Podcasts about zsrr

19 czerwca 1953 roku w więzieniu Sing Sing wykonano wyrok śmierci na Juliusie i Ethel Rosenbergach, małżeństwie oskarżonym o szpiegostwo na rzecz ZSRR. Według FBI mieli oni przekazywać Sowietom niezwykle ważne dokumenty dotyczące amerykańskiego programu nuklearnego. Sprawa Rosenbergów podzieliła Stany Zjednoczone i do dziś budzi kontrowersje. Czy kara była sprawiedliwa? Czy może Julius i Ethel stali się ofiarami zimnowojennej paranoi w USA?

Mentalne mapy Kremla. Jak Moskwa wymyśla swoją przeszłość? V odcinek serii - Bartłomiej Gajos z Centrum Mieroszewskiego, autor książki "Historia, która zabija" - Wydawnictwo Prześwity.Link do lektury: https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/historia/historia-ktora-zabijaZapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Hej! W związku ze startującym mundialem przygotowałem dla Was odcinek silnie powiązany z futbolem. Nie będzie to jednak zwykła opowieść o sporcie. Będzie to brutalna historia wielkiej machiny propagandowej, która działała w Związku Radzieckim za czasów Józefa Stalina. Oglądając film dowiecie się dlaczego Stalin tak bardzo interesował się piłką nożną, a Ławrientij Beria wysyłał piłkarskich geniuszy na Syberię. W ZSRR każda dziedzina życia musiała bowiem bezwzględnie służyć komunizmowi i futbol nie był wyjątkiem. Stalin doskonale rozumiał znaczenie tego sportu dla tysięcy sowieckich obywateli. Mecze przyciągały na stadiony ogromne tłumy, stając się idealnym narzędziem manipulacji. Widowiskom towarzyszyły propagandowe parady, a zawodnicy na zgrupowaniach byli zmuszani do studiowania biografii dyktatora.Prawdziwe piekło rozpętało się jednak wtedy, gdy w grę weszły prywatne ambicje szefa NKWD. Ławrientij Beria, jako protektor milicyjnego klubu Dynamo Moskwa, postanowił bezwzględnie zniszczyć największego rywala drużynę Spartaka Moskwa. Ponieważ po prostu była lepsza, Beria złamał życie jego najlepszym piłkarzom. Liderzy drużyny zostali aresztowani pod absurdalnymi zarzutami i trafili do łagrów, gdzie omal nie stracili życia.

Wiadomo, kto II wojnę światową przegrał: Niemcy i ich sojusznicy. Wiadomo też, kto wygrał: alianci. Jednak wygraną da się stopniować i w tym przypadku też widać, kto wygrał mniej, a kto bardziej. – Jedynym prawdziwym zwycięzcą II wojny światowej w pierwszej kolejności były Stany Zjednoczone. To była wojna, która zbudowała i potwierdziła potęgę Ameryki – wskazuje Norbert Bączyk, historyk znany wam świetnie z podcastu Wojenne Historie. No jak to, powiecie, a Wielka Brytania? – Wielka Brytania była pyrrusowym zwycięzcą. Tak naprawdę dla Wielkiej Brytanii II wojna światowa kończy się w dużej mierze porażką – mówi Norbert. Bo nie udało się zrealizować wielu brytyjskich planów strategicznych, a USA prześcignęły Brytyjczyków w wyścigu o tytuł światowego mocarstwa i przede wszystkim odebrały im monopol na władzę nad światowymi szlakami morskimi. Rocznicowo przygotowaliśmy dla was z Norbertem drugi wspólny odcinek, tym razem o zakończeniu II wojny światowej.

7 maja 1945 roku – bezwarunkowa kapitulacja III Rzeszy. Dlaczego do niej doszło, mimo oszałamiających sukcesów w pierwszym okresie wojny? Czy ta historia mogła potoczyć się inaczej? Takie pytania zadajemy w najnowszym odcinku Norbertowi Bączykowi, historykowi, publicyście znanemu szerokiej publiczności z podcastu Wojenne Historie. Taki oto „crossover” między popularnymi podcastami przygotowaliśmy dla Was na 300. odcinek RN!

To nie była zwykła zdobycz wojenna. To była największa grabież technologiczna XX wieku.Po II wojnie światowej Związek Radziecki nie tylko odbudowywał swoją potęgę.On ją… przejmował.This video explains how the Soviet Union built its power after World War II by acquiring foreign technologies, including rockets, nuclear weapons and bombers.

40 lat temu w 1986 roku miała miejsce katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Przegrzanie jednego z reaktorów (Reaktor RBMK 1000) spowodowało wybuch w elektrowni atomowej. W jaki sposób na tę nuklearną katastrofę zareagowały władze ZSRR? Czy Polska Rzeczpospolita Ludowa zdawała sobie sprawę, że ma miejsce skażenie radioaktywne, a nad Polskę nadciąga radioaktywna chmura z Czarnobyla? Czy decyzja, żeby podać społeczeństwu płyn Lugola była słuszna? Czy eksplozja elektrowni jądrowej przyczyniła się do upadku komunizmu? Awaria reaktora jądrowego pozbawiła życia wielu osób, a Czarnobyl i elektrownia atomowa wpisały się na stałe w karty historii. Zapraszamy do odsłuchania podcastu Muzeum Historii Polski!Rozmowę prowadził dr Michał Przeperski (MHP), gościem podcastu był prof. Kamil Dworaczek.

31 stycznia 1943 roku. Miasto Stalingrad, leżące nad Wołgą, jest niemal doszczętnie zniszczone po wielu miesiącach krwawych walk. Zdziesiątkowane i zdemoralizowane oddziały niemieckie podejmują ostatnie próby beznadziejnej obrony przed nacierającymi wojskami Sowieckimi. Feldmarszałek Friedrich Paulus zdaje sobie jednak sprawę, że dalszy opór nie ma sensu i wojska niemieckie kapitulują. Paulus dostaje się do niewoli, ale nie jest to koniec jego historii. W 1944 roku niespodziewanie wstępuje do antyfaszystowskiego Związku Oficerów Niemieckich. Zaczyna otwarcie krytykować Hitlera i w kilku wystąpieniach emitowanych przez radio wzywa Niemców, by sprzeciwili się Führerowi. Dlaczego dowódca, który przez wiele lat skrupulatnie służył nazistowskiemu reżimowi, zmienił poglądy i nawiązał współpracę z ZSRR? I co stało się z nim po zakończeniu II wojny światowej? W tym odcinku Misji specjalnej przedstawimy historię feldmarszałka Friedricha Paulusa.

Pod nowoczesną warstwą szkła i betonu dzisiejszego Kazachstanu kryją się niewidzialne kajdany przeszłości. Kraj, który Aleksander Sołżenicyn nazwał „Kazekstanem”, próbuje dziś budować swoją tożsamość na fundamentach będących jednym wielkim cmentarzem, zmagając się z dziedzictwem łagrów i wielkiego głodu.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czym był polski październik 1956 roku? Czy odwilż polityczna 1956 roku dawała nadzieję na zmiany? Te wydarzenia stanowią ważny rozdział związany z historią PRL. Sporo mówi o tym, czym był komunizm w Polsce, ale też jak funkcjonowało ZSRR - imperium komunistyczne. Jak funkcjonowała komunistyczna partia, czyli Polska Zjednoczona Partia Robotnicza - PZPR. Historia tej partii to ważny składnik historii PRL-u. Dlaczego Gomułka został I sekretarzem PZPR? Czy polski październik i czasy gomułkowskie można jednoznacznie oceniać? Kim był Władysław Gomułka? Jak wyglądały czasy PRL? Historia Polski, PRL w szczególności pełna jest zaskakujących zwrotów. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Dziś w programie dyplomatyczny przełom na Bliskim Wschodzie. USA, Izrael i Iran ogłaszają dwutygodniowe zawieszenie broni, a Teheran pod naciskiem Donalda Trumpa otwiera kluczową dla świata Cieśninę Ormuz. Sprawdzimy też nastroje na Węgrzech - już w niedzielę najważniejsze wybory w Europie. Na koniec wrócimy do historii - mija dokładnie 35 lat od momentu, gdy z Bornego Sulinowa wyjechały pierwsze radzieckie rakiety, rozpoczynając wielkie wycofywanie armii ZSRR z Polski. Zapraszam!

Zapraszamy na 5 odcinek z serii "Rosja i Chiny" z prof. Łukaszem Gackiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozmawia dr Paweł Jaskuła z Instytutu Boyma. Odcinek poświęcony będzie ewolucji relacji chińsko-rosyjskich – od głębokiej nieufności i rozpadu bloku wschodniego, aż po budowę pragmatycznego partnerstwa strategicznego opartego na surowcach i stabilizacji Azji Centralnej. Przeanalizujemy, jak lekcja wyciągnięta z upadku ZSRR oraz wspólne interesy geopolityczne przekształciły dawną rywalizację w nowoczesny układ sił, który do dziś wpływa na globalną równowagę.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Reguły stworzone w czasach USA i ZSRR coraz słabiej pasują do rzeczywistości Muska, Artemis i planów baz na Księżycu. Dr Barbara Skardzińska tłumaczy, jak wygląda ten konflikt od strony prawa. 

Dlaczego Putin musiał ukraść Krym? Prawda o „Świętej Górze” Rosjan. Jak Kreml pisze historie na nowo? O tym mówił w I odcinku nowej serii - Bartłomiej Gajos z Centrum Mieroszewskiego, autor książki "Historia, która zabija" - Wydawnictwo Prześwity.Link do lektury: https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/historia/historia-ktora-zabija

W 246 odcinku łączymy cztery wątki, które pokazują region w czasie wojny i technologicznego przesilenia. Rozmawiamy o wojnie prowadzonej „za swoje” — o sytuacji, w której rosyjscy żołnierze coraz częściej doposażają się z własnych środków, i o tym, co mówi to o kondycji państwa takiego jak Rosja po 12 latach agresji na Ukrainę.Następnie omawiamy, dlaczego Rosja wyraźnie odstaje dziś w wyścigu sztucznej inteligencji i jakie mogą być długofalowe konsekwencje tego zapóźnienia.W trzeciej części przyglądamy się Dniu Języka Ojczystego w Białorusi — językowi jako przestrzeni tożsamości, ale i politycznej kontroli.Na koniec przenosimy się do Izraela, gdzie funkcjonuje rosyjskojęzyczna diaspora jako największy postsowiecki mikrokosmos funkcjonujący poza obszarem byłego ZSRR.

Informacje o filmie "Pojedynek" tu: https://www.monolith.pl/filmy/2026/pojedynek/Rok 1940. Obóz NKWD w Kozielsku. Tysiące polskich oficerów, którzy jeszcze nie wiedzą, że są uczestnikami jednej z najstraszniejszych zbrodni XX wieku. W cieniu historii Katynia pojawia się postać, o której rzadko się mówi. Nie kat z pistoletem. Nie człowiek podpisujący wyrok na Łubiance. Oficer NKWD. Specjalista od psychologii, selekcji i łamania ludzi.Wasilij Zarubin.Człowiek Berii. Funkcjonariusz sowieckiego aparatu terroru i jednocześnie jeden z najskuteczniejszych agentów wywiadu zagranicznego ZSRR.W Kozielsku prowadził „uprzejme przesłuchania”, budował sieć konfidentów i oceniał, kto „rokuje”, a kto trafi na listę śmierci. Kilka miesięcy później ten sam człowiek zostaje wysłany do Stanów Zjednoczonych, gdzie działa w elitach Waszyngtonu i uczestniczy w operacjach, które wpłyną na losy II wojny światowej — w tym w rozpracowaniu projektu Manhattan.Kim naprawdę był Zarubin?Jaką rolę odegrał w zbrodni katyńskiej?I dlaczego jego biografia brzmi jak scenariusz filmu szpiegowskiego?

Co naprawdę tracimy, gdy znika kultura materialna i instytucje podtrzymujące ciągłość cywilizacyjną? Dlaczego grabież kultury jest stratą równie dotkliwą, jak zniszczenia materialne? W drugim odcinku cyklu „Kakogenika” temat przesuwa się ze strat biologicznych i likwidacji elit na uszczuplenie polskiego kapitału kulturowego: grabieże księgozbiorów, rabunek prywatnych kolekcji, niszczenie dworów, bibliotek, muzeów i archiwów. Wojciech Lizak pokazuje, że ten proces trwa od stuleci. Od najazdów XVII wieku, przez konfiskaty i sekularyzacje w zaborach, aż po apogeum podczas II wojny światowej, gdy grabież kultury została w praktyce usankcjonowana zarówno w III Rzeszy, jak i w ZSRR. Cykl „Kakogenika” prowadzi dla Państwa Wojciech Lizak - doktor nauk humanistycznych, historyk, od 1997 roku prowadzi Antykwariat "Wu-eL" w Szczecinie. Współautor audycji radiowych i autor książek, m.in. „Kakogenika. Wprowadzenie”, ktorą można nabyć pod poniższym linkiem: https://allegro.pl/produkt/kakogenika-wojciech-lizak-316b0906-449f-4e2b-87b0-2d1abac46700?offerId=15020374560

Hej, zbliżają się Walentynki, więc postanowiłem przygotować materiał nietypowy. Wiem – w bloku wschodnim nie obchodzono święta zakochanych. Jednocześnie w Polsce potrafimy sobie jeszcze wyobrazić, jak wyglądały relacje i małżeństwa w czasach stalinizmu. Ale jak wyglądało to w samym Związku Radzieckim – w państwie, w którym najważniejsza była ideologia? W kraju, gdzie należało „kochać” przede wszystkim przywódcę i partię, nawet związki podporządkowano polityce. W pierwszych latach istnienia ZSRR nie było miejsca na tradycyjny ślubny ceremoniał. W początkowym okresie formalne i nieformalne relacje traktowano niemal na równi. Ślub oznaczał wizytę w urzędzie. Bez symboliki, bez oprawy, bez tradycji. Wesela były legalne, ale w realiach gospodarki niedoboru niewielu stać było na większe przyjęcia. Zmiany przyszły dopiero po śmierci Stalina. Urzędy stanu cywilnego, czyli tak zwane ZAGS-y zaczęły nabierać bardziej uroczystego charakteru. Stopniowo wracał ceremoniał przypominający czasy sprzed rewolucji, choć oczywiście w świeckiej formie. Prawdziwą nowością stały się Pałace Ślubów. Pierwszy otwarto w Leningradzie w 1959 roku, rok później – w Moskwie.Zapraszam na odcinek!

Cześć, w najnowszym odcinku serii nawiązuję do ostatnich wydarzeń na świecie. Stany Zjednoczone od dawna interesowały się Grenlandią, która miała i ma nadal dla nich kluczowe znaczenie strategiczne. Ta ogromna wyspa, położona między Europą a Eurazją, stanowiła potencjalny korytarz ataku na Amerykę Północną. Amerykańska generalicja doskonale zdawała sobie z tego sprawę już wiele dekad temu.Aby uprzedzić przeciwnika i zapewnić sobie dogodną pozycję do odparcia ewentualnego uderzenia, Waszyngton już w czasie II wojny światowej rozpoczął działania zmierzające do objęcia wyspy militarną kontrolą. Specjalne porozumienie z Danią utrzymano także po zakończeniu wojny. W kolejnych latach Stany Zjednoczone w tajemnicy próbowały rozmieścić na Grenlandii broń jądrową.Jeden z najbardziej ambitnych projektów zakładał budowę ogromnego systemu militarnego opartego na 600 pociskach nuklearnych. Projekt Iceworm przewidywał stworzenie sieci podlodowych tuneli na obszarze porównywalnym z powierzchnią Grecji. W ukrytych pod lodem silosach miały znajdować się rakiety jądrowe, gotowe do natychmiastowego użycia w razie ataku ze strony ZSRR.Więcej na ten temat w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Cześć. W najnowszym odcinku serii Powojnie sięgam po rzadko poruszany wątek upadku Związku Radzieckiego. Okazuje się, że w zwycięstwie nad sowieckim imperium Amerykanom pomogli Saudowie. Drastyczne obniżenie cen ropy w połowie lat 80-tych doprowadziło gospodarkę ZSRR na skraj zapaści. Waszyngton zrozumiał siłę surowców już po kryzysie naftowym dekadę wcześniej, kiedy przekonał się, jak ogromne znaczenie ma ropa z Arabii Saudyjskiej i decyzje państw OPEC. W kolejnych latach postanowił wykorzystać tę wiedzę w starciu z głównym przeciwnikiem zimnej wojny. Przez lata Biały Dom konsekwentnie budował relacje z Bliskim Wschodem, aby w latach osiemdziesiątych uderzyć w ZSRR na polu gospodarczym. Arabia Saudyjska wspierała Stany Zjednoczone także w licznych tak zwanych proxy wars. Więcej o tym w najnowszym odcinku Powojnia.

Grudzień 1939 roku. Na terenie Finlandii toczą się krwawe walki. ZSRR dysponuje ogromną przewagą liczebną, a Stalin liczy na szybkie i łatwe zwycięstwo. Jednak Finlandia skutecznie się broni i zadaje wrogowi dotkliwe straty. Ogromne spustoszenie w szeregach Armii Czerwonej sieją fińscy snajperzy. Spośród nich największą sławę zdobywa Simo Häyhä, który do dziś jest uznawany za najlepszego snajpera w historii. Przypisuje się mu ponad 500 śmiertelnych trafień. Co sprawiało, że był tak śmiertelnie skuteczny? Jak potoczyły się jego losy po zakończeniu wojny zimowej? O tym opowiadamy w dzisiejszym odcinku Misji specjalnej.

Cześć! W styczniu 1991 roku ZSRR próbował siłą zdławić litewską niepodległość ogłoszoną 11 marca 1990 r. Kreml wysłał wojsko i oddziały OMON, które 11 stycznia zaczęły przejmować kluczowe obiekty w Wilnie. Nocą z 12 na 13 stycznia czołgi i żołnierze uderzyli na wieżę telewizyjną i siedzibę radia i telewizji. Tysiące cywilów broniły tych miejsc, tworząc żywe tarcze. Zginęło 14 osób, a ponad 700 zostało rannych.Mimo przemocy Litwini nie ustąpili i konsekwentnie budowali instytucje własnego państwa. Po klęsce puczu sierpniowego w Moskwie w 1991 r. ich niepodległość została uznana międzynarodowo. O tym, jak do tego doszło i dlaczego „styczniowe wydarzenia” stały się punktem zwrotnym, opowiadam w najnowszym odcinku Powojnia.

17 lipca 1975 roku amerykański statek Apollo i radziecki Sojuz połączyły się na orbicie, rozpoczynając pierwszą w historii wspólną misję kosmiczną USA i ZSRR. To wydarzenie stało się symbolem przełamania zimnowojennych barier i początkiem międzynarodowej współpracy w kosmosie. W jaki sposób dwa wrogie mocarstwa zdołały się porozumieć? W Misji specjalnej odsłaniamy kulisy projektu Apollo-Sojuz.

Był rok 1945. Marszałek Gieorgij Żukow znajdował się na absolutnym szczycie. Dowodzona przez niego armia zdobyła Berlin, a o męstwie jego żołnierzy mówił cały świat. W Związku Radzieckim Żukow wyrósł na symbol zwycięstwa nad III Rzeszą. Sam również czuł swoją siłę. Podczas rozmów z dziennikarzami chętnie opowiadał o własnym kunszcie dowódczym i ogromnym sukcesie ZSRR, za którym – jak sugerował – stał przede wszystkim on. Nie zdawał sobie jednak sprawy, że wywyższając się i wychylając przed szereg, zakłada sobie polityczną pętlę na szyję. W Związku Radzieckim wielki mógł być tylko jeden człowiek – Józef Stalin. I dlatego zaledwie kilka lat po wojnie z pozycji najważniejszego żołnierza Armii Czerwonej Żukow spadł do roli dowódcy mało znaczącego okręgu wojskowego. Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

13 grudnia 1981 roku w Polsce doszło do jednego z najbardziej dramatycznych momentów powojennej historii. W tym odcinku podcastu analizujemy kulisy decyzji władz PRL, polityczne kalkulacje i przygotowania do operacji, która na lata zmieniła życie milionów ludzi.Dlaczego zdecydowano się na ten krok? Czy groźba interwencji ZSRR była realna, czy raczej stała się narzędziem presji i usprawiedliwienia działań władzy?Jak wyglądała sytuacja polityczna w latach 1980–1981? Czy kryzys gospodarczy, narastające napięcia społeczne i rosnąca siła „Solidarności” nieuchronnie prowadziły do konfrontacji?Podcast pokazuje także codzienność tamtego czasu: internowania, mechanizmy represji i funkcjonowanie obozów odosobnienia. Jak radzono sobie z izolacją, strachem i niepewnością jutra? I wreszcie — czy decyzje z grudnia 1981 roku złamały społeczeństwo, czy przeciwnie, wzmocniły dążenie do wolności?Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

W latach 80. w ZSRR nawet obiad w szkolnej stołówce mógł mieć dramatyczne skutki. Szczególnie gdy w tym miejscu pracowała seryjna morderczyni, która do zup i kotletów dodawała silnie toksycznego talu. Tamara Iwaniutina, zwana Kijowską trucicielką, marzyła o posiadaniu czarnej wołgi i chlewika. I nie wahała się zabić każdego, kto stanął jej na przeszkodzie w realizacji tych marzeń. Do historii przeszła jako ostatnia stracona kobieta w ZSRR.

Cześć, w najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do wątku, o którym mało kto dziś pamięta. A przecież to była jedna z najgroźniejszych sytuacji w powojennej historii świata. Związek Radziecki i Chińska Republika Ludowa były o krok od wojny.Najbardziej napięty moment przypadł na 1969 rok. Spory graniczne między dwoma komunistycznymi mocarstwami doprowadziły je na skraj otwartego konfliktu. Moskwa przez lata lekceważyła Pekin. Mao nie zamierzał dłużej tego tolerować i systematycznie odsuwał się od ZSRR, coraz wyraźniej akcentując niezależność Chin.Punktem zapalnym stała się wyspa na rzece Ussuri. To tam padły pierwsze strzały. Starcia później przeniosły się również w rejon Sinciangu.W Moskwie rozważano nawet prewencyjne uderzenie nuklearne na Chiny. Ostatecznie nic takiego nie nastąpiło, a obie strony doszły do porozumienia — choć dla żadnej z nich nie było ono satysfakcjonujące. Dlatego relacje chińsko-sowieckie jeszcze przez lata pozostawały napięte.Jeżeli chcecie poznać całą historię tego sporu, zapraszam na odcinek.

Książka M. Paszendy ➡️ https://tiny.pl/m0616nxt

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Jak władza sowiecka traktowała kulturę - z kijem, ale i z marchewką? Dlaczego Stalin miał lepszy gust niż Putin, a złote karty kredytowe okazały się skuteczniejszym narzędziem kontroli niż gułag? W najnowszym „Raporcie Międzynarodowym" profesor Hieronim Grala odsłania paradoksy rosyjskiej kultury, od czasów stalinowskiego terroru po współczesną „złotą klatkę" Putina. Jak to wszystko ma się do zamknięcia kolejnej rosyjskiej placówki dyplomatycznej w Polsce?  O tym usłyszycie:  Kultura w ZSRR – kij i marchewka Władza sowiecka nigdy nie była wobec kultury obojętna. Stalin osobiście ingerował w scenariusze, ratował spektakle Bułhakowa, a jednocześnie szalał terror, w którym ginęli twórcy i artyści. Paradoks: zbrodniarz, ale oczytany i świadomy znaczenia sztuki. Stalin kontra Putin – kto miał lepszy gust? Zdaniem Grali, Stalin był bardziej wykształcony i miał większe horyzonty niż Putin. Seminarium duchowne okazało się lepszą szkołą niż leningradzki wydział prawa. Władza sowiecka, mimo brutalności, traktowała kulturę poważnie, czego dziś w Rosji brakuje. Wentyle bezpieczeństwa i kultura „między wierszami" W ZSRR istniała przestrzeń dla aluzji i podtekstów – teatr na Tagance, underground rockowy czy sztuki plastyczne. „Czytać między wierszami" to rosyjski wynalazek, który przeniknął do języka PRL. Od krat do złotej klatki Władza sowiecka stosowała represje, ale też nagrody. Największe gwiazdy muzyki klasycznej dostawały złote karty kredytowe, by nie uciekły na Zachód. „Pieniądz okazał się lepszy od krat" – mówi prof. Grala. Kultura jako ostatni kanał dialogu W obliczu zamykania konsulatów i zerwania więzi dyplomatycznych, profesor podkreśla: „Została już tylko kultura". Chopin w Petersburgu, polska literatura w rosyjskich bibliotekach – to jedyne mosty, których nie da się wysadzić.

W tym odcinku omawiamy proces w Norymberdze — międzynarodowe postępowanie karne prowadzone w latach 1945–1946 przeciwko głównym przywódcom hitlerowskich Niemiec. Cztery mocarstwa: USA, Wielka Brytania, ZSRR i Francja, postawiły 24 oskarżonych przed trybunałem, zarzucając im zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz zbrodnie przeciwko pokojowi. Wyroki obejmowały kary więzienia, uniewinnienia oraz 12 kar śmierci. Proces ten stał się jednym z kluczowych fundamentów współczesnego prawa międzynarodowego.

Cześć! W najnowszym odcinku zapraszam Was do świata absurdów i zaskakujących rozwiązań. Polska Rzeczpospolita Ludowa była krajem pełnym sprzeczności – hasła władzy nijak miały się do codziennej rzeczywistości. Nawet zwykłe wyjście po zakupy potrafiło być loterią. Najpierw trzeba było swoje "przestać" w kolejce, często nie wiedząc nawet za czym stoją ci wszyscy ludzie. Towarem szczególnie deficytowym był papier toaletowy, dlatego punkty skupu makulatury stały się miejscem wyjątkowo uczęszczanym. Oddając stare gazety czy książki, można było zdobyć ten brakujący element wyposażenia każdej łazienki.W odcinku mówię też o kuchni pełnej braków, podróżach z propagandowym działaczem obok oraz o kultowej książeczce autostopowicza. Jeśli podobał Wam się materiał o absurdach ZSRR, ten również przypadnie Wam do gustu.

Czy Rosja naprawdę coś zyskała, rozpętując wojnę przeciwko Ukrainie?Bartosz Gołąbek i Marcin Strzyżewski przyglądają się tej kwestii z dwóch stron: z perspektywy Zachodu – która widzi w Rosji kraj izolowany, osłabiony i uzależniony od Chin – oraz z perspektywy samej Rosji, gdzie władze mówią o „obronie suwerenności”, „historycznym zwycięstwie” i „odrodzeniu imperium”.Jak wygląda bilans tej wojny, jeśli odrzucić propagandę i spojrzeć na fakty?Czy rosyjskie „zyski” nie okażą się w istocie największą stratą od czasów ZSRR?Jak zawsze — czytamy po rosyjsku, komentujemy po polsku.

O delegacji, wymodlonym dziecku i sensie istnienia.

Hej! W najnowszym odcinku postanowiłem przyjrzeć się absurdalnym sytuacjom, do jakich dochodziło w Związku Radzieckim. Skupiłem się głównie na wątkach gospodarczych, choć nie tylko. W ZSRR wszystko musiało kręcić się wokół planu i jego założeń. Centralnie sterowana gospodarka rodziła wiele groteskowych scen i decyzji. Producentom często nie zależało na unowocześnianiu swoich fabryk ponieważ liczyło się przede wszystkim to, aby wszystko „zgadzało się” na papierze i z rozkazami płynącymi z Moskwy.W wielkim sowieckim imperium panowała też wszechobecna tajemnica. Zakłady o statusie „ściśle tajne” były tak dobrze ukryte, że nawet ich pracownicy nie zawsze wiedzieli, gdzie dokładnie pracują. Niejawne dokumenty trafiały wyłącznie do wąskiego grona zaufanych dygnitarzy.Za opowiedzenie dowcipu można było trafić do więzienia, a nawet zostać rozstrzelanym. Jakie żarty szczególnie drażniły reżim? O tym opowiadam w najnowszym odcinku.

Hej, 3 października 1990 roku zjednoczenie Niemiec stało się faktem. W związku z rocznicą tego wydarzenia postanowiłem wrócić do wątku niemieckiego w ramach serii Powojnie. Erich Honecker w 1971 roku przejął władzę we Niemieckiej Republice Demokratycznej. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie wsparcie Moskwy. Ojcem Chrzestnym jego politycznego sukcesu był Leonid Breżniew. Przywódca Związku Radzieckiego był przekonany, iż Niemiec będzie mu w pełni posłuszny. Tymczasem Honecker nie zamierzał być w pełni zależny od Kremla. Irytowała go m.in. bezczynność ZSRR w związku z wydarzeniami sierpniowymi w Polsce w 1980 roku. Coraz częściej dawał do zrozumienia, iż nie jest zadowolony z faktu, że Breżniew ma coraz mniej do powiedzenia na Kremlu. Naciskał Sowietów na bardziej zdecydowane reakcje względem tak zwanej kontrrewolucji. Jednocześnie chciał, aby NRD stało się pomostem między wschodem a zachodem. Jak wyglądały bezpośrednie relacje Honeckera i Breżniewa na przestrzeni lat? O tym w najnowszym odcinku.

Książka "Wielka czystka" Aleksandra Weissberga-Cybulskiego to świadectwo człowieka, który na własnej skórze doświadczył zbrodniczego charakteru dwóch totalitaryzmów - komunizmu i nazizmu. Jego życie to dramatyczna droga przez przedwojenne Niemcy, Związek Sowiecki, więzienie NKWD i getto krakowskie, aż po powojenną ucieczkę z Polski na Zachód. To historia fizyka, inżyniera, pisarza i hazardzisty, który pozostawił jedno z najważniejszych świadectw epoki. Weissberg znalazł się w samym centrum wydarzeń – jego pobyt w ZSRR przypadł na okres Wielkiego Głodu i Wielkiej Czystki, które pochłonęły miliony istnień. Sam stał się ofiarą represji, przebywając dwa lata w enkawudowskim więzieniu. Po wojnie to Arthur Koestler, jego przyjaciel i światowej sławy pisarz, namówił go do napisania "Wielkiej czystki". Dlaczego młody człowiek z żydowskiej rodziny z Krakowa uwierzył w komunizm? Kiedy nastąpiło rozczarowanie tą zbrodniczą ideologią? Czy Weissberg-Cybulski uważał się za ofiarę? A może, ze względu na komunistyczne sympatie, poczuwał się do współodpowiedzialności za tym, czym był sowiecki komunizm? O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Irena Grudzińska-Gross z Princeton University oraz Instytut Slawistyki PAN Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Cześć! W najnowszym odcinku opowiadam o ogromnej grabieży przeprowadzonej przez Sowietów po II wojnie światowej. Tuż za Armią Czerwoną na zajętych terenach pojawiały się tak zwane trofiejne brygady. Ich jedynym zadaniem było wywożenie wszystkiego, co mogło się przydać w Związku Radzieckim.Kradzież prowadzono na gigantyczną skalę, a odpowiednie rozkazy płynęły wprost z Moskwy i od samego Stalina. Sowieci planowali zabrać na wschód niemal wszystko, aby w ten sposób zrekompensować sobie straty wojenne. Ofiarami rabunku byli nie tylko Niemcy, ale też inne narody Europy Środkowo-Wschodniej. Polska również poniosła ogromne straty.Z zakładów na poniemieckich ziemiach, które po wojnie włączono do Polski, znikało niemal wszystko. Najbardziej ucierpiał Górny Śląsk, ale Sowieci wywozili też maszyny i sprzęt z innych regionów kraju. Na nic zdały się skargi polskich komunistów kierowane do Moskwy. Trofiejne brygady rozkręcały tory, demontowały budynki, wywoziły całe hale produkcyjne. Sprzęt, który trafiał na wschód, często jednak niszczał – radzieckie fabryki nie potrafiły z niego korzystać, a wiele maszyn psuło się już w transporcie.Więcej na ten temat dowiecie się z najnowszego odcinka.

Polish Stories is a podcast (in Polish) with stories and conversations for learners of Polish language who love books, movies and all sorts of storytelling. . W tym odcinku Polish Stories moim gościem jest Akyl z Kirgistanu, który od wielu lat mieszka w Polsce. Rozmawiamy o tym, jak przypadek sprawił, że przeprowadził się do Polski, o nauce języka, o edukacji w krajach dawnego ZSRR i o języku kirgiskim. . Blogi prowadzone przez żonę Akyla na temat języka kirgiskiego i innych języków turkijskich (po polsku), można znaleźć tu: kirgiski.pl (https://kirgiski.pl/) enesaj.pl (https://enesaj.pl/) . Jeśli masz jakieś przemyślenia, którymi chcesz się ze mną podzielić, możesz się do mnie odezwać, wysyłając mi wiadomość głosową (po polsku albo po angielsku) przez Speakpipe (https://www.speakpipe.com/polishstories). . . . Trzeci sezon Polish Stories to rozmowy z osobami dwujęzycznymi, o polskich korzeniach, albo z cudzoziemcami mieszkającymi w Polsce. Większość rozmów jest po polsku, niektóre po angielsku. . Autorką Polish Stories jestem ja, Gosia Rokicka. Muzyka: Olak/Zakrocki. . Jeśli lubisz Polish Stories i chcesz mieć ze mną większy kontakt, zapisz się do mojego newslettera: http://polishstories.net A jeśli chcesz się ze mną uczyć polskiego albo mnie wesprzeć, zajrzyj na mój profil na BuyMeACoffee: https://buymeacoffee.com/polishstories/

Wojna w Ukrainie i zachodnie sankcje wywołały w Rosji jedną z największych fal podziału własności od czasu rozpadu ZSRR. Kreml przejmuje aktywa zagranicznych firm, nacjonalizuje rosyjskie przedsiębiorstwa i rozdaje majątki ludziom z otoczenia Putina. W tym odcinku rozmawiamy o tym, jak wygląda ten proces, kto na nim korzysta, a kto traci. Czy Rosja zmierza w stronę gospodarki całkowicie sterowanej przez państwo? Jakie będą skutki dla rosyjskich elit i samej gospodarki? Na pytania odpowie Iwona Wiśniewska- ekspertka OSW.

Dlaczego Ukraina oddała swoją broń jądrową? Jak wyglądały kulisy rozpadu Związku Radzieckiego i pierwsze lata niepodległej Ukrainy? Co sprawiło, że Krym od początku był punktem zapalnym i jakie wydarzenia doprowadziły do wojny w 2014 roku? Na te pytania odpowiada dr Leszek Szerepka, były zastępca ambasadora RP w Kijowie. W rozmowie odsłania kulisy ukraińskiej polityki zagranicznej po 1991 roku i tłumaczy, jak decyzje sprzed ponad 30 lat wpłynęły na dzisiejszą sytuację geopolityczną Europy. Słuchaj w sobotę o 16.00

Dlaczego Ukraina oddała swoją broń jądrową? Jak wyglądały kulisy rozpadu Związku Radzieckiego i pierwsze lata niepodległej Ukrainy? Co sprawiło, że Krym od początku był punktem zapalnym i jakie wydarzenia doprowadziły do wojny w 2014 roku? Na te pytania odpowiada dr Leszek Szerepka, były zastępca ambasadora RP w Kijowie. W rozmowie odsłania kulisy ukraińskiej polityki zagranicznej po 1991 roku i tłumaczy, jak decyzje sprzed ponad 30 lat wpłynęły na dzisiejszą sytuację geopolityczną Europy. Słuchaj w sobotę o 16.00

Hej! W najnowszym odcinku serii Powojnie poruszam zapomniany epizod współczesnej historii – amerykańską inwazję na Grenadę. Ta niewielka karaibska wyspa trafiła na nagłówki gazet, gdy Stany Zjednoczone zdecydowały się siłą wymusić tam zmianę władzy.Grenada coraz bardziej przypominała Kubę – jej przywódcy zacieśniali relacje z Moskwą i przede wszystkim z reżimem Fidela Castro. Sam Castro był bliskim przyjacielem lidera grenadyjskiej rewolucji – Maurice'a Bishopa. To budziło rosnące zaniepokojenie w Białym Domu, zwłaszcza po podpisaniu umowy z ZSRR na dostawy broni.Sytuacja zaostrzyła się po zamachu stanu, który wyniósł do władzy jeszcze bardziej prosowiecką frakcję. Waszyngton uznał, że nie może dłużej zwlekać. Prezydent Ronald Reagan dał zielone światło do przeprowadzenia operacji Urgent Fury – „Nagła Furia” miała powstrzymać rozwój kolejnego sojusznika bloku wschodniego tuż pod nosem USA. w filmie.

Hej! W najnowszym odcinku serii „Powojnie” zaglądam do portfela najpotężniejszego człowieka w historii Związku Radzieckiego – Józefa Stalina. W wielu rankingach wymienia się go jako jednego z najbogatszych ludzi w dziejach świata. To, co należało do ZSRR, było de facto jego własnością. Postanowiłem jednak przyjrzeć się bliżej jego osobistemu majątkowi.Po śmierci Stalina służby kontrolowane przez Berię przeprowadziły szczegółową inwentaryzację jego skarbców, szaf i sejfów, szukając oznak ogromnego bogactwa. Wyniki tej kontroli zaskoczyły nawet najbardziej skrupulatnych urzędników. Co znaleźli? Jaki majątek odziedziczyli krewni i dzieci dyktatora? Czy Stalin naprawdę był człowiekiem bogatym?Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Hej! W najnowszym odcinku serii „Powojnie” zapraszam Was do poznania tematu wakacji w PRL. Podejście do urlopu – zwłaszcza zagranicznego – wyglądało w tamtych czasach zupełnie inaczej niż dziś. Polscy turyści rzadziej myśleli o zwiedzaniu, a częściej… o podreperowaniu domowego budżetu. Popularne stały się tzw. wyjazdy „na handel”. W bagażach lądowało wszystko, co tylko dało się sprzedać za granicą. Najczęściej podróżowano do krajów bloku wschodniego: ZSRR, Bułgarii, Rumunii, na Węgry czy do NRD. W filmie omawiam niemal wszystkie popularne destynacje, w tym również Grecję, Turcję, Francję i Hiszpanię. Na wschodzie hitem były jeansy, na południu – kryształy. A pomysłowość turystów w przemycie towarów naprawdę potrafiła zaskoczyć.Więcej o tym – w materiale!

To nie tylko rozmowa o mięśniach. To historia o sile charakteru, cenie sukcesu i drodze z litewskiej wioski na scenę Mr. Olympia.Robert Burneika — znany jako Hardkorowy Koksu — po raz pierwszy tak szczerze opowiada o swoim dzieciństwie w ZSRR, budowaniu siłowni z części czołgu, pracy w USA, pierwszym milionie, zdradzie, rozwodzie i nowym życiu w Polsce. Mówi o tym, dlaczego nie pije alkoholu, co sądzi o młodym pokoleniu, freak fightach i popularności, która spadła na niego jak meteoryt.To dwie godziny bez lipy. O życiu, które czasem bije mocniej niż Najman.

Hej, 56 lat temu, w lipcu, człowiek – oficjalnie – postawił stopę na Księżycu. Neil Armstrong wypowiedział wtedy słynne słowa, które zna chyba każdy: „To mały krok dla człowieka, ale ogromny skok dla ludzkości.” Niezależnie od teorii, które później podważały prawdziwość tamtych wydarzeń, nie ulega wątpliwości, że to Amerykanie wygrali kosmiczny wyścig z ZSRR. O ile misja Apollo 11 wzbudza kontrowersje, o tyle sześć kolejnych wypraw na Srebrny Glob już zdecydowanie nie.Załogowe misje na Księżyc stały się inspiracją dla milionów Amerykanów i symbolem dominacji nad blokiem wschodnim. W najnowszym odcinku opisuję księżycową ścieżkę człowieka. Mam wrażenie, że w przestrzeni medialnej wciąż brakuje informacji o przebiegu programu Apollo i kolejnych lądowaniach na Srebrnym Globie. Uważam, że lądowanie na Księżycu było jednym z najważniejszych wydarzeń zimnej wojny. Jeśli jesteście ciekawi, jak doszło do tego, że człowiek stanął na Księżycu, zapraszam Was do obejrzenia odcinka! Nie ukrywam, że przyczynkiem do jego realizacji była kosmiczna misja naszego rodaka, Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 

Cześć! W 1955 roku Konrad Adenauer – kanclerz Republiki Federalnej Niemiec – po raz pierwszy udał się z wizytą do Moskwy. Było to wydarzenie bez precedensu: nigdy wcześniej żaden zachodnioniemiecki polityk nie przekroczył oficjalnie progu Związku Radzieckiego. Głównym tematem rozmów miała być sprawa niemieckich jeńców wojennych, którzy – dekadę po zakończeniu wojny – wciąż pozostawali uwięzieni w ZSRR. Nikita Chruszczow chciał wykorzystać tę sytuację, próbując w zamian wymusić na Bonn polityczne uznanie istnienia Niemieckiej Republiki Demokratycznej – lojalnego wobec Kremla państwa satelickiego, którego istnienia RFN nie akceptowała ani formalnie, ani symbolicznie. Co ciekawe, decyzja Adenauera o wyjeździe do Moskwy wywołała spore kontrowersje również w samych Niemczech Zachodnich – zwłaszcza wśród polityków jego własnego obozu. Mimo początkowych napięć i trudnych negocjacji, spotkanie przyniosło konkretny efekt: Moskwa zgodziła się zwolnić ostatnich niemieckich jeńców. W najnowszym odcinku serii Powojnie opowiem o kulisach tej przełomowej wizyty, jej międzynarodowym kontekście oraz politycznej grze, jaką toczyli ze sobą Adenauer i Chruszczow.

Czarnobyl był potwierdzeniem pogłębiającego się w ZSRR kryzysu - władzy, technologicznego, organizacyjnego, gospodarczego. Pięć lat po katastrofie The Economist napisał, że polityczne konsekwencje Czarnobyla zniszczyły ostatecznie mit o niezawodności i potędze sowieckiej techniki. Dla Zachodu Czarnobyl był potwierdzeniem, że Sowieci zarządzają swoją technologią podobnie jak społeczeństwem: tajnie, biurokratycznie i nieelastycznie. Upadł mit imperium radzieckiego, które jest w stanie podjąć równorzędną rywalizację z Zachodem. Tragedia czarnobylska uwypukliła po raz kolejny konflikt między kulturą zachodnią a kulturą sowiecką.