Podcasts about kulturze

Wykład dr Elwiry Wilczyńskiej w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [23 grudnia 2025 r.]Zwierzęco-ludzkie hybrydy zajmują ważne miejsce w polskiej demonologii ludowej jako postacie funkcjonujące na pograniczach porządku kulturowego. Wilkołak, skrzat domowy, utopiec, boginka, diabeł oraz inne istoty demoniczne wykazujące cechy zwierzęce wymykają się jednoznacznym klasyfikacjom, łącząc w sobie elementy ludzkie i nieludzkie, naturalne i nadprzyrodzone, oswojone i dzikie. Ich niejednoznaczny status sprawia, że stają się figurami granicznymi, sytuowanymi poza stabilnym ładem świata.Zwierzęcość tych postaci nie pełni wyłącznie funkcji opisowej, lecz stanowi wyraźny znak transgresji rozumianej jako przekroczenie granic człowieczeństwa i obowiązujących norm. W narracjach ludowych takie przekroczenie wiąże się z zagrożeniem, naruszeniem porządku moralnego oraz ryzykiem utraty kontroli nad ciałem i tożsamością. Analiza tych wyobrażeń odsłania ambiwalentny stosunek przedstawicieli tradycyjnej kultury chłopskiej do dzikiej przyrody – postrzeganej jednocześnie jako niezbędna dla życia i jako przestrzeń potencjalnego niebezpieczeństwa.dr Elwira Wilczyńska – etnolożka, folklorystka i badaczka kultury wsi. Ukończyła filologię polską oraz etnologię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie obroniła także doktorat z historii. W swojej pracy naukowej łączy różne perspektywy badawcze: etnologiczną, historyczną, literaturoznawczą i socjologiczną. Od lat zajmuje się polską demonologią ludową, wierzeniami i wyobrażeniami na temat „Innego”, a także relacjami człowieka i zwierzęcia w kulturze tradycyjnej. Szczególne miejsce w jej badaniach zajmują postacie hybrydyczne – wilkołaki, ludzie-zwierzęta i istoty na pograniczu światów. Jest autorką artykułów naukowych poświęconych m.in. wilkołakom, zooantropii, symbolice zwierząt oraz ludowym wyobrażeniom cielesności i granic człowieczeństwa. Pracuje jako adiunkt dydaktyczny w Instytucie Nauk o Kulturze na Wydziale Humanistycznym UMK.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #demony #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś #kulturaludowa #demonología

W świątecznej odsłonie „Dłuższej Rozmowy” Jakub Janiszewski i Karolina Felberg podsumowują rok 2025 w polskiej kulturze, który – choć literacko określony mianem „smuty” – obfitował w głośne skandale i przełomowe otwarcia. Krytyczka analizuje „zwrot ludowy” w prozie oraz podwójny sukces nagrody Nike dla Elizy Kąckiej, nie szczędząc przy tym gorzkich słów pod adresem mechanizmów rynkowych i „towarzyskiego fokusu” elit literackich. W świecie teatru rozmówcy przyglądają się wielkim zmianom dyrektorskim, fenomenowi „Nepo Kids” oraz absurdalnemu sporowi o „kanapki z hajsem” między Dorotą Masłowską a Heleną Englertówną. Usłyszycie także o „Krzyżakach” Jana Klaty zrealizowanych w estetyce ustawki kibolskiej, która brutalnie odczarowuje narodowe mity o wzniosłości wojennego etosu. Ważnym punktem audycji jest otwarcie nowego gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie – od kontrowersji wokół architektury „pudełka na buty”, przez historię rzeźby Aliny Szapocznikow z odrąbanymi rękami, aż po imponującą wystawę sztuki kobiet. To bezkompromisowy przegląd wydarzeń, w którym artystyczne uniesienia ścierają się z socjologicznymi „patologiami” i próbami politycznego zawłaszczania instytucji kultury.

Wykład Piotra Lasoty w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [10 grudnia 2025 r.]Od wieków na terenie Polski, jak i całej Słowiańszczyzny, pochodzenie pszczół wywodzono ze sfer niebieskich, od istot boskich. Były to zwierzęta święte, nie można było pod żadnym pretekstem ich krzywdzić, a dbałość o zamieszkałe przez nie ule stanowiła nie tylko obwarowany społecznymi sankcjami obowiązek pasiecznika, ale i święty przywilej. Po dziś dzień przetrwało wiele obrzędów magicznych, nakazów i zakazów z nimi związanych. Postaramy się przywołać głównie te, które w wierzeniach ludowych przetrwały do chwili obecnej. Odwołamy się tu do przykładów z badań terenowych prowadzonych metodą historii mówionej, a głos oddamy świadkom historii - najstarszym pszczelarzom, którzy są skarbnicą wiedzy, również tej magicznej, o pszczołach i dawnej kulturze wsi.Piotr Lasota - absolwent filologii polskiej o specjalności redaktorsko-medialnej w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W czasie studiów zastępca redaktora naczelnego studenckiego pisma „Głos Humanisty". Od 2009 roku pracownik działu Historii Mówionej Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie. Kierunki badawcze, praca dyplomowa oraz tematy podejmowane w pracy zawodowej oscylują wokół etnografii, etnolingwistyki, folkloru, antropologii codzienności, ginących zjawisk kulturowych oraz wielu aspektów historii i kultury XX w. W dorobku publikacja kilkunastu artykułów naukowych i popularnonaukowych zarówno o zasięgu lokalnym, jak i ogólnopolskim oraz międzynarodowym. Autor i koordynator kilkunastu projektów tematycznych. Współpracownik Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (projekty badawcze) oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (prowadzenie zajęć). Autor ponad 700 wywiadów ze świadkami historii. Aktualnie koordynator działu Historia Mówiona w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #pszczoły #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś

 W Sejmie pod patronatem wicemarszałka Sejmu Krzysztofa Bosaka odbyła się konferencja pt. „Kultura z wartościami, wartości w kulturze”, organizowana przez Fundację Edukacja z Wartościami.W Odysei Wyborczej Radia Wnet Magdalena Uchaniuk rozmawiała z Emilią Wasilewicz, współorganizatorką konferencji oraz z Jackiem Weiglem, prezesem Fundacji Edukacja z Wartościami. Spotkanie – jak podkreślali goście audycji – miało przypomnieć, że kultura nie jest tylko „formą”, ale też przestrzenią sporu o postawy, sumienie i odpowiedzialność.Wasilewicz oceniała, że po konferencji dominuje raczej dobry nastrój – bo „padło dużo ważnych słów”, a o wartościach mówiły bardzo różne środowiska.Weigl zwracał uwagę, że najmocniejszym elementem wydarzenia były osobiste świadectwa artystów i ludzi kultury – opowieści o wyborach, które dziś często wiążą się z kosztami.Tak wiele osób podzieliło się swoim osobistym świadectwem, historią tego, w jaki sposób żyją wartościami… wiele razy muszą wybierać postawę wartości i to nie jest łatwe dzisiaj– mówił.W audycji wybrzmiał też wątek stygmatyzacji twórców, którzy mówią o wartościach chrześcijańskich. Wasilewicz wskazywała, że diagnoza wypowiedziana podczas konferencji była celna, ale prowadzi do prostego pytania: czy ludzie będą gotowi ponosić konsekwencje otwartego przyznawania się do swoich przekonań.Weigl mówił o jeszcze jednym mechanizmie, który – jego zdaniem – mocno uderza w artystów: zależności od władzy i decyzji o finansowaniu, które potrafią zmieniać się wraz z polityką.Zależnie od władzy mają albo przychylność, albo wręcz przeciwną sytuację… odbierane są dotacje już przyznane i już rozliczone– dodaje.W tym kontekście prowadząca dopytywała o zasadę „lex retro non agit”. Weigl odpowiadał wprost, że takie przypadki – w jego ocenie – wymagają reakcji całego środowiska.To jest coś, co musimy jako środowisko powiedzieć: stop… spory polityczne nie powinny doświadczać artystów czy ludzi kultury– powiedział.W rozmowie pojawił się też wątek zapraszania gości i patronatów. Wasilewicz mówiła, że odmowy bywały prozaiczne, ale Weigl wskazywał na rosnącą polityczną „dyscyplinę” i atmosferę, w której część instytucji dystansuje się od wydarzeń kojarzonych z inną stroną sporu.Konserwatywna część społeczeństwa nie może oddać kultury lewicy. Przeciwnie, powinniśmy kreować popyt na kulturę, która wspiera nasze wartości i buduje naród, który się na nich opiera. Szczególne zadanie ma tu prywatna inicjatywa ludzi kultury, artystów, twórców, którzy mogą… pic.twitter.com/9gCiwkYN0L— Krzysztof Bosak

Wykład Magdaleny Kowalak w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [4 grudnia 2025 r.]W referacie zostaną poruszone tematy dotyczące tradycji, wierzeń i zwyczajów związanych z psem i kotem, które były obecne w kulturze ludowej. Dodatkowo zostaną poruszone wątki medycyny ludowej, które wykorzystywały te dwa zwierzęta do leczenia różnych chorób.Magdalena Kowalak – etnolog, muzealnik, absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz studiów podyplomowych z muzealnictwa i zarządzania kulturą. Od 2019 roku zawodowo związana z Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, gdzie w 2024 roku została kierownikiem Działu Etnograficznego. Zajmuje się opracowaniem muzealiów, przygotowaniem ekspozycji i programów edukacyjnych, a także koordynuje organizację imprez plenerowych. Autorka licznych artykułów i projektów popularyzujących kulturę Mazowsza, aktywnie występuje w mediach i bierze udział w konferencjach naukowych. Jej praca obejmuje także działania na rzecz zwiększenia dostępności muzeum.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #ZwierzętaWKulturze #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi #KulturaLudowa #KPOdlakultury #KPO #tradycja

Dziś w programie: Mija Tydzień – przegląd najważniejszych politycznych wydarzeń tygodnia; trwa akcja Amnesty International pisania listów, w sprawie uwolnienia więźniów politycznych na świecie - rozmowa z Agnieszka Dąbrowiecka z Amnesty International; choć Jerzy Giedroyć urodził się w Mińsku i przez dekady zabiegał o partnerskie relacje Polski z Białorusią, temat białoruski zajmował w paryskiej „Kulturze” zaskakująco mało miejsca. Co jednak udało się napisać o Białorusi? Pokazuje to nowa antologia opracowana przez prof. Tadeusza Sucharskiego; gość PRdZ –Małgorzata Łuczak z inicjatywy Five I Am Heroes, o Gali Bohaterów Codzienności w Londynie. To wydarzenie stworzone po to, by uhonorować członków brytyjskiej Polonii, którzy na co dzień bez rozgłosu niesie realną pomoc innym, budując poczucie wspólnoty i pokazując, że dobro ma znaczenie. Zapraszamy!

Warszawskie Obserwatorium Kultury (WOK) prowadzi projekt badawczy poświęcony uczestnictwu w kulturze dzieci z doświadczeniem migracji, głównie z Ukrainy i Białorusi, oraz ich rodzin. Badanie nosi tytuł "Дzieci uczestniczą!" (Dzieci uczestniczą!). Ma ono na celu przyjrzenie się zróżnicowanym podejściom warszawskich podmiotów kultury do pracy z tą grupą dzieci.

Wykład Danuty Krześniak w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [2 grudnia 2025 r.]W kulturze ludowej owca symbolizuje czystość, niewinność i uległość, często jest kojarzona z postacią Dobrego Pasterza. Świnia natomiast uchodzi za zwierzę nieczyste, brudne i chciwe, a jej wizerunek bywa łączony ze złem i diabłem.Danuta Krześniak - etnografka, pracuje w Dziale Etnograficznym Muzeum Wsi Mazowieckiej w SierpcuJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #ZwierzętaWKulturze #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi #KulturaLudowa #KPOdlakultury #KPO #tradycja

Wykład Joanny Sarneckiej w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [25 listopada 2025 r.]W zanotowanych przez etnografów XIX i XX wieku pieśniach, opowieściach a także zwyczajach i przekonaniach ludzi żyjących na wsi, zwierzęta pełnią ważną rolę. Analizując teksty kultury i przyglądając się znaczeniom nadawanym zwierzęcym bohaterom można zrozumieć lepiej wyobrażenia o świecie i relacje w nim panujące tak jak je postrzegano w ramach kultury tradycyjnej, ludowej. Świat wyobrażeń mocno spleciony jest z życiem, jego wyzwaniami i trudami, zagrożeniami i pamięcią o absolutnej zależności od sił natury. Zapraszam na wykład, podczas którego spróbujemy się temu przyjrzeć.Joanna Sarnecka - antropolożka kultury, opowiadaczka w założonej przez siebie grupie Opowieści z Walizki www.opowiescizwalizki.pl. Tancerka butoh, performerka. Mocno zaangażowana w sprawy społeczne, zapobieganie wykluczeniu, prawa człowieka, integrację i klimat. Na codzień aktywistka na granicy. Autorka tekstów literackich i krytycznychJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #ZwierzętaWKulturze #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi #KulturaLudowa #KPOdlakultury #KPO #tradycja

Dzisiaj w „Kulturze na weekend”: Kasia Lins i jej nowa płyta „Obywatelka K.L.” (premiera albumu 15.11.2025). Artystka i twórczyni takich płyt jak „Omen” czy „Moja Wina” wraca teraz z repertuarem Grzegorza Ciechowskiego. Kasia Lins interpretuje piosenki dwóch składów: Republika i Obywatel GC. Dlaczego zdecydowała się nagrać nie swój repertuar? Co wspólnego mają Kasia Lins i Grzegorz Ciechowski? Na płycie znalazły się takie utwory jak „Śmierć w bikini” czy „Odchodząc”. Jakie inne znane hity interpretuje wokalistka? I jak będą wyglądać jej koncerty? Z Kasią Lins rozmawia Bartek Chaciński, tygodnik „Polityka”.

Dzisiaj w „Kulturze na weekend”: „Silver”, film dokumentalny Natalii Koniarz. Natalia Koniarz to reżyserka młodego pokolenia. Razem z operatorem Stanisławem Cuskem zrealizowali film dokumentalny poświęcony górnikom w Boliwii. Film został już obsypany nagrodami, m.in. przez Krakowski Festiwal Filmowy. Gildia Polskich Reżyserów doceniła ten debiut, umieszczając go na liście najlepszych filmów roku. Dokument skupia się na tym, jak pracują i żyją górnicy w kopalni srebra w miejscowości Potosi w Boliwii. Podziemne korytarze, które razem mają ponad 100 km długości, są często bardzo niebezpieczne. A w samej kopalni na przestrzeni wieków zginęło 8 mln ludzi. O tym, jak wygląda codzienność ludzi w Potosi, czy jeszcze dziś zdarzają się wypadki w kopalniach i dlaczego mieszkańcy nie wyjadą z miasta, opowiada Natalia Koniarz. Rozmowę prowadzi Janusz Wróblewski, tygodnik „Polityka”.

Badacze oraz twórcy z Niemiec i Polski spotkają się, by rozmawiać o tym, w jaki sposób historia kształtuje naszą teraźniejszość, a także jaką historię piszemy dziś dla następnych pokoleń. Big Book Cafe MDM po raz drugi zaprasza na trzy dni sąsiedzkich rozmów, debat i adaptacji na scenie literackiej. Gośćmi Jakuba Kukli są: Joanna Tude (reżyserka adaptacji "Wszystko na sprzedaż"), oraz Bartosz Kamiński (kurator wydarzenia)

Dzisiaj w „Kulturze na weekend” Paulina Mikuła i Młodzieżowe Słowo Roku 2025: oceniamy finalistów. Paulina Mikuła, twórczyni internetowa, autorka kanału „Mówiąc Inaczej” i językoznawczyni, ocenia, które słowa mają szanse na wygraną. FR, skibidi, 67 czy może GOAT zdobędą serca publiczności? Głosować na faworytów można do końca listopada. Ostatnio to sigma wygrała Młodzieżowe Słowo Roku 2024. Jakie słowa młodzieżowe trafiają do najmłodszych, skąd bierze się ich popularność i jakich słów użyć, żeby nie wyjść na boomera?
W odcinku także o tym, czy zwracać innym uwagę na błędy językowe, jak zmieniają się zasady ortografii (najbliższa reforma już wkrótce) i co mają z tym wspólnego gwary polskie.
Rozmowę prowadzi Bartek Chaciński, tygodnik „Polityka.

Dzisiaj w „Kulturze na weekend” nowy serial „Heweliusz”: jak zatonął statek, jaka jest historia prawdziwa? Katastrofa polskiego promu wydarzyła się ponad 30 lat temu, do dzisiaj budzi kontrowersje. Teraz Kasper Bajon, scenarzysta, i Jan Holoubek, reżyser, wspólnie zrealizowali serial „Heweliusz”, dostępny na platformie streamingowej, który odtwarza to, co wydarzyło się w styczniu 1993 r. Temat nadal rodzi wiele pytań: czy ta katastrofa morska była możliwa do uniknięcia? Czy istnieje nagranie z katastrofy i czy wiemy, jak tonął „Heweliusz”? Pytamy o nie scenarzystę serialu. Kasper Bajon wyjaśnia także, jak doszło do powstania serialu i czym jego wcześniejszy serial „Wielka woda” różni się od „Heweliusza”. Dlaczego uważa, że Heweliusz to był wrak, zanim zdążył zatonąć na Morzu Bałtyckim? Zapraszamy do oglądania i słuchania.

Wykład Aleksandry Zubryckiej w ramach konferencji "Zwierzęta w kulturze wsi - między tradycją, symbolem a opowieścią” realizowanej w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [24 października 2025 r.]Spotkanie w Otrębusach otworzyła Aleksandra Zubrycka z Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, która przypomniała, że kury, gęsi i koguty pełniły w dawnym świecie nie tylko funkcje użytkowe, lecz również symboliczne.– Kogut był uważany za strażnika czasu, który odgania zło i ciemność. Z kolei gęś, zwłaszcza biała, symbolizowała czystość i wierność – mówiła. Prelegentka wskazała też na bogactwo wierzeń związanych z ptactwem, m.in. w kontekście wróżb i obrzędów weselnych.Prelegentka przybliżyła rolę drobiu w dawnym gospodarstwie wiejskim. Szczególną uwagę poświęcę kogutowi i gęsi, pogłębiając ich temat o aspekty magiczne i obrzędowe.Aleksandra Zubrycka - pracowniczka Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, gdzie angażuje się w działania na rzecz promocji kultury ludowej oraz ochrony dziedzictwa kulturowego. Z wykształcenia jest etnolożką, a jej pasją jest poznawanie tradycji regionalnych i rozwój edukacji muzealnej.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #zwierzęta #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #przyroda #KPOdlakultury #KPO #drób #kogut #gęś #ptaki #kulturaludowa

Rusza akcja Znicz, czyli Polacy jadą na groby, a policja obstawia polskie drogi. Jak wygląda "kultura jazdy" w Polsce, czyli "dojeżdżanie" na lewym pasie, wymuszanie, standardowe przekraczanie prędkości. Czy to aspekt stosunków społecznych w ogóle? Skąd się to w nas bierze, dlaczego nie mija, a skoro zachowania kierowców się nie zmieniają, dlaczego Polska nie jest usiana radarami, tak jak choćby Liwa czy Łotwa? Jak na polski sposób jazdy w ostatnich latach wpływa to, że mamy coraz lepsze drogi i samochody? Jeździmy mądrzej czy coraz ostrzej? Goście: Łukasz Zboralski - redaktor naczelny brd24.pl, Piotr Ożarek - rzecznik klienta PZU, Bartosz Józefiak - reporter, autor książki "Wszyscy tak jeżdżą".

Dzisiaj w „Kulturze na weekend” Konkurs Chopinowski 2025: finał. Kto wygra? Wyniki trzeciego etapu i Polacy. W czwartek późnym wieczorem zostały ogłoszone wyniki trzeciego etapu na Konkursie Chopinowskim. Do finału zakwalifikowało się jedenastu pianistów. Wsród nich jest jeden Polak, Piotr Alexewicz. Kto wygra, a kto powinien wygrać ten konkurs? Czy szansę ma najmłodsza finalistka Tianyao Lyu z Chin, a może William Yang lub Eric Lu ze Stanów Zjednoczonych? Polacy wygrywali już ten konkurs, ostatni był Rafał Blechacz (2005), a wcześniej Krystian Zimerman (1975). Dorota Szwarcman, krytyczka tygodnika „Polityka”, w rozmowie z Bartkiem Chacińskim opowiada o konkursie i swoich faworytach. Czy Polacy mogą wygrać konkurs w tym roku? Kto zakwalifikował się do trzeciego etapu? Przybliżamy sylwetki.

Dzisiaj w „Kulturze na weekend” Marcin Masecki, pianista i kompozytor, który wydał najnowszą płytę pt. „Boleros y mas”. Marcin Masecki zaprosił do niej uznanych i młodych twórców, razem z nim na płycie: Jan Harasimowicz, Brudno Wojnarski, Miłosz Pieczonka. Dlaczego Masecki zaczął śpiewać, czy ta płyta to powrót do jego dzieciństwa? W rozmowie także o inspiracji innymi muzykami i zespołami, m.in. Warszawskie Combo Taneczne i Jan Emil Młynarski. Dlaczego kompozytor nie gra Chopina, co go ujęło w Nokturnach i jak współpracuje z nim Paweł Pawlikowski, reżyser „Zimnej Wojny” i „Idy”, także wkrótce nadchodzącej opowieści o Tomasie Mannie, „1949”. Nie zapominamy też o wydarzeniu sezonu - wkrótce będzie miał miejsce Ogólnopolski Konkurs Chopinowski 2025. Co myśli o tym Masecki i komu kibicuje?

Dzisiaj w „Kulturze na weekend” wywiad z Błażejem Królem, autorem piosenek i wokalistą. Król, współtwórca zespołów UL/KR, Kobiety z Wydm czy Lauda, a także autor płyt solowych, wydaje obecnie najnowszy album zatytułowany „Popiół”. Rozmawiamy o najnowszych singlach, m.in. „3 krótkie 3 długie 3 krótkie”.
W odcinku też o jego wcześniejszej płcie, „Błażej i Kasia”, którą Błażej Król i Katarzyna Nosowska nagrali wspólnie.
Jakie piosenki najbardziej lubi Błażej Król, czy playlista ulubionych utworów to coś, co mu towarzyszy? Co myśli o słuchaczach na wydarzeniach Męskie Granie Orkiestra i czy UL/KR wznowi swoją działalność?
Zapraszamy do słuchania i oglądania, Bartek Chaciński, „Kultura na weekend”.

"Jego znaczenie jest doniosłe. Zwrot ludowy zrewidował polską historię i polski model historiografii, przenicował kanon kultury polskiej, wprowadził kategorie związane z kulturą folwarczną i pańszczyźnianą do analizowania Polski po transformacji, włączył PRL do historii ponowoczesnej, zakwestionował wolnościową naturę wolnego rynku. Mówiąc inaczej, namieszał w naukach społecznych, zmienił spojrzenie na strukturę socjalną i na historię, pomógł przełamać wstydy klasowe, ujawnił przestrzenie zamknięte nowego ustroju." Łukasz Grzymisławski rozmawia z prof. Przemysławem Czaplińskim, literaturoznawcą z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Karolina Wigura, socjolożka, współtwórczyni „Kultury Liberalnej”, związana m.in. z Wydziałem Socjologii UW i Zentrum Liberale Moderne w Berlinie, autorka m.in. książki „Endo. Sztuka akceptacji choroby”. A rozmawiamy o życiu z endometriozą. Rozmawiamy także o stereotypach związanych z tą chorobą. O kobiecości, płodności, cierpieniu i społecznych presjach. O tym jak w doświadczeniu choroby przecinają się kultura i cielesność, filozofia i prywatność. O odwadze publicznego mówienia o chorobie. O blaskach i cieniach współczesnej medycyny. O fundamentalnych ludzkich troskach i tęsknotach. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

Dziś zapraszam Cię do rozmowy z Gosią Samborską. Dyskutujemy o wyznacznikach jej osobistej definicji SUKCESU HANDMADE, o łączeniu sztuki haftu z pracą związaną z AI. Rękodzieło to produkt, czy proces? A my, jako twórcy - jak odnajdziemy się w epoce zmian wywołanych przez rozwój sztucznej inteligencji. Posłuchaj i koniecznie podziel się z koleżanką!Ten odcinek publikujemy na 17 dni przed startem konferencji online dla twórców i fanów rękodzieła : HANDMADE BIZ SUMMIT, 8-12 września 2025. Jeżeli chcesz brać udział na żywo w takich dyskusjach, tutaj zarezerwujesz swój bilet:  https://oplotki.pl/handmade-biz-summit/ A więcej o Gosi?Jak pisze o sobie:"Artystka-hafciarka, trenerka AI, marketingowiec-freelancer. Absolwentka Animacji Kultury we Wrocławiu, Wiedzy o Kulturze i Filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Szkoły Haftu Złote Rączki. Przez pięć lat uczyła haftu w krakowskich Złotych Rączkach, teraz od kilku lat prowadzi warsztaty haftu pod własną marką. Jej misją jest upowszechnienie wiedzy na temat haftu i pokazywanie jego różnych kontekstów. Mieszka w Krakowie."Więcej informacji:https://www.instagram.com/gosia_samborska_haft

W audycji "Wybieram Dwójkę" zaprosiliśmy na rozmowę o czternastej edycji festiwalu "Literacki Sopot", którego motywem przewodnim w tym roku jest literatura i kultura Rumunii. Przez kilka dni Sopot stanie się przestrzenią spotkań z literaturą w najróżniejszych formach – od debat i spektakli po czytania, słuchowiska i instalacje artystyczne w przestrzeni miejskiej.

Jakie konteksty wiążą się z edukacyjną rolą kultury? Jakie są trendy szkoleniowe w kulturze? Czym zmiana w kulturze jest oczywista? Ilość, czy jakość? Dobrostan w kulturze? To tylko kilka z zagadnień poruszonych w trakcie rozmowy o “Kulturze, zmianie i dobrostanie”, którą ambasadorka Karolina Suska przeprowadziła z Irminą Recką Wyżga - menedżerką, tutorką, animatorką kultury, kierowniczką Działu Szkoleń i Profesjonalizacji w Narodowym Centrum Kultury. Rozmówczyni podzieliła się zarówno wiedzą merytoryczną, praktycznymi doświadczeniami, jak również dobrymi praktykami z zakresu działań edukacyjnych w kulturze. W podcaście pojawia się kilka konkretnych propozycji rozwoju dla kadr kultury, jak również są tam informacje odnośnie wydarzeń i trendów szkoleniowych w tej branży. Irmina Recka-Wyżga - zajmuje się projektowaniem, koordynacją i ewaluacją programów szkoleniowych oraz konferencji skierowanych do kadry zarządzającej, pracowników i animatorów kultury. Zaangażowana w projekty dotyczące procesu zmiany, profesjonalizacji kadr w instytucjach kultury oraz w rozwój edukacji kulturalnej i artystycznej. Współorganizatorka polskich i międzynarodowych spotkań i konferencji: Kongres Kultury Polskiej, konferencja ekspertów w ramach polskiej Prezydencji w UE „Kompetencje w kulturze”, Dni Kreatywności, Ogólnopolska Giełda Projektów. Pomysłodawczyni i współautorka Forum Pracuj w kulturze oraz serii wydawniczej Pracuj w kulturze. Koordynatorka działań szkoleniowych i profesjonalizacyjnych w projektach finansowanych z środków pochodzących z Unii Europejskiej: Konwersja cyfrowa domów kultury, Projektowanie uniwersalne kultury. Karolina Suska – socjolożka, edukatorka, tutorka. Trenerka WenDo. Absolwentka UJ, Szkoły Liderów PAFW i Akademii Liderów Kultury. Członkini Rady Kobiet działającej przy Ministerstwie Rolnictwa. Aktywistka zafascynowana pracą na rzecz lokalnych społeczności, ze szczególnym uwzględnieniem działań na rzecz kobiet. Prowadzi działania aktywizujące społeczności skupione wokół domów i centrów kultury, a także realizuje warsztaty na rzecz rozwoju lokalnej współpracy. Lubi łamać konwenanse w kulturze i nie boi się wprowadzania zmian. Pasjonatka odkrywania potencjału drzemiącego w ludziach. Twórczyni strony na FB: "Kobiety na wsi by Karolina Suska". Ambasadorka EPALE.

Marek Dutkiewicz, twórca takich hitów jak „Jolka, Jolka, pamiętasz”, „Szklana pogoda”, „Windą do nieba” czy „Słodkiego, miłego życia”, w rozmowie z Bartkiem Chacińskim w „Kulturze na weekend” opowiada o kulisach swojej twórczości i kondycji współczesnej muzyki. Analizują razem tegoroczne przeboje lata i rozmawiają o tym, dlaczego dziś brakuje tekstów z przekazem. Czy Marek Dutkiewicz przewidział przyszłość piosenek, pisząc „Podaruj mi trochę słońca”? Jak powstawały hity takie jak „Jolka, Jolka, pamiętasz” czy „Szklana pogoda”? Co Dutkiewicz myśli o obecnych trendach w polskiej muzyce i tekstach piosenek? Chcesz więcej treści od „Polityki”? Wydarzenia kulturalne, zjawiska i komentarze ekspertów: wszystko, co musisz wiedzieć, w jednym miejscu. Skorzystaj z oferty specjalnej, kup subskrypcję z 30% zniżką na roczną subskrypcję. Aktywuj kod KULTURA30 na stronie www.polityka.pl/kod/kultura30.

Kultura to silne, choć często niedoceniane narzędzie wpływu społecznego, oddziałujące na nasze emocje, wartości, poczucie wspólnoty i wyobraźnię. Ludzie związani z instytucjami kultury wiedzą to najlepiej. Jedną z takich instytucji jest Krakowskie Biuro Festiwalowe, które przez lata wyrobiło sobie silną, rozpoznawalną markę.

‼️ WYDAJ Z NAMI NOWY NUMER POLITYKI NARODOWEJ: https://zrzutka.pl/77de7wW najnowszym odcinku Skrawków Kultury rozmawiamy o tym czy propaganda LGBT+ jest w odwrocie. Zastanawiamy się nad nowymi strategiami, które formułują twórcy z podanych środowisk. Zadajemy sobie pytanie czy estetyka tęczowa staje się bardziej wyrafinowana i czy jest wciąż zagrożeniem, szczególnie dla młodszych odbiorców.Omawiamy popularne dzieła kultury w kontekście zmian jakie zaszły w proponowaniu oraz prezentowaniu kolorowych ideologii. Pochylamy się nad komiksami, serialami oraz książkami, oceniamy czy wątki lgbt w nich zawarte wniosły cokolwiek do przedstawionych historii.-35% od ceny okładkowej na książki wydawnictwa Prześwity z kodem: nowyładKsiążki do nabycia na stronie: https://mtbiznes.pl/

Marta i Bogusia z podcastu Kobiety eksploatacji biorą na tapet filmowych (choć nie tylko!) hot priestów. Czy archetyp gorącego księdza to wyłącznie efektowny dodatek fabularny czy może też przyczynek do snucia bardziej niejednoznacznych refleksji? Co wypada a co nie, pokazując kościelnych dostojników na ekranie? Od klasyki Alfreda Hitchcocka aż po serialowe reprezentacje – dziewczyny bez tabu opowiedzą o targanych zakazanymi namiętnościami bohaterach i religijnym ostracyzmie często utożsamianym ze wszystkim co najgorsze.Dzisiejsze nagranie jest archiwalnym zapisem naszej prelekcji wygłoszonej na Kapitularzu 2024. Wersja filmowa zawiera prezentację slajdów, którą wyświetlaliśmy podczas prelekcji.

Jan Sajdak, młody rzeźbiarz z Żoliborza, stworzył Wierzbową Świątynię - instalację z martwej wierzby na terenie Cytadeli Warszawskiej. Zamiast pozwolić na jej wycinkę, wypełnił pień kolorowymi witrażami z recyklingu. Drzewo, rozświetlone słońcem, stało się miejscem kontemplacji - żywą katedrą w miejskim zgiełku. Projekt powstał dzięki stypendium Mobilni w Kulturze i wsparciu Zarządu Zieleni. Pokazuje, że sztuka może chronić i wzbogacać przestrzeń miejską. Choć rzeźba niszczeje, dzięki apelom mieszkańców Jan znów ją odnawia. We wrześniu planowane jest ponowne otwarcie. To opowieść o sztuce, która daje drugie życie - wystarczy spojrzeć inaczej, by ocalić to, co wydawało się stracone. 

Gościem Urszuli Pieczek jest dr Piotr Szatkowski z Instytutu Slawistyki PAN, badacz i popularyzator społeczności mazurskiej. Opowiada o odkrywaniu swojej mazurskiej tożsamości, badaniach terenowych nad językiem i kulturą mazurską. Dlaczego Niemcy i Polacy po II wojnie światowej sprzeczali się o Mazurów. Dlaczego ich język drażnił i Polaków, i Niemców? Jak dziś promować kulturę mazurską? I jakie jest mazurskie słówko na dziś? Współpraca w ramach projektu PULSE z Delfi.lt (Litwa). Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

W jaki sposób zmienia się w Polsce tzw. kultura picia alkoholu? Faktem jest, że krajowe spożycie, zwłaszcza mocniejszych alkoholi, spada. Kupujemy mniej wódki, piwa i wina. Statystyki sprzedaży dotyczące roku 2023 wskazują na spadki sprzedaży alkoholi w większości kategorii. Coraz więcej osób świadomie rezygnuje ze spożycia alkoholu lub go ogranicza, ze względu na jego szkodliwy wpływu na organizm. Jednocześnie nie chcą rezygnować z towarzyskiego aspektu spotkań na drinka, piwo czy wino i coraz częściej poszukują bezalkoholowych zamienników, które smakiem dorównują tradycyjnym napojom. W jaki sposób Polki i Polacy zachowują się, kiedy przesadzą ze spożyciem tradycyjnego alkoholu, w barze, klubie czy restauracji? Doświadczeni barmani mają na ten temat wiele do powiedzenia. W zdecydowanej większości nie są to przyjemne historie. Gośćmi Michała Poklękowskiego w tej edycji Drogowskazów są Mateusz Bala i Grzegorz Nowicki, doświadczeni i utytułowani barmani oraz instruktorzy, autorzy książki „Koktajle bezalkoholowe dla każdego”.

Kultura diety jest warta krocie. Suplementy, ćwiczenia, kult redukcji masy ciała i powiązanie go z wartością człowieka. Ciągła presja. Wchodząc w fit świat można się zagubić, bo dostajemy wiele przeciwstawnych komunikatów. Czy da się funkcjonować, żyć zdrowo czy nawet chudnąć bez liczenia i ważenia? Rozmawiam z Moniką Ciesielską.Monika Ciesielska to dietetyczka i psychodietetyczka, która uczy, jak żyć trochę zdrowiej na co dzień, zamiast turbozdrowo zrywami. Wspiera kobiety w budowaniu relacji z jedzeniem opartej na szacunku do ciała, nastroju i realnych możliwościach. Autorka bestsellerowych „Diet z marketów” oraz książki „Bez liczenia i ważenia”.Monikę znajdziesz m.in. na jej stronie dr Lifestyle.Z podcastu dowiesz się m.in.:dlaczego dziś ekstremalnie łatwo przybrać na wadze,jak pracować nad swoją sprawnością,czym jest insulinooporność i czy da się ją wyleczyć,czy dieta i ćwiczenia wystarczą, żeby schudnąć?Podobają Ci się tematy, które poruszam w podcaście? Więcej znajdziesz tu:Instagram: http://bit.ly/3Vene60YouTube: http://bit.ly/3iddUR7TikTok: http://bit.ly/3gDdaobRealizacja: Karolina Deling-Jóźwik - redakcjaIrena Suska - montażP & C Paulina Górska | Varsovia Lab. 

Każdy projekt ma za sobą jakąś historię – mówi członkini zespołu kuratorskiego odpowiedzialnego za trwającą właśnie wystawę „Transformacje. Nowoczesność w III RP”, będącą ostatnią odsłoną z cyklu „4 x nowoczesność”, realizowanego w Muzeum Narodowym w Krakowie. O tej wystawie i wyzwaniach współczesnego dizajny opowiada nam Czesława Frejlich, projektantka, kuratorka wystaw i redaktorka publikacji poświęconych wzornictwu (m.in. Rzeczy pospolite. Polskie wyroby 1899-1999, Zaprojektowane. Polski dizajn 2000-2014). Autorka: Aleksandra Koperda Artykuł przeczytasz pod linkiem: https://www.vogue.pl/a/wystawa-transformacje-nowoczesnosc-w-iii-rp-pozwala-lepiej-zrozumiec-polska-kulture-po-1989

Przed nami kolejny majowy weekend, za nami święta - to dobry moment, by zaprosić Państwa na chwilę z opowieściami o drzewach w kulturze ludowej. Tym razem wykładowcą będzie profesor Grzegorz Odoj, etnolog z UŚ, który przybliży Państwu tradycje związane z drzewami nie tylko w naszym regionie. Katarzyna Głuch-Juszkiewicz rozmawia o symbolice a nawet... duchowości.

Dziś sprawdzimy, czy pisanka może być dziełem sztuki i jak dziś wygląda Wielkanoc w kulturze ludowej?; odwiedzamy też Muzeum Pisanki w Ciechanowcu, a na koniec gość programu Ks. Przemysław Krawiec, pallotyn, opowie o duchowym wymiarze Świąt Wielkiej Nocy. Zapraszamy

Czy trzeba kochać swoją pracę? Czy jest coś w powiedzeniu, że jeśli kochasz to co robisz, to nie przepracujesz w życiu ani jednego dnia? A może trzeba to wszystko włożyć między bajki... Zofia Smełka-Leszczyńska postanowiła zmierzyć się z tym tematem w książce: Cześć pracy. O kulturze zapierdolu. I właśnie o tym dziś pogadamy.

Archetyp nieustraszonego skandynawskiego wojownika porusza wyobraźnię kolejnych pokoleń odbiorców kultury (zwłaszcza masowej). Epickie narracje o wikingach, osadzone w surowej nordyckiej estetyce, to wycieczka do świata przygód, ponadczasowych wartości, rebelii i nierzadko – okrucieństwa. Fascynacja tamtymi realiami nie słabnie, tym bardziej że świat technologii oferuje coraz atrakcyjniejszy i bardziej dosłowny przekaz w postaci zaawansowanych cyfrowo gier wideo czy filmów. Dlaczego opowieści i mity o wikingach trafiły do popkultury? Kiedy pojawiały się pierwsze opracowania naukowe dotyczące skandynawskich zdobywców? Jacy polscy badacze byli pionierami w tym obszarze? Runy w popkulturze, czyli jak inskrypcje runiczne wpłynęły na nasze wyobrażenia o wikingach? W jaki sposób staronordyckie teksty inspirowały artystów? O tym wszystkim dyskutowali znawcy kultury skandynawskiej: Natalia Mazur-Rodak, Julia Jaworska i dr Jakub Morawiec, a spotkanie poprowadził dziennikarz, filolog szwedzki Jan Janczy. Strefa Kultur Uniwersytetu SWPS to projekt, w którym wraz z zaproszonymi gośćmi omawiamy różne elementy otaczającej nas kultury, a także przybliżamy realia, zjawiska i obyczaje obecne w innych krajach. Więcej informacji o projekcie: www.kultura.swps.pl

Katarzyna Janowska zaprasza na nowy odcinek programu "Rezerwacja". Rozmawia z Pauliną Przybysz i Andrzejem Pągowskim. Paulina Przybysz spełniła swoje marzenie, wydała album "Insides". Zmierzyła się z coverami legendarnych artystów jak John Coltrane i Billie Holiday. Zaśpiewała pełnym głosem, ukazując szerokie spektrum możliwości. Wokalistka opowiada także o reaktywacji zespołu Sistars. Andrzej Pągowski o swoich nowych projektach i o współpracy z wybitnymi reżyserami. Artysta zaprasza na dwie wystawy swoich plakatów - do Teatru Współczesnego w Warszawie oraz na ekspozycję przygotowaną z okazji Roku Wojciecha Jerzego Hasa. Paweł Tworek przygotował relację z nowej wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie.

W tym odcinku Big Book Podcast Julia Rzemek i Anna Król rozmawiają o:-Literackich newsach-Literackim Pudelku-Książce “Truteń, czyli rozprawa z ojcostwem”-Książkach uzupełniających temat rodzicielstwa-Kulturze macho i jak szkodliwa potrafi być ona dla mężczyzn-Jak będąc mężczyzną zdefiniować swoją rolę przy procesie ciąży?-Czy wspominanie dobrze swoich pierwszych chwil z dzieckiem to rzadkość?-Zapowiadają najważniejsze premiery książkowe najbliższych dwóch tygodni-Zachęcają do korzystania ze zbiórki na nadchodzący targ społeczny w Big Book CafeBig Book Podcast powstaje dzięki Waszemy wsparciu w serwisie Patronite. Zapraszamy do grona osób, z którymi przyjaźnimy się w czytaniu! https://patronite.pl/bigbookcafeBig Book to dwa centra literackie, otwarty i bezpłatny program wydarzeń inspirowanych książkami, międzynarodowy festiwal i dużo więcej!Sprawdź, co się u nas dzieje.https://bigbookcafe.pl/Subskrybuj, komentuj, wspieraj. Dziękujemy za czytanie!

W odcinku specjalnym podcastu „Z przyjemnością: O (pop)kulturze” analizujemy fenomen serialu HBO „Biały Lotos”, który 17 lutego powrócił z trzecim sezonem (nowe odcinki można oglądać w każdy poniedziałek na platformie Max). Kim jest twórca produkcji, Mike White? Na czym polega The White Lotus Effect? Czy duchowość jest na sprzedaż?

Gośćmi Katarzyny Janowskiej w programie „Rezerwacja” są: - muzyk Wojtek Mazolewski i Michał Karapuda, dyrektor Teatru Starego w Lublinie. Zapraszają na spektaklu inspirowanym twórczością Patti Smith - „OK.NO (the window)”. To niezwykłe dzieło poświęcone wielkiej artystce. Mazolewskiemu na scenie partneruje aktorka Eliza Borowska. - Aldona Machnowska-Góra - Zastępczyni Prezydenta m. st. Warszawy opowiada o współpracy Onetu i Miasta Stołecznego Warszawy przy O!lśnieniach. Miasto jest partnerem i współorganizatorem 9. edycji nagród kulturalnych. Tematem rozmowy jest także kultura i instytucje związane z kulturą, które wspiera Miasto Stołeczne Warszawa.   Trwa głosowanie w plebiscycie O!lśnienia - Nagrody Kulturalne Onetu i m. st. Warszawy. Głosować można do 24 lutego 2025 r. na stronie: olsnienia.onet.pl. Gala O!lśnień odbędzie się w sobotę, 1 marca w Warszawie, w Nowym Teatrze. Transmisja o godz. 20:00 na stronie głównej Onet.pl i w TVP Kultura.

Jak stworzyć osobisty parasol kontra AI, hm... ? ***Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmian piękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn AI potrafi czule przytulić potrzebujących. I w sumie - nie ma w tym nic dziwnego. Moje podejrzenia są takie - opowiadam szczerze i jeszcze pokazuję wszystkie empatyczne komputery, jakie stanęły na mojej drodze :)Ale - czy sztuczna inteligencja zacznie kontrolować ludzkie życie kulturalne? To jest coraz mniej abstrakcyjne pytanie.Czy napisze za mnie książkę, zaśpiewa, stworzy opowieść której zechcę słuchać przy komiku? Stowarzyszenie Freeway zorganizowało W Białymstoku konferencję zatytułowana “AI w Kulturze, czyli Sztuczna Inteligencja vs Sztuka” Oczywiście - byłam, posłuchałam wnioski wyciągnęłam, a co nagrałam - przedstawiam w tym odcinku. A czy Ty obawiasz się Ai w swoim życiu? PS. Na razie, możliwości jakie poznaliśmy, to dopiero początek tej niezwykłej podróży naszej cywilizacji! Rozmówczynie: Marta Wójcik organizator konferencji scenarzystka i reżyserka Joanna Kos-Krauze Malarka Ewa Karczewska artystka wizualna Magdalena Topczewska

Arkadiusz Gruszczyński rozmawia z Agatą Diduszko-Zyglewską, przewodniczącą zespołu programowego współKongresu Kultury, który odbędzie się między 7 a 9 listopada w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Jakie tematy zostaną poruszone podczas tego zainicjowanego oddolnie przez środowiska artystyczne wydarzenia? Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, historyk i politolog związany z Uczelnią Korczaka w Warszawie i Uniwersytetem we Freiburgu. A rozmawiamy o śmierci w historii i kulturze. Rozmawiamy także o tym, jak historia patrzy na śmierć. O różnych sposobach i szkołach uprawiania historii. O tym, czym była „dobra śmieć” i co się z nią stało pod wpływem pierwszej i drugiej wojny światowej. O znaczeniu tych wydarzeń i ich skutkach dla życia jednostkowego i społecznego. O wycofywaniu się religii, laicyzacji i medykalizacji śmierci. O wypieraniu i zakłamywaniu śmierci. O tym, co ze śmiercią i naszym stosunkiem do niej mają wspólnego westerny, filmy sensacyjne i horrory. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

Rozmowa o Sprostowaniu, nowym serialu od Apple TV+, za reżyserią którego stoi sam Alfonso Cuaróna. W rolach głównych pojawiają się nazwiska z hollywoodzkiego firmamentu, m.in. Cate Blanchett, Kevin Klein i Sacha Baron Cohen. Główna bohaterka Sprostowania, Catherine Ravenscroft jest czołową i nagradzaną dokumentalistką, nazywaną promykiem prawdy. Jej świat zatrzęsie się w posadach, gdy światło dzienne ujrzy książka, która ma przedstawiać prawdę z jej odległej przeszłości. Serial reklamowany jako prestiżowy sam do końca nie wie o czym jest. Kulturze unieważniania? Zblazowaniu bogatych? Toksycznych rodzicach? Wypaleniu w małżeństwie? Kuba z Anią dyskutują co poszło nie tak.

W najnowszej odsłonie "Skądinąd" gości dr Mira Marcinów, psycholożka i filozofka związana z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN, autorka m.in. książek „Historia polskiego szaleństwa”, „Niezabliźniona rana Narcyza” (z B. Dobroczyńskim) oraz „Bezmatek”. A rozmawiamy o histerii i histerycznej kulturze. Rozmawiamy także o tym, gdzie ukrywa się histeria. Co znaczy dzisiaj, a co znaczyło kiedyś to pojęcie. O tym, czy możliwa jest całkowicie naukowa psychoterapia. O plusach i minusach psychoanalizy. O różnicach pomiędzy histerią a narcyzmem i borderline. O tym, czy współczesna kultura jest histeryczna, a jeśli tak – co to znaczy? O kulturowych i filozoficznych uwarunkowaniach psychiatrii i psychoterapii. O histerii jako „pozycji egzystencjalnej”. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!

Niemal stuletnia konstrukcja zlokalizowana na obrzeżach Gliwic zapisała się na stałe we współczesnej historii Polski. Stała się ona symbolem miasta, a także elementem lokalnej tożsamości.… Czytaj dalej Artykuł „False Flag” – gliwicka wieża w kulturze pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Weaving is one of the most complex and sophisticated examples of First Nations technology and culture. It produces objects of beauty, and the process itself has deep cultural significance. Weaving is a way to share knowledge, connect to people and country, invite mindfulness, and much more. - Tkactwo jest jednym z najbardziej złożonych i wyrafinowanych przykładów użycia technologii w kulturze Pierwszych Narodów. Tkacze tworzą przedmioty piękne, a sam proces ma głębokie znaczenie kulturowe. Tkactwo to sposób na dzielenie się wiedzą, łączenie się z ludźmi i krajem.

W mieście, na które w sierpniu 1945 r. spadła bomba atomowa, w budynku Banku Japonii, jednym z nielicznych które przetrwały wybuch, można oglądać wystawę „Warszawa.… Czytaj dalej Artykuł W Hiroszimie o powstaniu warszawskim, czyli jak opowiadać o polskiej kulturze i historii za granicą pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Skorzystaj z kodu rabatowego i kup książki wydawnictwa Prześwity (w tym „Złoty Wiek”) z najlepszym rabatem na rynku: 35%. Wejdź na: https://bit.ly/3QIVLJI - i podczas składania zamówienia wpisz kod rabatowy: układotwarty Dlaczego Polsce się udało? Dlaczego w Polsce nie ma oligarchów? Jaka powinna być rola instytucji państwowych? Jaka powinna być rola kultury i religii? Gdzie jesteśmy dziś? Co musimy zrobić, żeby dogonić Zachód? Co nowy rząd może zrobić na początek? O tym opowiada prof. Marcin Piątkowski, Akademia Leona Koźmińskiego. (2:20) Dlaczego Polsce się udało? (10:17) Dlaczego w Polsce nie ma oligarchów? Reformy Balcerowicza Do rolki (17:52) Rola instytucji państwowych (22:30) Rola kultury w rozwoju Polski (26:50) Rola religii i kościoła (31:21) Gdzie jesteśmy dziś? (36:39) Konsensus warszawski – co musimy zrobić, żeby dogonić Zachód? (1:00:35) Co nowy rząd może zrobić na początek? Zamów książkę ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Igora Janke⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ w przedsprzedaży⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ Zachęcam do dołączenia do grona ponad 500 patronów Układu Otwartego. Jako patron, otrzymasz dostęp do grupy dyskusyjnej na Discordzie i specjalnych materiałów dla Patronów, a także newslettera z najciekawszymi artykułami z całego tygodnia. Układ Otwarty tworzy społeczność, w której możesz dzielić się swoimi myślami i pomysłami z osobami o podobnych zainteresowaniach. Państwa wsparcie pomoże kanałowi się rozwijać i tworzyć jeszcze lepsze treści ➡️ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/igorjanke⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠  Subskrybuj newsletter pisany Igora Janke: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://igorjanke.pl/newsletter/ ⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠  Układ Otwarty nagrywamy w ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://bliskostudio.pl ⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠  Mecenasi programu:    Novoferm: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.novoferm.pl/⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠  XTB ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://link-pso.xtb.com/pso/3aLF⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠  E2V ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://e2v.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠  Devtalents ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://devtalents.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠