Podcasts about Wyk

Police have seized 100 firearms and ammunition from a Soweto security company for failing to comply with the Firearms Control Act. The seizure was carried out by SAPS members under Operation Buyisa during a compliance inspection on Saturday. Lt Col Amanda van Wyk

A 16-year-old boy has been arrested in Malmesbury in the Western Cape for accessing, possession, facilitation and downloading of child sexual abuse material following a partnership between the SAPS and international law enforcement agencies. South African Police Service Spokesperson, Lt-Col Amanda van Wyk has more. Sakina Kamwendo spoke to an Associate and Legal Consultant at The Digital Law Company , Monet du Plessis

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [29 lipca 2026 r.] Wakacje to doskonały czas na poznawanie najcenniejszych przyrodniczo miejsc w Polsce. W drugiej części opowieści o symbolach polskich parków narodowych Bartosz Popczyński przygląda się parkom utworzonym w latach 50. XX wieku. Co przedstawiają ich logotypy i dlaczego wybrano właśnie te zwierzęta, rośliny i krajobrazy?Podczas wykładu odwiedzamy pięć parków narodowych: Tatrzański, Ojcowski, Wielkopolski, Kampinoski i Karkonoski. Każdy z nich chroni zupełnie inne środowisko i każdy ma swoją charakterystyczną przyrodniczą wizytówkę.Symbolem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest kozica - wyjątkowo dobrze przystosowana do życia na stromych, skalistych zboczach. Bartosz Popczyński opowiada między innymi o jej niezwykłej zwinności, liczebności w polskiej i słowackiej części Tatr oraz o tym, dlaczego właśnie kozica, a nie choćby niedźwiedź, znalazła się w logo parku. Przy okazji poznajemy Tatry jako jedyny w Polsce obszar o typowo alpejskim charakterze oraz dowiadujemy się, który szczyt jest najwyższym wzniesieniem znajdującym się w całości na terytorium Polski.Następnie przenosimy się do Ojcowskiego Parku Narodowego - najmniejszego parku narodowego w Polsce. Jego symbolem jest nietoperz, a dokładniej podkowiec mały. Nie bez powodu: na terenie parku stwierdzono występowanie aż 21 spośród 28 gatunków nietoperzy żyjących w Polsce. Sprzyjają im liczne jaskinie, szczeliny skalne i inne schronienia charakterystyczne dla jurajskiego krajobrazu krasowego Doliny Prądnika.Wielkopolski Park Narodowy reprezentuje puszczyk - najliczniejsza sowa występująca w Polsce i Europie. Sam park jest natomiast prawdziwym muzeum krajobrazu polodowcowego. Znajdziemy tu moreny, ozy, drumliny, głazy narzutowe oraz liczne jeziora, w tym malownicze Jezioro Góreckie i jezioro Kociołek.Symbolem Kampinoskiego Parku Narodowego jest łoś. Podwarszawska Puszcza Kampinoska to jeden z najważniejszych obszarów występowania tego gatunku w Polsce, choć jeszcze w XIX wieku łosie zostały stąd całkowicie wytępione. Ich ponowne wprowadzanie rozpoczęto w latach 50. XX wieku. Park wyróżnia się także znakomicie zachowanymi wydmami śródlądowymi oraz rozległymi terenami bagiennymi. Bartosz Popczyński przypomina również o niezwykle ważnej historii Puszczy Kampinoskiej - od powstań narodowych po wydarzenia II wojny światowej i Powstania Warszawskiego.Ostatnim przystankiem są Karkonosze. W logo Karkonoskiego Parku Narodowego odnajdziemy aż trzy charakterystyczne elementy: Śnieżkę, dzwonek karkonoski oraz goryczkę trojeściową. Śnieżka jest najwyższym szczytem Karkonoszy i jednym z najbardziej wietrznych miejsc w Polsce, natomiast dzwonek karkonoski to endemit, którego naturalne stanowiska należą do prawdziwych przyrodniczych osobliwości tego regionu.Dlaczego symbole parków narodowych są czymś więcej niż tylko elementem graficznym? Jak opowiadają o charakterze chronionego miejsca? I czego możemy dowiedzieć się o polskiej przyrodzie, przyglądając się samym logotypom?Zapraszamy na drugą część wakacyjnej wędrówki po polskich parkach narodowych.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.#Wszechnica #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ParkiNarodowe #Przyroda #TatrzańskiParkNarodowy #OjcowskiParkNarodowy #WielkopolskiParkNarodowy #KampinoskiParkNarodowy #KarkonoskiParkNarodowy #Tatry #Karkonosze #Kozica #Nietoperze #Łoś #Puszczyk #EdukacjaPrzyrodniczaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq Znajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

To unpack what the General Mining Laws Amendment Bill actually proposes, whether R100 million fines and 30-year sentences will make a meaningful difference, and what needs to happen beyond simply changing the law, Africa Melane speaks to David van Wyk, Lead Researcher on Mining at the Benchmarks Foundation. Presenter John Maytham is an actor and author-turned-talk radio veteran and seasoned journalist. His show serves a round-up of local and international news coupled with the latest in business, sport, traffic and weather. The host’s eclectic interests mean the program often surprises the audience with intriguing book reviews and inspiring interviews profiling artists. A daily highlight is Rapid Fire, just after 5:30pm. CapeTalk fans call in, to stump the presenter with their general knowledge questions. Another firm favourite is the humorous Thursday crossing with award-winning journalist Rebecca Davis, called “Plan B”. Thank you for listening to a podcast from Afternoon Drive with John Maytham Listen live on Primedia+ weekdays from 15:00 and 18:00 (SA Time) to Afternoon Drive with John Maytham broadcast on CapeTalk https://buff.ly/NnFM3Nk For more from the show go to https://buff.ly/BSFy4Cn or find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/n8nWt4x Subscribe to the CapeTalk Daily and Weekly Newsletters https://buff.ly/sbvVZD5 Follow us on social media: CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalk567 See omnystudio.com/listener for privacy information.

Two foreign nationals have been arrested in Brackenfell for the alleged possession of abalone without documentation. Police say an intelligence-driven operation led members of the Kuilsrivier Stock Theft and Endangered Species Unit and Maitland Flying Squad to a storage facility in Brackenfell Industrial. They seized 9,439 units of dried abalone, with the value yet to be determined, as well as two vehicles. The suspects, a 49-year-old Chinese national and a 36-year-old Tanzanian national, are due to appear in the Kuilsrivier Magistrates’ Court . Captain Frederick C. van Wyk explains

Wykład dr hab. Aleksandry Sentkowskiej w ramach w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Kawa, herbata, sok, a może kieliszek czerwonego wina? Który z popularnych napojów zawiera najwięcej związków pomagających neutralizować wolne rodniki? I czy rzeczywiście możemy w ten sposób choć trochę spowolnić procesy starzenia?Dr hab. Aleksandra Sentkowska opowiada o stresie oksydacyjnym, antyoksydantach i związkach polifenolowych obecnych w codziennej diecie. Wyjaśnia, jak powstają wolne rodniki, dlaczego ich nadmiar może szkodzić organizmowi oraz w jaki sposób próbujemy je neutralizować.Wolne rodniki powstają naturalnie, między innymi podczas oddychania. Problem zaczyna się wtedy, gdy organizm nie nadąża z ich usuwaniem. Dochodzi wówczas do zaburzenia równowagi określanego jako stres oksydacyjny, który może przyczyniać się do uszkadzania komórek i pogarszania kondycji organizmu.Jedną z najważniejszych grup naturalnych antyoksydantów są polifenole – związki pochodzenia roślinnego obecne między innymi w owocach, warzywach, herbacie, kawie, gorzkiej czekoladzie i winie. Wykład pokazuje, że ich zawartość zależy nie tylko od rodzaju produktu, ale także od odmiany rośliny, miejsca uprawy, sposobu przetwarzania i przygotowania napoju.Która herbata ma największe właściwości antyoksydacyjne? Prowadząca porównuje herbatę białą, zieloną, czarną, aromatyzowaną, owocową i ziołową. Wyjaśnia, jak fermentacja i inne procesy technologiczne wpływają na zawartość polifenoli. Zwraca także uwagę na znaczenie jakości wody używanej do parzenia.Wśród badanych naparów bardzo dobrze wypadają herbaty białe i zielone, bogate w katechiny. Słabsze właściwości mają natomiast niektóre herbaty owocowe i ziołowe. Nie oznacza to jednak, że każda biała lub zielona herbata będzie identyczna – znaczenie mają zarówno surowiec, jak i sposób jego obróbki.Osobną część wykładu poświęcono kawie. Dr hab. Aleksandra Sentkowska omawia znaczenie kwasu chlorogenowego, porównuje arabikę z robustą oraz pokazuje, jak palenie, pozbawianie kofeiny i inne procesy mogą zmieniać właściwości ziaren. Okazuje się, że bardziej cierpka robusta może zawierać więcej związków polifenolowych niż popularniejsza arabika.Czy czerwone wino rzeczywiście jest „zdrowsze” od białego? Prowadząca wyjaśnia, jak sposób produkcji, odmiana winogron, rocznik, gleba i liczba słonecznych dni wpływają na profil polifenolowy napoju. Podobne różnice można zauważyć w sokach owocowych, przy czym najwięcej cennych związków zachowują zwykle soki świeżo wyciśnięte i jak najmniej przetworzone.Uczestnicy spotkania przeprowadzają również prosty eksperyment z wykorzystaniem modelowego wolnego rodnika DPPH. Zmiana barwy roztworu pozwala porównać zdolność różnych napojów do neutralizowania wolnych rodników i sprawdzić, jak teoria wygląda w praktyce.Czy istnieje więc idealny napój odmładzający? Wykład nie daje jednej cudownej recepty. Pokazuje natomiast, że warto zwracać uwagę na skład i sposób przygotowania tego, co pijemy. Jednocześnie prowadząca przypomina, że nie trzeba zawsze wybierać produktu o najwyższej zdolności antyoksydacyjnej – czasem równie ważne są smak, przyjemność i chwila odpoczynku.Dr hab. Aleksandra Sentkowska – chemiczka związana ze Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego.Wykład odbył się w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego.#antyoksydanty #polifenole #wolnerodniki #stresoksydacyjny #herbata #kawa #wino #soki #chemia #zdrowie #starzenie #DOKO #UniwersytetWarszawski #AleksandraSentkowska #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Każdy z nas żyje w rzeczywistości zbudowanej z doświadczeń, przekonań i własnego sposobu interpretowania świata. Problem pojawia się wtedy, gdy swoją perspektywę uznajemy za jedynie słuszną, a odmienny punkt widzenia traktujemy jako zagrożenie. Jak wyjść z tej pułapki?

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Pierwszą część naszej rozmowy o encyklice Leona XIV rozpoczynamy od omówienia  sposobu zaprezentowania encykliki; następnie dużo czasu poświęcamy jej tytułowi, a właściwie pierwszym pięciu słowom; potem przyglądamy się pierwszym dwóm rozdziałom, które tworzą spójny wykład katolickiej nauki społecznej. Wykład ten jest oparty na trzech filarach, spośród których najwięcej uwagi poświęcamy idei godności ludzkiej. Dopiero trzeci rozdział encykliki podejmuje temat AI. Leon dobrze diagnozuje niebezpieczeństwo „władzy cyfrowej”, ale nie unika pewnego rodzaju antropomorfizowania model językowych. Kolejnym ważnym tematem, obecnym w całej encyklice jest kwestia prawdy. Leon  opisuje proces  rozmywania samej idei prawdy poprzez symulowanie interakcji międzyosobowej oraz jako efekt modelowania komunikacji masowej za pomocą algorytmów.    Leon XIV, Magnifica humanitas, sztuczna inteligencja, prawda, godność, katolicka nauka społeczna: https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html Dignitas infinita: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20240402_dignitas-infinita_pl.htmlJean  Baudrillard, „Symulakry i symulacja”, wyd. francuskie: 1981; wydanie polskie: przekład Sławomir Królak, wyd. Sic!,  Warszawa 2005. Wspominany podkast:#61 Teologia jako „silna myśl” (Słomka & Strzelczyk)

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [21 lipca 2026 r.] Dlaczego symbolem Białowieskiego Parku Narodowego jest żubr? Skąd w logotypie Świętokrzyskiego Parku Narodowego wziął się jeleń z krzyżem między rogami? Jakie góry, rzeki, zwierzęta i rośliny przedstawiono w znakach polskich parków narodowych?Bartosz Popczyński rozpoczyna wakacyjny cykl poświęcony symbolom wszystkich 23 parków narodowych w Polsce. Każdy z ich logotypów opowiada historię konkretnego miejsca - jego krajobrazu, przyrody, charakterystycznych gatunków, a czasem również związanych z nim legend.Pierwsza część cyklu rozpoczyna się od krótkiego wprowadzenia do systemu ochrony przyrody w Polsce. Prelegent wyjaśnia, czym jest park narodowy, jakie warunki musi spełnić chroniony obszar oraz czym ochrona ścisła różni się od czynnej i krajobrazowej. Przybliża także najważniejsze dane dotyczące polskich parków: ich wielkość, stopień zalesienia i popularność wśród turystów.W dalszej części poznajemy symbole czterech parków narodowych.Pieniński Park Narodowy reprezentują Trzy Korony oraz płynący u ich podnóża Dunajec. Bartosz Popczyński opowiada o charakterystycznym masywie górskim, przełomie Dunajca i spływach flisackich. Wspomina również słynną, liczącą około 500 lat sosnę rosnącą pod szczytem Sokolicy, która stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów Pienin.Białowieski Park Narodowy symbolizuje głowa żubra. Wykład przybliża historię największego lądowego ssaka Europy oraz działania, dzięki którym udało się uratować ten gatunek przed całkowitym wyginięciem. Poznajemy również niezwykłość Puszczy Białowieskiej – lasu o wyjątkowym stopniu naturalności, pełnego starych drzew, martwego drewna i gatunków niespotykanych w większości europejskich lasów.Świętokrzyski Park Narodowy ma w swoim logotypie jelenia z krzyżem pomiędzy rogami. Symbol nawiązuje do legendy o węgierskim królewiczu Emeryku, któremu podczas polowania miał ukazać się niezwykły jeleń. Prelegent opowiada także o Łysicy i Łysej Górze, świętokrzyskich gołoborzach, lasach jodłowo-bukowych oraz jednej z najwyższych jodeł rosnących w Polsce.W znaku Babiogórskiego Parku Narodowego widzimy charakterystyczny masyw Babiej Góry i jej dwa wierzchołki, a także okrzyn jeleni – niezwykle rzadką roślinę występującą w Polsce tylko na kilku stanowiskach. Wykład przybliża również piętrowy układ roślinności Babiej Góry, jej najwyższy szczyt – Diablak – oraz gatunki charakterystyczne dla tego wyjątkowego obszaru.Z wykładu dowiemy się między innymi:– ile parków narodowych znajduje się w Polsce,– który z nich jest największy, a który najmniejszy,– jakie parki odwiedza najwięcej turystów,– co przedstawiają symbole najstarszych polskich parków narodowych,– jak uratowano żubra przed wyginięciem,– dlaczego sosna na Sokolicy jest tak wyjątkowa,– skąd wzięła się legenda o świętokrzyskim jeleniu,– czym są gołoborza,– jaka rzadka roślina znajduje się w logo Babiogórskiego Parku Narodowego.Bartosz Popczyński dzieli się również własnym doświadczeniem z podróży po Polsce. Wszystkie 23 parki narodowe odwiedził podczas wypraw rowerowych, pokonując łącznie około 5500 kilometrów.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq #ParkiNarodowe #SymboleParkówNarodowych #BartoszPopczyński #Przyroda #PolskaPrzyroda #PienińskiParkNarodowy #BiałowieskiParkNarodowy #ŚwiętokrzyskiParkNarodowy #BabiogórskiParkNarodowy #Żubr #BabiaGóra #Pieniny #PuszczaBiałowieska #GóryŚwiętokrzyskie #EdukacjaPrzyrodnicza #SpotkaniaZPrzyrodą #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://wszechnica.org.pl/

South Africa's diamond industry is facing a major turning point after De Beers announced a two-year suspension of production at its flagship Venetia mine in Limpopo. On The Insight, mining expert David van Wyk unpacks the factors driving the decision, from weakening global demand and the rise of lab-grown diamonds to the broader implications for jobs, mining communities and the future of South Africa's mining sector

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [16 lipca 2026 r.] Czy poruszanie się po powierzchni wody jest możliwe wyłącznie w opowieściach o cudach? W świecie przyrody istnieją zwierzęta, które naprawdę potrafią chodzić, ślizgać się, a nawet biegać po wodzie. Jak to robią i dlaczego człowiek nie może ich po prostu naśladować?Bartosz Popczyński przedstawia niezwykłe przystosowania zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym. Punktem wyjścia jest pluszcz - niewielki ptak żyjący nad wartkimi potokami, który wprawdzie nie chodzi po wodzie, ale doskonale nurkuje i potrafi poruszać się po dnie w poszukiwaniu pożywienia.Prawdziwymi mistrzami życia na powierzchni wody są nartniki. Te popularne również w Polsce owady wykorzystują wysokie napięcie powierzchniowe, niewielką masę, długie odnóża oraz pokrywające je hydrofobowe włoski. Dzięki temu nie przebijają powierzchni wody, mogą szybko się po niej przemieszczać, polować i reagować na najmniejsze drgania.W wykładzie pojawia się także poślizg wysmukły - znacznie mniej znany, bardzo mały owad stąpający po spokojnych wodach - oraz bagnik przybrzeżny, jeden z największych polskich pająków. Bagnik potrafi nie tylko poruszać się po powierzchni, lecz także wyczuwać drgania powodowane przez potencjalne ofiary.Im większe i cięższe jest zwierzę, tym trudniej utrzymać się na wodzie. Dlatego większe gatunki potrzebują zupełnie innych rozwiązań. Bazyliszek, nazywany czasem jaszczurką Jezusa Chrystusa, nie stoi nieruchomo na tafli, lecz bardzo szybko po niej biegnie. Pomagają mu szerokie tylne stopy, długie palce i błyskawiczne uderzenia kończynami, dzięki którym przez chwilę utrzymuje ciało nad powierzchnią.Czy podobny wyczyn byłby możliwy dla człowieka? Teoretycznie tak, ale wymagałby ogromnych stóp i prędkości znacznie przekraczającej nasze możliwości. Zwierzęta wykorzystują bowiem nie tylko siłę, lecz także odpowiednie proporcje ciała, niewielką masę i perfekcyjnie dostosowaną technikę ruchu.Prowadzący opowiada również o ptakach. Łabędzie i łyski podczas startu lub pogoni uderzają łapami o wodę, wspomagając się skrzydłami. Jeszcze bardziej niezwykłe są perkozy zachodnie i perkozy Clarka, które podczas godowego tańca wykonują tzw. rushing - biegną po tafli bez używania skrzydeł, stawiając nawet kilkanaście kroków w ciągu sekundy.Jaką rolę odgrywają napięcie powierzchniowe, hydrofobowość, kształt kończyn i szybkość ruchu? Dlaczego jedne zwierzęta mogą spokojnie stać na wodzie, a inne muszą po niej pędzić? I czego technika może nauczyć się od rozwiązań wypracowanych przez naturę?Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o naturze w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”.Polecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq #przyroda #zwierzęta #chodzeniepowodzie #nartniki #bazyliszek #perkozy #bagnikprzybrzeżny #owady #ptaki #pająki #napięciepowierzchniowe #bionika #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykłady, książki, spotkania, a także gry - to wszystko może być sposobem poznawania zagadnień ekonomicznych. W rozmowie z naszą reporterką Adrianną Maciejewską do poznawania ekonomii - nie tylko od strony finansów osobistych - zachęca Paweł Kmieć, współtwórca stowarzyszenia Czas Odkryć i mentor fundacji Trampki na Giełdzie. W audycji będzie też o sztucznej inteligencji - Polska wciąż jest poniżej średniej unijnej pod względem wdrożeń AI w firmach.

Wykład lek. Maciej Walędziaka w ramach w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Otyłość nie jest wyłącznie skutkiem braku silnej woli ani prostym problemem nadmiaru spożywanych kalorii. To przewlekła, złożona choroba, na której rozwój wpływają czynniki biologiczne, hormonalne, genetyczne, psychologiczne, społeczne i środowiskowe.Lek. Maciej Walędziak wyjaśnia, jak współczesna medycyna podchodzi do leczenia otyłości. Pokazuje, dlaczego samo zalecenie „proszę mniej jeść i więcej się ruszać” często okazuje się niewystarczające oraz dlaczego skuteczna terapia powinna być dostosowana do sytuacji konkretnego pacjenta.Punktem wyjścia jest właściwe rozpoznanie choroby i ocena jej wpływu na zdrowie. Znaczenie mają nie tylko masa ciała i wskaźnik BMI, lecz także rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, obwód talii, występowanie chorób współistniejących oraz dotychczasowe próby redukcji masy ciała.Otyłość zwiększa ryzyko wielu poważnych problemów zdrowotnych, między innymi cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, chorób układu krążenia, bezdechu sennego, przeciążenia stawów, stłuszczenia wątroby i niektórych nowotworów. Może również wpływać na sprawność, samopoczucie psychiczne, relacje społeczne i jakość życia.Podstawą terapii pozostaje trwała zmiana sposobu odżywiania i codziennych nawyków. Nie chodzi jednak o krótkotrwałą, restrykcyjną dietę, lecz o stopniowe wprowadzanie rozwiązań, które pacjent jest w stanie utrzymać przez długi czas. Ważną rolę odgrywają również aktywność fizyczna, sen, ograniczenie stresu i praca nad mechanizmami sprzyjającymi nadmiernemu jedzeniu.Leczenie otyłości może wymagać współpracy wielu specjalistów: lekarza, dietetyka, psychologa, fizjoterapeuty, a w niektórych przypadkach także chirurga. W zależności od stopnia zaawansowania choroby i stanu zdrowia pacjenta stosuje się leczenie zachowawcze, farmakologiczne lub operacyjne.Farmakoterapia może wspierać redukcję masy ciała poprzez wpływ na apetyt, uczucie sytości i procesy metaboliczne. Nie zastępuje jednak zmiany stylu życia i powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza. Dobór leczenia zależy od wskazań, przeciwwskazań, chorób współistniejących i reakcji pacjenta na terapię.Jedną z metod leczenia zaawansowanej otyłości jest chirurgia bariatryczna. Zabiegi bariatryczne nie polegają wyłącznie na mechanicznym zmniejszeniu żołądka. Wpływają także na wydzielanie hormonów regulujących głód, sytość i metabolizm. Mogą prowadzić do znacznego zmniejszenia masy ciała oraz poprawy lub ustąpienia części chorób związanych z otyłością.Operacja nie jest jednak rozwiązaniem automatycznym ani drogą na skróty. Wymaga odpowiedniej kwalifikacji, przygotowania, zmiany sposobu odżywiania, regularnych kontroli i długotrwałej współpracy pacjenta z zespołem medycznym.Wykład zwraca również uwagę na problem stygmatyzacji osób chorujących na otyłość. Obwinianie pacjenta, zawstydzanie go lub sprowadzanie choroby do braku dyscypliny może utrudniać rozpoczęcie leczenia i pogarszać jego skuteczność. Otyłość powinna być traktowana jak inne choroby przewlekłe – z empatią, szacunkiem i wykorzystaniem dostępnych metod terapeutycznych.Czy otyłość można skutecznie leczyć? Jak wybrać odpowiednią metodę? Kiedy wystarczy zmiana nawyków, a kiedy potrzebne są leki lub zabieg chirurgiczny? Wykład pokazuje, że terapia jest możliwa, ale powinna być kompleksowa, indywidualna i nastawiona na długofalową poprawę zdrowia, a nie wyłącznie na liczbę kilogramów.Wykład lek. Macieja Walędziaka odbył się w ramach Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego.#MaciejWalędziak #Otyłość #LeczenieOtyłości #ChorobaOtyłościowa #Bariatria #ChirurgiaBariatryczna #Odchudzanie #ZdroweOdżywianie #Zdrowie #Dietetyka #AktywnośćFizyczna #Farmakoterapia #Cukrzyca #Insulinooporność #ZdrowieMetaboliczne #Medycyna #KampusOchota #UniwersytetWarszawski #DzieńOdkrywców #Wszechnica

Die polisie het die afgelope 14 dae 8 896 immigrante landswyd in hegtenis geneem vir oortreding van die Immigrasiewet in 'n versterkte poging om die wet af te dwing. Van hierdie individue staar ook bykomende klagte in die gesig. Dit sluit in ernstige en geweldsmisdaad, insluitend moord, verkragting en die besit van 'n onwettige vuurwapen. In Gauteng alleen is meer as 800 ongedokumenteerde vreemdelinge in hegtenis geneem. Die woordvoerder van die polisie, Amanda van Wyk, sê die regering is vasbeslote om landswyd beslissend teen onwettige immigrasie en verwante misdade op te tree:

Wykład dr Marcina Górki w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Czy w Polsce żyły kiedyś krokodyle, żółwie miękkoskorupowe, warany i inne ciepłolubne gady? Choć dziś brzmi to egzotycznie, w miocenie - kilkanaście milionów lat temu - klimat Europy Środkowej był znacznie cieplejszy, a obszar dzisiejszej Polski wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie.W wykładzie dr Marcin Górka opowiada o mioceńskich gadach Polski i o nowych znaleziskach, które pozwalają lepiej zrozumieć dawny klimat, środowiska oraz migracje zwierząt w Europie Środkowej. To historia oparta często nie na spektakularnych szkieletach, lecz na drobnych fragmentach kości, zębów, płytek skórnych i skorup, które w polskich warunkach mają ogromną wartość naukową.Jednym z głównych tematów wykładu jest specyfika polskiego miocenu. Na mapach geologicznych osady mioceńskie zajmują znaczną część kraju, ale w praktyce dostęp do nich jest bardzo ograniczony. Wiele warstw przykrywają osady czwartorzędowe, a najważniejsze odsłonięcia pojawiają się głównie w kopalniach, sztucznych wyrobiskach, skarpach rzecznych oraz w strefie zapadliska przedkarpackiego.Dr Górka pokazuje, dlaczego każde znalezisko kręgowców z miocenu Polski jest tak ważne. W porównaniu z południowymi Niemcami, Czechami czy innymi lepiej rozpoznanymi regionami Europy, polski zapis kopalny jest fragmentaryczny. Czasem nawet niewielka kość, pojedynczy ząb albo płytka pancerza może dostarczyć informacji o dawnym środowisku, klimacie i zasięgu występowania całych grup zwierząt.W wykładzie pojawia się m.in. kopalnia Bełchatów i pole Szczerców, gdzie odnaleziono szczątki gadów, w tym ślady obecności krokodyli. Takie znaleziska są szczególnie istotne, ponieważ krokodyle należą do zwierząt wrażliwych na temperaturę. Ich obecność wskazuje, że w czasie mioceńskiego optimum klimatycznego warunki w Europie Środkowej były znacznie cieplejsze niż dziś.Ważną część opowieści stanowią także znaleziska z obszaru zapadliska przedkarpackiego i południowych stoków Gór Świętokrzyskich. W osadach związanych z dawnymi środowiskami przybrzeżnymi, rzecznymi i deltowymi odnajdywane są szczątki żółwi, jaszczurek i węży. Wśród nich pojawiają się m.in. żółwie miękkoskorupowe, przedstawiciele padalcowatych, możliwe lacerty, węże związane ze środowiskami lądowymi i wodnymi, a także wyjątkowo interesujące szczątki waranów.Dr Górka tłumaczy również, jak zmieniało się środowisko Europy Środkowej w miocenie. Ważne znaczenie miało mioceńskie optimum klimatyczne, późniejsze ochłodzenie, przemiany Paratetydy, rozwój Karpat oraz zmiany połączeń morskich i lądowych. Wszystkie te procesy wpływały na to, jakie zwierzęta mogły migrować, gdzie znajdowały odpowiednie warunki życia i kiedy znikały z danego obszaru.Szczególnie ciekawy jest wątek żółwi miękkoskorupowych, takich jak Trionyx i Rafetus. Ich występowanie może mówić nie tylko o lokalnym środowisku, ale także o możliwych trasach migracji między Europą Zachodnią, Środkową, Bałkanami i obszarami położonymi dalej na wschód. Z kolei brak krokodyli w młodszych osadach sarmackich wskazuje, że po późniejszym ochłodzeniu klimat nie wrócił już do poziomu znanego z wcześniejszego optimum.Dr Marcin Górka - geolog związany z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Katedrą Geologii Basenów Sedymentacyjnych. Zajmuje się m.in. osadami mioceńskimi, paleontologią, sedymentologią oraz rekonstrukcją dawnych środowisk, zwłaszcza w obrębie zapadliska przedkarpackiego i obszarów związanych z Paratetydą.#paleontologia #miocen #gady #MarcinGórka #WydziałGeologiiUW #geologia #skamieniałości #krokodyle #żółwie #warany #jaszczurki #węże #Paratetyda #Bełchatów #GóryŚwiętokrzyskie #zapadliskoPrzedkarpackie #historiażycia #ewolucja #klimat #nauka #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://wszechnica.org.pl/

Africa Melane speaks to David van Wyk, Lead Researcher at the Bench Marks Foundation, about De Beers' decision to suspend production at its Venetia mine for two years. They discuss what the move means for workers, mining communities and South Africa's diamond industry, as well as the mine's historical legacy, land restitution, and the uncertain future of De Beers as Anglo American prepares to sell the business Early Breakfast with Africa Melane is 702’s and CapeTalk’s early morning talk show. Experienced broadcaster Africa Melane brings you the early morning news, sports, business, and interviews politicians and analysts to help make sense of the world. He also enjoys chatting to guests in the lifestyle sphere and the Arts. All the interviews are podcasted for you to catch-up and listen. Thank you for listening to this podcast from Early Breakfast with Africa Melane For more about the show click https://buff.ly/XHry7eQ and find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/XJ10LBU Listen live on weekdays between 04:00 and 06:00 (SA Time) to the Early Breakfast with Africa Melane broadcast on 702 https://buff.ly/gk3y0Kj and CapeTalk https://buff.ly/NnFM3N Subscribe to the 702 and CapeTalk daily and weekly newsletters https://buff.ly/v5mfetc Follow us on social media: 702 on Facebook: https://www.facebook.com/TalkRadio702 702 on TikTok: https://www.tiktok.com/@talkradio702 702 on Instagram: https://www.instagram.com/talkradio702/ 702 on X: https://x.com/Radio702 702 on YouTube: https://www.youtube.com/@radio702 CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalk567 See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wykład dr Justyny Domańskiej-Siudy nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Porcelana przez stulecia była jednym z najbardziej pożądanych materiałów świata. Nazywano ją „białym złotem”, ceniono na królewskich dworach, sprowadzano z Chin za ogromne pieniądze i przez długi czas nie potrafiono odtworzyć jej sekretu w Europie. Ale czym właściwie jest porcelana z punktu widzenia geologii i mineralogii?W wykładzie dr Justyna Domańska-Siuda opowiada o składzie porcelany, jej historii i procesach mineralnych, które sprawiają, że masa ceramiczna po wypale staje się biała, twarda, cienka, lśniąca i częściowo przeświecająca. Kluczowe okazują się trzy składniki: kaolinit, który nadaje masie plastyczność, skalenie, które topią się w wysokiej temperaturze, oraz kwarc, stabilizujący strukturę podczas wypału.Wykład prowadzi nas najpierw do Chin, gdzie już w średniowieczu rozwijała się produkcja porcelany. Pierwsze wyroby powstawały ze skały porcelanowej, znanej jako petuntse, czyli zwietrzałego granitu. Przełomem było dodanie białej glinki ze wzgórz Gaoling, zawierającej kaolinit. Dzięki temu masa porcelanowa stała się bardziej plastyczna, możliwe było formowanie cieńszych ścianek i wypalanie naczyń w temperaturze przekraczającej 1300°C.Dr Domańska-Siuda pokazuje również, co dzieje się z minerałami podczas wypału. Kaolinit pod wpływem wysokiej temperatury traci grupy OH, jego struktura ulega zniszczeniu, a następnie powstaje mullit — igiełkowy minerał wzmacniający strukturę porcelany. Skalenie tworzą szklistą fazę krzemianową, która wypełnia wolne przestrzenie i wpływa na wyjątkowe właściwości gotowego wyrobu.Jednym z ciekawszych wątków wykładu jest tradycyjna obróbka gliny kaolinowej. Chińscy rzemieślnicy sezonowali ją w dołach przez miesiące lub lata, ugniatali z wodą, a nawet celowo dodawali do niej mocz. Współczesna nauka pozwala wyjaśnić ten proces: zawarty w moczu mocznik wpływał na strukturę kaolinitu, zwiększając odstępy między jego warstwami i poprawiając plastyczność surowca.Druga część wykładu przenosi nas do Europy XVIII wieku i historii Augusta II Mocnego, alchemika Johanna Friedricha Böttgera oraz poszukiwań sposobu na odtworzenie chińskiej porcelany. Zamiast przemiany metali w złoto udało się odkryć europejską recepturę twardej porcelany. W 1710 roku w Miśni powstała pierwsza europejska manufaktura porcelany, która przełamała chiński monopol i zapoczątkowała nowy rozdział w historii ceramiki.To wykład o porcelanie jako przedmiocie codziennego użytku, luksusowym materiale, obiekcie pożądania, ale przede wszystkim jako efekcie fascynujących procesów geologicznych, mineralnych i technologicznych. Zwykła filiżanka okazuje się tu zapisem historii minerałów, eksperymentów, rzemiosła, alchemii i nauki.Dr Justyna Domańska-Siuda – geolożka związana z Wydziałem Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. W swoich wystąpieniach pokazuje, jak wiedza geologiczna i mineralogiczna pozwala zrozumieć materiały, których używamy na co dzień.#porcelana #białezłoto #geologia #mineralogia #kaolinit #kwarc #skalenie #mullit #ceramika #Miśnia #AugustIIMocny #DzieńOdkrywcówKampusuOchota #UniwersytetWarszawski #WydziałGeologiiUW #nauka #popularyzacjanauki #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład dr hab. Anny Żylińskiej, prof. UW w ramach Dnia Paleontologa na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego [25 kwietnia 2026 r.]Jak wyglądały najstarsze ekosystemy ery paleozoicznej? Co wydarzyło się na granicy prekambru i kambru, że w zapisie kopalnym nagle pojawiło się tak wiele nowych form życia? I dlaczego właśnie kambr stał się jednym z najważniejszych okresów w historii ewolucji zwierząt?W wykładzie prof. Anna Żylińska opowiada o początkach paleozoicznego świata i o zjawisku znanym jako eksplozja kambryjska. To moment, w którym w zapisie kopalnym zaczynamy obserwować gwałtowny wzrost różnorodności organizmów, pojawienie się szkieletów, złożonych śladów żerowania oraz bardziej skomplikowanych relacji między organizmami żyjącymi w morzach sprzed ponad pół miliarda lat.Punktem wyjścia jest przełom między faunami ediakarskimi a światem kambryjskim. Profesor Żylińska wyjaśnia, jak zmieniało się dno morskie: od podłoża związanego matami glonowymi do bardziej wymieszanego osadu, w którym organizmy mogły ryć nory, żerować i doprowadzać tlen głębiej w podłoże. Ten proces, określany jako „rewolucja agronomiczna”, miał ogromne znaczenie dla rozwoju wczesnych ekosystemów morskich.Ważnym tematem wykładu są również pierwsze szkielety i tzw. Small Shelly Fossils - drobne skamieniałości muszelkowe, które pokazują, że już na początku kambru organizmy wytwarzały bardzo różne typy osłon, pancerzy i struktur mineralnych. Pojawienie się szkieletów wiązało się nie tylko z ochroną, ale także z ruchem, zdobywaniem pokarmu, obroną i relacjami drapieżnik–ofiara.Profesor Żylińska tłumaczy także, czym jest tafonomia, czyli nauka o tym, co dzieje się z organizmem od momentu śmierci do chwili, gdy zostaje odnaleziony jako skamieniałość. Szczególne miejsce zajmują tu tzw. okna tafonomiczne - wyjątkowe stanowiska kopalne, w których zachowują się organizmy miękkociałe, delikatne struktury anatomiczne, elementy układu pokarmowego czy ślady tkanek, które normalnie nie miałyby szans przetrwać w zapisie kopalnym.W wykładzie pojawiają się jedne z najważniejszych kambryjskich stanowisk paleontologicznych świata, m.in. Burgess Shale w Kanadzie oraz Chengjiang w Chinach. To właśnie dzięki takim miejscom możemy zobaczyć, że ekosystemy kambru były znacznie bogatsze i bardziej złożone, niż sugerowałyby „typowe” skamieniałości, takie jak trylobity, ramienionogi, hiolity czy archeocjaty.Wśród bohaterów tej opowieści znajdują się niezwykłe organizmy kambru: Wiwaxia, priapulidy, lobopodia, Hallucigenia, Marrella, Sidneyia, Opabinia i jej krewni, a także słynne anomalokarydy, w tym Anomalocaris - jeden z najbardziej rozpoznawalnych drapieżników kambryjskich mórz. Ich historia pokazuje, jak trudna, ale też fascynująca jest interpretacja skamieniałości sprzed setek milionów lat.Ostatnia część wykładu prowadzi do Polski. Profesor Żylińska opowiada o znaleziskach z obszaru dawnej Baltiki, m.in. o materiałach z wiercenia Kościerzyna IG-1, stanowisku w Brzechowie oraz bardzo obiecującym stanowisku w Kotuszowie w Górach Świętokrzyskich. To przykłady pokazujące, że także w Polsce można szukać śladów najstarszych paleozoicznych ekosystemów i organizmów podobnych do tych znanych z najsłynniejszych kambryjskich stanowisk świata.Dr hab. Anna Żylińska, prof. UW - paleontolożka i geolożka, pracowniczka Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Katedrą Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii. W swoich badaniach zajmuje się przede wszystkim kambryjskimi trylobitami, zwłaszcza z Gór Świętokrzyskich i Skandynawii, ich taksonomią, znaczeniem biostratygraficznym i biogeograficznym oraz morfologią funkcjonalną. Jest także redaktorką czasopisma „Acta Geologica Polonica”.#paleontologia #DzieńPaleontologa #AnnaŻylińska #paleozoik #kambr #eksplozjakambryjska #skamieniałości #ewolucja #BurgessShale #Chengjiang #trylobity #anomalocaris #geologia #historiażycia #nauka #Wszechnica

Jak szukać alternatywy dla szlaku, który przetarły big-techy? Czy niezależność organizacji społecznych to dzisiaj tylko technologiczne marzenie? Czym są retroinnowacje? Między innymi na te pytania odpowiada nasz gość dr Jan Oleszczuk-Zygmuntowski z PLZ Spółdzielni. Ta rozmowa to nasz pierwszy wideopodcast zarejestrowany podczas Festiwalu Sektor 3.0.⏹️ W tym odcinku:00:00 Wprowadzenie: suwerenność cyfrowa i wpływ na technologię 01:07 Narzędzia cyfrowe jako źródło zależności 02:36 Komfort, ukryte koszty i trudność wychodzenia z platform03:44 Pułapka darmowych narzędzi dla NGO 05:47 Media społecznościowe i brak realnego wpływu08:04 Dlaczego trzeci sektor powinien budować alternatywy?09:58 PLZ Spółdzielnia i cyfrowa gospodarka tworzona przez ludzi12:40 Platformowy kooperatywizm i retroinnowacje15:21 Mapa zależności, mapa potrzeb i cyfrowe dobra wspólne 18:44 Jak korzystać z komercyjnych narzędzi i budować własne alternatywy?⏹️ Więcej przeczytasz na naszym Blogu⏹️ Nasz gość: dr Jan Oleszczuk-Zygmuntowski - ekonomista, spółdzielca, doktor nauk o zarządzaniu i jakości specjalizujący się w dziedzinie gospodarki cyfrowej i zarządzania danymi. Współprzewodniczący Polskiej Sieci Ekonomii i Prezes Zarządu PLZ Spółdzielni, operatora centrum technologii spółdzielczych CoopTech Hub. Wykładowca Akademii Leona Koźmińskiego na kierunku Zarządzanie i AI.⏹️ SEKTOR 3.0 to przedsięwzięcie, które wspiera transformację cyfrową i wykorzystywanie nowych technologii w działaniach społecznie użytecznych. ⏹️ Więcej informacji znajdziesz na http://sektor3-0.pl oraz w naszych mediach społecznościowych: FB - https://www.facebook.com/sektor3.0 IG - https://www.instagram.com/sektor_3 LI - https://www.linkedin.com/company/sektor-3-0/

Wykład Darii Michalik w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Jak sprawiedliwie podzielić tort między trzy osoby, jeśli każda z nich może mieć inne upodobania? Dla jednej najważniejszy będzie największy kawałek, dla innej dekoracja, napis albo konkretny fragment ciasta. Okazuje się, że za pozornie prostym pytaniem o krojenie tortu kryje się bardzo ciekawy problem matematyczny.W wykładzie Daria Michalik pokazuje, jak można podejść do podziału tortu w sposób ścisły, ale jednocześnie bardzo obrazowy. Punktem wyjścia jest pytanie: czy da się tak pokroić tort między trzy osoby, aby każda z nich była zadowolona z otrzymanego kawałka? I czy można zrobić to elegancko — bez przekładania, dokładania i chaotycznego poprawiania porcji?Odpowiedź prowadzi przez dwa ważne twierdzenia matematyczne: twierdzenie Spernera oraz twierdzenie Vivianiego. Pierwsze z nich dotyczy kolorowania wierzchołków trójkąta podzielonego na mniejsze trójkąty i gwarantuje istnienie małego trójkąta o trzech różnych kolorach. Drugie pokazuje własność punktów wewnątrz trójkąta równobocznego: suma ich odległości od boków trójkąta jest zawsze równa wysokości tego trójkąta.Daria Michalik tłumaczy, jak te geometryczne obserwacje można przełożyć na problem dzielenia tortu. Trójkąt staje się modelem możliwych podziałów, kolory odpowiadają wyborom uczestników, a każdy punkt trójkąta opisuje konkretny sposób pokrojenia ciasta. Dzięki temu abstrakcyjne twierdzenia z geometrii i kombinatoryki zamieniają się w praktyczną odpowiedź na pytanie: jak podzielić tort tak, by nikt nie czuł się pokrzywdzony?To wykład o matematyce ukrytej w codziennych sytuacjach: o sprawiedliwości, preferencjach, geometrii, kolorowaniu trójkątów i o tym, że nawet krojenie tortu może prowadzić do głębokich i pięknych idei matematycznych.#matematyka #geometria #podziałtortu #DariaMichalik #twierdzenieSpernera #twierdzenieVivianiego #popularyzacjanauki #nauka #edukacja #Wszechnica #doko #dzienodkrywcowkampusuochotaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Elmero Strauss gesels met Leon van Wyk, 'n vlieënier met 'n besondere lewensverhaal. Van sy ervarings in die lugruim bo Namibië tot die uitdagings en oorwinnings wat hom gevorm het, deel Leon sy verhaal van deursettingsvermoë, lewenservaring en die spore wat 'n mens langs die pad maak.

Wykład Jerzego Giżejewskiego z Instytutu Geofizyki PAN w ramach Projektu Edu-Arctic [8 czerwca 2024 r.]Jak przeżyć wiele miesięcy na krze lodowej po zatonięciu statku? Czy można uratować całą załogę w jednym z najbardziej niegościnnych miejsc na Ziemi? I dlaczego wyprawa, która nie osiągnęła swojego głównego celu, przeszła do historii jako jedna z największych ekspedycji polarnych wszech czasów?Imperialna Ekspedycja Transantarktyczna z lat 1914–1917 to jedna z najbardziej niezwykłych historii eksploracji naszej planety. Jej celem było dokonanie czegoś, czego wcześniej nie udało się nikomu – przejścia przez cały kontynent antarktyczny od Morza Weddella do Morza Rossa, przez biegun południowy.Na czele wyprawy stanął Sir Ernest Shackleton, legendarny brytyjski odkrywca polarny, który po zdobyciu bieguna południowego przez Roalda Amundsena uznał, że ostatnim wielkim wyzwaniem epoki heroicznej eksploracji Antarktydy jest właśnie przemierzenie kontynentu w poprzek.Wykład przedstawia historię odkrywania Antarktydy – od pierwszych lądowań na kontynencie, przez wyprawy Scotta i Amundsena, aż po ambitne plany Shackletona. Szczegółowo omawia przebieg ekspedycji statku Endurance, który został uwięziony przez lód Morza Weddella, a następnie zmiażdżony przez napierające pola lodowe.Rozpoczyna się dramatyczna walka o przetrwanie. Uczestnicy wyprawy przez wiele miesięcy dryfują na krze lodowej, później docierają do Wyspy Słoniowej, a następnie Shackleton wraz z niewielką grupą podejmuje jedną z najbardziej brawurowych podróży w historii żeglarstwa, próbując sprowadzić pomoc dla pozostawionych towarzyszy.Wykład pokazuje nie tylko przebieg wydarzeń, ale również fenomen przywództwa Shackletona. Jego zdolność utrzymania morale, organizacji życia codziennego i podejmowania decyzji w ekstremalnych warunkach do dziś stanowi przedmiot analiz historyków, psychologów i ekspertów zajmujących się zarządzaniem kryzysowym.Dowiemy się również:• jak wyglądała eksploracja Antarktydy na początku XX wieku,• dlaczego wyprawa Endurance stała się symbolem wytrwałości i odwagi,• jak funkcjonowano przez wiele miesięcy na lodzie,• jakie zagrożenia czekały na uczestników ekspedycji,• dlaczego historia Shackletona jest dziś wykorzystywana w szkoleniach liderów i menedżerów.Szczególnym elementem wykładu jest także opowieść o odnalezieniu wraku statku Endurance w 2022 roku. Ponad sto lat po zatonięciu badaczom udało się odnaleźć jednostkę spoczywającą na głębokości ponad 3000 metrów pod powierzchnią Morza Weddella. Stan zachowania wraku zaskoczył naukowców i stał się jednym z najważniejszych odkryć współczesnej archeologii morskiej.W wykładzie m.in.:• Ernest Shackleton i epoka heroiczna eksploracji polarnej,• zdobycie bieguna południowego,• wyprawa Endurance,• historia odkrywania Antarktydy,• przetrwanie w ekstremalnych warunkach,• przywództwo i zarządzanie kryzysowe,• Morze Weddella i Wyspa Słoniowa,• odnalezienie wraku Endurance w 2022 roku.Dr Jerzy Giżejewski – geolog i polarnik, wieloletni pracownik Instytutu Geofizyki PAN. Od 1991 roku związany z Zakładem Badań Polarnych i Morskich IGF PAN, gdzie prowadził badania nad sedymentacją osadów w jeziorach i fiordach południowego Spitsbergenu. Dwukrotnie kierował całorocznymi wyprawami PAN do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund, a wielokrotnie uczestniczył w pracach terenowych na Spitsbergenie. Od lat angażuje się również w popularyzację wiedzy o Arktyce, Antarktyce i historii wypraw polarnych, m.in. w ramach projektów edukacyjnych Instytutu Geofizyki PAN, takich jak EDUSCIENCE, EDU-ARCTIC, EDU-ARCTIC.PL i Odyssey.#Antarktyda #Shackleton #Endurance #historia #wyprawypolarne #eksploracja #biegunpołudniowy #ErnestShackleton #polarnictwo #geografia #historianauki #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [23 czerwca 2026 r.] Z okazji Dnia Ojca przyglądamy się ojcom ze świata zwierząt. Wbrew obiegowym wyobrażeniom, w przyrodzie nie brakuje samców, którzy z ogromnym zaangażowaniem opiekują się potomstwem: pilnują jaj, budują i chronią gniazda, karmią młode, ogrzewają je, uczą samodzielności, bronią przed drapieżnikami, a czasem przejmują niemal całą odpowiedzialność za wychowanie.Bartosz Popczyński prowadzi nas przez różne środowiska i grupy zwierząt — od ryb i owadów, przez płazy i ptaki, aż po ssaki. W wykładzie pojawiają się m.in. cierniki, pocierńce, babki, koniki morskie, pętówki babienice, żaby Darwina, pingwiny cesarskie, mornel, kiwi, sóweczka, łabędzie, dzięcioły czarne, kazuary, emu, chomiczki zabajkalskie, lisy, wilki, pigmejki karłowate i goryle.To opowieść o zaskakujących strategiach rodzicielskich: o rybach wachlujących jaja, by dostarczyć im tlenu; o samcu konika morskiego, u którego rozwija się potomstwo; o płazach noszących jaja na własnym ciele lub przechowujących je w workach rezonacyjnych; o pingwinach cesarskich, które przez wiele tygodni wysiadują jajo w ekstremalnych warunkach; oraz o ptakach i ssakach, które uczą młode zdobywania pokarmu, życia w grupie i unikania zagrożeń.Wykład pokazuje, że ojcostwo w świecie zwierząt może oznaczać walkę, cierpliwość, poświęcenie, czujność i troskę — a czasem także całkowite odwrócenie ról, które zwykle przypisujemy matkom i ojcom.Bartosz Popczyński – leśnik i edukator przyrodniczy związany z Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich – Warszawa. Od lat popularyzuje wiedzę o przyrodzie w ramach cyklu „Spotkania z przyrodą”, opowiadając o naturze w sposób przystępny, pełen ciekawostek i oparty na uważnej obserwacji świata zwierząt.#przyroda #zwierzęta #ojcostwo #DzieńOjca #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #edukacjaprzyrodnicza #ptaki #ssaki #ryby #płazy #WszechnicaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #WszechnicaFWW #TroskliwiOjcowie #DzieńOjca #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #przyroda #zwierzęta #ojcostwo #rodzicielstwo #opiekanadpotomstwem #zachowaniazwierząt #ekologia #edukacjaprzyrodnicza #LasyMiejskieWarszawa #nauka #popularnonaukowe

Wykład Bartosza Popczyńskiego z serii Miłość w świecie zwierząt w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [16 czerwca 2026 r.]Czy ptaki są romantyczne? Czy ich śpiew to naprawdę "miłosna pieśń", czy raczej precyzyjny komunikat: jestem silny, mam dobre terytorium, wybierz właśnie mnie?W kolejnym wykładzie z serii "Miłość w świecie zwierząt" Bartosz Popczyński opowiada o miłości, zalotach, śpiewie, tokach i strategiach rozrodczych ptaków. To świat znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać, gdy słyszymy rano ptasi koncert za oknem.Ptaki kojarzą nam się z pięknymi barwami i śpiewem, ale prelegent pokazuje, że to tylko część opowieści. Gawrony, szpaki czy gołębie mogą wydawać się nam mało efektowne, ale inne ptaki widzą je zupełnie inaczej - także w ultrafiolecie. To, co dla ludzkiego oka jest czarne, szare albo niepozorne, dla ptasiego partnera może być pełnym kolorów sygnałem kondycji i atrakcyjności.W wykładzie pojawiają się także ptasie głosy: słowiki, derkacze, strumieniówki, brzęczki i rudziki. Śpiew może służyć zwabieniu samicy, obronie terytorium, pokazaniu wytrwałości, siły i dobrej formy. Co ciekawe, ptaki mogą różnić się także "dialektami" - osobniki tego samego gatunku z różnych regionów nie zawsze śpiewają dokładnie tak samo.Bartosz Popczyński opowiada również o widowiskowych tokach i ptasich pokazach: pawiach, które wprawiają ogon w drgania, głuszcach wykonujących charakterystyczne sekwencje głosów, bażantach, flamingach i łabędziach. To nie tylko piękne widowiska, ale także biologiczne testy: symetria ogona, intensywność barw, jakość upierzenia, taniec czy śpiew mogą świadczyć o zdrowiu, sile i sprawności samca.Z wykładu dowiemy się m.in.:- dlaczego ptaki widzą siebie inaczej niż my,- jaką rolę w ptasich zalotach odgrywa ultrafiolet,- po co ptaki śpiewają i dlaczego niektóre potrafią robić to przez wiele godzin,- czym są toki i dlaczego bywają tak widowiskowe,- dlaczego głuszec na chwilę "głuchnie" podczas swojego godowego śpiewu,- jak wygląda kopulacja u ptaków i czym jest tzw. "pocałunek kloak",- u których ptaków występuje narząd kopulacyjny,- dlaczego samice zwracają uwagę na symetrię, kolory i kondycję samców,- skąd bierze się różowe ubarwienie flamingów,- czy łabędzie rzeczywiście są symbolem wierności,- jak niezwykłe strategie rozrodcze występują u wodniczek.To wykład o ptakach, ale także o ewolucji, doborze płciowym, komunikacji i biologii zachowania. "Miłość" w świecie zwierząt rzadko przypomina ludzkie wyobrażenia o romantyczności — częściej jest splotem sygnałów, rywalizacji, strategii, instynktu i walki o przekazanie genów kolejnemu pokoleniu.Wykład Bartosza Popczyńskiego "Miłość w piórka obrośnięta. Miłość w świecie zwierząt" został wygłoszony w ramach cyklu "Spotkania z przyrodą" 16 czerwca 2026 r.Bartosz Popczyński - leśnik, edukator przyrodniczy i popularyzator nauki. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - Warszawa. Od lat prowadzi wykłady dla Wszechnicy poświęcone przyrodzie, ekologii oraz fascynującym zachowaniom zwierząt.Zobacz całą serię "Miłość w świecie zwierząt":https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSddS0PzNjVxqKvl_epdrYQPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu "Spotkania z przyrodą":https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oq#MiłośćWŚwiecieZwierząt #SpotkaniaZPrzyrodą #BartoszPopczyński #ptaki #ornitologia #ptasiezaloty #śpiewptaków #toki #głuszec #paw #flamingi #łabędzie #wodniczka #derkacz #słowik #zachowaniazwierząt #rozmnażanie #dobórpłciowy #przyroda #ekologia #edukacjaprzyrodnicza #LasyMiejskieWarszawa #Wszechnica #WszechnicaFWW #nauka #popularnonaukoweZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Laura und Ole Sondermann kommen beide aus Nordrhein Westfahlen. Laura lernte Hotelkauffrau im Seeblick Genuss & Spa Resort auf Amrum; Ole machte eine Kochlehre auf der Nachbarinsel Sylt im Hotel Rungholt. Nach einer gemeinsamen Station in Lech am Arlberg in Österreich kam das Ehepaar zurück an die Nordsee und wurden auf der Insel Föhr sesshaft. Seit April 2026 betreiben sie die Namine Witt. Was sich hinter dem ungewöhnlichen Namen verbirgt, wie ihr gastronomisches Konzept aussieht und warum sie Neumitglied vom Schleswig-Holstein Gourmet Festival in seiner 40. Saison geworden sind, verrät Ole Sondermann bei einem lockeren Gespräch in ihrem Konzeptstore Speisenkammer in Wyk auf Föhr.

Wykład prof. dr hab. Marcina Zycha z Ogrodu Botanicznego UW w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki [15 czerwca 2026 r.]Czy rośliny naprawdę są nieme i bierne? A może od dawna wysyłają komunikaty, których po prostu nie potrafimy już dobrze odczytywać?W wykładzie prof. dr hab. Marcin Zych z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego pokazuje rośliny jako niezwykle aktywnych uczestników życia przyrody. Choć nie mają oczu, uszu ani układu nerwowego podobnego do zwierzęcego, potrafią przekazywać informacje za pomocą barw, zapachów, kształtów, substancji chemicznych, czasu kwitnienia, a być może także reakcji na dźwięki i wibracje.Kwiaty można potraktować jak biologiczne billboardy reklamowe. Ich zadaniem jest przyciągnięcie odpowiednich odbiorców: pszczół, motyli, much, chrząszczy, ptaków, nietoperzy czy innych zwierząt zapylających. To, co dla nas jest po prostu ładnym kolorem albo przyjemnym zapachem, dla innych organizmów może być precyzyjną informacją: „tu jest nektar”, „warto przylecieć”, „to nie dla ciebie”, „jestem gotowa do zapylenia” albo „lepiej mnie nie zjadaj”.Z wykładu dowiemy się m.in.:- dlaczego człowiek widzi kwiat inaczej niż pszczoła, motyl czy ptak,- jaką rolę w świecie roślin odgrywa ultrafiolet, którego my nie dostrzegamy,- dlaczego czerwone kwiaty mogą być „niewidzialne” dla pszczół, ale atrakcyjne dla ptaków,- czemu zapach bywa dla zapylaczy ważniejszy niż kolor,- jak rośliny produkują złożone „bukiety zapachowe”, dostosowane do konkretnych odbiorców,- dlaczego niektóre kwiaty pachną pięknie, a inne udają padlinę lub odchody,- jak storczyki potrafią oszukiwać owady, naśladując zapach samic,- po co rośliny wytwarzają substancje odstraszające roślinożerców,- czy rośliny mogą ostrzegać siebie nawzajem przed zagrożeniem,- co oznacza komunikacja międzygatunkowa roślin i czy można mówić o ich „wspólnym języku”.W wykładzie pojawiają się przykłady pszczół, storczyków, dzięgla leśnego, dźwidła, roślin aromatycznych, roślin owadożernych oraz eksperymentów pokazujących, że rośliny potrafią reagować na sygnały z otoczenia znacznie subtelniej, niż zwykle sobie wyobrażamy.Prof. dr hab. Marcin Zych - botanik, ekolog, profesor nauk ścisłych i przyrodniczych, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w ekologii roślin, biologii zapylania oraz ochronie różnorodności biologicznej. Bada relacje między roślinami a zapylaczami, funkcjonowanie ekosystemów i ochronę zagrożonych gatunków roślin. Jest popularyzatorem wiedzy przyrodniczej, członkiem m.in. Państwowej Rady Ochrony Przyrody i Komitetu Biologii Organizmalnej PAN. W 2022 roku otrzymał Medal im. Władysława Szafera przyznawany przez Polskie Towarzystwo Botaniczne.#Plantish #językroślin #rośliny #botanika #ekologia #komunikacjaroślin #zapylacze #pszczoły #storczyki #kwiaty #OgródBotanicznyUW #UniwersytetWarszawski #MarcinZych #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #przyroda #bioróżnorodność #nauka #popularnonaukowe #edukacjaprzyrodnicza #Wszechnica #WszechnicaFWWJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Wszechnica #WszechnicaFWW #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #MarcinZych #OgródBotanicznyUW #UniwersytetWarszawski #rośliny #botanika #ekologia #przyroda #bioróżnorodność #zapylacze #językroślin #Plantish #nauka #popularyzacjanauki #edukacjaprzyrodnicza

Wykład dr Adrianny Wielgopolan w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Dlaczego niektóre decyzje podejmujemy błyskawicznie, a nad innymi zastanawiamy się przez długie minuty? Skąd wiemy, że ktoś jest zły, jeszcze zanim zdążymy świadomie przeanalizować jego wyraz twarzy? I dlaczego nasz mózg tak łatwo daje się nabierać na iluzje optyczne?W wykładzie zaglądamy do laboratorium współczesnej psychologii i sprawdzamy, czym naprawdę zajmują się psychologowie. To okazja, by zobaczyć „psychologię od kuchni” - poznać metody badawcze, narzędzia oraz pytania, na które naukowcy próbują znaleźć odpowiedzi.Wykład pokazuje, że psychologia nie ogranicza się do rozmów o emocjach czy testów osobowości. To nowoczesna nauka badająca sposób, w jaki człowiek postrzega świat, podejmuje decyzje, przetwarza informacje oraz funkcjonuje w relacjach z innymi ludźmi.Dowiemy się między innymi:- jak działa ludzki mózg podczas podejmowania decyzji,- czym różni się myślenie automatyczne od refleksyjnego,- dlaczego popełniamy błędy poznawcze,- jak rozpoznajemy emocje innych osób,- skąd biorą się iluzje optyczne i poznawcze,- jak psychologowie badają uwagę, pamięć i procesy myślowe.Prelegentka wyjaśnia również, jak wygląda współczesny warsztat badawczy psychologa. Poznamy metody wykorzystywane w laboratoriach psychologicznych - od kwestionariuszy i eksperymentów, przez okulografię (eye-tracking), po techniki neuroobrazowania pozwalające obserwować aktywność mózgu. Dowiemy się także, jak w badaniach psychologicznych wykorzystuje się gry, symulacje i wirtualną rzeczywistość.Szczególnie interesującym elementem wykładu jest omówienie dwóch systemów myślenia opisanych przez psychologię poznawczą. Jeden działa szybko, automatycznie i intuicyjnie, drugi wolniej, ale pozwala analizować, planować i rozwiązywać złożone problemy. To właśnie współpraca tych dwóch mechanizmów wpływa na większość naszych codziennych wyborów.dr Adrianna Wielgopolan - psycholożka, badaczka procesów emocjonalnych i poznawczych, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w psychologii poznawczej i psychologii emocji, badając m.in. wpływ emocji na uwagę, pamięć, podejmowanie decyzji oraz funkcjonowanie społeczne. W swojej pracy wykorzystuje metody eksperymentalne, analizę zachowania oraz nowoczesne techniki badawcze stosowane w psychologii poznawczej. Autorka i współautorka publikacji naukowych poświęconych emocjom, niejednoznaczności emocjonalnej, kontroli poznawczej oraz relacjom między emocjami a procesami myślowymi. Kieruje projektem badawczym Narodowego Centrum Nauki dotyczącym roli niejednoznaczności emocjonalnej w procesach poznawczych. Laureatka programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla wybitnych młodych naukowców. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię emocji, psychologię poznawczą, psycholingwistykę, społeczne aspekty przetwarzania informacji oraz zastosowanie metod eksperymentalnych w badaniach nad funkcjonowaniem człowieka.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#psychologia #mózg #nauka #psychologiapoznawcza #emocje #UW #UniwersytetWarszawski #kampusochota #neuronauka #psychologiaodkuchni #Wszechnica

Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [12 czerwca 2026 r.]Jak powinna wyglądać relacja między politykami a dziennikarzami? Czy media wciąż pełnią funkcję kontrolną wobec władzy, czy coraz częściej stają się częścią politycznego sporu? Jaką rolę odgrywają dziś media społecznościowe, bańki informacyjne, emocje i walka o uwagę odbiorców?W wykładzie „Politycy i dziennikarze” red. Adam Szostkiewicz analizuje napięcia, zależności i wzajemne oczekiwania między światem polityki a światem mediów. Pokazuje, że dziennikarze i politycy są sobie nawzajem potrzebni, ale ich relacje powinny opierać się na zaufaniu, profesjonalnym dystansie i poszanowaniu zasad debaty publicznej. Gdy te granice zostają przekroczone, cierpi nie tylko jakość informacji, ale także zaufanie obywateli do państwa, mediów i siebie nawzajem.Adam Szostkiewicz opowiada o roli dziennikarza jako osoby zaufania publicznego, której zadaniem jest szukanie prawdy, zadawanie pytań, sprawdzanie przekazów i oddzielanie faktów od insynuacji. W wykładzie pojawiają się przykłady z polskiej i międzynarodowej polityki, dotyczące m.in. mediów publicznych, upartyjnienia przekazu, agresywnego języka wobec dziennikarzy, nadużywania pytań z tezą oraz wykorzystywania emocji do budowania politycznego konfliktu.Szczególne miejsce zajmuje temat polaryzacji społecznej. Prelegent zwraca uwagę, że spór polityczny sam w sobie jest naturalnym elementem demokracji, ale staje się niebezpieczny wtedy, gdy obywatele przestają traktować osoby o innych poglądach jako rozmówców, a zaczynają widzieć w nich wrogów. W tym kontekście omawia pojęcie polaryzacji afektywnej, czyli sytuacji, w której podziały polityczne przeradzają się w niechęć, brak zaufania i zerwanie komunikacji społecznej.To wykład o dziennikarstwie, polityce, demokracji i odpowiedzialności za słowo. O tym, dlaczego wolność słowa nie oznacza prawa do siania nienawiści i dezinformacji. O tym, dlaczego media są potrzebne także wtedy, gdy nie ufamy im bezgranicznie. I o tym, jak każdy z nas może przeciwdziałać zamykaniu się w bańkach informacyjnych.W wykładzie poruszone zostają m.in.:– relacje między politykami a dziennikarzami,– rola mediów w demokracji,– etyka dziennikarska i pytania z tezą,– media publiczne i media prywatne,– polityczna medialność i strategie wizerunkowe,– media społecznościowe i bańki informacyjne,– dezinformacja, wolność słowa i odpowiedzialność za przekaz,– polaryzacja społeczna i polaryzacja afektywna,– wpływ języka polityków i mediów na obywateli.Adam Szostkiewicz - dziennikarz, publicysta, tłumacz i działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, BBC World Service oraz tygodniku „Polityka”, gdzie publikuje teksty poświęcone polityce międzynarodowej, społeczeństwu i religii. Były działacz „Solidarności”, internowany w czasie stanu wojennego. Członek Rady Języka Polskiego, PEN Clubu oraz Fundacji im. Jerzego Turowicza. Laureat nagród dziennikarskich i odznaczeń, w tym Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas#polityka #media #dziennikarstwo #AdamSzostkiewicz #demokracja #wolnośćsłowa #dezinformacja #polaryzacja #mediaspołecznościowe #debatapubliczna #CollegiumCivitas #UniwersytetTrzeciegoWieku #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#media #dziennikarstwo #polityka #mediapubliczne #dezinformacja #społeczeństwo #demokracja #AdamSzostkiewicz #Polityka #CollegiumCivitas #UTW #Wszechnica #medi społecznościowe #wolnośćsłowa

Jane Dutton speaks to Benchmark Foundation Former Head Researcher, David van Wyk about curbing illegal mining in South Africa. The Midday Report with Mandy Wiener is 702 and CapeTalk’s flagship news show, your hour of essential news radio. The show is podcasted every weekday, allowing you to catch up with a 60-minute weekday wrap of the day's main news. It's packed with fast-paced interviews with the day’s newsmakers, as well as those who can make sense of the news and explain what's happening in your world. All the interviews are podcasted for you to catch up and listen to. Thank you for listening to this podcast of The Midday Report Listen live on weekdays between 12:00 and 13:00 (SA Time) to The Midday Report broadcast on 702 https://buff.ly/gk3y0Kj and on CapeTalk https://buff.ly/NnFM3Nk For more from The Midday Report, go to https://buff.ly/BTGmL9H and find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/LcbDdFI Subscribe to the 702 and CapeTalk daily and weekly newsletters https://buff.ly/v5mfetc Follow us on social media: 702 on Facebook: https://www.facebook.com/TalkRadio702 702 on TikTok: https://www.tiktok.com/@talkradio702 702 on Instagram: https://www.instagram.com/talkradio702/ 702 on X: https://x.com/Radio702 702 on YouTube: https://www.youtube.com/@radio702 CapeTalk on Facebook: https://www.facebook.com/CapeTalk CapeTalk on TikTok: https://www.tiktok.com/@capetalk CapeTalk on Instagram: https://www.instagram.com/ CapeTalk on X: https://x.com/CapeTalk CapeTalk on YouTube: https://www.youtube.com/@CapeTalk567See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die SAPD sê hy werk nou saam met belangrike rolspelers om die stryd teen misdaad teen kinders te verskerp. Vyftien-duisend-888 verdagtes is die afgelope jaar aangekeer en 2 773 is skuldig bevind. Polisiewoordvoerder Amanda van Wyk sê hulle is verbind tot die beskerming van kinders en om seker te maak diegene wat skuldig is aan mishandeling, uitbuiting en geweld ry aan die pen:

Die polisie vra gemeenskappe om die stilte rondom statutêre verkragting en kindermishandeling te verbreek. Woordvoerder Amanda van Wyk beklemtoon die behoefte aan oop besprekings, vroeë aanmelding en gemeenskapsbetrokkenheid. Sy waarsku baie gevalle word steeds nie aangemeld nie weens kulturele oortuigings of vrees. Van Wyk moedig kinders aan om en hulp te soek, en spoor gemeenskappe aan om slagoffers te ondersteun en toe te sien dat oortreders aanspreeklik gehou word:

Rugby: Die Springbok-Sewes se afrigter, Philip Snyman, is uiters trots op sy span en hoe hulle dié seisoen deurgaans presteer het. Die Blitsbokke het hulle Sewes-wêreldreeks-sege opgevolg deur hulle Wêreldkampioenskapstitel suksesvol te verdedig. Tristan Leyds het die toekenning as die Mans-sewes-speler van die jaar verower terwyl hy en sy spanmaat, Shilton van Wyk, ook in die seisoen se droomspan aangewys is. Snyman sê die span beweeg in die regte rigting:

Nico van Wyk – bemarkingsbestuurder, Duferco Steel Processing & Neels van Niekerk – uitvoerende hoof, International Steel Fabricators of South Africa Volg RSG Geldsake op Twitter

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê Suid-Afrika se produksiegroei moet beloon word met groter diplomasie en infrastruktuur-ondersteuning. Dit volg nadat die land Spanje amptelik verbygesteek het as grootste sitrus-uitvoerder, met 2,9-miljoen ton in 2025. Dit word toegeskryf aan Spaanse boere wat toenemend probeer aanpas by ingewikkelde klimaatstoestande. Die departement se woordvoerder, Joylene van Wyk, sê Suid-Afrika en Spanje speel komplementerende rolle op die wêreldmark:

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski i reżyser Marcin Borchardt, twórca takich dokumentów jak „Beksińscy. Album wideofoniczny” oraz „Tony Halik. Tu byłem”. Rozmawiamy o tym, jak powstaje film dokumentalny, który potrafi ożywić archiwum filmowe i zamienić je w uniwersalną opowieść o sztuce i wolności. Głównym tematem jest awangarda polska i jej najwybitniejsi przedstawiciele: Franciszka oraz Stefan Themerson, o których Marcin Borchardt nakręcił swój najnowszy film „Moi Themersonowie”. Reżyser analizuje ich nowo odnaleziony film eksperymentalny z lat 30. pt. „Europa”, stawiając ich w jednym rzędzie z takimi postaciami jak Salvador Dalí czy Luis Buñuel, autor przełomowego dzieła sztuki awangardowej „Pies andaluzyjski”. Dowiecie się, dlaczego malarstwo Franciszki Themerson jest dla gościa równie poruszające co prace, które stworzyli Lucian Freud i Francis Bacon, oraz jak wyglądało ich życie po drugiej wojnie światowej w Londynie i Paryżu. To tam prowadzili wydawnictwo Gaberbocchus Press, publikując takie tytuły jak „Król Ubu” czy „Wykład profesora Mmaa”, książka, o której sam Bertrand Russell pisał, że jest równie istotna co „1984” George'a Orwella czy „Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya. W rozmowie poruszamy także wątki historyczne, takie jak II wojna światowa, modernizm w sztuce oraz emigracja Polaków. Marcin Borchardt zdradza, jak dziś, korzystając z nowych technologii, można na nowo interpretować polski film sprzed dekad. Na koniec pytamy, jakie są jego plany filmowe i dlaczego dokument to dla niego nieustanne odkrywanie nieznanego. Dowiesz się z tego odcinka: – Jak reżyser filmu „Moi Themersonowie” pracuje z archiwalną taśmą, by zamienić stare dokumenty w emocjonujące, nowoczesne kino? – Co sprawiło, że Bertrand Russell zachwycił się polską prozą i porównywał ją do najważniejszych antyutopii Orwella i Huxleya? – Czy polski eksperyment filmowy z lat 30. był bardziej rewolucyjny od zachodnich klasyków? Oś czasu: 00:00 – Najciekawsze fragmenty 00:09:26 – „Europa”: Filmy Themersonów na tle zachodniej awangardy 00:15:40 – Malarstwo Franciszki w zestawieniu z Baconem i Freudem 00:21:12 – Gaberbocchus Press i wydawanie „Króla Ubu” 00:31:00 – Jasia Reichardt: przewodniczka po Themersonach 00:45:50 – Co łączy Beksińskich, Halika i Themersonów?

Die jongste FNB huisprys-indeks toon ‘n klein verlangsaming na 7,1 persent in die eerste kwartaal, af van 7,6 persent in die laaste kwartaal van 2025. Die bank sê ‘n algehele tekort en ‘n oorvloed van welgestelde kopers, beide buitelanders en inwoners, hou baie Namibiërs uit die mark uit. Mandisa van Wyk, FNB se marknavorsingsbestuurder.

The world of work has been in continuous flux since 2020. Every week another crisis emerges to further complicate the delivery of strategic objectives. This is stressful across the board. But what is it like for those who started work for the first time after COVID? What impact do continuously shifting work priorities and practices have on younger workers and the support they need to progress? In this first episode of series 16, Jen, Dom and Cat chat with Mercy Abel, founder of It Is Who You Know, to uncover the value of mentoring to bridge intergenerational divides and superpower early years careers. Despite university attendance reaching record levels in recent years, the latest UK data shows nearly one million young people aged between 16-24 are now not in education, employment or training. Young people are struggling to enter, and remain in, the labour market. While there are many reasons for this, AI job displacement seems to have hit younger workers far harder than other generations. Unless addressed, this will have disastrous consequences in the years to come. A COVID graduate herself, Mercy Abel experienced first-hand the challenges of entering the workforce for the first time. Having gained immense value from a mentorship opportunity, she has gone on to build an award-winning internship programme to help kickstart early careers within the creative industry.     About Mercy Abel Mercy is a multi-award winning marketer & founder of a future workforce consultancy, Who You Know (WYK) shaping the talent of tomorrow. WYK supports organisations to understand, connect, and recruit incoming talent through intergenerational learning, mentorship, and strategic insight. She is passionate about platforming talent, building community and connecting people to opportunity. She has done this through co-founding an award-winning marketing and creative internship programme named Futures UNLOCKED, providing almost 50 paid internships and free upskilling workshops for a 600+ network of emerging creatives across Scotland. Throughout her career, she has been awarded for 2025's The Media Leader's 50 Black Women Gamechangers in Media, 2024 Campaign's IPA iList, 2023 Media Week 30 under 30, The Media Leader Future 100 Club and 2022 Advertising Association's BRiM Changemaker.   Find Mercy on LinkedIn:                   https://www.linkedin.com/in/mercyabel/ Mercy's website:                                https://www.itiswhoyouknow.co.uk/  

Wykład nagrano podczas nabożeństwa z wykładem Słowa Bożego w Kościele „Filadelfia” Bielsko Biała. Jeśli Chrystus nie został wzbudzony… to właściwie nie ma o czym mówić, marnowalibyśmy nasz czas. Bo to co kieruje naszym życiem, Dobra Nowina i jej przesłanie nie narodziło się jedynie pod cieniem krzyża. Narodziło się także w świetle pustego grobu. Krzyż bez zmartwychwstania byłby historią bólu, wzruszającą opowieścią o cierpieniu i poświęceniu. Ale pusty grób sprawił, że Ewangelia przestała być tylko religią, stała się spotkaniem.

Ekonome hersien Namibië se BBP-groeivooruitsigte afwaarts na 2,6 persent vanaf 3,8 persent vir 2026, met 'n beskeie herstel tot 2,9 persent wat in 2027 verwag word. FNB-ekonoom Mandisa van Wyk sê hierdie vooruitsigte bly onderhewig aan noemenswaardige afwaartse risiko's, insluitend die voortdurende konflik in die Midde-Ooste. Sy sê die verwagting is ook dat die Bank van Namibië die repokoers vir die res van die jaar onveranderd sal hou.

Die Namibiese landbousektor het dramaties gegroei sedert 2015. Daardie jaar is 52 persent van lewendehawe by plaaslike abattoirs geprosesseer. Vandag staan die syfer op 84 persent. Kosmos 94.1 Nuus het met Jako van Wyk, LPO-voorsitter gepraat.

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê vroeë data dui aan die huidige massa-inentingsveldtog teen bek-en-klouseer lewer positiewe resultate op. Meer as 2 miljoen stuks vee is ingeënt tussen Februarie en 26 Maart en geen nuwe gevalle is aangemeld onder kuddes wat reeds behandel is nie. Die departement se woordvoerder, Joylene van Wyk, sê hulle het toesig versterk en 'n gesentraliseerde aanmeldingstelsel ingestel wat lei tot vroeër opsporing en vinniger data-opname:

Bongani Bingwa speaks with author and investigative journalist Pauli van Wyk about the sentencing of Economic Freedom Fighters (EFF) leader Julius Malema to five years in prison in a firearm discharge case. 702 Breakfast with Bongani Bingwa is broadcast on 702, a Johannesburg based talk radio station. Bongani makes sense of the news, interviews the key newsmakers of the day, and holds those in power to account on your behalf. The team bring you all you need to know to start your day Thank you for listening to a podcast from 702 Breakfast with Bongani Bingwa Listen live on Primedia+ weekdays from 06:00 and 09:00 (SA Time) to Breakfast with Bongani Bingwa broadcast on 702: https://buff.ly/gk3y0Kj For more from the show go to https://buff.ly/36edSLV or find all the catch-up podcasts here https://buff.ly/zEcM35T Subscribe to the 702 Daily and Weekly Newsletters https://buff.ly/v5mfetc Follow us on social media: 702 on Facebook: https://www.facebook.com/TalkRadio702 702 on TikTok: https://www.tiktok.com/@talkradio702 702 on Instagram: https://www.instagram.com/talkradio702/ 702 on X: https://x.com/Radio702 702 on YouTube: https://www.youtube.com/@radio7See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, verwelkom die Suid-Afrikaanse Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte se vinnige ingryping om 6 miljoen Dollvet-entstofdosisse teen bek-en-klouseer in te voer. Dit volg nadat ʼn Artikel 21-permit Vrydag vir 2 miljoen dosisse uitgereik is, terwyl nog twee permitte vir die orige 4 miljoen dosisse uitgereik sal word. Die departement se woordvoerder, Joylene van Wyk, sê die geleidelike verkryging van bek-en-klouseer-entstowwe is ʼn logistiese noodsaaklikheid weens die Midde-Oosterse konflik:

Na afloop van die Lewendehaweprodusente-organisasie en Meatco se vergadering verlede week om die toekoms van die veesektor te bespreek, het beide partye gevoel die gesprek was positief. Na 'n paar jaar van onbestendigheid was die heropbou van vertroue reg oor die beesvleiswaardeketting in die kollig. Kosmos 94.1 Nuus het met die LPO se voorsitter, Jako van Wyk gepraat wat meer inligting gee.

Die Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie, Nust, het amptelik sy Nanosatelliet-data-ontvangsgrondstasie bekendgestel, wat 'n belangrike mylpaal in die land se groeiende ruimtewetenskap-kapasiteit aandui. Die grondstasie vul Namibië se breër satelliet-infrastruktuurontwikkeling aan, insluitend die Satelliet-gronddata-ontvangsstasie wat verlede maand bekendgestel is. Nust-woordvoerder Cindy van Wyk het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat:

Die Bloedoortappingsdiens van Namibië sal môre 'n bloedskenk-veldtog in Rehoboth aanbied. Die kliniek sal van 11-uur die oggend tot 6-uur die namiddag by die Hermanus van Wyk-saal gehou word. Die diens se opvoedkundige beampte, Frieda Vatileni-Asino, doen 'n beroep op inwoners om in groot getalle op te daag om lewens te help red.

Die Gautengse polisie het meer as 13 800 vuurwapens en vuurwapen-onderdele in Vanderbijlpark vernietig. Dis die tweede vuurwapen-vernietigingsproses in die huidige boekjaar. Polisiewoordvoerder Amanda van Wyk sê hulle het die afgelope sewe jaar 305 934 vuurwapens vernietig:

Wykład nagrano podczas niedzielnego nabożeństwa w Kościele „Filadelfia” w Bielsku Białej. Słowa Jana Chrzciciela: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata”, są zaproszeniem, aby zatrzymać się i zobaczyć. Zobaczyć nie tylko oczami, ale sercem. Rozpoznać, kim naprawdę jest Jezus. Dla mnie te słowa stały się przełomem, cichą, ale głęboką rewolucją. Uświadomiły mi, że wiara, którą żyje Kościół, to nie tylko, jak dziś, chrzest, nie tylko liturgia, nie tylko nasze inne działania. Najważniejsze jest to, że On tu jest. On jest obecny. On przychodzi…

Carel van Wyk is the founder and CEO of MoneyBadger. MoneyBadger enables easy bitcoin payments at 650 thousand stores in South Africa. MoneyBadger on Nostr: https://primal.net/p/nprofile1qqsz85k206vm3vqdmlvcy9l4kyfqchlnf4hnctasxufa3ph0ck9decgpk49rf MoneyBadger on X: https://x.com/MoneyBadgerPayWesbite: https://www.moneybadger.co.za/EPISODE: 189BLOCK: 933542PRICE: 1112 sats per dollar(00:03:26) What is Money Badger? Mission and merchant focus(00:05:13) Paying anywhere in South Africa(00:05:27) 650,000 locations(00:07:04) Leveraging existing QR payment rails and the Pick n Pay breakthrough(00:10:01) How the flow works: bridging proprietary QR to Lightning(00:11:18) MoneyBadger app as translator vs. using any Lightning wallet(00:13:04) Fiat settlement, volatility handling, and business model(00:17:07) Why no Money Badger wallet? Integrations with Blink, Zeus, Aqua(00:20:20) A clever LNURL/Lightning Address pattern to decode merchant QRs(00:23:39) Pragmatic, a bit hacky, and works across wallets(00:28:04) Replicability beyond SA: Kenya's M‑Pesa, Ghana, Latin America(00:32:10) Creating demand: Bitcoin Ekasi as proof-of-use for Pick n Pay(00:35:15) Real usage: growth to ~5k tx/month and $200k volume(00:39:40) Who spends Bitcoin? From cash users to OGs and ideologues(00:42:34) Incentives and the challenge of moving the middle(00:43:42) Tax context in South Africa: capital gains thresholds(00:46:59) UX talk: tap-to-pay vs. QR, hardware realities and patience(00:49:12) Beyond POS: treasury, suppliers, and stablecoin pull(00:51:03) Bitcoin vs. stablecoins in SA usage; Luno/Binance integrations(00:55:07) Wild flexibility: paying with almost any token via partners(00:57:46) Urgency to prove Bitcoin as money before it's siloed(00:58:00) Hypothetical: Square/Cash App design vs. bridge approach(01:03:41) Consumer friction at checkout and signaling acceptance(01:07:38) Tipping, bridges to Venmo/Cash App, and cash realities(01:09:19) Call to action: spend Bitcoin to create demand(01:11:08) Wrap-up: plans to visit SA, links, and farewellmore info on the show: https://citadeldispatch.comlearn more about me: https://odell.xyz

In this conversation, Stephan Livera and Carel Van Wyk discuss the evolution of Bitcoin as a medium of exchange, focusing on the role of MoneyBadger in facilitating Bitcoin payments across South Africa. They explore the journey of integrating Bitcoin payments into major retailers, the technological innovations that have made this possible, and the implications for merchants and consumers alike. The discussion also touches on the broader context of Bitcoin's role in the global payment landscape and the ongoing debate about its function as a store of value versus a medium of exchange. They explore the economic challenges faced by South Africans, the regulatory landscape, and the importance of demonstrating Bitcoin as a medium of exchange. The discussion also touches on the implications of capital gains tax, the strategies for promoting Bitcoin adoption, and the potential for Bitcoin to serve as a viable alternative to traditional payment systems. Carel emphasizes the urgency of using Bitcoin as money and the need for a shift in mindset among both consumers and regulators.Takeaways: