Podcast appearances and mentions of Francis Perrin

durée : 00:13:52 - Le 18/20 : un jour dans le monde - par : Christelle Rebière - Ce soir, retour sur l'histoire de l'or noir pour mesurer l'importance de ce qui se passe aujourd'hui avec notre invité Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS, l'institut des relations internationales et stratégiques et chercheur associé au Policy Center for the New South à Rabat - invités : Francis Perrin Chercheur, spécialiste des problématiques énergétiques Vous aimez ce podcast ? Pour écouter tous les épisodes sans limite, rendez-vous sur Radio France

Chiến tranh của Mỹ và Israel chống Iran bùng lên ngày 28/02/2026. Eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch với vận tải dầu khí toàn cầu ngay lập tức gần như bị phong tỏa. Ngày 18/03, cơ sở sản xuất dầu khí Ras Laffan của Qatar, lớn nhất thế giới, bị tấn công. Hàng chục cơ sở hạ tầng dầu khí khác tại Vùng Vịnh bị oanh kích. Nhiều nhà quan sát so sánh cuộc khủng hoảng hiện nay với hai cú sốc dầu lửa trong thập niên 70, làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu. « Cú sốc dầu mỏ » là từ mà bộ trưởng Kinh Tế Pháp Roland Lescure sử dụng để nói về cuộc khủng hoảng hiện nay trong phát biểu trước Ủy ban Tài chính Quốc Hội, mà theo ông, trong vòng nửa thế kỷ nay chỉ có khoảng mươi cú sốc như vậy. Một ngày trước đó, giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, đã cảnh báo rằng thế giới có thể đang bước vào cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất từ nhiều thập kỷ nay. « Ba tuần im lặng » và lời cảnh báo của giám đốc IEA Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhấn mạnh : « Tôi đã quyết định không nói chuyện với báo chí trong vòng ba tuần. Nhưng cho đến thứ Sáu tuần trước (18/03), tôi cảm thấy mình phải có vài lời. Bởi vì tôi có ấn tượng rằng tầm mức nghiêm trọng của vấn đề chưa được các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới hiểu rõ. » Lãnh đạo cơ quan Năng lượng Quốc tế giải thích : « Cho đến nay, chúng ta đã mất 11 triệu thùng dầu mỗi ngày, nhiều hơn tổng lượng dầu mất trong hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn 1973 – 1979 cộng lại », « vào thời điểm đó, trong mỗi cuộc khủng hoảng này, thế giới đã mất khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, vì vậy, cộng hai cuộc khủng hoảng lại, tổng cộng là 10 triệu thùng dầu mỗi ngày », chưa kể đến « sự sụp đổ của thị trường khí đốt ». Bóng ma đại khủng hoảng 1973 : Chấm dứt ba thập niên thịnh vượng phương Tây  Chiến tranh Trung Đông và khủng hoảng dầu khí đang diễn ra khiến hồi ức đầy ám ảnh về cuộc đại khủng hoảng dầu mỏ 1973 trở lại. Diễn biến trực tiếp kích phát cuộc đại khủng hoảng này là cuộc chiến tại Trung Đông, thường được gọi là cuộc chiến Yom Kippur, tên một ngày lễ lớn của người Do Thái. Ngày 06/10/1973, để chống lại chính sách thôn tính lãnh thổ Palestine của chính quyền Tel Aviv, liên quân Syria và Ai Cập bất ngờ tấn công Israel đúng vào ngày đầu tiên của lễ Yom Kippur. Quân đội Israel được sự hỗ trợ của Mỹ đã giành lại được ưu thế. Chính trong bối cảnh đó, ngày 16 và 17/10, mười quốc gia xuất khẩu dầu mỏ Ả Rập, họp tại thành phố Kuwait, đã quyết định tăng giá dầu và giảm xuất khẩu sang các nước ủng hộ Israel, để trừng phạt Mỹ và các đồng minh. Chỉ trong vài tuần, giá một thùng dầu tăng gấp bốn lần. Giá xăng, giá điện tăng vọt. Và giá điện cũng vậy. Cú sốc dầu mỏ năm 1973 được nhiều nhà quan sát ghi nhận là một chấn động chưa từng có với các nước phương Tây, chấm dứt 30 năm thịnh vượng với nguồn cung năng lượng giá rẻ. Đây là lần đầu tiên các nước sản xuất dầu mỏ, ngoài phương Tây, sử dụng vũ khí tài nguyên này để chống lại phương Tây. Cấm vận dầu mỏ của khối OPEC (từ tháng 10/1973 đến tháng 3/1974), đã đẩy hầu hết các nước phương Tây vào suy thoái (GDP Mỹ sụt giảm 0,6%, các nước châu Âu giảm 1%). Lạm phát tăng vọt (25% với Nhật Bản). Tỉ lệ thất nghiệp tăng từ 2 đến 3% ở hầu hết các nước phương Tây (Đức tăng từ 1 lên 4,7%). Các hậu quả kéo dài trong nhiều năm. Khủng hoảng hiện tại chưa thấm gì so với các cú sốc thập niên 70 Nhiều nhà quan sát không thừa nhận cuộc khủng hoảng dầu khí hiện nay có thể so sánh với tầm mức cuộc đại khủng hoảng dầu lửa kinh hoàng của thập niên 70, khi dầu lửa chiếm đến gần một nửa nguồn năng lượng của thế giới, và sản xuất dầu mỏ tập trung chủ yếu tại Trung Đông. Trên CNews, ngày 26/03/2026, nhà báo Éric de Riedmatten nhận định:   « Chúng ta hiện không còn phụ thuộc vào dầu mỏ vùng Vịnh như trước đây nữa; chúng ta mua dầu từ Hoa Kỳ và Nigeria. Tất cả các nhà máy điện đều là điện hạt nhân, và để vận hành chúng, khí đốt chỉ chiếm có 5%. Đừng quên rằng cú sốc dầu mỏ năm 1973 xảy ra sau Chiến tranh Yom Kippur, khiến giá một thùng dầu tăng gấp 4 lần chỉ trong 6 tháng. Thế giới đã thay đổi sau đó; giá cả tăng vọt. Chúng ta đã có lạm phát 15,2% vào năm 1974. Thực sự đã có hai cú sốc dầu mỏ. Nhưng chỉ có hai thôi, nhưng cả hai đều rất nghiêm trọng. Cú sốc thứ hai là vào năm 1979 với cuộc cách mạng ở Iran, Chiến tranh Iran-Irak, và giá một thùng dầu đã tăng gấp ba lần, từ 10 đô la lên 30 đô la. Đó mới thực sự là một cú sốc dầu mỏ. Rồi đến năm 2008, tình trạng tiêu thụ quá mức toàn cầu đã khiến giá dầu tăng vọt, đạt mức 150 đô la một thùng. Nếu nhìn vào tình hình hiện tại, đúng là không dễ dàng, và nếu tiếp tục, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng, nhưng trên thực tế, nó sẽ gây ra cú sốc tài chính lớn, hơn là cú sốc dầu mỏ vì những lý do như tôi đã giải thích, và chúng ta có thể kết luận rằng: Có lẽ chúng ta sử dụng ngôn từ quá dễ dãi, như diễn đạt của bộ trưởng Kinh Tế Roland Lescure. Diễn đạt kiểu này gây ra một cú sốc do hùng biện thì đúng hơn ! » Ba tiêu chí xác định « cú sốc » : Mức tăng giá, tốc độ tăng giá và thời lượng Để xác định tầm mức của cuộc khủng hoảng hiện nay, trong cuộc tọa đàm do Đài France 24 tổ chức hôm 19/03, chuyên gia về năng lượng Francis Perrin, giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược IRIS, Nghiên cứu viên cộng tác tại Policy Center for the New South (Rabat), nêu bật ba tiêu chí cho phép xác định cuộc khủng hoảng đang diễn ra có phải là một cú sốc lớn với nền kinh tế thế giới hay không, bao gồm mức tăng giá, tốc độ tăng và thời lượng: « Chúng ta định nghĩa thế nào là cú sốc ? Theo tôi, có ba yếu tố trong định nghĩa này. Trước tiên là giá cả tăng mạnh. So với ngày 27/2, tức một ngày trước khi cuộc xung đột bắt đầu, chúng ta đã chứng kiến ​​giá dầu tăng khoảng 50% và giá xăng tăng khoảng 90%. Đó là một con số khá lớn. Thật sự rất lớn ! Yếu tố thứ hai của định nghĩa về cú sốc, đó là giá cả tăng mạnh trong một khoảng thời gian ngắn. Thực tế diễn ra tương ứng với tiêu chí thứ hai. Tiêu chí thứ ba là giá cả sẽ duy trì ở mức cao trong vòng bao lâu? Vào lúc chúng ta bắt đầu chương trình truyền hình này, giá dầu đã giảm một chút. Hiện tại là khoảng 108 đô la một thùng dầu thô Biển Bắc. Giả sử giá dầu duy trì ở mức 100-110 đô la một thùng trong vòng 15 ngày. Điều đó sẽ không gây sốc ! Nếu duy trì như vậy trong sáu tháng, thì rõ ràng là đáp ứng tiêu chí thứ ba của định nghĩa về cú sốc năng lượng.  Chúng ta cần theo dõi tiêu chí thứ ba này bởi vì chúng ta đang trong một cuộc chiến, một cuộc chiến diễn ra trước mắt, mà mình gần như bất lực. Vì vậy, tôi cho rằng với việc hai trong ba tiêu chí trên được đáp ứng, chắc chắn có nguy cơ xảy ra một cú sốc dầu khí. » Sẽ là đại khủng hoảng, nếu giá tăng cao liên tục trong nhiều tháng Cú sốc năng lượng làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu, mang tầm vóc như của đại khủng hoảng 1973, rõ ràng chưa xảy ra. Tuy nhiên, chuyên gia Francis Perrin, Giám đốc nghiên cứu tại IRIS, nhấn mạnh cần theo dõi sát : « Nhưng hãy trở lại năm 2022, vào lúc chiến tranh Ukraina bùng nổ. Hãy nhớ rằng giá dầu thô Brent đã tăng lên gần 140 đô la một thùng vào đầu tháng 3/2022. Giá trung bình cho cả năm đó là 100 đô la một thùng. Hiện giờ chúng ta chưa đạt đến mức đó ! Còn giá khí đốt ở châu Âu vào thời điểm đó, trong mùa hè năm 2022, đã đạt mức 345 euro cho mỗi megawatt-giờ. Hiện tại, giá chỉ ở mức 61 euro mỗi megawatt-giờ. So sánh như vậy để thấy, đã có sự tăng mạnh và tăng đột ngột về giá, nhưng không đáng kể như năm 2022. Câu hỏi đặt ra là, mức cao này sẽ duy trì trong bao lâu? Nếu tình trạng này kéo dài vài tháng, chúng ta có thể nói đến một cú sốc mới. » Về phần mình, ông Damien Ernst, chuyên gia năng lượng và giáo sư tại Đại học Liège, Bỉ, nói đến nguy cơ giá dầu có thể lên đến mức 200-250 đô la một thùng (hơn gấp đôi so với hiện nay, gấp từ 7 đến 8 lần so với đầu năm):  « Một cuộc khủng hoảng dầu mỏ trầm trọng hơn, và đi kèm với khủng hoảng khí đốt nữa, với việc giá khí đốt cho mùa đông năm 2026-2027 sẽ không bao giờ trở lại mức như hồi tháng 1-tháng 2 năm nay, tức mức giá trước khủng hoảng. » Những phản ứng « câu giờ », trấn an và viễn cảnh đầy bất định Theo giới chuyên gia, việc giải phóng một lượng dầu dự trữ chiến lược lên tới 400 triệu thùng, tương đương với khoảng « 20 ngày sử dụng »,  tạm thời giúp ngăn chặn giá dầu Brent và giá xăng tăng vọt. Theo giáo sư kinh tế Patrice Geoffron, « đây là một khối lượng khổng lồ, chắc chắn như vậy, nhưng không đủ để xoa dịu nỗi lo lắng của các nhà kinh doanh trên thị trường dầu mỏ. » Các tuyên bố mà tổng thống Mỹ và thủ tướng Israel liên tục đưa ra về một cuộc chiến sắp kết thúc có tác động kìm giá rõ rệt. Chẳng hạn như giá dầu giảm mạnh hôm 10/03, khi ông Trump tuyên bố cuộc chiến « gần như kết thúc », tuyên bố được đưa ra ngay sau khi Israel lần đầu tiên tấn công nhiều kho dầu của Iran, khiến lo ngại về một cuộc chiến tàn khốc chống lại cơ sở hạ tầng năng lượng tăng vọt. Tuy nhiên tất cả những phản ứng hạ hỏa đó đều chỉ mang tính tình thế, mà một số nhà quan sát gọi đó là để « câu giờ ». Khủng hoảng dầu khí toàn cầu nặng nề đến mức nào phụ thuộc vào viễn cảnh chiến tranh tại Trung Đông sẽ kéo dài đến khi nào và mức độ khốc liệt đến đâu. Cuộc chiến Trung Đông và khủng hoảng dầu khí: Thách thức kép với nhân loại Theo nhiều chuyên gia về năng lượng, một điểm khác biệt nổi bật của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay so với thập niên 70 là việc thế giới đang bước vào một chuyển đổi lớn về mô hình năng lượng, dần dần giảm bớt sự phụ thuộc vào các năng lượng hóa thạch để chuyển sang năng lượng tái tạo. Đại khủng hoảng dầu mỏ 1973, bên cạnh những hậu quả nặng nề đối với các nền kinh tế phương Tây, đã buộc phương Tây phải tiến hành nhiều thay đổi triệt để, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, với sự ra đời của Cơ quan Năng lượng Quốc tế - IEA, tìm cách giảm phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông, mở ra con đường đa dạng hóa các nguồn năng lượng, trong đó có năng lượng hạt nhân, và thúc đẩy việc phối hợp dự trữ năng lượng quy mô lớn. Hay việc sử dụng năng lượng tiết kiệm hơn, hiệu quả hơn. Cuộc chiến Trung Đông và khủng hoảng dầu khí hiện nay được xem mang lại một thách thức kép. Nhân loại có thể nhân cuộc khủng hoảng này, đẩy nhanh việc chuyển sang các năng lượng tái tạo để cùng lúc bảo đảm an ninh về năng lượng và cắt giảm mạnh năng lượng hóa thạch hãm đà biến đổi khí hậu, hay xung đột và cuộc khủng hoảng năng lượng tạo một lực cản lớn, ngăn chặn công cuộc chuyển đổi có ý nghĩa sống còn này ? Cuộc cạnh tranh giữa các đại cường, với Trung Đông là tâm điểm, đóng vai trò gì ?

Để bảo đảm cho sự sống còn của chế độ, Iran hôm 02/03/2026 thông báo đóng cửa eo biển Hormuz. Cắt nguồn thu nhập của chính mình và bẩy quốc gia xuất khẩu dầu khí trong Vùng Vịnh, đe dọa cỗ máy sản xuất từ Trung Quốc, Nhật Bản đến châu Âu và nhất là « đè nặng lên túi tiền » của dân Mỹ là một « sự tự sát về kinh tế và chiến lược ». Phong tỏa « cửa ngõ » cung cấp 25 % dầu hỏa và 1/5 khí hóa lỏng cho toàn cầu là đòn mạnh nhất và nguy hiểm nhất trong số tất cả những « vũ khí » của Iran. Quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường năng lượng mà còn làm tê liệt rất nhiều ngành công nghiệp khác và đe dọa tăng trưởng toàn cầu. Chính quyền Iran thông báo « đóng cửa » eo biển Hormuz, đã « tấn công một tàu dầu có liên quan đến Mỹ » và dọa « đốt » mọi tàu thuyền dám đi qua cửa biển duy nhất để tiến vào Vịnh Ba Tư, với các quốc gia Irak, Kuwait, Ả Rập Xê Út, Bahrain, Qatar, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất bao quanh. Hình ảnh hai chiếc tàu chở dầu bốc cháy tại « chảo lửa » trên biển này đẩy giá dầu hỏa có lúc vượt ngưỡng 80 đô la một thùng, tăng 10 %  trong phiên giao dịch ngày 02/03/2026 và cũng chỉ trong một ngày, khí đốt tăng giá 50 %. Mọi ánh mắt dồn về eo biển Hormuz Sau bốn ngày Israel và Hoa Kỳ oanh tạc Iran, giới trong ngành ghi nhận các cơ sở hạ tầng dầu khí của Cộng Hòa Hồi Giáo này vẫn nguyên vẹn. Do vậy, lo ngại không nằm ở chỗ cộng đồng quốc tế sợ mất đi nguồn cung cấp của Iran, hiện ước tính khoảng hơn 3 triệu thùng dầu một ngày (năm 2025) mà điểm nóng nhất hiện nay là eo biển Hormuz. Báo tài chính Anh, Financial Times từng đưa tin, trước loạt tấn công hôm 28/02/2026, nhiều quốc gia trong vùng Vịnh, kể cả Iran và đặc biệt là Ả Rập Xê Út và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đã đẩy nhanh xuất khẩu nhằm giúp khách hàng tăng dự trữ. Đành rằng trong bối cảnh chiến tranh hiện nay, mỗi ngày thế giới đang mất đi 3,3 triệu thùng dầu Iran sản xuất, - và hơn 30 % khối lượng này là để xuất khẩu, nhưng dầu của Iran chỉ chỉ để phục vụ Trung Quốc. Hamayoun Falakskahi chuyên gia của cơ quan tư vấn về năng lượng Kpler, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của eo biển nước nông nằm giữa Iran với Oman : « Vịnh Ba Tư là cửa ngõ nơi 1 phần 3 lượng dầu hỏa quốc tế phải đi qua. Trong trường hợp đóng cửa eo biển Hormuz các thị trường trên thế giới sẽ mất đi lượng dầu đó, sẽ bị xáo trộn mạnh. Giá dầu chỉ trong một sớm một chiều có thể tăng lên thêm từ 20 đến 30 % một thùng. Đóng cửa eo biển này là một quyết định phi lý nhưng không loại trừ khả năng Teheran sẽ làm liều nếu như Iran thẩm định xác suất tồn tại cao hơn khả năng chế độ bị lật đổ ».   Là nguồn nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, lại lệ thuộc nhiều vào đối tác Iran, Trung Quốc đang trong thế « ngồi trên lửa ». Phát ngôn viên bộ ngoại giao nước này hôm Chủ Nhật vừa qua kêu gọi nhanh chóng chấm dứt xung đột : « Vịnh Ba Tư là một khu vực rất quan trọng về phương diện vận tải hàng và dầu bằng đường biển. Trung Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế gia tăng nỗ lực giải quyết xung đột và ngăn chận những xáo trộn trong khu vực tác động đến phát triển kinh tế » Về phần Francis Perrin, chuyên gia về dầu hỏa, giám đốc nghiên cứu Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp, thì theo ông ngoài tầm mức quan trọng về kinh tế, eo biển Hormuz còn là một điểm nóng về phương diện chiến lược, quân sự. Nhìn trên bản đồ, Mỹ có ít nhất 6 căn cứu quân sự dọc theo bờ biển phía Nam vịnh Ba Tư : « Trong Vùng Vịnh, Bahrain là nơi Hạm Đội 5 của Mỹ đặt trụ sở thường trực. Một trong những nhiệm vụ chính của Hạm Đội 5 chủ yếu là để bảo đảm an toàn cho các tuyến tàu chở dầu, đưa năng lượng từ Trung Đông, từ các quốc gia chung quanh Vịnh Ả Rập và Ba Tư Vùng Vịnh ra đến eo biển Hormuz. Đóng cửa eo biển này là một hành động khiêu chiến ».  Iran tự bắn vào chân  Giới trong ngành dự báo ngay cả trong trường hợp khả quan nhất tức là xung đột chỉ diễn ra vài tuần, như  tổng thống Mỹ Donald Trump đã xác nhận và Teheran không phong tỏa eo biển Hormuz mà chỉ gây khó dễ cho các hoạt động vận tải đường biển trong khu vực này, nâng mức độ « rủi ro » lên cao, cũng đủ để đẩy giá dầu đang từ 60-65 đô la như hồi tuần trước lên tới hơn 100 đô la/thùng. Eo biển Hormuz, nối liên Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Nằm giữa Iran và Oman, eo biển này có độ dài khoảng hơn 60 km, rộng chừng 40-50 km với điểm hẹp nhất là chỉ hơn 3 cây số và đây cũng là một vùng nước nông chỉ khoảng 50 mét theo các dữ liệu chính thức. Thế nhưng eo biển này là có tầm chiến lược trên nhiều phương diện, như giám đốc nghiên cứu của Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp, ông Emmanuel Hache ghi nhận. Thứ nhất, 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu phải chung chuyển qua ngả này. Phần lớn xuất khẩu dầu hỏa của 6 nhà sản xuất trong khu vực gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Iran, Irak, Kuwait, Qatar và Oman đều đi qua tuyến này. 75 % trong số đó nhằm phục vụ các thị trưởng châu Á. Điểm thứ nhì là trên thị trường khí đốt, 1/5 khí hóa lỏng tiêu thụ trên toàn cầu do các quốc gia trong Vùnh Vịnhcung cấp đều phải đi qua cửa ngõ eo biển Hormuz. Do tính chiến lược này, chưa bao giờ Iran dám phong tỏa eo biển Hormuz (kể cả trong giai đoạn chiến tranh với Irak 1980-1988, hay trong những cuộc khủng hoảng căng thẳng nhất với Hoa Kỳ) bởi vì đóng cửa eo biển chiến lược này là đe dọa trực tiếp đến tăng trưởng và kinh tế của tất cả các quốc gia xuất khẩu năng lượng trong khu vực, là đe dọa đến các khách hàng quan trọng nhất từ Trung Quốc đến Ấn Độ, Nhật Bản và châu Âu. Một lúc cắt đi các nguồn cung cấp dầu hỏa và khí đốt của thế giới là nước cờ quá mạo hiểm và cũng là lằn ranh đỏ mà từ trước đến nay chính quyền trong tay các giáo chủ Iran, Khomeni trước kia và Khamenei cho đến cuối tuần qua, chưa bao giờ dám vượt qua. Nhưng cũng chính vì « tính chiến lược » của eo biển này mà trong hơn 40 năm qua Teheran đã nhiều lần đe dọa « đóng cửa » một vùng biển mà Iran đồng quản lý để gây áp lực và để mặc cả ới các quốc gia trong vùng Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman để khảng định vị trí của Iran trong khu vực, để mặc cả với Hoa Kỳ khi cần. Do vậy theo chuyên gia Pháp này, đóng cửa eo biển Hormuz cho thấy tình hình tại khu vực đã thực sự « trở nên phức tạp hơn ». Chuyên gia Pháp Emmanuel Hache kết luận : « tự sát cả về mặt chiến lược lẫn kinh tế » và ngoài tầm mức quan trọng đối với năng lượng, thì eo biển Hormuz cũng là nơi 1/3 phân bón tiên thụ trên thế giới phải đi qua. Giải pháp thay thế ?  Vậy có giải pháp nào để thay thế cho cửa biển Hormuz hay không ? Giới trong ngành đồng loạt trả lời là có. Hiện đã có sẵn một số tuyến đường ống cho phép dầu của Ả Rập Xê Út vươn ra thế giới mà không cần phải đi qua eo biển Hormuz. Tập đoàn dầu khí khổng lồ Saudi Aramco của Ả Rập Xê Út đang khai thác đường ống East-West vốn đã được xây dựng trong chiến tranh Iran–Irak trong thập niên 1980. Abu Dhabi Crude Oil Pipeline được Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất khánh thành năm 2012 là một ngõ thoát hiểm thứ hai trong khu vực. Bản thân Iran, từ 2021 cũng đã chuyển dầu ra thế giới qua đường ống Goreh-Jask. Tuy nhiên, năng suất của các đường ống này có giới hạn. Theo báo cáo của Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế công bố tháng 6/2025, đường ống East-West có công suất 5 triệu thùng/ngày (trong khi sản lượng của Ả Rập Xê Út đạt 8,9 triệu thùng/ngày). Còn Abu Dhabi Crude Oil Pipeline đạt 1,5 triệu thùng/ngày (so với sản lượng hơn 2,9 triệu thùng/ngày của UAE). Tình huống khó khăn hơn đối với Irak, Kuwait và Qatar do các nhà sản xuất và xuất khẩu năng lượng này không có « kế hoạch B » trong trường hợp eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nga hưởng lợi  Câu hỏi cuối cùng nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa lâu dài, ai là những bên bị thiệt hai hơn cả ? Ngoài các quốc gia sản xuất và xuất khẩu dầu khí trong vùng Vịnh, chắc chắn Châu Á là trên tuyến đầu. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), năm 2023, 83% dầu thô tiêu thụ tại châu Á do các nước ở Trung Đông và Vùng Vịnh cung cấp và phải đi qua eo biển Hormuz. Có điều châu Á là động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu hiện nay, cho nên chắc chắn là tăng trưởng của thế giới sẽ bị sụt giảm. Với chỉ khoảng 8%, Mỹ ít phụ thuộc vào dầu từ Vùng Vịnh cho nên có vẻ như Nhà Trắng không mấy lo lắng nếu eo biển Hormuz phải đóng cửa lâu dài. Tuy nhiên, một cuộc khủng hoảng dầu lửa đẩy giá dầu lên cao, lạm phát tại Mỹ cũng bị ảnh hưởng. Đây là điều hơn nửa năm trước bầu cử giữa kỳ, chính quyền Trump không muốn để xảy ra. Nói cách khác, giá dầu tăng sẽ gây tổn hại cho tất cả các nước nhập khẩu dầu trên thế giới, ngay cả nước không mua dầu Iran. Trái lại chiến sự và một đợt phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài Matxcơva là bên hưởng lợi hơn cả, khi mà Ấn Độ, Trung Quốc sẽ phải trông cậy nhiều hơn vào dầu hỏa của Nga

Mỹ là mẫu số chung của nhiều biến cố xảy ra trên thị trường dầu hỏa thế giới trong một chục ngày đầu năm 2026 : Can thiệp quân sự và kiểm soát xuất khẩu dầu hỏa của Venezuela ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi kinh tế của Bắc Kinh. Là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng khác của Trung Quốc, Iran bị Hoa Kỳ đe dọa nếu đàn áp người biểu tình. Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu mang cờ Nga làm dấy lên lo ngại về một « cuộc chiến dầu hỏa » giữa hai nhà sản xuất và xuất khẩu nặng ký của thế giới.  Tổng thống Donald Trump đang tính toán những gì chưa đầy một năm đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ ? Sau các đòn « trừng phạt », và « thuế quan » đến lượt dầu hỏa trở thành công cụ phục vụ lợi ích an ninh và địa chính trị của nước Mỹ ? Sau nhiều tháng chuẩn bị, Mỹ đã can thiệp quân sự vào Venezuela. Ngay sau đó tổng thống Donald Trump thông báo chính quyền mới tại Caracas đã chuyển nhượng từ 30 triệu đến 50 triệu thùng dầu cho Hoa Kỳ, mở thêm van dầu cho dân Mỹ. Ông Trump cũng khẳng định Hoa Kỳ đã « lập tức »  kiểm soát các hoạt động xuất khẩu dầu hỏa, chiếm 90 % tổng kim ngạch xuất khẩu của Venezuela và Washington « sẽ tiếp tục cung cấp dầu của Venezuela cho Trung Quốc ». Mục đích đối nội trước bầu cử giữa nhiệm kỳ Báo tài chính The Wall Street Journal tiết lộ tổng thống Hoa Kỳ muốn giữ giá dầu ở ngưỡng 50 đô la một thùng, thay vì từ 60 đến 65 đô la một thùng như hiện tại. Lý do tháng 11/2026 cử tri Mỹ được kêu gọi bầu lại 35 thượng nghị sĩ và 435 dân biểu ở Hạ Viện. Bầu cử giữa nhiệm kỳ sau gần 2 năm cầm quyền là một « cuộc hẹn » quan trọng đối với mỗi tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump không là một ngoại lệ. Trong một năm qua, giá 1 gallon xăng tại Mỹ đã giảm 8 % và đây là dấu hiệu rõ rệt nhất giảm chi phí sinh hoạt tại Mỹ và cũng là một " phương tiện hiệu quả để chinh phục lá phiếu cử tri trước bầu cử giữa nhiệm kỳ (mid-term)". Đối với các nhà sản xuất của Mỹ, cái giá 50 đô la một thùng dầu cũng được coi là ngưỡng « có thể chấp nhận được » họ vẫn có lãi để tiếp tục khai thác. Ngay sau chiến dịch quân sự tại Venezuela, Donald Trump đã lập tức khuyến khích các tập đoàn dầu hỏa Hoa Kỳ đầu tư vào quốc gia Nam Mỹ này. Trả lời báo Le Figaro, chuyên gia về dầu hỏa, Francis Perrin, giám đốc nghiên cứu Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp nhấn mạnh không là yếu tố duy nhất, nhưng dầu hỏa là một chìa khóa trong quyết định của tổng thống Trump về Venezuela :   « Donald Trump rất rõ ràng và đã nhanh chóng hành động : chỉ trong vài ngày, Mỹ hoàn toàn làm chủ nguồn xuất khẩu dầu hỏa của Venezuela. Dầu hỏa ở đây là một trong những lý do thôi thúc Washington can thiệp vào quốc gia Nam Mỹ này, bên cạnh những vấn đề như là ma túy, nhập cư, hay tư tưởng chính trị của Caracas và nhất là những liên hệ giữa Venezuela với Trung Quốc cũng như với Iran ». Cũng tổng thống Trump kêu gọi các tập đoàn Mỹ mạnh dạn đầu tư vào Venezuela. Tuy là một trong những mỏ dầu tiềm năng nhất của thế giới và từng là một thành viên sáng lập của khối các quốc gia xuất khẩu dầu hỏa, nhưng Venezuela đã đánh mất hào quang. Sản lượng hiện tại ước chừng từ 900.000 đến 1 triệu thùng mỗi ngày. Để so sánh thì một quốc gia dầu hỏa khác cũng đang bị phương Tây trừng phạt là Iran, năm 2024 cung cấp từ 3,2 đến 3,5 triệu thùng dầu một ngày. Do vậy theo chuyên gia Francis Perrin, viện IRIS trước mắt các tập đoàn năng lượng của Mỹ không hào hứng như tổng thống Trump mong đợi. « Các tập đoàn dầu hỏa Mỹ là những công ty tư nhân. Họ chạy theo lợi nhuận nhưng không nhất thiết phải nghe theo chỉ định của tổng thống Trump. Không phải vì ông bảo họ lao vào Venezuela mà họ nghe theo. Các tập đoàn này căn cứ vào một số điều kiện trước khi quyết định đầu tư. Những điều kiện đó gồm : ổn định chính trị lâu dài, bởi vì ngành công nghiệp dầu hỏa cần đầu tư rất nhiều, đầu tư hàng chục tỷ đô la và phải mất 10 -20 thậm chí là 30 năm mới mong lấy lại vốn. Điều kiện thứ nhì để bỏ vốn vào Venezuela là các hãng Mỹ cầm chắc phải có lãi. Điều đó có nghĩa là sẽ phải đàm phán rất chi tiết với Caracas về hợp đồng khai thác, hoạt động … Về điểm này quyết định sau cùng thuộc về Venezuela. Yếu tố thứ ba mang tính quyết định tùy thuộc vào những dự phóng của các tập đoàn dầu hỏa về thị trường vàng đen trên thế giới trong trung và dài hạn. Xu hướng hiện nay là thế giới dư thừa dầu hỏa, cung nhiều hơn cầu. Giá dầu do luật thị trường định đoạt và hoàn toàn không do Caracas hay Washington quyết định ».   Caracas đương nhiên phải chấp nhận Nhưng trong vấn đề dầu hỏa Venezuela, tổng thống Trump đã ghi được một bàn thắng quan trọng : Mỹ giành được từ tay chính quyền mới ở Caracas quyền quyết định về lượng dầu xuất khẩu của Venezuela. Chuyên gia về dầu hỏa Francis Perrin nhìn nhận đây là một thỏa thuận quá bất cân đối với Venezuela.   « Các giới chức Venezuela không có sự lựa chọn nào khác. Caracas bắt buộc phải chấp nhận đàm phán và để cho Hoa Kỳ quyết định Venezuela được xuất khẩu bao nhiêu dầu, bán cho ai và với giá nào. Điều đó có nghĩa là Caracas không thể áp dụng chính sách giá cả ưu đãi với Cuba và nhất là với Trung Quốc » Mục tiêu đối ngoại : Từ Trung Quốc đến Nga Mỹ là mẫu số chung của ba sự kiện gần đây nhất liên quan đến ngành dầu hỏa toàn cầu là từ vụ can thiệp quân sự ở Venezuela đến việc Hải Quân Hoa Kỳ tạm bắt giữ một tàu dầu của Nga, và nhất là những diễn biến tại Iran, một mỏ dầu khác của thế giới. Tuy không mới nhưng Nga và Trung Quốc là những mục tiêu quan trọng nhất các nhà chiến lược của MỸ đang nhắm tới. Francis Perrin viện IFRI phân tích : « Rõ ràng, Trung Quốc trong tầm ngắm của Hoa Kỳ khi Washington can thiệp quân sự vào Venezuela. Chiến lược an ninh quốc gia Mỹ công bố tháng 12/2025 đã nhấn mạnh là không một cường quốc nào ngoài châu Mỹ và là những đối thủ của Hoa Kỳ được quyền sở những cơ sở mang tính chiến lược tại châu lục này. Với chính quyền Trump, dầu hỏa của Venezuela là một vấn đề chiến lược. Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của Venezuela và lại mua dầu của nước này với giá rẻ. Ngoại trưởng kiêm cố vấn an ninh quốc gia của Nhà Trắng, Marco Rubio quan niệm thời kỳ đó đã chấm dứt ». Sự cố tàu dầu của Nga hôm 07/01/2025 bị bắt giữ từng làm dấy lên lo ngại Matxcơva sẽ trả đũa và có thể là bằng cách « cũng sẽ chặn bắt » các tàu dầu của Hoa Kỳ…. Nhưng kịch bản « một cuộc xung đột dầu hỏa » trực tiếp giữa Washington và Matxcơva tạm thời đã lắng xuống. Dù vậy giới phân tích lưu ý : Từ đầu những năm 2000, Nga đã thắt chặt quan hệ với Venezuela coi đây như một điểm nhất trong mục tiêu thách thức Hoa Kỳ đang dẫn dắt trật tự thế giới. Các ông Vladimir Putin và Hugo Chávez tận dụng mối quan hệ cá nhân tốt đẹp để thách thức Washington và mở ra một cánh cửa cho nước Nga tại châu Mỹ Latinh, như nhận định của Financial Times. Mua bán vũ khí và dầu hỏa là trọng tâm trong mối bang giao song phương. Do vậy giới quan sát đã ngạc nhiên trước phản ứng kín đáo của Nga khi Mỹ can thiệp vào Venezuela và bắt cóc tổng thống Maduro. Thực ra từ 2025 chính quyền Trump đã tìm cách chận nguồn thu nhập dầu của Nga. Rõ rệt nhất áp lực triền miên nhắm vào Ấn Độ. Nhà Trắng liên tục đòi New Delhi ngừng hay hạn chế mua vào dầu hỏa của Nga.  Ẩn số Iran  Trái lại thì lo ngại đang lớn dần khi mà tổng thống Mỹ dọa « can thiệp » kể cả bằng phương tiện quân sự vào Iran, đã khiến giới trong ngành thận trọng hơn hẳn. Trung Quốc là một trong những bên liên quan hàng đầu, do là khách hàng lớn nhất và gần như duy nhất, rất trung thành với dầu hỏa Iran. Năm ngoái Iran sản xuất dưới 3,5 triệu thùng dầu mỗi ngày và gần một nửa hoàn toàn chỉ để cung cấp cho Trung Quốc.  Giám đốc nghiên cứu của viện quan hệ quốc tế và chiến lược IRIS của Pháp nói đến mối liên hệ chặt chẽ giữa dầu hỏa và chiến tranh : « Dầu hỏa và chiến tranh luôn gắn liền với nhau : lúc thì dầu hỏa là nguyên nhân dẫn đến chiến tranh, lúc thì đấy là một trong những lý do dẫn tới xung đột. Chiến tranh -như trường hợp của Ukraina từ đầu 2022 mang lại những hậu quả rất lớn đối với lĩnh vực dầu hỏa, năng lượng.  Trong mọi trường hợp dầu hỏa nuôi dưỡng chiến tranh bởi vì xe thiết giáp, chiến xa … chiến đấu cơ hay tàu chiến cũng đều cần phải có xăng dầu … Trong trường hợp của Venezuela, vàng đen chỉ là một trong những yếu tố đã thúc đẩy Hoa Kỳ can thiệp ». Tham vọng chiếm đoạt tài nguyên Trong thời đại « ảo » thế giới cần những tài nguyên « thực » hơn bao giờ hết, cho nên yếu tố địa chính trị và tham vọng tài nguyên thiên nhiên càng lúc càng gắn chặt vào nhau. Francis Perrin, giám đốc nghiên cứu viện IRIS của Pháp kết luận. « Địa chính trị và tài nguyên thiên nhiên giờ đây gắn chặt vào nhau. Dầu hỏa là yếu tố quyết định trên bàn cờ năng lượng. Còn khoáng sản chiến lược thì đang nắm giữ chìa khóa trong những lĩnh vực then chốt như công nghiệp quân sự, công nghệ kỹ thuật số, công nghệ năng lượng sạch …Thế giới ảo ngày hôm nay thực ra rất cần những tài nguyên thực, những tài nguyên vật chất ».    Điểm nhấn trong hồ sơ dầu hỏa hiện nay là ba biến cố đang diễn ra từ đầu năm 2026, có thể báo trước những gì có thể xảy ra trong những tranh chấp tài nguyên ở mọi nơi trên thế giới, kể cả ở Biển Đông. 

Le pétrole, le charbon et le gaz proviennent de la décomposition, sur des millions d'années, des forêts et des micro-organismes qui couvraient la planète. Depuis plus de 150 ans, nous les exploitons sans relâche pour alimenter notre électricité, nos transports et notre agriculture. (Rediffusion du 11 avril 2025). Mais les gisements les plus accessibles et rentables s'épuisent, tandis que leur combustion libère des gaz à effet de serre perturbant notre climat. Il est donc temps, malgré les résistances comme celles de Donald Trump, de nous désintoxiquer. Mais comment y parvenir ? Donald Trump a signé mardi des décrets, entourés de mineurs en tenue de chantier, destinés à «doper» l'extraction de charbon aux États-Unis. Ces textes, ratifiés par le président, prévoient de lever les barrières réglementaires à l'extraction de charbon, et de suspendre les fermetures de nombreuses centrales à charbon pour «plus que doubler» leur production d'électricité, notamment pour répondre à l'essor de l'intelligence artificielle.  Nous parlons de notre dépendance aux énergies fossiles avec Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS (l'Institut des relations internationales et stratégiques) et chercheur associé au Policy Center for the New South, un centre de réflexion basé à Rabat, au Maroc. Puis, nous vous emmenons en Écosse, où l'an dernier, la production de pétrole en mer du Nord a atteint son plus bas niveau depuis les années 70. Cependant, les projets d'énergies renouvelables, notamment dans l'éolien, peinent à se concrétiser. La fermeture de la raffinerie de Grangemouth, cet été, suscite des inquiétudes, avec des salariés espérant une reconversion vers la recherche ou la production de carburants verts. La transition énergétique met en péril les emplois et l'économie de toute la région. Reportage de Thomas Harms. Musique diffusée pendant l'émission : Franz Ferdinand – Build it up.

Le pétrole, le charbon et le gaz proviennent de la décomposition, sur des millions d'années, des forêts et des micro-organismes qui couvraient la planète. Depuis plus de 150 ans, nous les exploitons sans relâche pour alimenter notre électricité, nos transports et notre agriculture. (Rediffusion du 11 avril 2025). Mais les gisements les plus accessibles et rentables s'épuisent, tandis que leur combustion libère des gaz à effet de serre perturbant notre climat. Il est donc temps, malgré les résistances comme celles de Donald Trump, de nous désintoxiquer. Mais comment y parvenir ? Donald Trump a signé mardi des décrets, entourés de mineurs en tenue de chantier, destinés à «doper» l'extraction de charbon aux États-Unis. Ces textes, ratifiés par le président, prévoient de lever les barrières réglementaires à l'extraction de charbon, et de suspendre les fermetures de nombreuses centrales à charbon pour «plus que doubler» leur production d'électricité, notamment pour répondre à l'essor de l'intelligence artificielle.  Nous parlons de notre dépendance aux énergies fossiles avec Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS (l'Institut des relations internationales et stratégiques) et chercheur associé au Policy Center for the New South, un centre de réflexion basé à Rabat, au Maroc. Puis, nous vous emmenons en Écosse, où l'an dernier, la production de pétrole en mer du Nord a atteint son plus bas niveau depuis les années 70. Cependant, les projets d'énergies renouvelables, notamment dans l'éolien, peinent à se concrétiser. La fermeture de la raffinerie de Grangemouth, cet été, suscite des inquiétudes, avec des salariés espérant une reconversion vers la recherche ou la production de carburants verts. La transition énergétique met en péril les emplois et l'économie de toute la région. Reportage de Thomas Harms. Musique diffusée pendant l'émission : Franz Ferdinand – Build it up.

Giá dầu hỏa bị đẩy lên cao và thị trường thêm căng thẳng kể từ khi xung đột Israel-Iran khai mào. Cộng đồng quốc tế nín thở trước nguy cơ một lần nữa tăng trưởng của thế giới lại bị khủng hoảng dầu lửa nhận chìm. Chưa ai nói đến một cơn « sốt dầu » cho đến khi Mỹ « nhập cuộc » ngày 22/06/2025. Nhiều lý do giải thích cho hiện tượng nói trên, nhưng tất cả đều có thể thay đổi nhanh chóng nếu chiến tranh lan rộng.  Tại Matxcơva, tổng thống Vladimir Putin ắt hẳn hài lòng, vì nhờ « Sư Tử »  Israel « Vươn Mình » sang tận lãnh thổ Cộng Hòa Hồi Giáo Iran trong đợt oanh kích đêm 12 rạng sáng 13/06/2025, mà giá một thùng dầu của Nga mới ngoi lên được đến 5000 rúp. Đây là mức cao nhất từ nửa năm nay. Trong vỏn vẹn chưa đầy một tuần lễ, thu nhập từ xuất khẩu dầu lửa của Matxcơva tăng 12 %. Căng thẳng thì có, khủng hoảng thì chưa Nga là một trong những nguồn cung cấp năng lượng cho thế giới. Bất chấp chiến tranh Ukraina và các đợt trừng phạt của Âu - Mỹ, dầu khí vẫn đem về gần 1/3 thu nhập cho ngân sách của chính phủ. Đây là nguồn tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của tổng thống Vladimir Putin. Ở những nơi khác trên thế giới, giá một thùng dầu Brent tăng hơn 10 % và hiện dao động ở mức khoảng 75 đô la/thùng, tương đương với giá dầu hồi tháng 1/2025 trước khi chính quyền mới ở Washington khuấy lên một cuộc chiến thương mại với gần như toàn thế giới. Các nhà sản xuất thì hài lòng, nhưng đối với những quốc gia phải nhập khẩu năng lượng, đứng đầu là Trung Quốc hay Nhật Bản và nhiều nước trong Liên Hiệp Châu Âu, đây là một mối đe dọa mới. Trả lời đài RFI Pháp ngữ, chuyên gia về năng lượng Francis Perrin, giám đốc nghiên cứu Viện Quan Hệ Quốc Tế và Chiến Lược IRIS của Pháp, ghi nhận « chảo dầu ở Trung Đông có nguy cơ bốc cháy bất cứ lúc nào »: « Hậu quả đầu tiên đương nhiên là giá dầu hỏa tăng lên. Điều này không có gì ngạc nhiên do chuyển biến tại Trung Đông, nơi tập trung khoảng một nửa trữ lượng dầu của thế giới. Hơn nữa căng thẳng và xung đột lần này lại liên quan trực tiếp đến Iran, một nhà sản xuất dầu mỏ lớn trên thế giới. Giá dầu đã tăng ngay từ thứ Sáu 13/06/2025 sau đợt không kích đầu tiên của Israel đêm hôm trước. Trên các thị trường ở Luân Đôn hay New York, giá dầu đều tăng 7% trong phiên giao dịch hôm đó và 7% trong một ngày là mức tăng rất mạnh ». Những tác động cụ thể đến người tiêu dùng Francis Perrin giải thích cụ thể về những tác động khi giá dầu bị đẩy lên cao:  « Khi giá dầu tăng thì các nước nhập khẩu thấm đòn. Như trường hợp của Pháp chẳng hạn, 99 % lượng dầu tiêu thụ là phải mua của nước ngoài, có nghĩa là hóa đơn thanh toán mỗi thùng dầu sẽ đắt hơn. Điều này ảnh hưởng đến cán cân thương mại, cán cân thanh toán, cũng như đến các ngành công nghiệp cần dầu mỏ, hoặc các sản phẩm tinh chế từ dầu. Kế tới là tác động đối với người tiêu dùng : giá xăng dầu bị đẩy lên cao, giá dầu sưởi cũng vậy. Mỗi khi giá dầu tăng, câu hỏi đặt ra là mức độ tăng giá dầu sẽ lên đến đâu, và tác động đến giá cả ở mức độ nào, cơn sốt dầu sẽ  kéo dài trong bao nhiêu ngày. Hiện tại không thể trả lời những câu hỏi này, nhưng rõ ràng là người tiêu dùng, các nước nhập khẩu và các ngành công nghiệp cần dầu mỏ, hoặc sản phẩm tinh chế từ dầu sẽ bị ảnh hưởng. Tác động càng mạnh nếu giá dầu tăng quá cao và trong một thời gian dài. Tôi xin đưa ra một giả định để chúng ta dễ hiểu: Giả sử giá dầu tăng lên 90 đô la một thùng, hậu quả sẽ hoàn toàn khác nếu tình trạng này chỉ kéo dài hai ngày, hai tuần, hay kéo dài hai tháng, cả năm ». Trung Quốc thiệt hại lớn  Như vừa nói, Trung Quốc là nguồn tiêu thụ dầu hỏa lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ, nhưng là bên nhập khẩu nhiều dầu nhất. Nhập khẩu bảo đảm ¾ lượng dầu tiêu thụ trên cả nước. Theo Théo Nencini, chuyên nghiên cứu về quan hệ giữa Iran và Trung Quốc, Trường Khoa Học Chính Trị Grenoble, xung đột tại Trung đông hiện nay là một thách thức mới cho kinh tế và tăng trưởng Trung Quốc. Ông giải thích : « Hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu dầu lửa của Trung Quốc phải đi qua eo biển Hormuz. Tùy theo cách tính toán, Iran bảo đảm từ 12 đến 18 % nhu cầu về dầu hỏa cho Trung Quốc ». Từ khi lên cầm quyền năm 2012, ông Tập Cận Bình « liên tục mở rộng bang giao với Teheran » vì hai lý do : Trung Quốc và Iran cùng phản đối trật tự quốc tế trong tay Hoa Kỳ và Bắc Kinh muốn mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông vì mục đích địa chính trị và nhất là kinh tế. Năm 2016 ông Tập công du Iran. Năm năm sau đó, đôi bên ký « Hiệp định hợp tác chiến lược » trong vòng 25 năm và Bắc Kinh đã cam kết đầu tư 400 tỷ đô la trong giai đoạn này để giúp Iran phát triển kinh tế, thoát khỏi vòng vây của các biện pháp trừng phạt phương Tây. Đổi lại, Teheran ưu tiên cung cấp dầu cho Trung Quốc. Trung Quốc là khách hàng lớn nhất mua dầu hỏa của Iran. Giám đốc nghiên cứu Viện Quan Hệ Quốc Tế Pháp Francis Perrin nói rõ hơn về trọng lượng của Trung Quốc đối với thị trường dầu hỏa Iran : « Trong lĩnh vực dầu hỏa Iran là nhà sản xuất lớn thứ 8 thế giới và một phần lớn khối lượng sản xuất là để xuất khẩu. Iran cũng là một nguồn cung cấp quan trọng của thế giới, nhưng đã bị Hoa Kỳ ban hành lệnh cấm vận trong nhiều năm và lệnh cấm đã được áp dụng trở lại hồi 2018. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã tuyên bố kể từ ngày 05/11/2018, bất kỳ công ty hay quốc gia nào nhập khẩu dầu mỏ từ Iran sẽ bị Mỹ trừng phạt chiếu theo nguyên tắc ngoài lãnh thổ. Lập tức hầu như tất cả các quốc gia đều ngừng mua dầu từ Iran, ngoại trừ Trung Quốc. Cho đến nay, Trung Quốc vẫn là khách hàng mua dầu chủ yếu của Iran. Trong nhiệm kỳ 2 tổng thống Trump tuyên bố khai trừ xuất khẩu dầu của Iran trên thị trường thế giới. Tình hình đã trở nên căng thẳng hơn cho dù Mỹ và Iran đã nối lại đàm phán hạt nhân từ giữa tháng 4/2025. Dù vậy Teheran đến nay vẫn xoay xở để xuất khẩu dầu, đặc biệt là sang châu Á, mà chủ yếu là sang Trung Quốc, nguồn tiêu thụ dầu mỏ lớn thứ hai thế giới và là quốc gia nhập khẩu dầu mỏ số một toàn cầu ». Ẩn số chung quanh eo biển Hormuz Vào lúc câu hỏi đang đặt ra là nếu bị đẩy vào chân tường, Iran có dám đóng cửa eo biển Hormuz hay không, giới quan sát đồng loạt trả lời là không. Chuyên gia về dầu hỏa Francis Perrin trình bày :  « Đây sẽ là kịch bản tệ hại nhất. Eo biển Hormuz là một vị trí chiến lược. Mỗi ngày khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu trung chuyển qua ngả này bằng các tàu chở dầu mà chúng ta gọi là tankers. 20% lượng dầu tiêu thụ trên toàn thế giới phải đi qua đây. Do vậy nếu eo biển này bị phong tỏa, thì giá dầu sẽ tăng vọt. Không ai có thể thẩm định được một cách cụ thể về mức độ tai hại, nhưng đây sẽ là một cú sốc khủng khiếp với những hậu quả khó lường. Tuy nhiên, tôi cho rằng kịch bản này không có khả năng xảy ra, ít nhất là trong thời điểm hiện tại, bởi vì phong tỏa eo biển Hormuz sẽ là một loại vũ khí hủy diệt, tức là giải pháp cuối cùng, chỉ được dùng đến khi mà sự tồn tại của chính quyền Iran bị đe dọa.  Chính quyền Iran không sụp đổ chỉ vì các cuộc không kích của Israel. Do vậy, nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz trong tương lai gần, thì ngoài các cuộc không kích của Israel, Iran sẽ phải hứng chịu thêm đòn từ phía Mỹ. Nói một cách dễ hiểu, phong tỏa eo biển Hormuz không phải là thượng sách. Điểm thứ nhì, phong tỏa eo biển Hormuz tức là Iran tự triệt đường xuất khẩu dầu hỏa của chính mình. Trong khi đó thì Teheran đang rất cần ngoại tệ, mà dầu hỏa là yếu tố sống còn đối với kinh tế nước này. Trong trường hợp đó, Trung Quốc cũng sẽ không thể tiếp tục mua dầu của Iran. Quốc gia Trung Đông này như vậy sẽ mất đi nguồn thu nhập và gây khó khăn cho khách hàng quan trọng nhất và gần như là duy nhất vẫn còn giao thương với Iran. Đây cũng sẽ là tính toán sai lầm, bởi Bắc Kinh là điểm tựa của Iran cả về chính trị lẫn ngoại giao. Là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, Trung Quốc có thể ngăn chặn các nghị quyết gây bất lợi cho Iran. Trong tình hình khó khăn hiện nay, đây không phải là lúc để Tehran làm mất lòng một trong những đồng minh hiếm hoi còn lại ». Iran không muốn tự sát  Đừng quên rằng eo biển Hormuz là cửa ngõ chung để đưa năng lượng của các quốc gia trong vùng Vịnh Ba Tư (Iran, Kweit, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Qatar) ra Ấn Độ Dương. Do vậy, nếu khóa eo biển Hormuz, chắc chắn Teheran sẽ không yên được với các nước trong vùng. Thêm một điều nữa : Để đóng cửa eo biển Hormuz, Iran sẽ phải « vi phạm chủ quyền lãnh hải của Oman ». Theo một chuyên gia của công ty chuyên cung cấp dữ liệu kinh tế và tài chính Kpler, « vi phạm toàn vẹn lãnh hải của Oman tạo cơ hội cho Hoa Kỳ can thiệp quân sự ». Khi đó « chảo dầu » của thế giới có nguy cơ « bốc cháy ». Đó là một thực tế hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng giới trong ngành cũng nhắc lại: Trong cuộc chiến giữa Iran và Irak vào thập niên 1980, eo biển này đã từng bị « kẹt giữa hai làn đạn » làm xáo trộn thị trường dầu hỏa toàn cầu, gây nên một « cơn sốt dầu ». Chính vì tránh để kịch bản này tái diễn nên Hoa Kỳ đã « gài » Hạm Đội Năm tại căn cứ Manama ở Bahrain. Điều đó không cấm cản Teheran nhiều lần đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz như vào năm 2011 hay vào năm 2019, mỗi lần quốc tế siết chặt thêm các biện pháp cấm vận.  Nhưng như vừa nói, phong tỏa eo biển chiến lược này sẽ là « một hành động tự sát » của chế độ thần quyền trong tay giáo chủ Khamenei. Một sự kềm chế từ phía Israel ?  Như một nhà quan sát trong ngành ghi nhận : Hơn tất cả các đời tổng thống trong lịch sử Hoa Kỳ, Donald Trump « mê tiền » và không muốn phải hy sinh các lợi ích kinh tế. Đây có thể là một cái « may » : Chính vì lợi ích kinh tế mà chủ nhân Nhà Trắng sẽ tránh để kịch bản « tệ hại nhất đó » xảy ra. Sau cùng, cho đến ngày 21/06/2025, tức là hơn một tuần lễ từ khi khai hỏa, quân đội Israel có nhắm vào các cơ sở năng lượng của Iran, như ở Shahran, một trong những kho dự trữ lớn nhất của Iran, nhưng đó là khu vực dự trữ dầu để cung cấp cho thị trường nội địa. Trung tâm Emirates Policy Center ghi nhận, đến nay những nhà máy dầu và kho dự trữ để xuất khẩu vẫn còn nguyên vẹn. Điển hình là nhà máy được đặt tại đảo Kharg, khu vực tây nam Iran, nơi cất giữ đến« 95 % dầu hỏa của Iran để xuất khẩu». Nếu cơ sở này bị tấn công thì Teheran « không còn một giọt dầu nào » để cung cấp cho các khách hàng. Dù vậy trước mắt, không ai biết trước được điều gì sẽ xảy ra, nhất là kể từ khi Mỹ huy động bom cực mạnh oanh kích các cơ sở hạt nhân của Iran. Chỉ biết rằng từ khi bị Israel tấn công hôm 13/06, trung bình Iran xuất khẩu đến 2,33 triệu thùng dầu, tăng 44 % so với cùng thời kỳ năm ngoái. Như thể Teheran gấp rút xuất khẩu và thu vào ngoại tệ tối đa, đề phòng « tình hình xấu đi thêm ».

Philippe Charlez : ingénieur des Mines et Docteur en Physique. Francis Perrin : directeur de...

Le pétrole, le charbon et le gaz proviennent de la décomposition, sur des millions d'années, des forêts et des micro-organismes qui couvraient la planète. Depuis plus de 150 ans, nous les exploitons sans relâche pour alimenter notre électricité, nos transports et notre agriculture. Mais les gisements les plus accessibles et rentables s'épuisent, tandis que leur combustion libère des gaz à effet de serre perturbant notre climat. Il est donc temps, malgré les résistances comme celles de Donald Trump, de nous désintoxiquer. Mais comment y parvenir ? Donald Trump a signé mardi des décrets, entourés de mineurs en tenue de chantier, destinés à « doper » l'extraction de charbon aux États-Unis. Ces textes, ratifiés par le président, prévoient de lever les barrières réglementaires à l'extraction de charbon, et de suspendre les fermetures de nombreuses centrales à charbon pour « plus que doubler » leur production d'électricité, notamment pour répondre à l'essor de l'intelligence artificielle. Nous parlons de notre dépendance aux énergies fossiles avec Francis Perrin, directeur de recherches à l'IRIS (l'Institut des relations internationales et stratégiques) et chercheur associé au Policy Center for the New South, un centre de réflexion basé à Rabat, au Maroc.Puis, nous vous emmenons en Écosse, où l'an dernier la production de pétrole en mer du Nord a atteint son plus bas niveau depuis les années 70. Cependant, les projets d'énergies renouvelables, notamment dans l'éolien, peinent à se concrétiser. La fermeture de la raffinerie de Grangemouth cet été suscite des inquiétudes, avec des salariés espérant une reconversion vers la recherche ou la production de carburants verts. La transition énergétique met en péril les emplois et l'économie de toute la région. Reportage de Thomas Harms.Musique diffusée pendant l'émission : Franz Ferdinand – Build it up

Le pétrole, le charbon et le gaz proviennent de la décomposition, sur des millions d'années, des forêts et des micro-organismes qui couvraient la planète. Depuis plus de 150 ans, nous les exploitons sans relâche pour alimenter notre électricité, nos transports et notre agriculture. Mais les gisements les plus accessibles et rentables s'épuisent, tandis que leur combustion libère des gaz à effet de serre perturbant notre climat. Il est donc temps, malgré les résistances comme celles de Donald Trump, de nous désintoxiquer. Mais comment y parvenir ? Donald Trump a signé mardi des décrets, entourés de mineurs en tenue de chantier, destinés à « doper » l'extraction de charbon aux États-Unis. Ces textes, ratifiés par le président, prévoient de lever les barrières réglementaires à l'extraction de charbon, et de suspendre les fermetures de nombreuses centrales à charbon pour « plus que doubler » leur production d'électricité, notamment pour répondre à l'essor de l'intelligence artificielle. Nous parlons de notre dépendance aux énergies fossiles avec Francis Perrin, directeur de recherches à l'IRIS (l'Institut des relations internationales et stratégiques) et chercheur associé au Policy Center for the New South, un centre de réflexion basé à Rabat, au Maroc.Puis, nous vous emmenons en Écosse, où l'an dernier la production de pétrole en mer du Nord a atteint son plus bas niveau depuis les années 70. Cependant, les projets d'énergies renouvelables, notamment dans l'éolien, peinent à se concrétiser. La fermeture de la raffinerie de Grangemouth cet été suscite des inquiétudes, avec des salariés espérant une reconversion vers la recherche ou la production de carburants verts. La transition énergétique met en péril les emplois et l'économie de toute la région. Reportage de Thomas Harms.Musique diffusée pendant l'émission : Franz Ferdinand – Build it up

Les cours du brut ont dégringolé depuis la fin de la semaine dernière. Et depuis, le pétrole reste balloté à des niveaux bas, ce qui ne fait pas les affaires de la Russie.  Le pétrole évolue à des niveaux jamais vus depuis 2021, avec des contrats sur le pétrole américain qui sont passés sous la barre des 60 dollars le baril. Difficile d'anticiper ce qui se passera dans les prochains jours, mais le contexte actuel plaide pour des prix qui devraient rester bas, car leur chute est liée au climat économique actuel.« Tant qu'il y a une incertitude sur l'ampleur des droits de douane américains qui seront appliqués, il y aura des représailles commerciales, et une atmosphère qui pourrait diminuer les perspectives de demande en pétrole », résume un expert.La baisse des prix est par ailleurs aussi liée à la position de plusieurs pays de l'Opep + qui ont annoncé, la semaine dernière, qu'ils allaient mettre plus de pétrole sur le marché, à partir du mois de mai, après des mois de restriction de production.À qui peut profiter les prix bas actuels ?Si les prix se maintiennent ou baissent encore plus, les gagnants seront les consommateurs, les entreprises qui achètent des produits pétroliers et les États qui ne produisent pas de pétrole et qui doivent en importer, c'est-à-dire la majorité des pays, explique Francis Perrin directeur de recherche à l'IRIS et chercheur associé au Policy Center for the New South à Rabat. La France, par exemple, ne produit qu'1% du pétrole qu'elle consomme, ce qui signifie qu'elle achète 99% de son brut au prix du marché. Elle pourrait donc, comme la Chine, voir sa facture pétrolière baisser. Les perdants seront en revanche les compagnies pétrolières et les pays producteurs tels que les États-Unis, l'Arabie saoudite, le Canada ou encore la Russie.Risque pour l'économie russeLe Kremlin dit suivre de très près la chute des cours, qui représente un risque pour son économie. La gouverneure de la Banque centrale assure que des mesures techniques sont à l'étude pour limiter les conséquences de la baisse.Un tiers du budget russe pour 2025 repose sur les exportations de pétrole et de gaz. Ce budget a été calculé sur la base d'estimation des cours mondiaux qui auraient été trop optimistes. Ces prévisions pourraient d'ailleurs être actualisées lors de la prochaine réunion de la Banque centrale, prévue le 25 avril, selon l'agence Reuters.Ce qui inquiète aussi peut-être Moscou, « c'est que le pétrole russe perd de son intérêt avec la chute des cours, puisque son atout, c'était essentiellement son prix », relève un négociant en pétrole.

Bienvenue dans cet épisode passionnant de Pop Culture, où Mathieu Alterman nous plonge dans les trésors comiques des années 80 du cinéma français. Mathieu nous fait découvrir des pépites oubliées de l'humour hexagonal, méritant d'être remises sous les feux des projecteurs.Il nous replonge dans l'effervescence de cette décennie folle, où les comédies à faire décrocher les mâchoires se succédaient sur les écrans. Bien que les incontournables comme "Le Père Noël est une ordure" et "Trois hommes et un couffin" soient connus, Mathieu met en lumière des perles plus confidentielles.Nous découvrons les deux Josiane Balasko pour le prix d'une, avec la ressortie en DVD de "Les Hommes préfèrent les Gros" et "Sac de nœuds". Mathieu souligne les dialogues savoureux et les scènes cultes de ces comédies.Mathieu nous fait également redécouvrir "Clara et les Chic-Tips", une comédie de 1981 avec Isabelle Adjani, Christian Clavier et Coluche, ainsi que "Le téléphone sonne toujours deux fois", et "Twist Again à Moscou".Il nous fait découvrir des films à sketches comme "Tranche de vie" et "Les secrets professionnels du professeur Abfelgluck". Mathieu partage son rêve de voir un retour en grâce des films de Francis Perrin, comme "Ça n'arrive qu'à moi".Cet épisode de Pop Culture est une invitation à explorer les trésors comiques oubliés des années 80, un voyage passionnant à travers l'histoire du cinéma français, ponctué d'anecdotes savoureuses et de citations inoubliables. Préparez-vous à rire aux éclats !Notre équipe a utilisé un outil d'Intelligence artificielle via les technologies d'Audiomeans© pour accompagner la création de ce contenu écrit.Distribué par Audiomeans. Visitez audiomeans.fr/politique-de-confidentialite pour plus d'informations.

Mélanie Page : comédienne , elle a débuté, dirigée par Francis Perrin, puis Robert Hossein. « Sous le soleil » l'a rendue populaire. Elle joue actuellement, « Je m'appelle Georges, et vous ? », une comédie romantique

Les cours du pétrole ont dévissé depuis lundi 3 mars et sont passés largement sous la barre des 70 dollars — contre 80 dollars mi-janvier. Le déclencheur a été une annonce faite par plusieurs producteurs de pétrole, membres de l'Opep+, des pays qui depuis 2022 ont réduit leur production.  Ils sont huit et parmi eux figurent les gros producteurs que sont la Russie, l'Arabie saoudite et les Émirats arabes unis. Tous sont membres de l'Opep+ et tentent en vain depuis de longs mois de faire remonter les prix, en laissant volontairement sous terre des barils de pétrole pour réduire l'offre. Mais cette stratégie ne s'est pas révélée efficace, car la demande mondiale est en berne. Cette approche a aussi fait perdre des parts de marché aux pays pétroliers concernés qui ont annoncé plusieurs fois leur intention de mettre fin à leurs restrictions, sans passer à l'acte.La pression de Donald Trump a sans doute accéléré les choses : lors du Forum de Davos, fin janvier, il a demandé avec insistance à ces géants de l'or noir de produire plus pour faire baisser les prix. Une question urgente pour le président des États-Unis, car un pétrole bas : « c'est bon pour les consommateurs américains, pour l'industrie et globalement pour l'économie américaine », résume Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS et chercheur associé au Policy Center for the New South à Rabat.Le message est passé : les huit pays pétroliers se sont engagés à ne plus modifier leur calendrier et à augmenter leur production à partir du 1ᵉʳ avril. À lire aussiPétrole: l'Opep+ va prolonger sa baisse de production pour soutenir les prix jusqu'à fin 2025Un effet sur les prix immédiatD'ici à quelques semaines, il y aura donc plus de pétrole sur le marché, et cela a suffi à faire baisser les cours qui évoluent désormais sous la barre des 70 dollars le baril.Cette baisse des prix est aussi alimentée par le contexte actuel de guerre commerciale. Les nouveaux droits de douane américains et les représailles qu'ils entraînent vont, a minima, ralentir l'économie mondiale. S'il y a moins de croissance, sans même parler de récession, la consommation de pétrole va s'en ressentir, explique Francis Perrin. D'où cette baisse des prix, de manière anticipée.Un baril durablement sous les 70 dollars ?Il n'est pas exclu de voir le baril se maintenir sous la barre des 70 dollars, selon plusieurs analystes. Mais si la baisse s'accentue, ce sera risqué pour les pays producteurs. D'abord pour les États-Unis, qui sont tiraillés entre des intérêts divergents liés à leur statut de premier producteur mondial et de premier consommateur : si le baril baisse trop, le pétrole de schiste américain ne sera plus rentable, car il coûte plus cher à extraire que celui du Moyen-Orient. Or Donald Trump ne veut surtout pas que la production ralentisse. Un autre pays a tout intérêt à manœuvrer pour que les prix ne s'effondrent pas beaucoup plus bas : c'est l'Arabie saoudite qui a engagé un vaste programme de réformes. Le géant du secteur, Saudi Aramco, comme d'autres majors pétrolières, a vu ses bénéfices de 2024 reculer pour la deuxième année consécutive, un recul de plus de 12 %. Le fleuron de l'économie saoudienne espère cependant distribuer 85 milliards de dollars de dividendes en 2025.À écouter dans C'est pas du ventLa Colombie mise sur l'écotourisme pour sortir du pétrole

Face à Francis Perrin, ce 13 février, Marc-Antoine Le Bret a notamment imité le pape François, Emmanuel Macron et Jean-Marie Bigard. Retrouvez tous les jours le meilleur des Grosses Têtes en podcast sur RTL.fr et l'application RTL.

Du lundi au vendredi, dans un podcast inédit, l'invité(e) du jour se confie au micro de RTL avant même son passage dans l'émission ! L'occasion d'en apprendre un peu plus sur lui, sur ses projets et sur ses souvenirs de l'émission "Les Grosses Têtes".

Face à Francis Perrin, ce 13 février, Marc-Antoine Le Bret a notamment imité le pape François, Emmanuel Macron et Jean-Marie Bigard. En plus de sa chronique dans "RTL Soir", retrouvez Marc-Antoine Le Bret dans "Les Grosses Têtes" ! Chaque jour, il accompagne l'invité d'honneur de Laurent Ruquier, dans une séquence mêlant anecdotes et nombreuses imitations.

Face à Francis Perrin, ce 13 février, Marc-Antoine Le Bret a notamment imité le pape François, Emmanuel Macron et Jean-Marie Bigard. En plus de sa chronique dans "RTL Soir", retrouvez Marc-Antoine Le Bret dans "Les Grosses Têtes" ! Chaque jour, il accompagne l'invité d'honneur de Laurent Ruquier, dans une séquence mêlant anecdotes et nombreuses imitations.

Pour la pièce "Lily et Lily", les comédiens Francis Perrin et Michèle Bernier sont les invités de RTL Matin. Ecoutez L'invité de 9h40 avec Amandine Bégot et Thomas Sotto du 29 janvier 2025.

C'est un classique du boulevard que reprenne Michèle Bernier et Francis Perrin. La pièce de théâtre “Lily & Lily” a été créé par Jacqueline Maillan en 1985 Et à partir de ce qamedi, c'est Michèle Bernier qui jouera ces deux soeurs que tout oppose. “Lily & Lily”, c'est à partir du 25 janvier au théâtre de Paris.Tous les soirs, du lundi au vendredi à 20h sur France 5, Anne-Elisabeth Lemoine et toute son équipe accueillent les personnalités et artistes qui font l'actualité.

Nos invités de la deuxième partie de C à Vous: Pierre Lemaitre pour son livre “Un avenir radieux” disponible aux éditions Calmann Levy. Michèle Bernier et Francis Perrin pour la pièce de théâtre “Lily & Lily” à partir du 25 janvier au théâtre de Paris.Avec comme chaque soir également l'œil de Pierre, le "Pas vu pas pris" de Mohamed Bouhafsi, le bonus de Lorrain Sénéchal et bien entendu l'ABC de Bertrand Chameroy. Tous les soirs, du lundi au vendredi à 20h sur France 5, Anne-Elisabeth Lemoine et toute son équipe accueillent les personnalités et artistes qui font l'actualité.

Chaque jour, retrouvez une histoire drôle racontée par un sociétaire de l'époque de Philippe Bouvard. Jacques Balutin, Jacques Mailhot ou encore Pierre Bellemare, retrouvez toutes leurs blagues en podcast !

Chance et hasard. A quoi se joue une carrière?C'est une question qu'on peut tous se poser. Nous l'avons posé à des actrices, des réalisateurs, des musiciens et on commence avec la réalisatrice Coline Serreau. Viendrons ensuite Michel Boujenah, Sylvie Vartan, Marthe Keller, Francis Perrin, Brigitte Fossey, Hélène Vincent, Michèle Laroque, Jodie Foster, Cara Delevingne, Yvan Attal, Jean Reno, Chico, Enrico Macias.Tous les soirs du lundi au vendredi à 19h sur France 5, Anne-Elisabeth Lemoine et toute son équipe accueillent celles et ceux qui font l'actualité du jour.

Guérir de son enfance: Libérer la parole et se détacher du regard des autres, c'est ce que nos autres invité-es tentent de faire que ce soit le harèlement, le handicap, le syndrome de l'imposteur. Vous entendrez dans cette seconde partie des témoignages forts de Gad Elmaleh, Alexandra Lamy, Melha Bedia, Théo Curin, Rachida Brakni, Christophe Dechavane, Booder, Eye Haïdara, Eddy De Pretto, Xavier De Moulins, Hiam Abbass, Fekix Moati, Tristan Lopin, Kev Adams, Francis Perrin ou encore l'influenceuse Paola Locatelli.Tous les soirs du lundi au vendredi à 19h sur France 5, Anne-Elisabeth Lemoine et toute son équipe accueillent celles et ceux qui font l'actualité du jour.

Francis Perrin fête ses 77 ans ce 10 octobre ! Et Laurent Ruquier a décidé de lui passer un coup de téléphone... Retrouvez tous les jours le meilleur des Grosses Têtes en podcast sur RTL.fr et l'application RTL.

Son avis sur les Molières, sa participation au "Maître du jeu" de Laurent Ruquier, le film culte qu'il a refusé ou encore sa rencontre avec Michael Jackson, Francis Perrin a refait sa télé samedi 5 octobre sur RTL ! Eric Jean-Jean a fait un crochet dans le studio d'On refait la télé pour évoquer son documentaire inédit sur France 3 : "La bande son des années 90".

Il est monté sur scène 10000 fois et s'était juré de s'en éloigner, mais le succès l'a rattrapé. Il est dans « Le duplex » qui entame sa seconde saison.

Plaire, être aimé, avoir envie de reconnaissance… des sujets qui occupent souvent la tête des invités et invitées des Petits Papiers. Ils et elles témoignent de ces états de fait à travers les quinze ans d'archives de l'émission. Avec Francis Perrin, la Grande Sophie, Charles Berling, Alex Vizorek, Sergi Lopez, François Morel, Tatiana de Rosnay et MC Solaar. Merci pour votre écoute Les petits Papiers c'est également en direct tous les dimanches de 17h à 18h sur www.rtbf.be/lapremiere Retrouvez tous les épisodes des petits Papiers sur notre plateforme Auvio.be : https://auvio.rtbf.be/emission/2332 Et si vous avez apprécié ce podcast, n'hésitez pas à nous donner des étoiles ou des commentaires, cela nous aide à le faire connaître plus largement.

La Gifle, un film de Claude Pinoteau, sorti en 1974, prix Delluc en 1975. Lʹhistoire est celle dʹun quinquagénaire confronté à sa fille, Isabelle, étudiante en première année de médecine, à qui, un jour, il administre une baffe monumentale. Cette gifle est le déclencheur dʹune grande remise en question. Isabelle fugue et Jean doit sʹinterroger, se réapproprier sa vie et réparer ce quʹil a cassé avec sa fille. La Gifle, comédie de mœurs dans la France des années 70, raconte une crise de générations : la génération des gens qui se situent au printemps face à ceux qui se trouvent à lʹautomne de leur vie. Lino Ventura et Isabelle Adjani incarnent le père et la fille. Véritable révélation à 19 ans, Isabelle Adjani démontre un talent indéniable de comédienne. Face à elle, Lino Ventura, joue la force tranquille. La remise en question lui va bien. Annie Girardot, la mère, est mutine et rigolote. Francis Perrin est le chien dans le jeu de quille, lʹétudiant amoureux, jaloux. Claude Pinoteau fait aussi jouer dʹautres jeunes premiers : Nathalie Baye, Richard Berry et on voit apparaître brièvement André Dussolier. La Gifle, cʹest donc également le portrait dʹune nouvelle génération de comédiens français. Pinoteau est un excellent dénicheur de talents. Le scénario est signé Jean-Loup Dabadie avec qui Claude Pinoteau avait déjà collaboré pour son premier film lʹannée précédente. Car Pinoteau est un tout jeune réalisateur de près de 50 ans. Il a été lʹassistant des plus grands, mais passe sur le tard à la réalisation. On vous racontera tout ça dans cette émission. REFERENCES Claude Pinoteau à LʹESRA Isabelle Adjani au micro de Michel Thoulouze Un reportage sur le tournage du film Le tournage de la Gifle vu par Francis Perrin

Dans la deuxième heure de son émission consacrée à la culture, Jean-Pierre Foucault reçoit chaque jour un invité.

Jean-Pierre Foucault et sa bande vous font vivre toute l'actualité culturelle, entre invités et décryptages, le tout dénué d'à-priori, mais non de bienveillance.

Thomas Isle et sa bande vous font vivre toute l'actualité culturelle, entre invités et décryptages, le tout dénué d'à-priori, mais non de bienveillance.

Du lundi au vendredi, dans un podcast inédit, l'invité du jour se confie au micro de Julien Bonneau avant même son passage dans l'émission ! L'occasion d'en apprendre un peu plus sur lui, sur ses projets et sur ses souvenirs de l'émission "Les Grosses Têtes". Retrouvez tous les jours le meilleur des Grosses Têtes en podcast sur RTL.fr et l'application RTL.

Francis Perrin fait son grand retour sur les planches, dans la pièce "Le Duplex", au Théâtre de Paris, avec notamment Anny Duperey et Pascal Légitimus. Retrouvez tous les jours le meilleur des Grosses Têtes en podcast sur RTL.fr et l'application RTL.

Fabrice Eboué, Philippe Bouvard ou encore François Bayrou ont laissé, dans la voix de Marc-Antoine Le Bret, des messages à Francis Perrin. Retrouvez tous les jours le meilleur des Grosses Têtes en podcast sur RTL.fr et l'application RTL.

durée : 00:13:31 - Le monde d'Elodie - par : Elodie SUIGO - Tous les jours, une personnalité s'invite dans le monde d'Élodie Suigo. Mercredi 21 février 2024 : le comédien, scénariste et réalisateur, Francis Perrin, pour son rôle dans la pièce "Le Duplex", au Théâtre de Paris.

Kaïge-Jean Balé Simoès de Fonseca et Dominique Urbino, membres de la Famille de Couleurs Tropicales, proposent une chanson et abordent un sujet d'actualité.Invité : Pascal Légitimus, artiste interprète, metteur en scène et réalisateur. Il présente le documentaire Les Légitimus une famille française, réalisé par Fabrice Gardel et Inès Blasco. Le documentaire, diffusé sur France 5 en novembre 2023, raconte les destins et parcours artistiques hors normes de plusieurs des membres de la famille Légitimus.Pascal Légitimus est également à l'affiche de la pièce de théâtre Le duplex, aux côtés d'Anny Duperey, Corinne Touzet et Francis Perrin. Pour visionner les clips, cliquez sur les titres des chansons :Le choix de DominiqueKareen Guiock-Thuram - Leçon d'êtreLe choix de Kaïge-Jean Dez Altino - EtalonsRetrouvez notre playlist sur Deezer. 

Kaïge-Jean Balé Simoès de Fonseca et Dominique Urbino, membres de la Famille de Couleurs Tropicales, proposent une chanson et abordent un sujet d'actualité.Invité : Pascal Légitimus, artiste interprète, metteur en scène et réalisateur. Il présente le documentaire Les Légitimus une famille française, réalisé par Fabrice Gardel et Inès Blasco. Le documentaire, diffusé sur France 5 en novembre 2023, raconte les destins et parcours artistiques hors normes de plusieurs des membres de la famille Légitimus.Pascal Légitimus est également à l'affiche de la pièce de théâtre Le duplex, aux côtés d'Anny Duperey, Corinne Touzet et Francis Perrin. Pour visionner les clips, cliquez sur les titres des chansons :Le choix de DominiqueKareen Guiock-Thuram - Leçon d'êtreLe choix de Kaïge-Jean Dez Altino - EtalonsRetrouvez notre playlist sur Deezer. 

durée : 01:04:59 - Les Nuits de France Culture - par : Albane Penaranda - Le 2 novembre 1973, dans le neuvième numéro de sa carte blanche, Jean-François Périer accueille le pianiste Jacques Février, un jeune comédien du nom de Francis Perrin et le célèbre affichiste Paul Colin.

NOUVEAU - Abonnez-vous à Nouvelles Écoutes + pour profiter du catalogue Nouvelles Écoutes en intégralité et en avant premières, sans publicité. Vous aurez accès à des enquêtes, documentaires, séries et fictions exclusives passionnantes, comme « Au Nom du fils », « Roulette russe à Béziers », ou encore « Oussama Le Magnifique ».

Acteur aussi à l'aise sur les planches qu'à l'écran, Francis Perrin fait partie du paysage audiovisuel français. Mais sa notoriété a dépassé les frontières de l'Hexagone... Un certain Michael Jackson a même assisté à l'une de ses représentations théâtrales ! Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices

Washington a mis en place plus d'une dizaine de milliers de sanctions au cours des dix dernières années. Mesures pouvant s'avérer rapides et commodes, les sanctions sont aujourd'hui fréquemment utilisées pour condamner des comportements jugés "mauvais" ou encore pour éviter une guerre. Washington y a eu recours à de nombreuses reprises à l'encontre d'individus, d'entreprises, d'États, tels que l'Iran (1979-1981, puis réintroduites en 1987), la Syrie (1986) ou plus récemment la Russie (2022), ou encore pour geler certains secteurs d'activité, s'attribuant ainsi le rôle de gendarme du monde. Néanmoins, le système américain des sanctions est aujourd'hui contestée. Elles sont contournées en partie par une dédollarisation des échanges. D'autant que la non-adoption des sanctions américaines par une majorité d'États, notamment les pays du Sud, isole d'autant plus les États-Unis dans leur politique punitive. Quel bilan peut-on établir s'agissant de l'efficacité des sanctions américaines ? Washington est-elle en proie à une ivresse des sanctions ? En quelle mesure les sanctions américaines et occidentales pourraient-elles s'avérer contreproductives, voire nuisibles ? À l'occasion de la parution de son ouvrage « Backfire : How Sanctions Reshape the World Against U.S. Interests », Agathe Demarais, directrice des prévisions mondiales de l'Economist Intelligence Unit, effectue un tour d'horizon des sanctions américaines et de leurs impacts à l'échelle internationale. Pour aller plus loin :

La guerre en Ukraine bouleverse le marché énergétique mondial et d'autant plus du fait de son inscription dans la durée. En Europe, le conflit a mis en lumière la dépendance énergétique de certains pays, notamment l'Allemagne, vis-à-vis de Moscou. Ainsi, en juillet dernier, la Commission européenne décidait de réduire sa consommation de gaz de 15% d'ici le printemps 2023 et de réduire, voire d'arrêter ses importations de gaz russe afin de se libérer de cette dépendance. Outre Atlantique, Washington semble bénéficier de la mise à l'arrêt de Nord Stream 2 et profite de la crise énergétique qui frappe l'Europe pour augmenter ses prix à l'export. Quant à la Chine, qui importe en grande quantité du gaz naturel liquéfié russe, elle voit sa croissance affectée par la hausse du prix des matières premières, notamment énergétiques. Quel est le coût de l'augmentation du prix de l'énergie pour les pays européens ? L'accroissement des prix doit-il être considéré comme la principale cause de l'inflation dans le monde occidental ? Qu'en est-il des répercussions de la guerre en Ukraine sur les marchés énergétiques américains et chinois ? Combien de temps cette crise énergétique est-elle susceptible de durer ? Dans ce podcast, Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS, revient sur cette crise énergétique mondiale et les enjeux géopolitiques qu'elle sous-tend. Pour aller plus loin :

Lors du discours royal à l'occasion du 47ème anniversaire de la Marche verte, le roi Mohammed VI a fait part de sa satisfaction sur “l'état présent d'avancement” du projet du gazoduc Nigéria-Maroc. D'un coût de 25 milliards de dollars, ce gazoduc est regardé de près en Europe depuis la crise du gaz avec la Russie. Dans Le Scan, le podcast actu de TelQuel, Landry Benoit reçoit Yves Jégourel, spécialiste de l'économie et de la finance des matières premières et Francis Perrin, spécialiste des problématiques énergétiques. Tous deux sont Senior Fellow au Policy Center for the New South. Aidez-nous à améliorer Le Scan en répondant à ce formulaire :https://forms.gle/FdZr23H1a3Zoyoyh9 L'équipe "Le Scan" par TelQuel Média : Présentation, écriture, interview : Landry Benoit  Montage et archives sonores : Mathilda Peyronie Soutenez un média indépendant. Abonnez-vous à Telquel : https://telquel.ma/abonnement/ 

Francis Perrin, chercheur à l'Iris, explique que la Russie pourrait avoir trouvé un intérêt à saboter ses propres gazoducs.

Le gaz constitue une arme économique et un enjeu géopolitique conséquent dans la guerre qui oppose Moscou et Kiev. La montée des tensions entre les deux pays a en effet déclenché une crise mondiale du gaz depuis quelques mois. À l'échelle européenne, la divergence des points de vue quant à la question de l'approvisionnement des États membres en gaz russe a fragilisé la stratégie énergétique de l'Union européenne. De nombreuses économies (allemande, italienne etc.) se retrouvent à ce jour durement affecté du fait de la dépendance qu'ils ont accumulé à l'égard de Moscou en matière d'importation de gaz. Quelle place occupe la question du gaz dans la guerre russo-ukrainienne ? L'entreprise Total est-elle amenée à maintenir sa présence en Russie ? Sera-t-il plus difficile pour les Européens de diversifier leurs approvisionnements ou pour les Russes de diversifier leur clientèle ? Qui sera davantage perdant dans cette guerre ? Autant d'enjeux qu'aborde Marc Endeweld, journaliste d'investigation, dans ce podcast. Pour aller plus loin :

durée : 00:13:57 - Les Enjeux internationaux - par : Julie Gacon - Les Vingt-Sept ont convenu avant-hier de se passer "immédiatement" de plus de deux tiers des importations de pétrole russe... Comment sera appliqué cet engagement ? Et par quoi l'Europe va-t-elle compenser ses importations en provenance de Russie, qui représentent 16% de sa consommation de pétrole ? - invités : Francis Perrin (spécialiste des problématiques énergétiques) chercheur associé à l'OCP Policy Center (Rabat) et directeur de recherche à l'IRIS, spécialiste des problématiques énergétiques

La question énergétique est au cœur des enjeux géopolitiques modernes. C'est d'autant plus le cas depuis le déclenchement par la Russie de la guerre en Ukraine le 24 février dernier. La guerre est venue souligner la dépendance de l'Europe, et singulièrement de l'Union européenne, aux matières premières énergétiques russes, notamment au gaz. Les 5 salves de sanctions - inédites dans leur ampleur - décidées par l'Union et l'ambition désormais affichée par l'exécutif européen de se passer totalement des importations en gaz et matières premières russes viennent bouleverser le marché énergétique mondial à court, moyen et long terme. La suspension des importations européennes en gaz russe est-elle réaliste ? S'agit-il d'un phénomène de long terme ? A court terme, l'Europe trouvera-t-elle des solutions pour compenser la fin de son approvisionnement en gaz russe ? Quels pourraient être ses nouveaux fournisseurs ? Comment la Russie résistera-t-elle à la perte de son principal marché d'exportation ? Éclairage dans ce podcast avec Francis Perrin, directeur de recherche à l'IRIS, spécialiste des questions énergétiques. Pour aller plus loin :

Deux heures trente de direct à l'écoute de celles et ceux qui font le monde : le raconter, le décrypter et l'analyser pour donner des clés de lecture et de compréhension aux auditeurs.