosimy się prosto do Sopotu, który po raz dwunasty staje się polską stolicą fotografii.Tym razem Monika Szewczyk-Wittek zaprosiła przed mikrofon wyjątkowe osobowości tegorocznej edycji festiwalu „W ramach Sopotu”: Bownik i Magda Hueckel opowiadają o nowych projektach, a Patrycja Tuchanowska o tym, co wyróżnia sopocki festiwal na tle innych wydarzeń fotograficznych w Polsce.To też rozmowa o przełamywaniu lęku przed galerią, o tym, skąd bierze się w odbiorcach strach przed powiedzeniem „nie rozumiem”, a także o tym, dlaczego w dyskusjach o fotografii zbyt często dominuje technika, a za rzadko rozmawia się o sile samego obrazu.Nadchodząca, dwunasta edycja międzynarodowego Festiwalu Fotografii „W Ramach Sopotu” odbędzie się w dniach 3–20 września pod hasłem „Granica”. Tegoroczna odsłona wydarzenia będzie wielowymiarową opowieścią o barierach – tych fizycznych, kulturowych i czysto wizualnych.Magdalena Hueckel Artystka wizualna, badaczka, autorka filmów, fotografka teatralna. Jej prace wystawiane były na ponad 40 indywidualnych i 60 zbiorowych wystawach w kraju i na świecie, znajdują się w kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz licznych kolekcjach prywatnych. Autorka albumów fotograficznych „Anima. Obrazy z Afryki 2005–2013” oraz „HUECKEL/TEATR”. Współpracuje z Tomaszem Śliwińskim przy realizacji filmów jako współreżyserka, autorka scenariuszy i art director. Prezeska i założycielka Polskiej Fundacji CCHS „Zdejmij Klątwę”. Absolwentka Wydziału Malarstwa i Grafiki gdańskiej ASP, doktorantka UKEN w Krakowie, stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Patrycja Tuchanowska-Ruszkiewicz Producentka Festiwalu Fotografii „W Ramach Sopotu” od początku jego istnienia. Absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego, Wydziału Zarządzania oraz Studium Kierowników Projektów Europejskich i Historii Sztuki. Główna specjalistka do spraw promocji w Urzędzie Miasta Sopotu. Prywatnie mama i flecistka.Bownik Artysta wizualny i fotograf. Wykładowca na Wydziale Operatorskim i Realizacji Telewizyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Autor nagradzanych książek: Disassembly (2013), Colours of Lost Time (2022). W praktyce artystycznej bazuje na fotografii wielkoformatowej, rozpracowuje konwencje wizualne obecne w historii kultury, archiwach i klasycznych przedstawieniach malarskich. Prace artysty znajdują się w kolekcji Muzeum Fotografii w Krakowie, Museum Huis Marseille w Amsterdamie, Fundacji Sztuki Polskiej ING, Biblioteki Narodowej, Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, Muzeum Współczesne Wrocław, Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Narodowego w Poznaniu i w zbiorach prywatnych.Nadchodząca, dwunasta edycja międzynarodowego Festiwalu Fotografii „W Ramach Sopotu” odbędzie się w dniach 3–20 września pod hasłem „Granica”. Tegoroczna odsłona wydarzenia będzie wielowymiarową opowieścią o barierach – tych fizycznych, kulturowych i czysto wizualnych. Szczegółowy harmonogram znajdziecie na wramachsopotu.plwww.fotopolis.pl/podcast

Wykład dr Moniki Paluch-Ferszt w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.] Promieniowanie jonizujące najczęściej kojarzy się z bombą atomową, katastrofami elektrowni jądrowych i zagrożeniem dla zdrowia. Tymczasem od chwili jego odkrycia naukowcy niemal natychmiast zaczęli szukać sposobów wykorzystania go w medycynie. Dziś promieniowanie pomaga diagnozować choroby, zaglądać do wnętrza ludzkiego ciała i precyzyjnie niszczyć komórki nowotworowe.Dr Monika Paluch-Ferszt opowiada, czym właściwie jest promieniowanie jonizujące, jakie są jego rodzaje i dlaczego jedne z nich można zatrzymać kartką papieru, podczas gdy przed innymi potrzebujemy znacznie solidniejszych osłon. Przede wszystkim jednak pokazuje niezwykłą drogę od pierwszych eksperymentów fizyków do współczesnej radiologii, medycyny nuklearnej i radioterapii.Historia zaczyna się w 1895 roku od Wilhelma Röntgena. Podczas eksperymentów z lampą próżniową fizyk zauważył tajemnicze promieniowanie, które potrafiło przenikać przez materię. Jednym z pierwszych i najsłynniejszych zdjęć rentgenowskich stała się fotografia dłoni jego żony z widocznymi kośćmi i pierścionkiem. Dziś wykonanie zdjęcia RTG wydaje się czymś zupełnie zwyczajnym, ale dla ludzi końca XIX wieku możliwość zobaczenia wnętrza żywego człowieka była czymś niemal niewyobrażalnym.Od tego momentu rozwój następował niezwykle szybko. Dr Paluch-Ferszt pokazuje, jak od pierwszych aparatów rentgenowskich doszliśmy do tomografii komputerowej. Wspomina również mało znany polski wątek tej historii – prace lekarza Karola Mayera, który już w 1914 roku wykonywał zdjęcia serca z różnych perspektyw, stosując rozwiązania przypominające późniejszą tomografię.Kolejnym krokiem była pozytonowa tomografia emisyjna, czyli PET. W tym przypadku źródło promieniowania znajduje się wewnątrz organizmu pacjenta – podawany jest odpowiedni radiofarmaceutyk, który pozwala obserwować procesy zachodzące w organizmie i między innymi lokalizować zmiany nowotworowe.Promieniowanie służy jednak nie tylko diagnozie. W wykładzie poznajemy także brachyterapię – metodę leczenia, w której źródło promieniowania umieszczane jest bardzo blisko guza lub bezpośrednio w jego obrębie – oraz teleradioterapię wykorzystującą nowoczesne akceleratory medyczne.Szczególne miejsce zajmuje leczenie nowotworów. Jak skierować odpowiednią dawkę promieniowania dokładnie tam, gdzie znajduje się guz, jednocześnie maksymalnie chroniąc zdrowe tkanki? Dr Paluch-Ferszt pokazuje, jak rozwój technologii pozwala coraz precyzyjniej planować napromienianie oraz dlaczego w tym procesie obok lekarzy, techników i pielęgniarek tak ważną rolę odgrywają fizycy medyczni.Poznajemy również hadronoterapię, w której do niszczenia komórek nowotworowych wykorzystuje się między innymi protony i cięższe jony. Ich właściwości pozwalają dostarczyć dużą część energii na ściśle określonej głębokości, dzięki czemu w wybranych przypadkach możliwe jest wyjątkowo precyzyjne napromienianie zmiany.Jak powstaje zdjęcie rentgenowskie? Czym różni się RTG od tomografii komputerowej i PET? Jak radioaktywność została wykorzystana do leczenia nowotworów? Na czym polega brachyterapia, radioterapia i hadronoterapia? I czym właściwie zajmuje się fizyk medyczny w szpitalu onkologicznym?Dr Monika Paluch-Ferszt pokazuje, że promieniowanie jonizujące – choć rzeczywiście może być niebezpieczne – przy odpowiednim wykorzystaniu stało się jednym z najważniejszych narzędzi współczesnej medycyny.#PromieniowanieJonizujące #Radioterapia #Radiologia #Medycyna #FizykaMedyczna #RTG #Rentgen #TomografiaKomputerowa #PET #Brachyterapia #Hadronoterapia #Protonoterapia #Nowotwory #Onkologia #Fizyka #MonikaPaluchFerszt #Nauka #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [11 sierpnia 2026 r.] Wydra, żuraw, batalion, niezwykłe formy skalne i orlik krzykliwy - w czwartej części cyklu o symbolach polskich parków narodowych Bartosz Popczyński zabiera nas do pięciu parków utworzonych w latach 90. XX wieku. Jak zwykle parkowe logotypy stają się punktem wyjścia do znacznie szerszej opowieści o krajobrazach, zwierzętach, roślinach i wyjątkowych przyrodniczych osobliwościach.Podróż rozpoczynamy w Drawieńskim Parku Narodowym, gdzie las przeplata się z rzekami i jeziorami, a symbolem parku jest wydra. Poznajemy między innymi niezwykłe Jezioro Czarne - jedno z nielicznych w Polsce jezior meromiktycznych, którego wody nie mieszają się całkowicie. Zaglądamy także do czystych rzek zamieszkiwanych przez liczne gatunki ryb i dowiadujemy się, dlaczego obecność wydry może wiele powiedzieć o jakości wodnego ekosystemu.Kolejnym przystankiem jest Poleski Park Narodowy - kraina bagien, torfowisk, podmokłych lasów i niezwykle bogatego świata ptaków. W jego logo widnieje żuraw, którego donośny klangor jest jednym z najbardziej charakterystycznych głosów polskiej przyrody. Bartosz Popczyński opowiada również o żółwiu błotnym, którego jaja są w parku aktywnie chronione, oraz o wodniczce, cietrzewiu i innych rzadkich mieszkańcach Polesia.Następnie trafiamy nad Biebrzę - do największego parku narodowego w Polsce i jednego z najważniejszych obszarów bagiennych w Europie. Wiosenne rozlewiska Biebrzy tworzą wyjątkowe warunki dla ptaków wodnych i błotnych. Symbolem parku jest batalion - niezwykły ptak siewkowy, którego samce w okresie godowym przybierają efektowne, bardzo zróżnicowane kryzy z piór. Dowiadujemy się również, dlaczego Biebrza była tak ważna dla przetrwania łosi w Polsce, czym są Biebrzańskie Sianokosy i jak wielkie znaczenie dla zachowania tutejszych siedlisk ma tradycyjne koszenie łąk.Z rozległych bagien przenosimy się w zupełnie inny krajobraz - do Parku Narodowego Gór Stołowych. Tutaj najważniejszymi bohaterami stają się fantastyczne formy skalne. Szczeliniec Wielki, Błędne Skały, Wielbłąd, Małpolud czy Kurza Stopka pokazują, jak niezwykłe kształty potrafią stworzyć procesy erozji. W logotypie parku odnajdziemy charakterystyczny masyw Szczelińca oraz skalną formę zwaną Wielbłądem. To także jeden z tych parków, w których sama wędrówka pomiędzy skałami staje się przyrodniczą przygodą.Ostatnim bohaterem wykładu jest Magurski Park Narodowy, obejmujący fragment Beskidu Niskiego i Puszczy Karpackiej. To jeden z najbardziej leśnych parków narodowych w Polsce, a zarazem miejsce znacznie mniej oblegane przez turystów niż Tatry czy Karkonosze. Można tu spotkać rysie, niedźwiedzie, a nawet łosie, jednak symbolem parku jest orlik krzykliwy. Właśnie w tym regionie występuje on szczególnie licznie i jest stosunkowo łatwy do zaobserwowania podczas wędrówki.Dlaczego wydra jest związana z czystą wodą? Co niezwykłego dzieje się w głębinach Jeziora Czarnego? Jak wygląda taniec batalionów? Dlaczego skała może zmienić się z „Dzika” w „Małpoluda”? I gdzie w Polsce najlepiej wypatrywać orlika krzykliwego?Zapraszamy na czwartą część opowieści o symbolach polskich parków narodowych.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.#Wszechnica #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ParkiNarodowe #SymboleParkówNarodowych #Przyroda #DrawieńskiParkNarodowy #PoleskiParkNarodowy #BiebrzańskiParkNarodowy #ParkNarodowyGórStołowych #MagurskiParkNarodowy #Wydra #Żuraw #Batalion #OrlikKrzykliwy #OchronaPrzyrodyZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Proposed new exchange-control rules could cripple SA's crypto industry, undermine self-custody and push transactions offshore, warns MoneyBadger CEO Carel van Wyk. Moneyweb Crypto news articles

Wykład prof. dr hab. Ireneusza Wałaszczyka w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Jak geolodzy określają wiek skał i skamieniałości? Czy warstwy powstałe miliony lat temu można uporządkować z dokładnością do kilkudziesięciu, a czasem nawet kilku tysięcy lat? I dlaczego piękna skamieniałość pozbawiona informacji o miejscu znalezienia traci dużą część swojej wartości naukowej?Prof. Ireneusz Wałaszczyk opowiada o zintegrowanej stratygrafii, czyli współczesnym sposobie odczytywania czasu zapisanego w skałach. Dzisiejsza chronostratygrafia nie opiera się na jednej metodzie. Łączy dane pochodzące ze skamieniałości, składu chemicznego skał, zmian izotopowych, właściwości magnetycznych oraz cyklicznych procesów zachodzących w historii Ziemi.Punktem wyjścia jest klasyczna „triada stratygraficzna”. Litostratygrafia opisuje i porządkuje występujące w danym miejscu ciała skalne. Biostratygrafia dzieli zapis geologiczny na podstawie obecnych w nim skamieniałości i zespołów organizmów. Chronostratygrafia pozwala natomiast ustalić czas powstawania kolejnych warstw oraz korelować skały pochodzące z odległych części świata.Dlaczego kontekst znalezienia skamieniałości jest tak ważny? Nawet wyjątkowo dobrze zachowany okaz kupiony bez informacji o warstwie i stanowisku może cieszyć oko, ale ma ograniczoną wartość dla badań ewolucji i historii środowiska. Dopiero dokładne osadzenie go w profilu skalnym pozwala wykorzystać go jako źródło informacji o przeszłości.Prowadzący pokazuje, jak zbudowana jest międzynarodowa tabela chronostratygraficzna, porządkująca zapis geologiczny na eratemy, systemy, oddziały i piętra. Jej tworzenie koordynuje Międzynarodowa Komisja Stratygraficzna, skupiająca badaczy z całego świata.Jak wyznacza się granice jednostek geologicznych? Dolna granica piętra jest definiowana w starannie wybranym profilu skalnym, a miejsce to oznacza się symbolem nazywanym „złotym gwoździem”. Nie jest to jednak umowny punkt ustalony wyłącznie na podstawie wieku liczbowego. Musi być możliwy do rozpoznania i porównania w skałach występujących w różnych częściach świata.Prof. Ireneusz Wałaszczyk przedstawia rozwój metod stratygraficznych na przykładzie granicy turonu i koniaku, dwóch pięter późnej kredy. Początkowo opierano się głównie na pojedynczych grupach skamieniałości, a rozdzielczość datowania sięgała około miliona lat.Włączenie do badań kolejnych organizmów – między innymi inoceramów, amonitów, otwornic i dinocyst – pozwoliło zejść do rozdzielczości około 100 tysięcy lat. Każda grupa dostarczała własnego zapisu, a ich zestawienie umożliwiało coraz dokładniejsze korelowanie profili.Kolejnym przełomem stała się chemostratygrafia. Badania zmian proporcji izotopów węgla wykazały, że charakterystyczne trendy można odnaleźć zarówno w osadach oceanicznych, jak i kontynentalnych. Dzięki temu możliwe stało się porównywanie skał z Europy, Ameryki Północnej i obszaru Pacyfiku.Do tego dochodzą badania cyklostratygraficzne i magnetostratygraficzne, wykorzystujące między innymi powtarzalne zmiany właściwości skał. Gdy dane biologiczne, chemiczne i fizyczne zostają nałożone na siebie, powstaje zintegrowany system pozwalający odczytywać geologiczną przeszłość z niezwykłą dokładnością.Prof. dr hab. Ireneusz Wałaszczyk – geolog i paleontolog związany z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizujący się między innymi w stratygrafii i badaniach skał kredowych.#stratygrafia #chronostratygrafia #czasgeologiczny #geologia #paleontologia #skamieniałości #biostratygrafia #chemostratygrafia #cyklostratygrafia #kreda #historiaZiemi #DzieńPaleontologa #WydziałGeologiiUW #IreneuszWałaszczyk #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład dr Ewy Malinowskiej nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Czy jelita naprawdę są „drugim mózgiem”? Jak skład mikrobioty wpływa na nastrój, pamięć i podejmowanie decyzji? I czy odpowiednia dieta może wspierać zdrowie psychiczne oraz zmniejszać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych?Dr Ewa Malinowska wyjaśnia, w jaki sposób układ pokarmowy komunikuje się z mózgiem. Pokazuje, że zależność ta działa w obie strony: stan jelit może wpływać na nasze samopoczucie i funkcjonowanie poznawcze, a stres, emocje i aktywność układu nerwowego oddziałują na pracę przewodu pokarmowego.Wykład porządkuje wiedzę na temat osi mózg–jelita i oddziela wyniki badań naukowych od uproszczeń oraz pseudonaukowych teorii popularnych w internecie. Prowadząca omawia rolę jelitowego układu nerwowego, nerwu błędnego, mikrobioty oraz substancji sygnałowych, które uczestniczą w przekazywaniu informacji między jelitami a ośrodkowym układem nerwowym.Jak jelita mogą oddziaływać na korę przedczołową, układ limbiczny, ciało migdałowate i hipokamp? Dr Ewa Malinowska przypomina funkcje struktur odpowiadających między innymi za podejmowanie decyzji, kontrolę emocji, odczuwanie lęku, uczenie się i pamięć.Szczególne miejsce zajmuje mikrobiota jelitowa – zbiorowisko bakterii i innych mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy. Badania prowadzone na zwierzętach i ludziach wskazują, że jej skład może mieć znaczenie dla nastroju, reakcji na stres, apetytu, a nawet wyborów żywieniowych.Czy bakterie jelitowe mogą wpływać na to, po jakie jedzenie sięgamy? Wykład pokazuje, że dieta bogata w cukry proste, tłuszcze nasycone i wysoko przetworzone produkty może sprzyjać niekorzystnym zmianom mikrobioty oraz zaburzać mechanizmy kontrolujące głód i sytość.Prowadząca omawia także wpływ nadmiaru cukrów prostych na mózg, zwłaszcza na hipokamp, który odgrywa ważną rolę w procesach pamięci. Wyjaśnia, dlaczego zjedzenie owocu nie działa na organizm tak samo jak wypicie dużej ilości słodzonego napoju lub soku.Ważnym tematem są probiotyki i prebiotyki. Czym się różnią? Czy zawsze warto przyjmować je w postaci suplementów? Jakie znaczenie mają jogurty z żywymi kulturami bakterii, kefiry, kiszonki, produkty fermentowane, owies, rośliny strączkowe, cebula i czosnek?Dr Ewa Malinowska przybliża również dietę MIND, łączącą elementy diety śródziemnomorskiej i sposobu żywienia wspierającego układ krążenia. Jej podstawą są między innymi warzywa, owoce jagodowe, pełne ziarna, orzechy, ryby, oliwa i rośliny strączkowe. Ograniczać należy natomiast żywność wysoko przetworzoną, słodycze, potrawy głęboko smażone, fast food oraz nadmiar tłuszczów nasyconych.Czy dieta może zapobiegać demencji? Prowadząca podkreśla, że nie daje ona gwarancji uniknięcia choroby, ale może wspierać zdrowie mózgu, zmniejszać stany zapalne i opóźniać pojawienie się niektórych problemów neurologicznych. Równie ważne są aktywność fizyczna, sen, relacje społeczne i ograniczanie przewlekłego stresu.Wykład nie proponuje cudownej diety ani jednego produktu, który natychmiast poprawi pamięć i samopoczucie. Pokazuje natomiast, że codzienne nawyki żywieniowe rzeczywiście wpływają na pracę mózgu, a najlepsze efekty przynosi długofalowa, różnorodna i możliwie mało przetworzona dieta.Dr Ewa Malinowska – neuropsycholożka i wykładowczyni na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Katedrą Neuropsychologii i Pracownią Neuropsychologii Klinicznej. Zajmuje się między innymi ekologiczną diagnozą i rehabilitacją funkcji wykonawczych u dzieci i dorosłych.#MózgOdKuchni #mózg #jelita #mikrobiota #ośMózgJelita #neuropsychologia #dietaMIND #zdrowiepsychiczne #pamięć #probiotyki #prebiotyki #odżywianie #DOKO #UniwersytetWarszawski #EwaMalinowska #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Police have seized 100 firearms and ammunition from a Soweto security company for failing to comply with the Firearms Control Act. The seizure was carried out by SAPS members under Operation Buyisa during a compliance inspection on Saturday. Lt Col Amanda van Wyk

Wykład prof. dr hab. Mikołaja K. Zapalskiego w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Dlaczego Maroko jest jednym z najciekawszych miejsc na świecie dla paleontologów? Co można odczytać ze skał odsłoniętych na pustyni? I jak wygląda praca badacza, który próbuje zrekonstruować morskie ekosystemy sprzed setek milionów lat?Prof. Mikołaj Zapalski zabiera słuchaczy do marokańskiego Antyatlasu – regionu zbudowanego głównie ze skał paleozoicznych i prekambryjskich. Suchy, niemal pozbawiony roślinności krajobraz pozwala śledzić warstwy skalne na bardzo dużych odległościach. Skamieniałości są często doskonale wypreparowane przez pustynne wietrzenie, dzięki czemu można zobaczyć nawet najdrobniejsze szczegóły ich budowy.Prowadzący opowiada o geologii Maroka, pracy terenowej oraz niezwykłym lokalnym rynku skamieniałości. Szczególną popularnością cieszą się trylobity, choć kompletne okazy należą do rzadkości. Wiele sprzedawanych egzemplarzy jest składanych z fragmentów różnych osobników, a czasem nawet różnych gatunków.Jednym z najważniejszych paleontologicznych stanowisk w Maroku jest Fezouata, położona w okolicach Zagory. Odkryto tam wyjątkowo zachowane skamieniałości sprzed około 480 milionów lat, pochodzące z ordowiku. Oprócz zmineralizowanych szkieletów zachowały się także delikatne części organizmów, między innymi odnóża i czułki, które zwykle nie ulegają fosylizacji.Główna część wykładu dotyczy jednak dewonu i dawnych raf koralowych. Prof. Mikołaj Zapalski pokazuje pozostałości rafy, która rozwijała się w ciepłym morzu u wybrzeży Gondwany. Na jej zboczach znaleziono płaskie i listkowate kolonie koralowców, przypominające formy występujące współcześnie w miejscach, do których dociera niewiele światła.Dlaczego koralowce żyjące głębiej przybierają płaski kształt? Wiele współczesnych gatunków pozostaje w symbiozie z glonami, które dzięki fotosyntezie dostarczają im część pożywienia. Im mniej światła dociera do dna, tym większą powierzchnię muszą tworzyć kolonie, aby je skutecznie wychwytywać.Na tej podstawie badacze zrekonstruowali pierwszy rozpoznany paleozoiczny ekosystem mezofotyczny z Gondwany. Płaskie koralowce żyły na większej głębokości, w sąsiedztwie głównej części rafy. Ich zmienny kształt może świadczyć o okresowych zmianach przejrzystości wody powodowanych przez sztormy i przemieszczanie osadu.Wykład wyjaśnia także pojęcie ewolucji konwergentnej. Paleozoiczne koralowce nie były blisko spokrewnione ze współczesnymi, a mimo to w podobnych warunkach środowiskowych wykształciły zbliżone formy. To przykład sytuacji, w której środowisko prowadzi odległe grupy organizmów do podobnych rozwiązań.Kolejnym miejscem badań jest Hamar Laghdad, słynące z dewońskich kopców mułowych. Powstały one w związku z podmorskim wulkanizmem i przepływem zmineralizowanych wód. Środowisko to przyciągało liczne organizmy, dlatego skały zawierają ogromne nagromadzenia trylobitów, koralowców, ramienionogów i liliowców.Prof. dr hab. Mikołaj Zapalski – paleontolog i profesor nauk o Ziemi i środowisku, związany z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w badaniach paleozoicznych koralowców, dawnych raf i fotosymbiozy. Odkrywał jedne z najstarszych znanych ekosystemów raf mezofotycznych, między innymi w Górach Świętokrzyskich i na Gotlandii. Laureat nagród naukowych Polskiej Akademii Nauk, redaktor czasopism „PLOS One” i „Scientific Reports”, a także popularyzator wiedzy geologicznej i biologicznej.#paleontologia #Maroko #skamieniałości #koralowce #rafykoralowe #dewon #ordowik #trylobity #liliowce #Antyatlas #Gondwana #ewolucjakonwergentna #WydziałGeologiiUW #MikołajZapalski #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [4 sierpnia 2026 r.] Co łączy bielika, mewę srebrzystą, rysia, konika polskiego, salamandrę plamistą i bobra? Wszystkie te zwierzęta stały się symbolami polskich parków narodowych. W trzeciej części wakacyjnego cyklu Bartosz Popczyński zabiera nas do parków utworzonych w Polsce w latach 60., 70. i 80. XX wieku.Tym razem odwiedzamy sześć parków narodowych: Woliński, Słowiński, Bieszczadzki, Roztoczański, Gorczański i Wigierski. Przyglądamy się ich logotypom, ale przede wszystkim poznajemy przyrodę, krajobrazy i gatunki, które zdecydowały o wyjątkowości każdego z tych miejsc.Wędrówkę rozpoczynamy w Wolińskim Parku Narodowym, utworzonym w 1960 roku. To miejsce niezwykłych klifów, lasów bukowych oraz delty Świny z archipelagiem bagnistych wysp. Symbolem parku jest bielik – jeden z największych ptaków Europy, którego rozpiętość skrzydeł może przekraczać dwa metry. Bartosz Popczyński opowiada także o sukcesie ochrony tego gatunku w Polsce oraz o tym, dlaczego w wielu językach bielik nazywany jest „orłem morskim”.Kolejnym przystankiem jest Słowiński Park Narodowy. Jego najbardziej charakterystycznym elementem są ruchome wydmy, ale park chroni również jeziora przybrzeżne, torfowiska, bagna, łąki, bory i lasy. Dowiadujemy się, w jaki sposób wiatr przesuwa ogromne masy piasku i jak szybko potrafią wędrować wydmy. W logo parku znalazła się mewa srebrzysta - ptak nierozerwalnie kojarzący się z nadmorskim krajobrazem.Z Bałtyku przenosimy się na drugi kraniec Polski - do Bieszczadzkiego Parku Narodowego. To kraina Puszczy Karpackiej, górskich lasów i charakterystycznych połonin. Symbolem parku jest ryś – niezwykle skryty drapieżnik, którego nawet doświadczeni przyrodnicy mogą przez lata nie spotkać w naturze. Jak żyje ryś, gdzie występuje i dlaczego tak trudno dostrzec choćby ślady jego obecności?Roztoczański Park Narodowy wyróżnia się wyjątkowo dużym udziałem lasów. Rosną tu między innymi buczyny karpackie, bory jodłowe oraz rzadkie świetliste dąbrowy. Symbolem parku jest konik polski - niewielki, wytrzymały i odporny koń, którego historia ochrony jest ściśle związana z Roztoczem i okolicami Zwierzyńca. W wykładzie poznajemy także jego charakterystyczne cechy i dowiadujemy się, dlaczego właśnie ten gatunek stał się wizytówką parku.Następnie trafiamy do Gorczańskiego Parku Narodowego, chroniącego pozostałości Puszczy Karpackiej. Można tu spotkać między innymi wilki, rysie, żbiki, a okresowo również niedźwiedzie. Jednak symbolem parku jest znacznie mniejsze zwierzę - salamandra plamista. Bartosz Popczyński wyjaśnia, skąd wzięła się jej dawna nazwa „jaszczur ognisty”, czym salamandra różni się od innych krajowych płazów oraz dlaczego charakterystyczne żółto-czarne ubarwienie jest dla niej tak skuteczną ochroną.Ostatnim bohaterem spotkania jest Wigierski Park Narodowy, utworzony w 1989 roku. To niezwykła mozaika jezior, rzek, bagien i lasów, obejmująca między innymi jezioro Wigry i fragment Czarnej Hańczy. Poznajemy charakterystyczne dla tego terenu niewielkie zbiorniki zwane sucharami oraz dowiadujemy się, jak ważną rolę w historii ochrony przyrody tego regionu odegrały bobry. To właśnie bóbr stał się symbolem Wigierskiego Parku Narodowego - gatunek, który jeszcze w XX wieku był w Polsce bliski całkowitego wyginięcia, a dziś występuje w wielu częściach kraju.Czy bielik rzeczywiście jest orłem? Dlaczego wydmy potrafią „wędrować”? Czy ryś może mieszkać blisko dużego miasta? Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.#Wszechnica #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ParkiNarodowe #Przyroda #WolińskiParkNarodowy #SłowińskiParkNarodowy #BieszczadzkiParkNarodowy #RoztoczańskiParkNarodowy #GorczańskiParkNarodowy #WigierskiParkNarodowy #Bielik #Ryś #Bóbr #SalamandraPlamista #KonikPolski #Edukacja

A 16-year-old boy has been arrested in Malmesbury in the Western Cape for accessing, possession, facilitation and downloading of child sexual abuse material following a partnership between the SAPS and international law enforcement agencies. South African Police Service Spokesperson, Lt-Col Amanda van Wyk has more. Sakina Kamwendo spoke to an Associate and Legal Consultant at The Digital Law Company , Monet du Plessis

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [29 lipca 2026 r.] Wakacje to doskonały czas na poznawanie najcenniejszych przyrodniczo miejsc w Polsce. W drugiej części opowieści o symbolach polskich parków narodowych Bartosz Popczyński przygląda się parkom utworzonym w latach 50. XX wieku. Co przedstawiają ich logotypy i dlaczego wybrano właśnie te zwierzęta, rośliny i krajobrazy?Podczas wykładu odwiedzamy pięć parków narodowych: Tatrzański, Ojcowski, Wielkopolski, Kampinoski i Karkonoski. Każdy z nich chroni zupełnie inne środowisko i każdy ma swoją charakterystyczną przyrodniczą wizytówkę.Symbolem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest kozica - wyjątkowo dobrze przystosowana do życia na stromych, skalistych zboczach. Bartosz Popczyński opowiada między innymi o jej niezwykłej zwinności, liczebności w polskiej i słowackiej części Tatr oraz o tym, dlaczego właśnie kozica, a nie choćby niedźwiedź, znalazła się w logo parku. Przy okazji poznajemy Tatry jako jedyny w Polsce obszar o typowo alpejskim charakterze oraz dowiadujemy się, który szczyt jest najwyższym wzniesieniem znajdującym się w całości na terytorium Polski.Następnie przenosimy się do Ojcowskiego Parku Narodowego - najmniejszego parku narodowego w Polsce. Jego symbolem jest nietoperz, a dokładniej podkowiec mały. Nie bez powodu: na terenie parku stwierdzono występowanie aż 21 spośród 28 gatunków nietoperzy żyjących w Polsce. Sprzyjają im liczne jaskinie, szczeliny skalne i inne schronienia charakterystyczne dla jurajskiego krajobrazu krasowego Doliny Prądnika.Wielkopolski Park Narodowy reprezentuje puszczyk - najliczniejsza sowa występująca w Polsce i Europie. Sam park jest natomiast prawdziwym muzeum krajobrazu polodowcowego. Znajdziemy tu moreny, ozy, drumliny, głazy narzutowe oraz liczne jeziora, w tym malownicze Jezioro Góreckie i jezioro Kociołek.Symbolem Kampinoskiego Parku Narodowego jest łoś. Podwarszawska Puszcza Kampinoska to jeden z najważniejszych obszarów występowania tego gatunku w Polsce, choć jeszcze w XIX wieku łosie zostały stąd całkowicie wytępione. Ich ponowne wprowadzanie rozpoczęto w latach 50. XX wieku. Park wyróżnia się także znakomicie zachowanymi wydmami śródlądowymi oraz rozległymi terenami bagiennymi. Bartosz Popczyński przypomina również o niezwykle ważnej historii Puszczy Kampinoskiej - od powstań narodowych po wydarzenia II wojny światowej i Powstania Warszawskiego.Ostatnim przystankiem są Karkonosze. W logo Karkonoskiego Parku Narodowego odnajdziemy aż trzy charakterystyczne elementy: Śnieżkę, dzwonek karkonoski oraz goryczkę trojeściową. Śnieżka jest najwyższym szczytem Karkonoszy i jednym z najbardziej wietrznych miejsc w Polsce, natomiast dzwonek karkonoski to endemit, którego naturalne stanowiska należą do prawdziwych przyrodniczych osobliwości tego regionu.Dlaczego symbole parków narodowych są czymś więcej niż tylko elementem graficznym? Jak opowiadają o charakterze chronionego miejsca? I czego możemy dowiedzieć się o polskiej przyrodzie, przyglądając się samym logotypom?Zapraszamy na drugą część wakacyjnej wędrówki po polskich parkach narodowych.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.#Wszechnica #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ParkiNarodowe #Przyroda #TatrzańskiParkNarodowy #OjcowskiParkNarodowy #WielkopolskiParkNarodowy #KampinoskiParkNarodowy #KarkonoskiParkNarodowy #Tatry #Karkonosze #Kozica #Nietoperze #Łoś #Puszczyk #EdukacjaPrzyrodniczaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

To unpack what the General Mining Laws Amendment Bill actually proposes, whether R100 million fines and 30-year sentences will make a meaningful difference, and what needs to happen beyond simply changing the law, Africa Melane speaks to David van Wyk, Lead Researcher on Mining at the Benchmarks Foundation. Presenter John Maytham is an actor and author-turned-talk radio veteran and seasoned journalist. His show serves a round-up of local and international news coupled with the latest in business, sport, traffic and weather. The host’s eclectic interests mean the program often surprises the audience with intriguing book reviews and inspiring interviews profiling artists. A daily highlight is Rapid Fire, just after 5:30pm. CapeTalk fans call in, to stump the presenter with their general knowledge questions. Another firm favourite is the humorous Thursday crossing with award-winning journalist Rebecca Davis, called “Plan B”. Thank you for listening to a podcast from Afternoon Drive with John Maytham Listen live on Primedia+ weekdays from 15:00 and 18:00 (SA Time) to Afternoon Drive with John Maytham broadcast on CapeTalk https://buff.ly/NnFM3Nk For more from the show go to https://buff.ly/BSFy4Cn or find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/n8nWt4x Subscribe to the CapeTalk Daily and Weekly Newsletters https://buff.ly/sbvVZD5 Follow us on social media: CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalk567 See omnystudio.com/listener for privacy information.

Two foreign nationals have been arrested in Brackenfell for the alleged possession of abalone without documentation. Police say an intelligence-driven operation led members of the Kuilsrivier Stock Theft and Endangered Species Unit and Maitland Flying Squad to a storage facility in Brackenfell Industrial. They seized 9,439 units of dried abalone, with the value yet to be determined, as well as two vehicles. The suspects, a 49-year-old Chinese national and a 36-year-old Tanzanian national, are due to appear in the Kuilsrivier Magistrates’ Court . Captain Frederick C. van Wyk explains

Wykład dr hab. Aleksandry Sentkowskiej w ramach w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Kawa, herbata, sok, a może kieliszek czerwonego wina? Który z popularnych napojów zawiera najwięcej związków pomagających neutralizować wolne rodniki? I czy rzeczywiście możemy w ten sposób choć trochę spowolnić procesy starzenia?Dr hab. Aleksandra Sentkowska opowiada o stresie oksydacyjnym, antyoksydantach i związkach polifenolowych obecnych w codziennej diecie. Wyjaśnia, jak powstają wolne rodniki, dlaczego ich nadmiar może szkodzić organizmowi oraz w jaki sposób próbujemy je neutralizować.Wolne rodniki powstają naturalnie, między innymi podczas oddychania. Problem zaczyna się wtedy, gdy organizm nie nadąża z ich usuwaniem. Dochodzi wówczas do zaburzenia równowagi określanego jako stres oksydacyjny, który może przyczyniać się do uszkadzania komórek i pogarszania kondycji organizmu.Jedną z najważniejszych grup naturalnych antyoksydantów są polifenole – związki pochodzenia roślinnego obecne między innymi w owocach, warzywach, herbacie, kawie, gorzkiej czekoladzie i winie. Wykład pokazuje, że ich zawartość zależy nie tylko od rodzaju produktu, ale także od odmiany rośliny, miejsca uprawy, sposobu przetwarzania i przygotowania napoju.Która herbata ma największe właściwości antyoksydacyjne? Prowadząca porównuje herbatę białą, zieloną, czarną, aromatyzowaną, owocową i ziołową. Wyjaśnia, jak fermentacja i inne procesy technologiczne wpływają na zawartość polifenoli. Zwraca także uwagę na znaczenie jakości wody używanej do parzenia.Wśród badanych naparów bardzo dobrze wypadają herbaty białe i zielone, bogate w katechiny. Słabsze właściwości mają natomiast niektóre herbaty owocowe i ziołowe. Nie oznacza to jednak, że każda biała lub zielona herbata będzie identyczna – znaczenie mają zarówno surowiec, jak i sposób jego obróbki.Osobną część wykładu poświęcono kawie. Dr hab. Aleksandra Sentkowska omawia znaczenie kwasu chlorogenowego, porównuje arabikę z robustą oraz pokazuje, jak palenie, pozbawianie kofeiny i inne procesy mogą zmieniać właściwości ziaren. Okazuje się, że bardziej cierpka robusta może zawierać więcej związków polifenolowych niż popularniejsza arabika.Czy czerwone wino rzeczywiście jest „zdrowsze” od białego? Prowadząca wyjaśnia, jak sposób produkcji, odmiana winogron, rocznik, gleba i liczba słonecznych dni wpływają na profil polifenolowy napoju. Podobne różnice można zauważyć w sokach owocowych, przy czym najwięcej cennych związków zachowują zwykle soki świeżo wyciśnięte i jak najmniej przetworzone.Uczestnicy spotkania przeprowadzają również prosty eksperyment z wykorzystaniem modelowego wolnego rodnika DPPH. Zmiana barwy roztworu pozwala porównać zdolność różnych napojów do neutralizowania wolnych rodników i sprawdzić, jak teoria wygląda w praktyce.Czy istnieje więc idealny napój odmładzający? Wykład nie daje jednej cudownej recepty. Pokazuje natomiast, że warto zwracać uwagę na skład i sposób przygotowania tego, co pijemy. Jednocześnie prowadząca przypomina, że nie trzeba zawsze wybierać produktu o najwyższej zdolności antyoksydacyjnej – czasem równie ważne są smak, przyjemność i chwila odpoczynku.Dr hab. Aleksandra Sentkowska – chemiczka związana ze Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego.Wykład odbył się w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego.#antyoksydanty #polifenole #wolnerodniki #stresoksydacyjny #herbata #kawa #wino #soki #chemia #zdrowie #starzenie #DOKO #UniwersytetWarszawski #AleksandraSentkowska #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Każdy z nas żyje w rzeczywistości zbudowanej z doświadczeń, przekonań i własnego sposobu interpretowania świata. Problem pojawia się wtedy, gdy swoją perspektywę uznajemy za jedynie słuszną, a odmienny punkt widzenia traktujemy jako zagrożenie. Jak wyjść z tej pułapki?

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Pierwszą część naszej rozmowy o encyklice Leona XIV rozpoczynamy od omówienia  sposobu zaprezentowania encykliki; następnie dużo czasu poświęcamy jej tytułowi, a właściwie pierwszym pięciu słowom; potem przyglądamy się pierwszym dwóm rozdziałom, które tworzą spójny wykład katolickiej nauki społecznej. Wykład ten jest oparty na trzech filarach, spośród których najwięcej uwagi poświęcamy idei godności ludzkiej. Dopiero trzeci rozdział encykliki podejmuje temat AI. Leon dobrze diagnozuje niebezpieczeństwo „władzy cyfrowej”, ale nie unika pewnego rodzaju antropomorfizowania model językowych. Kolejnym ważnym tematem, obecnym w całej encyklice jest kwestia prawdy. Leon  opisuje proces  rozmywania samej idei prawdy poprzez symulowanie interakcji międzyosobowej oraz jako efekt modelowania komunikacji masowej za pomocą algorytmów.    Leon XIV, Magnifica humanitas, sztuczna inteligencja, prawda, godność, katolicka nauka społeczna: https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html Dignitas infinita: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20240402_dignitas-infinita_pl.htmlJean  Baudrillard, „Symulakry i symulacja”, wyd. francuskie: 1981; wydanie polskie: przekład Sławomir Królak, wyd. Sic!,  Warszawa 2005. Wspominany podkast:#61 Teologia jako „silna myśl” (Słomka & Strzelczyk)

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [21 lipca 2026 r.] Dlaczego symbolem Białowieskiego Parku Narodowego jest żubr? Skąd w logotypie Świętokrzyskiego Parku Narodowego wziął się jeleń z krzyżem między rogami? Jakie góry, rzeki, zwierzęta i rośliny przedstawiono w znakach polskich parków narodowych?Bartosz Popczyński rozpoczyna wakacyjny cykl poświęcony symbolom wszystkich 23 parków narodowych w Polsce. Każdy z ich logotypów opowiada historię konkretnego miejsca - jego krajobrazu, przyrody, charakterystycznych gatunków, a czasem również związanych z nim legend.Pierwsza część cyklu rozpoczyna się od krótkiego wprowadzenia do systemu ochrony przyrody w Polsce. Prelegent wyjaśnia, czym jest park narodowy, jakie warunki musi spełnić chroniony obszar oraz czym ochrona ścisła różni się od czynnej i krajobrazowej. Przybliża także najważniejsze dane dotyczące polskich parków: ich wielkość, stopień zalesienia i popularność wśród turystów.W dalszej części poznajemy symbole czterech parków narodowych.Pieniński Park Narodowy reprezentują Trzy Korony oraz płynący u ich podnóża Dunajec. Bartosz Popczyński opowiada o charakterystycznym masywie górskim, przełomie Dunajca i spływach flisackich. Wspomina również słynną, liczącą około 500 lat sosnę rosnącą pod szczytem Sokolicy, która stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów Pienin.Białowieski Park Narodowy symbolizuje głowa żubra. Wykład przybliża historię największego lądowego ssaka Europy oraz działania, dzięki którym udało się uratować ten gatunek przed całkowitym wyginięciem. Poznajemy również niezwykłość Puszczy Białowieskiej – lasu o wyjątkowym stopniu naturalności, pełnego starych drzew, martwego drewna i gatunków niespotykanych w większości europejskich lasów.Świętokrzyski Park Narodowy ma w swoim logotypie jelenia z krzyżem pomiędzy rogami. Symbol nawiązuje do legendy o węgierskim królewiczu Emeryku, któremu podczas polowania miał ukazać się niezwykły jeleń. Prelegent opowiada także o Łysicy i Łysej Górze, świętokrzyskich gołoborzach, lasach jodłowo-bukowych oraz jednej z najwyższych jodeł rosnących w Polsce.W znaku Babiogórskiego Parku Narodowego widzimy charakterystyczny masyw Babiej Góry i jej dwa wierzchołki, a także okrzyn jeleni – niezwykle rzadką roślinę występującą w Polsce tylko na kilku stanowiskach. Wykład przybliża również piętrowy układ roślinności Babiej Góry, jej najwyższy szczyt – Diablak – oraz gatunki charakterystyczne dla tego wyjątkowego obszaru.Z wykładu dowiemy się między innymi:– ile parków narodowych znajduje się w Polsce,– który z nich jest największy, a który najmniejszy,– jakie parki odwiedza najwięcej turystów,– co przedstawiają symbole najstarszych polskich parków narodowych,– jak uratowano żubra przed wyginięciem,– dlaczego sosna na Sokolicy jest tak wyjątkowa,– skąd wzięła się legenda o świętokrzyskim jeleniu,– czym są gołoborza,– jaka rzadka roślina znajduje się w logo Babiogórskiego Parku Narodowego.Bartosz Popczyński dzieli się również własnym doświadczeniem z podróży po Polsce. Wszystkie 23 parki narodowe odwiedził podczas wypraw rowerowych, pokonując łącznie około 5500 kilometrów.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq #ParkiNarodowe #SymboleParkówNarodowych #BartoszPopczyński #Przyroda #PolskaPrzyroda #PienińskiParkNarodowy #BiałowieskiParkNarodowy #ŚwiętokrzyskiParkNarodowy #BabiogórskiParkNarodowy #Żubr #BabiaGóra #Pieniny #PuszczaBiałowieska #GóryŚwiętokrzyskie #EdukacjaPrzyrodnicza #SpotkaniaZPrzyrodą #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://wszechnica.org.pl/

South Africa's diamond industry is facing a major turning point after De Beers announced a two-year suspension of production at its flagship Venetia mine in Limpopo. On The Insight, mining expert David van Wyk unpacks the factors driving the decision, from weakening global demand and the rise of lab-grown diamonds to the broader implications for jobs, mining communities and the future of South Africa's mining sector

Die polisie het die afgelope 14 dae 8 896 immigrante landswyd in hegtenis geneem vir oortreding van die Immigrasiewet in 'n versterkte poging om die wet af te dwing. Van hierdie individue staar ook bykomende klagte in die gesig. Dit sluit in ernstige en geweldsmisdaad, insluitend moord, verkragting en die besit van 'n onwettige vuurwapen. In Gauteng alleen is meer as 800 ongedokumenteerde vreemdelinge in hegtenis geneem. Die woordvoerder van die polisie, Amanda van Wyk, sê die regering is vasbeslote om landswyd beslissend teen onwettige immigrasie en verwante misdade op te tree:

Jane Dutton speaks to Benchmark Foundation Former Head Researcher, David van Wyk about curbing illegal mining in South Africa. The Midday Report with Mandy Wiener is 702 and CapeTalk’s flagship news show, your hour of essential news radio. The show is podcasted every weekday, allowing you to catch up with a 60-minute weekday wrap of the day's main news. It's packed with fast-paced interviews with the day’s newsmakers, as well as those who can make sense of the news and explain what's happening in your world. All the interviews are podcasted for you to catch up and listen to. Thank you for listening to this podcast of The Midday Report Listen live on weekdays between 12:00 and 13:00 (SA Time) to The Midday Report broadcast on 702 https://buff.ly/gk3y0Kj and on CapeTalk https://buff.ly/NnFM3Nk For more from The Midday Report, go to https://buff.ly/BTGmL9H and find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/LcbDdFI Subscribe to the 702 and CapeTalk daily and weekly newsletters https://buff.ly/v5mfetc Follow us on social media: 702 on Facebook: https://www.facebook.com/TalkRadio702 702 on TikTok: https://www.tiktok.com/@talkradio702 702 on Instagram: https://www.instagram.com/talkradio702/ 702 on X: https://x.com/Radio702 702 on YouTube: https://www.youtube.com/@radio702 CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalk567See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die SAPD sê hy werk nou saam met belangrike rolspelers om die stryd teen misdaad teen kinders te verskerp. Vyftien-duisend-888 verdagtes is die afgelope jaar aangekeer en 2 773 is skuldig bevind. Polisiewoordvoerder Amanda van Wyk sê hulle is verbind tot die beskerming van kinders en om seker te maak diegene wat skuldig is aan mishandeling, uitbuiting en geweld ry aan die pen:

Rugby: Die Springbok-Sewes se afrigter, Philip Snyman, is uiters trots op sy span en hoe hulle dié seisoen deurgaans presteer het. Die Blitsbokke het hulle Sewes-wêreldreeks-sege opgevolg deur hulle Wêreldkampioenskapstitel suksesvol te verdedig. Tristan Leyds het die toekenning as die Mans-sewes-speler van die jaar verower terwyl hy en sy spanmaat, Shilton van Wyk, ook in die seisoen se droomspan aangewys is. Snyman sê die span beweeg in die regte rigting:

Die polisie vra gemeenskappe om die stilte rondom statutêre verkragting en kindermishandeling te verbreek. Woordvoerder Amanda van Wyk beklemtoon die behoefte aan oop besprekings, vroeë aanmelding en gemeenskapsbetrokkenheid. Sy waarsku baie gevalle word steeds nie aangemeld nie weens kulturele oortuigings of vrees. Van Wyk moedig kinders aan om en hulp te soek, en spoor gemeenskappe aan om slagoffers te ondersteun en toe te sien dat oortreders aanspreeklik gehou word:

Nico van Wyk – bemarkingsbestuurder, Duferco Steel Processing & Neels van Niekerk – uitvoerende hoof, International Steel Fabricators of South Africa Volg RSG Geldsake op Twitter

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê Suid-Afrika se produksiegroei moet beloon word met groter diplomasie en infrastruktuur-ondersteuning. Dit volg nadat die land Spanje amptelik verbygesteek het as grootste sitrus-uitvoerder, met 2,9-miljoen ton in 2025. Dit word toegeskryf aan Spaanse boere wat toenemend probeer aanpas by ingewikkelde klimaatstoestande. Die departement se woordvoerder, Joylene van Wyk, sê Suid-Afrika en Spanje speel komplementerende rolle op die wêreldmark:

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski i reżyser Marcin Borchardt, twórca takich dokumentów jak „Beksińscy. Album wideofoniczny” oraz „Tony Halik. Tu byłem”. Rozmawiamy o tym, jak powstaje film dokumentalny, który potrafi ożywić archiwum filmowe i zamienić je w uniwersalną opowieść o sztuce i wolności. Głównym tematem jest awangarda polska i jej najwybitniejsi przedstawiciele: Franciszka oraz Stefan Themerson, o których Marcin Borchardt nakręcił swój najnowszy film „Moi Themersonowie”. Reżyser analizuje ich nowo odnaleziony film eksperymentalny z lat 30. pt. „Europa”, stawiając ich w jednym rzędzie z takimi postaciami jak Salvador Dalí czy Luis Buñuel, autor przełomowego dzieła sztuki awangardowej „Pies andaluzyjski”. Dowiecie się, dlaczego malarstwo Franciszki Themerson jest dla gościa równie poruszające co prace, które stworzyli Lucian Freud i Francis Bacon, oraz jak wyglądało ich życie po drugiej wojnie światowej w Londynie i Paryżu. To tam prowadzili wydawnictwo Gaberbocchus Press, publikując takie tytuły jak „Król Ubu” czy „Wykład profesora Mmaa”, książka, o której sam Bertrand Russell pisał, że jest równie istotna co „1984” George'a Orwella czy „Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya. W rozmowie poruszamy także wątki historyczne, takie jak II wojna światowa, modernizm w sztuce oraz emigracja Polaków. Marcin Borchardt zdradza, jak dziś, korzystając z nowych technologii, można na nowo interpretować polski film sprzed dekad. Na koniec pytamy, jakie są jego plany filmowe i dlaczego dokument to dla niego nieustanne odkrywanie nieznanego. Dowiesz się z tego odcinka: – Jak reżyser filmu „Moi Themersonowie” pracuje z archiwalną taśmą, by zamienić stare dokumenty w emocjonujące, nowoczesne kino? – Co sprawiło, że Bertrand Russell zachwycił się polską prozą i porównywał ją do najważniejszych antyutopii Orwella i Huxleya? – Czy polski eksperyment filmowy z lat 30. był bardziej rewolucyjny od zachodnich klasyków? Oś czasu: 00:00 – Najciekawsze fragmenty 00:09:26 – „Europa”: Filmy Themersonów na tle zachodniej awangardy 00:15:40 – Malarstwo Franciszki w zestawieniu z Baconem i Freudem 00:21:12 – Gaberbocchus Press i wydawanie „Króla Ubu” 00:31:00 – Jasia Reichardt: przewodniczka po Themersonach 00:45:50 – Co łączy Beksińskich, Halika i Themersonów?

The world of work has been in continuous flux since 2020. Every week another crisis emerges to further complicate the delivery of strategic objectives. This is stressful across the board. But what is it like for those who started work for the first time after COVID? What impact do continuously shifting work priorities and practices have on younger workers and the support they need to progress? In this first episode of series 16, Jen, Dom and Cat chat with Mercy Abel, founder of It Is Who You Know, to uncover the value of mentoring to bridge intergenerational divides and superpower early years careers. Despite university attendance reaching record levels in recent years, the latest UK data shows nearly one million young people aged between 16-24 are now not in education, employment or training. Young people are struggling to enter, and remain in, the labour market. While there are many reasons for this, AI job displacement seems to have hit younger workers far harder than other generations. Unless addressed, this will have disastrous consequences in the years to come. A COVID graduate herself, Mercy Abel experienced first-hand the challenges of entering the workforce for the first time. Having gained immense value from a mentorship opportunity, she has gone on to build an award-winning internship programme to help kickstart early careers within the creative industry.     About Mercy Abel Mercy is a multi-award winning marketer & founder of a future workforce consultancy, Who You Know (WYK) shaping the talent of tomorrow. WYK supports organisations to understand, connect, and recruit incoming talent through intergenerational learning, mentorship, and strategic insight. She is passionate about platforming talent, building community and connecting people to opportunity. She has done this through co-founding an award-winning marketing and creative internship programme named Futures UNLOCKED, providing almost 50 paid internships and free upskilling workshops for a 600+ network of emerging creatives across Scotland. Throughout her career, she has been awarded for 2025's The Media Leader's 50 Black Women Gamechangers in Media, 2024 Campaign's IPA iList, 2023 Media Week 30 under 30, The Media Leader Future 100 Club and 2022 Advertising Association's BRiM Changemaker.   Find Mercy on LinkedIn:                   https://www.linkedin.com/in/mercyabel/ Mercy's website:                                https://www.itiswhoyouknow.co.uk/  

Die jongste FNB huisprys-indeks toon ‘n klein verlangsaming na 7,1 persent in die eerste kwartaal, af van 7,6 persent in die laaste kwartaal van 2025. Die bank sê ‘n algehele tekort en ‘n oorvloed van welgestelde kopers, beide buitelanders en inwoners, hou baie Namibiërs uit die mark uit. Mandisa van Wyk, FNB se marknavorsingsbestuurder.

Wykład nagrano podczas nabożeństwa z wykładem Słowa Bożego w Kościele „Filadelfia” Bielsko Biała. Jeśli Chrystus nie został wzbudzony… to właściwie nie ma o czym mówić, marnowalibyśmy nasz czas. Bo to co kieruje naszym życiem, Dobra Nowina i jej przesłanie nie narodziło się jedynie pod cieniem krzyża. Narodziło się także w świetle pustego grobu. Krzyż bez zmartwychwstania byłby historią bólu, wzruszającą opowieścią o cierpieniu i poświęceniu. Ale pusty grób sprawił, że Ewangelia przestała być tylko religią, stała się spotkaniem.

Ekonome hersien Namibië se BBP-groeivooruitsigte afwaarts na 2,6 persent vanaf 3,8 persent vir 2026, met 'n beskeie herstel tot 2,9 persent wat in 2027 verwag word. FNB-ekonoom Mandisa van Wyk sê hierdie vooruitsigte bly onderhewig aan noemenswaardige afwaartse risiko's, insluitend die voortdurende konflik in die Midde-Ooste. Sy sê die verwagting is ook dat die Bank van Namibië die repokoers vir die res van die jaar onveranderd sal hou.

Die Namibiese landbousektor het dramaties gegroei sedert 2015. Daardie jaar is 52 persent van lewendehawe by plaaslike abattoirs geprosesseer. Vandag staan die syfer op 84 persent. Kosmos 94.1 Nuus het met Jako van Wyk, LPO-voorsitter gepraat.

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê vroeë data dui aan die huidige massa-inentingsveldtog teen bek-en-klouseer lewer positiewe resultate op. Meer as 2 miljoen stuks vee is ingeënt tussen Februarie en 26 Maart en geen nuwe gevalle is aangemeld onder kuddes wat reeds behandel is nie. Die departement se woordvoerder, Joylene van Wyk, sê hulle het toesig versterk en 'n gesentraliseerde aanmeldingstelsel ingestel wat lei tot vroeër opsporing en vinniger data-opname:

Carel van Wyk is the founder and CEO of MoneyBadger. MoneyBadger enables easy bitcoin payments at 650 thousand stores in South Africa. MoneyBadger on Nostr: https://primal.net/p/nprofile1qqsz85k206vm3vqdmlvcy9l4kyfqchlnf4hnctasxufa3ph0ck9decgpk49rf MoneyBadger on X: https://x.com/MoneyBadgerPayWesbite: https://www.moneybadger.co.za/EPISODE: 189BLOCK: 933542PRICE: 1112 sats per dollar(00:03:26) What is Money Badger? Mission and merchant focus(00:05:13) Paying anywhere in South Africa(00:05:27) 650,000 locations(00:07:04) Leveraging existing QR payment rails and the Pick n Pay breakthrough(00:10:01) How the flow works: bridging proprietary QR to Lightning(00:11:18) MoneyBadger app as translator vs. using any Lightning wallet(00:13:04) Fiat settlement, volatility handling, and business model(00:17:07) Why no Money Badger wallet? Integrations with Blink, Zeus, Aqua(00:20:20) A clever LNURL/Lightning Address pattern to decode merchant QRs(00:23:39) Pragmatic, a bit hacky, and works across wallets(00:28:04) Replicability beyond SA: Kenya's M‑Pesa, Ghana, Latin America(00:32:10) Creating demand: Bitcoin Ekasi as proof-of-use for Pick n Pay(00:35:15) Real usage: growth to ~5k tx/month and $200k volume(00:39:40) Who spends Bitcoin? From cash users to OGs and ideologues(00:42:34) Incentives and the challenge of moving the middle(00:43:42) Tax context in South Africa: capital gains thresholds(00:46:59) UX talk: tap-to-pay vs. QR, hardware realities and patience(00:49:12) Beyond POS: treasury, suppliers, and stablecoin pull(00:51:03) Bitcoin vs. stablecoins in SA usage; Luno/Binance integrations(00:55:07) Wild flexibility: paying with almost any token via partners(00:57:46) Urgency to prove Bitcoin as money before it's siloed(00:58:00) Hypothetical: Square/Cash App design vs. bridge approach(01:03:41) Consumer friction at checkout and signaling acceptance(01:07:38) Tipping, bridges to Venmo/Cash App, and cash realities(01:09:19) Call to action: spend Bitcoin to create demand(01:11:08) Wrap-up: plans to visit SA, links, and farewellmore info on the show: https://citadeldispatch.comlearn more about me: https://odell.xyz