Podcasts about stalina

Dobrý kumpán i licoměrný oportunista. Moravák narozený 29. června 1917 v Přerově, kde zažil víc, než bylo zdrávo. V 10 letech se mu rozvedli rodiče, starší sestra odešla s matkou, on vyrůstal u otce. V 17 se pokusil o sebevraždu z nešťastné lásky. Dvakrát opakoval, maturoval v 21. Rok po nástupu na univerzitu Hitler zavřel vysoké školy a on se protloukal jako železničář. Po válce naskočil na vlnu budovatelské poezie a ód na Stalina, což navždy zůstane kaňkou na jeho díle.Všechny díly podcastu Příběhy z kalendáře můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Piše Robert Šabec, bere Dejan Kaloper. Veliki brat je dejansko iz mesa in krvi in še kako živ. Vse kar je George Orwell že davno vedel in popisal v romanu 1984, v katerem predstavlja distopično, totalitarno družbeno ureditev splošnega nadzora, se nam z zadnjim delom Dragice Krapež materializira oziroma personalizira v osebi starega očeta, po domače »wačeta«, ki naj bi si zaradi zlobe in totalnega nadzora nad družino in tudi nad okolico ne zaslužil niti lastnega imena ampak je v celotni pripovedi označen zgolj kot Diktator…. Diktator z griča. Dogajanje je postavljeno v od boga pozabljeno vasico Jesenica nad Cerknim in ta vaški mogotec – veliki wače – je zraven pri praktično vseh pomembnejših odločitvah v vasi, kot tudi v Cerknem, tesne povezave in znanstva pa ima tudi v Idriji in v širših partijskih krogih. Posebej odločilen je njegov pečat pri družinskih zadevah in dinamiki, saj mu nič ne uide in nič ne gre mimo njega. Vseprisoten je, kot so vsenavzoči teleekrani v znamenitem delu 1984, za red in vse ostalo na vasi pa dodatno poskrbi še 'Miselna policija' v podobi vaških čenč, ki velikemu dedku nosijo pod nos vse pomembne in manj pomembne še sveže informacije. Beležiti je seveda treba vse in še več. Če pogledamo njegova zgodnja leta, naj bi bil wače, po pisanju Dragice Krapež, vse do druge svetovne vojne vsaj na videz »povsem normalen človek«, po poklicu krojač, ki je poročil starejšo kmetico z nezakonskim sinom. Odraščal naj bi v verni družini. Poleg pastorka, ki je kasneje med drugo svetovno vojno padel kot odlikovan partizan, je imel še sina (avtoričinega očeta), ki so ga nacisti internirali v delovno taborišče. Sprememba dedkovega svetovnega nazora se je zgodila prav med drugo svetovno vojno, ko naj bi postal goreč zagovornik komunizma, leninizma, Stalina in Rusije, kot izpolnitve onostranskega raja v tostranstvu. In krojač je naposled – sicer bolj ali manj nepojasnjeno – postal fanatičen diktator, ki naj bi iz hiše zmetal vse, kar je dišalo po starih časih in takratnih malikih. Na smetišče zgodovine je frčal bogkov kot, prepovedal je molitev doma in še več, zakrivil naj bi ločitev svojega že odraslega sina. Poskrbel naj bi, da so Dragico še kot dojenčka vzeli mami in jo pripisali očetu oziroma posredno sebi. Vnukinji naj bi pozneje prepovedoval druženja, nadzoroval stike z očetom, tlačil njene želje in ambicije, vplival na izbiro šolanja, zaposlitve, partnerja in drugo. Dragica ni smela izbirati prijateljev po svoji volji, izbrati šole po svoji presoji, kot se tudi ne zaposliti po svoji želji. Diktator naj bi vseskozi držal vse niti igre trdno v svojih rokah, zmanipuliral naj bi vse in vsakogar v svoji bližini, in to na način, da so celo njegovi bližnji postali zgolj neme sence, brezvoljne kreature – sužnji brez volje in moči. Namesto Dragice in njenih je seveda odločal edini in vsemogoči wače. Ta nekdanji krojač, rusofil brez primere, je bil tako vsemogoč, da je prelisičil celo »zagamano« informbirojevsko leto 1948 in potencialno bivakiranje na Golem otoku, ki bi ga pravzaprav moralo čakati, vendar avtorica temu diktatorjevemu podvigu ne nameni nobene pozornosti. Če vsaj pogojno zapišemo, da je psihopatija diktatorja v delu Dragice Krapež razdelana do obisti, pa pogrešamo globlje vzroke domala mazohistične nravi vseh drugih protagonistov – torej vsaj delček tistega, kar v Heglovi Fenomenologiji duha prepoznamo v odnosu med gospodarjem in hlapcem. Del odgovora na prvi del ugotovitve se sicer skriva v nekoliko širši družbeni sliki in polpreteklih zgodovinskih dogodkih v vasi Jesenica na Cerkljanskem, ki jih avtorica sicer nakaže, a jih ne razvija, hočeš ali nočeš pa so jim bili priča vsaj nekateri protagonisti knjige. Je bil brutalni in skrivnostni wače morda tako ali drugače soočen z zloglasnim zločinom, ko so esesovci s Koroške in v sodelovanju s kolaboranti po bitki na Poreznu 24. marca 1945 v to odročno vasico pripeljali 147 ujetih borcev NOV in jih zaprli v prazen Sovrčenov hlev? In naslednji dan, na cvetno nedeljo, v dveh urah postrelili 106 mladih fantov in mož. O tem zgodovinskem dejstvu v delu Dragice Krapež žal ne izvemo ničesar, po drugi strani pa je treba priznati, da je bralec večkrat soočen z družinsko sago, ki se po vsej sili skuša konfrontirati s širšim družbeno-političnim ideološkim okvirjem. Kakorkoli, pisanje Dragice Krapež razpira brezno potlačene izjemno močne travme. Diktator z griča je izrazito subjektivno obarvano biografsko in osebno pričevanjsko čtivo, povsem primerno za ljubitelje tovrstne žanrske literature. Knjigo dopolnjuje fotografsko in dokumentarno gradivo.

❗ Czy Stalin planował zaatakować już w 1941 roku?❗ Czy śmierć Stalina w 1953 roku mogła uratować świat przed III wojną światową? W najnowszym odcinku rozmawiam z dwoma historykami, którzy od lat badają kulisy radzieckiej polityki i wojskowości: Wiktorem Suworowem oraz Aleksandrem Gogunem.

Hej! W związku ze startującym mundialem przygotowałem dla Was odcinek silnie powiązany z futbolem. Nie będzie to jednak zwykła opowieść o sporcie. Będzie to brutalna historia wielkiej machiny propagandowej, która działała w Związku Radzieckim za czasów Józefa Stalina. Oglądając film dowiecie się dlaczego Stalin tak bardzo interesował się piłką nożną, a Ławrientij Beria wysyłał piłkarskich geniuszy na Syberię. W ZSRR każda dziedzina życia musiała bowiem bezwzględnie służyć komunizmowi i futbol nie był wyjątkiem. Stalin doskonale rozumiał znaczenie tego sportu dla tysięcy sowieckich obywateli. Mecze przyciągały na stadiony ogromne tłumy, stając się idealnym narzędziem manipulacji. Widowiskom towarzyszyły propagandowe parady, a zawodnicy na zgrupowaniach byli zmuszani do studiowania biografii dyktatora.Prawdziwe piekło rozpętało się jednak wtedy, gdy w grę weszły prywatne ambicje szefa NKWD. Ławrientij Beria, jako protektor milicyjnego klubu Dynamo Moskwa, postanowił bezwzględnie zniszczyć największego rywala drużynę Spartaka Moskwa. Ponieważ po prostu była lepsza, Beria złamał życie jego najlepszym piłkarzom. Liderzy drużyny zostali aresztowani pod absurdalnymi zarzutami i trafili do łagrów, gdzie omal nie stracili życia.

V 54. díle podcastu týdeníku Respekt Dělníci kultury spolu Jindřiška Bláhová, Pavel Turek a Jan H. Vitvar – mimořádně živě na festivalu Svět knihy Praha - debatují o tom, co je v uplynulém týdnu v kultuře zaujalo a o své aktuální práci. Tentokrát došlo na: spor literárních komisí s ministerstvem kultury a nového Klempířova náměstka Jiřího Bubeníčka hrozbu zániku pražského kulturního centra Stalin 40. výročí premiéry filmu Top Gunvýstavy Andreje Dúbravského The Rest Interval (Galerie Villa Pellé), Václava Špály Kytky (Museum Kampa) a Václava Sokola Hojnost (Museum Kampa)knihy Georgije Gospodinova Zahradník a smrt (Argo), Hanse Beltinga Obraz a kult (Books & Pipes) a Saó Ičikawy Hrbačka (Vyšehrad)filmy Alejandra Iňárrita Digger, Adama Rybanského Dovolená v českém ráji a Šimona Holého Chica Checa animovaný seriál Rickyho Gervaise Alley Cats koncerty Trickyho, Gorillaz a Manic Street Preachers Když už člověk jednou je, tak má sledovat kulturu v Respektu.

Hej, w najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam o jednym z najsłynniejszych dowódców II wojny światowej i jego powojennej roli w Polsce. Konstanty Rokossowski był z pochodzenia Polakiem, jednak całe dorosłe życie związał z Armią Czerwoną. Po zakończeniu wojny Józef Stalin powierzył mu nadzór nad Europą Środkowo-Wschodnią. Rokossowski został dowódcą Północnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z siedzibą w Legnicy.To był jednak dopiero początek jego kariery w Polsce. W 1949 roku mianowano go marszałkiem Polski, choć sama decyzja do dziś budzi ogromne kontrowersje i była formalnie sprzeczna z obowiązującym prawem. Wojskowy został też ministrem obrony narodowej. Rokossowski w tej roli miał jeden nadrzędny cel: całkowicie podporządkować polską armię Sowietom. W tym czasie represje dotknęły między innymi żołnierzy armii generała Władysława Andersa oraz osoby, które po wojnie znalazły się na Zachodzie.Więcej o tej postaci w tym nagraniu serii Powojnie. Zapraszam.

Ten odcinek audycji Prawo cytatu Jan Majchrowski rozpoczyna od znanej frazy Stalina. Na jej kanwie opowiada o niektórych - zdolnych i znanych - poetach i pisarzach, którzy swój talent i samych siebie oddali lub sprzedali na służbę stalinowskiego reżimu. Dlaczego? Na to pytanie odpowiedzi są różne, od skomplikowanych, po żenująco proste. A że "rękopisy nie płoną" w audycji jest sporo cytatów z dzieł o Stalinie, Bierucie, Dzierżyńskim...

Politici v Brně opět řeší, jestli mají ve městě zůstat komunistické symboly. Po soše Rudoarmějce na Moravském náměstí přišla na řadu památkově chráněná hlava Stalina na Ústředním hřbitově. Mají zmizet, nebo vydržet? Téma pro Brněnskou jedenáctku. Stejně jako nový pokus o oživení kryté tržnice na Zelném trhu, která už definitivně není žádnou tržnicí. Krátce se podíváme i na brněnský vynález – zubní probiotickou nanonit.

Politici v Brně opět řeší, jestli mají ve městě zůstat komunistické symboly. Po soše Rudoarmějce na Moravském náměstí přišla na řadu památkově chráněná hlava Stalina na Ústředním hřbitově. Mají zmizet, nebo vydržet? Téma pro Brněnskou jedenáctku. Stejně jako nový pokus o oživení kryté tržnice na Zelném trhu, která už definitivně není žádnou tržnicí. Krátce se podíváme i na brněnský vynález – zubní probiotickou nanonit.

31 stycznia 1943 roku. Miasto Stalingrad, leżące nad Wołgą, jest niemal doszczętnie zniszczone po wielu miesiącach krwawych walk. Zdziesiątkowane i zdemoralizowane oddziały niemieckie podejmują ostatnie próby beznadziejnej obrony przed nacierającymi wojskami Sowieckimi. Feldmarszałek Friedrich Paulus zdaje sobie jednak sprawę, że dalszy opór nie ma sensu i wojska niemieckie kapitulują. Paulus dostaje się do niewoli, ale nie jest to koniec jego historii. W 1944 roku niespodziewanie wstępuje do antyfaszystowskiego Związku Oficerów Niemieckich. Zaczyna otwarcie krytykować Hitlera i w kilku wystąpieniach emitowanych przez radio wzywa Niemców, by sprzeciwili się Führerowi. Dlaczego dowódca, który przez wiele lat skrupulatnie służył nazistowskiemu reżimowi, zmienił poglądy i nawiązał współpracę z ZSRR? I co stało się z nim po zakończeniu II wojny światowej? W tym odcinku Misji specjalnej przedstawimy historię feldmarszałka Friedricha Paulusa.

Spolupracovník Postoja Andrej Žiarovský a redaktor Lukáš Krivošík rozoberajú život a politickú kariéru sovietskeho vodcu Nikitu Sergejeviča Chruščova (1894-1971). Po smrti Stalina sa postupne prepracoval na čelo Sovietskeho zväzu. Priniesol isté spoločenské uvoľnenie, no jeho dobrodružstvá v zahraničnej politike a nepremyslené kroky v oblasti poľnohospodárstva proti nemu poštvali väčšinu vysokých komunistických funkcionárov. Jeho zvrhnutie sa javí s odstupom ako nevhynutné. V relácii sa dozviete aj to, koľko ráz bol Chruščov ženatý alebo prečo jeho syn napokon skončil v Spojených štátoch.

Kim tak naprawdę był Bolesław Bierut i jaką rolę odegrał w historii Polski po II wojnie światowej? W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” przyglądamy się postaci, którą jedni nazywają człowiekiem Stalina, a inni postrzegają jako sprawnego organizatora, dzięki któremu kwitła w Polsce władza komunistyczna. Prof. Piotr Osęka, nasz dzisiejszy gość, analizuje, co doprowadziło do tego, że Krajowa Rada Narodowa mianowała Bieruta na prezydenta. Opisuje też realia życia w kraju, którym była Polska pod władzą komunistów. Rozmawiamy o tym, jak przebiegała stalinizacja Polski i czym był kult Stalina. Pytamy o śmierć Bieruta: czy była to rzeczywiście tajemnicza śmierć, czy naturalny finał kariery polityka lojalnego wobec Moskwy? Wspominamy pogrzeb Bieruta, który stał się symbolicznym momentem epoki i zarazem fenomenem ze względu na masowy udział społeczeństwa w ceremonii. Zastanawiamy się wspólnie, czy można zgodzić się z hasłem „Bierut marionetka Stalina” czy rzeczywistość była jednak bardziej skomplikowana. Prof. Piotr Osęka i Marcin Zaremba, „Polityka o historii”.

Čarovnik iz Kremlja je politični triler, ki nas poda v svet Vadima Baranova, vsestranskega svetovalca Vladimirja Putina, glavnega junaka knjižne uspešnice Kremeljski mag italijanskega pisatelja Giuliana da Empolija. Gre za zgodbo o načinih politične manipulacije in povzpetništva v postsovjetski Rusiji, ki se je po Stalinovi smrti znašla na križišču dveh različnih političnih struj – kreniti v smeri ameriškega tipa demokracije ali po poti “klasičnega” ruskega avtoritarizma, ki ga je zasejal Stalin s svojo diktatorsko držo. Režiser filma in soscenarist Olivier Assayas, ki je skupaj s pisateljem Empolijem in filmskim režiserjem Emanuellom Carrèrejem začrtal scenaristično predlogo, nam že na začetku filma namreč nakaže, da tretje poti za postsovjetsko Rusijo enostavno ni. Avtogol pri izbiri novega predsednika naj bi si pravzaprav zabili ruski oligarhi v svoji naivni veri, da bo mladi uslužbenec obveščevalne službe precej bolj očetovski lik od dementnega Jelcina in “materinskega” Gorbačova, zagretega zagovornika prepovedi alkohola. Tovrstni oligarhi, ki močno spominjajo tudi na slovenske direktorske povzpetnike, ki so vznikali po slovenski osamosvojitvi kot gobe po dežju in sistematično uničevali eno tovarno za drugo, so čez noč zaslužili ogromne vsote denarja, si gradili vile na francoski obali in se ob vsaki priložnosti mešali v politiko. Tako ne preseneča, da je Putin s pomočjo Baranova z njimi obračunal na edini način, ki ga je pravzaprav poznal in za katerega je trdil, da ga državljani Rusije od Stalina naprej pričakujejo. Film gradi na nasprotju med ameriškim neoliberalnim kapitalizmom, ki ga žene gonja po denarju in ruskim suverenizmom, ki naj bi temeljil na geopolitični (pre)potentnosti in nietzchejanski volji po moči. Vendar pa pravi “nadčlovek” v filmu ni Putin, ki po nastopu predsedniškega mesta stopi v bran teritorialni obnovi nekdanje Sovjetske zveze, temveč njegov svetovalec. Ta se iz gledališkega režiserja in producenta resničnostnih oddaj prelevi v soustvarjalca ruske notranje in zunanje politike. Igra ga Paul Dano, ameriški igralec in režiser neodvisnih filmov in hollywoodskih uspešnic, ki s primesmi stoicizma in zenovske miline pokaže na protagonistovo sposobnost mediatorstva v še tako zahtevnih situacijah. V vlogi Vladimirja Putina nastopa Jude Law, ki se mu tokrat uspe povsem znebiti pretencioznih grimas, ki smo jih vajeni iz njegovih hollywoodskih filmov, tako da nam lik Putina že na začetku postane precej simpatičen prav zaradi njegove prizemljenosti, nesprenevedanja in odločnosti. Edino, kar zmoti že na začetku filma, je angleško-ameriška govorica, ki jo brezhibno govorijo praktično vsi “ruski” protagonisti. Glede tega v filmu še najbolje izpade ruski oz. latvijski igralec Andrei Zayats, edini igralec s slovanskimi potezami obraza in avtohtonim ruskim naglasom. Čeprav je Čarovnik iz Kremlja narejen v hollywoodski maniri s številnimi stranskimi igralci, ki na hitro vstopajo in izstopajo iz kadra, nam ostanejo v spominu določeni prizori – kot je npr. dialog med Baranovim in ruskim šahovskim mojstrom Kasparovom, ki mu v enem trenutku navrže, da je razlika med pravo in Putinovo demokracijo podobna razliki med navadnim in električnim stolom. Omenimo še pogovor med Baranovim in ameriškim novinarjem, ki mu v intervjuju želi povzročiti slabo vest s sklicevanjem na zrežirane teroristične napade v Moskvi in Kijevu, ki naj bi jih dirigiral Putin ob podpori svojega zvestega svetovalca. Film Čarovnik iz Kremlja se ne more pohvaliti z izvrstnim poznavanjem geopolitičnih razmer, saj jih vseeno motri z vzvišene pozicije ameriško-evropske naveze, ki pridiga o vrednotah demokracije, v istem trenutku, ko se pod njimi – ob zakrivanju oči pred ameriško-izraelskimi zločini na Bližnjem Vzhodu – na vseh nivojih do temeljev sesuva. Verjetno pa je njegova največja prednost v tem, da ga bodo gledalci iz Vzhodne in Zahodne Evrope ter Združenih držav Amerike gledali vsak na svoj način – skozi prizmo zgodovinskih in aktualnih političnih razmer v svoji državi. Recenzijo je napisala Miša Gams, bere Ajda Sokler.

Hej, w najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do epizodu zapomnianego w polskiej historiografii. Po śmierci Józefa Stalina w 1953 roku państwa bloku wschodniego pogrążyły się w oficjalnej żałobie. Władze krajów komunistycznych prześcigały się w kondolencjach i gestach lojalności wobec Moskwy. W Polsce Bolesław Bierut postanowił pójść o krok dalej. Aby wyróżnić się na tle innych państw, zdecydował, że Katowice – robotnicze serce kraju – zostaną przemianowane na Stalinogród. Decyzję wprowadzono błyskawicznie, z pominięciem wielu procedur. Urzędnicy w pośpiechu zmieniali dokumenty i szyldy, a nazwa objęła także całe województwo, które stało się „stalinogrodzkim”. Lokalne władze nie miały możliwości sprzeciwu, choć dobrze wiedziały, jak decyzja jest odbierana przez mieszkańców. Więcej o kulisach tej historii opowiadam w najnowszym odcinku.

Czy Rosja przepisuje historię, żeby usprawiedliwić wojnę? W Moskwa zamykane jest Muzeum Gułagu, a w jego miejsce ma powstać muzeum poświęcone rzekomemu „ludobójstwu narodu radzieckiego”. To symboliczny moment pokazujący, jak władze Rosji zmieniają narrację o przeszłości. Gościem rozmowy jest Bartłomiej Gajos z Ośrodek Studiów Wschodnich, autor książki Historia, która zabija. Rozmawiamy o tym, jak Władimir Putin wykorzystuje historię do budowania poparcia dla wojny przeciwko Ukraina. W odcinku m.in.: • dlaczego propaganda Kremla odwołuje się do mitu Stalina • jak wykorzystywana jest pamięć o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej • skąd bierze się poparcie Rosjan dla wojny • czym jest „komfort psychiczny” rosyjskich żołnierzy • dlaczego polityka historyczna Rosji jest realnym zagrożeniem dla Europy

Czy Rosja przepisuje historię, żeby usprawiedliwić wojnę? W Moskwa zamykane jest Muzeum Gułagu, a w jego miejsce ma powstać muzeum poświęcone rzekomemu „ludobójstwu narodu radzieckiego”. To symboliczny moment pokazujący, jak władze Rosji zmieniają narrację o przeszłości. Gościem rozmowy jest Bartłomiej Gajos z Ośrodek Studiów Wschodnich, autor książki Historia, która zabija. Rozmawiamy o tym, jak Władimir Putin wykorzystuje historię do budowania poparcia dla wojny przeciwko Ukraina. W odcinku m.in.: • dlaczego propaganda Kremla odwołuje się do mitu Stalina • jak wykorzystywana jest pamięć o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej • skąd bierze się poparcie Rosjan dla wojny • czym jest „komfort psychiczny” rosyjskich żołnierzy • dlaczego polityka historyczna Rosji jest realnym zagrożeniem dla Europy

Czy historia generała Andrieja Własowa to opowieść o zdradzie – czy raczej o jednym z najbardziej tragicznych wyborów II wojny światowej?Jesienią 1941 roku był bohaterem obrony Moskwy i jednym z najbardziej zaufanych dowódców Stalina. Rok później znalazł się w niemieckiej niewoli. A wkrótce jego nazwisko zaczęło pojawiać się w planach stworzenia rosyjskiej armii walczącej przeciwko Związkowi Radzieckiemu.Kim naprawdę był Własow?Cynicznym oportunistą?Człowiekiem złamanym przez realia wojny?A może symbolem niewykorzystanej przez III Rzeszę politycznej szansy?Materiał powstał we współpracy z wydawnictwem PORT, polecam książkę "IluzjaŻołnierze radzieccy w armii Hitlera" https://wydawnictwoport.pl/ksiazki/iluzja/ Kod: HISTORIAJAKIEJNIEZNACIE w dniach od 4 do 18 marca. daje AŻ 48% rabatu na wszystkie tytuły z wydawnictwa PORT.JAK WSPIERAĆ KANAŁ:

Imunní Babiš. Princové Persie – Chámeneí a Pahlaví. Proč Írán útočí na země, které na něj přímo neútočí? Jak rozsáhlý bude bojkot zahájení paralympiády. Gorbačov? Ne, raději Stalina. A na konec glosa Evy Turnové. Moderuje Kamila Pešeková.Všechny díly podcastu Názory a argumenty můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Druhého března byly nedožité 95. narozeniny Michaila Gorbačova. Kontroverzní politik, který chtěl vylepšit socialismus a přidat mu lidskou tvář, ale během svého působení pochopil, že to nejde, ale nesáhl k typicky ruským násilným metodám, aby zůstal u moci, je jednou z nejvýznamnějších postav 20. století.Všechny díly podcastu Názory a argumenty můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Specjalne wydanie "Raportu Międzynarodowego" z udziałem naszych subskrybentów. Okazja jest wyjątkowa, bo w środę swoją premierę miała książka dziennikarzy Onetu "Z widokiem na Polskę. Sąsiedzi, kciuk Stalina, czeski dług i KGB". To zbiór fascynujących reportaży o sąsiadach Polski. Jednym z jej autorów jest prowadzący "Raportu Międzynarodowego" Witold Jurasz, dlatego połączyliśmy siły w jednym wydarzeniu. Zapraszamy na "Raport Międzynarodowy z widokiem na Polskę".

Saša Michailidis se ptá hostů, našli Stalina? Nenašli. Autoři podcastu Ztracený generalissimus pátrali po monumentálním obrazu z padesátých let. Jaký vztah máme k umění socialistického realismu? Z původně nízkorozpočtové romance Spalující rivalita se stal kulturní hegemon, touží tvůrci seriálů po návratu k intimitě a emocím? Komiksové ceny Muriel a kvalita hlavně studentských prací. Jana Brejchová jako opravdová filmová hvězda.Všechny díly podcastu Akcent můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Saša Michailidis se ptá hostů, našli Stalina? Nenašli. Autoři podcastu Ztracený generalissimus pátrali po monumentálním obrazu z padesátých let. Jaký vztah máme k umění socialistického realismu? Z původně nízkorozpočtové romance Spalující rivalita se stal kulturní hegemon, touží tvůrci seriálů po návratu k intimitě a emocím? Komiksové ceny Muriel a kvalita hlavně studentských prací. Jana Brejchová jako opravdová filmová hvězda.

Saša Michailidis se ptá historičky umění Alexandry Kusé, kurátora Ondřeje Horáka a reportéra Vojtěcha Kovala, oba jsou tvůrci podcastu Ztracený generalissimus. Série, kterou jsme odvysílali na Vltavě, je o pátrání po osudu monumentálního obrazu Josifa Stalina. Propagandistické dílo bylo poprvé vystaveno v roce 1952 na pražském Žofíně, po této jediné prezentaci ale beze stopy zmizelo. Jak vypadalo a dopadlo pátrání po obrazu? Repríza ze 17. 2. 2026.

Saša Michailidis se ptá historičky umění Alexandry Kusé, kurátora Ondřeje Horáka a reportéra Vojtěcha Kovala, oba jsou tvůrci podcastu Ztracený generalissimus. Série, kterou jsme odvysílali na Vltavě, je o pátrání po osudu monumentálního obrazu Josifa Stalina. Propagandistické dílo bylo poprvé vystaveno v roce 1952 na pražském Žofíně, po této jediné prezentaci ale beze stopy zmizelo. Jak vypadalo a dopadlo pátrání po obrazu? Repríza ze 17. 2. 2026.Všechny díly podcastu Akcent můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Hej, zbliżają się Walentynki, więc postanowiłem przygotować materiał nietypowy. Wiem – w bloku wschodnim nie obchodzono święta zakochanych. Jednocześnie w Polsce potrafimy sobie jeszcze wyobrazić, jak wyglądały relacje i małżeństwa w czasach stalinizmu. Ale jak wyglądało to w samym Związku Radzieckim – w państwie, w którym najważniejsza była ideologia? W kraju, gdzie należało „kochać” przede wszystkim przywódcę i partię, nawet związki podporządkowano polityce. W pierwszych latach istnienia ZSRR nie było miejsca na tradycyjny ślubny ceremoniał. W początkowym okresie formalne i nieformalne relacje traktowano niemal na równi. Ślub oznaczał wizytę w urzędzie. Bez symboliki, bez oprawy, bez tradycji. Wesela były legalne, ale w realiach gospodarki niedoboru niewielu stać było na większe przyjęcia. Zmiany przyszły dopiero po śmierci Stalina. Urzędy stanu cywilnego, czyli tak zwane ZAGS-y zaczęły nabierać bardziej uroczystego charakteru. Stopniowo wracał ceremoniał przypominający czasy sprzed rewolucji, choć oczywiście w świeckiej formie. Prawdziwą nowością stały się Pałace Ślubów. Pierwszy otwarto w Leningradzie w 1959 roku, rok później – w Moskwie.Zapraszam na odcinek!

Před 70 lety se ve východní Evropě děly věci. Všechno to začalo v únoru XX. sjezdem Komunistické strany Sovětského svazu, kde Nikita Chruščov na tajném zasedání pronesl projev odsuzující kult osobnosti a Stalina. Co ho k tomu vedlo, co tím sledoval a kdo všechno měl z jeho slov v Kremlu vítr nebo dokonce smrt?

Kako je Stalina doživljal eden najvidnejših jugoslovanskih politikov, sicer tudi pisatelj in prevajalec Milovan Đilas v delu Srečanja s Stalinom (1962, slovenski prevod 2025, Beletrina), kaj je bilo za ta srečanja značilno in kako na Đilasovo pisanje ter tega sovjetskega voditelja gledamo danes? O tem v pogovoru z gostoma. Sodelujeta zgodovinar prof. dr. Božo Repe in nekdanji dopisnik RTV Slovenija iz Moskve Miha Lampreht. Na sliki del grafike z naslovnice slovenske izdaje knjige Srečanja s Stalinom Milovana Đilasa, Beletrina, 2025.

Bartosz T. Wieliński rozmawia z Wacławem Radziwinowiczem, byłym korespondentem „Wyborczej” w Rosji, o tym, co dla Rosjan znaczy, że wojna w Ukrainie trwa już 1418 dni. Dlaczego ta liczba jest dla nich tak ważna? W jakim stanie jest obecnie rosyjska gospodarka? I w jakim miejscu jest Rosja geopolitycznie? Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Otázka, kdo utváří dějiny, tedy kdo měl největší vliv na to, co se v minulosti stalo, zaměstnává lidstvo od nepaměti. Dlouho se mělo za to, že rozhodující roli hrají silné individuality a velcí hrdinové. Tento názor korigoval Karel Marx, když prohlásil: „Děláme svobodně dějiny, ale za podmínek, které jsme si nevybrali.“ Postupně začali historici klást důraz na ekonomické a sociální okolnosti každé doby. Komunisté – i když nábožně uctívali svého Lenina, Stalina nebo Gottwalda – pak pokládali za hlavní tvůrce historie lidové masy. Současná historiografie tím, jak klade důraz na sociální a ekonomické podmínky, společenské změny a trendy, příliš prostoru silným osobnostem a slavným hrdinům nedává. Ostatně, můžeme si náš přístup zkusit modelovat třeba na otázce, jak by to dopadlo se vznikem samostatného Československa v roce 1918, kdyby už nežil Tomáš Garrigue Masaryk. - Žádný samostatný stát by tehdy nevznikl? Nebo by se Masarykovy role ujal někdo jiný a vzniklo by něco velmi podobného? – Současní historici se rozhodně více kloní ke druhé možnosti…

Był rok 1945. Marszałek Gieorgij Żukow znajdował się na absolutnym szczycie. Dowodzona przez niego armia zdobyła Berlin, a o męstwie jego żołnierzy mówił cały świat. W Związku Radzieckim Żukow wyrósł na symbol zwycięstwa nad III Rzeszą. Sam również czuł swoją siłę. Podczas rozmów z dziennikarzami chętnie opowiadał o własnym kunszcie dowódczym i ogromnym sukcesie ZSRR, za którym – jak sugerował – stał przede wszystkim on. Nie zdawał sobie jednak sprawy, że wywyższając się i wychylając przed szereg, zakłada sobie polityczną pętlę na szyję. W Związku Radzieckim wielki mógł być tylko jeden człowiek – Józef Stalin. I dlatego zaledwie kilka lat po wojnie z pozycji najważniejszego żołnierza Armii Czerwonej Żukow spadł do roli dowódcy mało znaczącego okręgu wojskowego. Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Paříž si připomněla 40 let od jedné odvážné, až troufalé umělecké akce. V říjnu 1985 umělecký pár Christo a jeho partnerka Jean-Claude zahalili do látky nejstarší most v Paříži – Pont Neuf. Spotřebovali na to kilometry lan a tuny železných kabelů. I když most zůstal zabalený jen zhruba dva týdny, akce ovlivnila generace dalších umělců, kteří chtějí nejstarší pařížský most znovu proměnit v následujících měsících.Všechny díly podcastu Zápisník zahraničních zpravodajů můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Cześć! Czy Kaliningrad mógł być litewski? Teoretycznie – tak, przynajmniej jeśli spojrzeć na mapę. Sowiecka enklawa nad Bałtykiem wciśnięta jest między Polskę a Litwę. W praktyce jednak Stalin nie zamierzał przekazywać kontroli nad tym obszarem żadnej innej republice. Kaliningrad miał pozostać rosyjski – jako kluczowa baza sowieckiej marynarki wojennej na Bałtyku.Litwini, szczególnie ci na emigracji, wielokrotnie podnosili temat przynależności terytorium dawnej tzw. Małej Litwy, której część pokrywa się z granicami dzisiejszego obwodu. Państwa zachodnie jednak niespecjalnie były zainteresowane wspieraniem litewskich roszczeń.Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero po śmierci Stalina. Nikita Chruszczow, chcąc zyskać przychylność poszczególnych republik, rozpoczął serię korekt granicznych w obrębie Związku Radzieckiego. W ten sposób Krym trafił pod administrację Kijowa, a przesunięcia granic objęły również republiki kazachską i rosyjską. W planach pojawiły się także zmiany na granicy Litwy i obwodu kaliningradzkiego.Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Cześć! W najnowszym odcinku opowiadam o ogromnej grabieży przeprowadzonej przez Sowietów po II wojnie światowej. Tuż za Armią Czerwoną na zajętych terenach pojawiały się tak zwane trofiejne brygady. Ich jedynym zadaniem było wywożenie wszystkiego, co mogło się przydać w Związku Radzieckim.Kradzież prowadzono na gigantyczną skalę, a odpowiednie rozkazy płynęły wprost z Moskwy i od samego Stalina. Sowieci planowali zabrać na wschód niemal wszystko, aby w ten sposób zrekompensować sobie straty wojenne. Ofiarami rabunku byli nie tylko Niemcy, ale też inne narody Europy Środkowo-Wschodniej. Polska również poniosła ogromne straty.Z zakładów na poniemieckich ziemiach, które po wojnie włączono do Polski, znikało niemal wszystko. Najbardziej ucierpiał Górny Śląsk, ale Sowieci wywozili też maszyny i sprzęt z innych regionów kraju. Na nic zdały się skargi polskich komunistów kierowane do Moskwy. Trofiejne brygady rozkręcały tory, demontowały budynki, wywoziły całe hale produkcyjne. Sprzęt, który trafiał na wschód, często jednak niszczał – radzieckie fabryki nie potrafiły z niego korzystać, a wiele maszyn psuło się już w transporcie.Więcej na ten temat dowiecie się z najnowszego odcinka.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 

Hej! W najnowszym odcinku serii „Powojnie” zaglądam do portfela najpotężniejszego człowieka w historii Związku Radzieckiego – Józefa Stalina. W wielu rankingach wymienia się go jako jednego z najbogatszych ludzi w dziejach świata. To, co należało do ZSRR, było de facto jego własnością. Postanowiłem jednak przyjrzeć się bliżej jego osobistemu majątkowi.Po śmierci Stalina służby kontrolowane przez Berię przeprowadziły szczegółową inwentaryzację jego skarbców, szaf i sejfów, szukając oznak ogromnego bogactwa. Wyniki tej kontroli zaskoczyły nawet najbardziej skrupulatnych urzędników. Co znaleźli? Jaki majątek odziedziczyli krewni i dzieci dyktatora? Czy Stalin naprawdę był człowiekiem bogatym?Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Poznáme ju ako prvý horúci konflikt studenej vojny či ako tzv. zástupnú vojnu veľmocí bipolárneho sveta. Hoci pre väčšinu bežnej verejnosti sa spája skôr s populárnym a už klasickým americkým seriálom M.A.S.H. Tak či onak, kórejská vojna, ktorá sa začala pred 75 rokmi, okamžite spustila tie najhoršie obavy. A zároveň nastolila nové závažné otázky – ako viesť moderný konflikt tak, aby neeskaloval do omnoho väčšej, globálnej a už rovno nukleárnej vojny? A je ešte možné zjednotiť krajinu, ktorá zostala rozdelená medzi dve mocenské a geopolitické súkolia? A čo vlastne znamená vojna s nasadením najmodernejších technických prostriedkov – prúdového letectva, ťažkej techniky vrátane sovietskych tankov T-34 a amerických Pershingov a teda s priamou či nepriamou účasťou kľúčových svetových hráčov? Počas troch rokov sa Kórejský polostrov stal laboratóriom, testovacou strelnicou a miestom obrovskej ľudskej tragédie. A to všetko bez výsledku, ktorý by nakoniec vychýlil patovú situáciu k víťazstvu jednej či druhej strany. Dosah na ľudské životy a osud celej krajiny je dodnes jasne badateľný. Kým južná časť polostrova patrí medzi najvyspelejšie demokratické krajiny sveta, jeho severnú časť už viac než sedem desaťročí ovláda totalitný komunistický režim, na ktorého čele stojí vládnuca dynastia Kimovcov. Jaro Valent z časopisu Historická revue sa rozpráva s koreanistom Milošom Procházkom z Katedry východoázijských štúdií UK v Bratislave. – Ak máte pre nás spätnú väzbu, odkaz alebo nápad, napíšte nám na ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠jaroslav.valent@petitpress.sk⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ – Všetky podcasty denníka SME nájdete na ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠sme.sk/podcasty⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ – Odoberajte aj denný newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠SME.sk⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ s najdôležitejšími správami na ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠sme.sk/suhrnsme⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ – Ďakujeme, že počúvate podcast Dejiny.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie Patronite.pl:

Cześć! Dziś w Moskwie – jak co roku – odbyła się defilada z okazji Dnia Zwycięstwa. Z tej okazji w najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do tej, od której wszystko się zaczęło – do wielkiej defilady zwycięstwa z czerwca 1945 roku, zorganizowanej z rozkazu Stalina. Na Placu Czerwonym przemaszerowało wtedy ponad 30 tysięcy żołnierzy. Nie tylko świętowali oni triumf nad III Rzeszą, ale też pokazali światu siłę i rozmach Armii Czerwonej. Paradzie przewodzili marszałkowie Żukow i Rokossowski, a całość odbywała się pod czujnym okiem sowieckiego przywódcy. Przestrzeń wokół placu specjalnie zaaranżowano – powstała nawet wielka fontanna, która została rozebrana zaraz po uroczystości. Jeśli chcecie zobaczyć, jak naprawdę wyglądał pierwszy pokaz siły Związku Radzieckiego po wojnie – zapraszam na odcinek.

S historikem umění Ivanem Folettim o vojenské přehlídce v Moskvě, oslavách porážky nacistického Německa i rehabilitaci Stalina současným ruským režimem. Moderuje Štěpán Sedláček.

Jaro roku 1955 bylo plné událostí. Praha se dočkala obří sochy diktátora Stalina, Československo podepsalo Varšavskou smlouvu a stalo se součástí vojenského uskupení totálně ovládaného Moskvou. Republika měla i spoustu starostí: stále málo výkonné zemědělství nebo stávky v některých podnicích. O tom všem se dochovalo svědectví z rozhlasového vysílání.Všechny díly podcastu Archiv Plus můžete pohodlně poslouchat v mobilní aplikaci mujRozhlas pro Android a iOS nebo na webu mujRozhlas.cz.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie Patronite.pl:

Cześć! W najbliższym odcinku serii Powojnie wracam do Jugosławii – a dokładniej: do polityki Josipa Broz Tity. Przez lata swoich rządów pokazał on, że nawet mając za przeciwnika Józefa Stalina, można skutecznie lawirować między Wschodem a Zachodem. Gdy relacje z Kremlem zaczęły się psuć, Tito bez skrupułów zwrócił się w stronę Amerykanów. W swoich przemówieniach potrafił nazywać Stalina ludobójcą, a Stany Zjednoczone – państwem broniącym wolności.Do podobnej sytuacji doszło dwie dekady później, gdy władzę w ZSRR przejął Leonid Breżniew. Tym razem osią sporu była interwencja w Czechosłowacji. Tito stanowczo odradzał Moskwie inwazję na zaprzyjaźnione państwo socjalistyczne. Obawiał się, że wojska Układu Warszawskiego mogłyby wkroczyć także do Jugosławii.Więcej dowiecie się z najnowszego odcinka.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie Patronite.pl:

Cześć, w najnowszym odcinku serii Powojnie zaglądam do historii Gruzji, a dokładniej jednego z ważniejszych jej epizodów w XX wieku . Otóż w 1956 roku w Tbilisi i innych gruzińskich miastach doszło do protestów, których uczestnicy domagali się zakończenia kampanii oczerniającej Stalina. W lutym Nikita Chruszczow wygłosił referat w którym wskazał błędy i wypaczenia kultu jednostki wprowadzonego za czasów jego poprzednika. Gruzini bronili też dobrego imienia innego rodaka Ławrentija Berii, który został stracony w grudniu 1953 roku. Moskwa nie chcąc pozwolić, aby protesty przeniosły się również na inne regiony kraju, a gruzińska rewolta stała się zarzewiem nowej rewolucji wysłała na miejsce czołgi. O tych wydarzeniach świat miał się nigdy nie dowiedzieć. Prasa nie publikowała na ten temat żadnych informacji. Gruzińska operacja trzymana była w ścisłej tajemnicy. O szczegółach tej akcji zaczęły pojawiać się informacje dopiero po upadku ZSRR. W najnowszym odcinku opowiadam drogę Gruzji do wielkich protestów 1956 roku oraz ich przebieg.

Člověk nemusí být historik, aby věděl, že zbavovat se členů, kteří nějakým způsobem narušují dogma, mají komunisté takříkajíc v genech. Mnohdy přitom vyloučení ze strany mělo drastické souvislosti – za Stalina i Gottwalda předcházelo trestům smrti anebo dlouhému vězení.

Hej, w przeszłości przygotowałem już odcinek o okolicznościach śmierci Stalina. Tym razem postanowiłem zająć się historią - zejścia z tego świata - innego dyktatora, równie bezwzględnego, a mianowicie Mao Zedonga. Człowiek którego decyzje doprowadziły do śmierci milionów ludzi umierał z poczuciem porażki. Chiny nie dołączyły do czołówki światowych mocarstw, gospodarka jego ojczyzny była w rozkładzie, a w partii i na ulicach miast rodziła się silna opozycja wobec jego polityki. Historia Państwa Środka, które stało się głównym konkurentem o światowy prymat ze Stanami Zjednoczonymi jest wciąż słabo poznana w Polsce. Postanowiłem nieco wypełnić tę lukę opowiadając o kluczowych wydarzeniach w tym kraju po 1945 roku. Jednym z nich zdecydowanie była śmierć Przewodniczącego Mao. Tym bardziej, że od tego momentu władzę nad Chińską Republiką Ludową przejęli ludzie, którzy zaczęli wprowadzać zmiany, które dały impuls do rozwoju potężnego kraju.

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie Patronite.pl:

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie Patronite.pl:

Hej, zapraszam Was na najnowszy odcinek! Jak wyglądały przyjęcia u Stalina na daczy w Kuncewie, co w swoim barku w Belwederze miał Bierut, a także co w Warszawie wyprawiał Breżniew - tego dowiecie się oglądając ten film. Zdecydowałem się poruszyć dość zawstydzający wątek w historii komunistycznych władz w PRL. Alkohol był poważnym problemem w partii rządzącej krajem po 1945 roku. Kłopoty z opanowaniem swoich nałogów mieli zarówno działacze na szczytach władzy jak i Ci najniższego szczebla. Niekiedy dochodziło do kuriozalnych sytuacji choć media bynajmniej na ten temat nie informowały. Jednocześnie wśród wielu Polaków narastała frustracja ich Polską zarządzają pijacy i degeneraci, a obraz przedstawiany w komediach Barei niekiedy niewiele odbiegał od szarej rzeczywistości PRL. Więcej na ten temat dowiecie się z filmu!