Podcast appearances and mentions of pascal boniface

Ngày 11/06/2026, giải Vô địch Bóng đá Thế giới lần thứ 23 chính thức khai mạc tại ba nước đồng tổ chức là Canada, Hoa Kỳ và Mêhicô, với trận chung kết diễn ra tại New York ngày 19/07/2026. Giữa những tranh cãi về khâu tổ chức, các chỉ trích về chính sách nhập cư, hạn chế visa nhập cảnh và các căng thẳng địa chính trị, tổng thống Mỹ Donald Trump muốn biến kỳ World Cup 2026 thành một vũ đài, thể hiện quyền lực và tầm nhìn về quan hệ quốc tế của ông. Đây là lần đầu tiên lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh, diễn ra mỗi bốn năm một lần, được ba nước đồng tổ chức. Sự kiện này khẳng định hơn nữa xu thế đồng tổ chức các cuộc tranh tài thể thao lớn bắt đầu từ mùa Euro 2008 tại Thụy Sĩ và Áo, Euro 2012 tại Ba Lan và Ukraina, và gần đây nhất là mùa Euro 2020, bị dời lại một năm do đại dịch Covid, diễn ra tại ít nhất 11 nước chủ nhà. Vào năm 2030, Cúp Bóng đá Thế giới sẽ diễn ra tại Tây ban Nha, Bồ Đào Nha và Maroc, với ba trận đấu khác ở Achentina, Paraguay và Uruguay. Đồng tổ chức, đồng chia sẻ chi phí, nhưng cạnh tranh hình ảnh chủ nhà Trong phiên bản 2026, việc chọn Canada, Hoa Kỳ và Mêhicô, được FIFA thông qua vào năm 2018, và theo sáng kiến của cựu tổng thống Mỹ Barack Obama, phản ảnh mong muốn xây dựng một sự kiện bóng đá cấp châu lục quy mô lớn. Theo giải thích của Cyrille Bret, chuyên gia về quan hệ quốc tế, với trang The Conversation, mục tiêu đặt ra là nhằm đáp ứng các yêu cầu kinh tế, theo đó, ba nước cùng chia sẻ chi phí tổ chức, dùng chung cơ sở hạ tầng và hạn chế việc xây dựng các công trình mới. « Những khía cạnh này càng thêm quan trọng hơn khi đây sẽ là kỳ World Cup lớn nhất trong lịch sử : Lần đầu tiên có 48 đội tuyển tham gia vòng chung kết, thi đấu tổng cộng 104 trận. Bảy kỳ World Cup trước đó, kể từ kỳ tổ chức ở Pháp năm 1998, đều có 32 đội tham gia, đấu 64 trận. Con số này còn thấp hơn trước đó nữa, khi chỉ có 24 đội từ năm 1982 đến 1994 và chỉ có 16 đội trước giai đoạn này. Sự gia tăng này là đáng kể và có thể là chưa kết thúc, bởi vì FIFA đang xem xét mở rộng lên 64 đội ngay từ năm 2030. » Tuy diễn ra tại ba nước, nhưng mọi sự chú ý chủ yếu đổ dồn vào Hoa Kỳ, bởi vì 78 trong số 104 trận tranh tài sẽ diễn ra trên lãnh thổ Mỹ, và do vậy Mỹ sẽ là nơi có mật độ phủ sóng truyền thông cao nhất. Trên phương diện xây dựng « thương hiệu quốc gia », đây thực sự là một lợi thế đáng kể. Cyrille Bret lưu ý, « trong vòng một tháng, các hình ảnh được phát sóng ra toàn thế giới chủ yếu sẽ giới thiệu các thành phố lớn của Mỹ. » Nhưng để có được lợi thế này, nhà địa chính trị học về thể thao, Pascal Boniface, giám đốc Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược (IRIS), trong chương trình truyền hình của France 24, nhắc lại, đích thân Donald Trump, trong nhiệm kỳ I đã can thiệp « một cách thô bạo » trong quá trình bầu chọn ứng viên đăng cai World Cup : « Lần đầu tiên một tổng thống đe dọa trừng phạt những nước nào không bỏ phiếu cho Mỹ. Thông thường một tổng thống, một nguyên thủ quốc gia chỉ làm công tác quan hệ công chúng. Vì mỗi liên đoàn có một lá phiếu, và người ta biết ai bỏ phiếu cho ai, thế nên ông Trump đã đe dọa sẽ trừng phạt những nước nào bỏ phiếu cho Maroc, một ứng viên khác. Đây thực sự là một tiền lệ chưa từng có. » Dù có ít trận đấu diễn ra trên lãnh thổ, nhưng Canada và Mêhicô cũng sẽ nỗ lực thể hiện tầm cỡ của mình trong việc bảo đảm an ninh, giao thông và cơ sở hạ tầng. Chuyên gia Cyrille Bret cho rằng « hai nước còn lại có thể tạo sự khác biệt thông qua hình ảnh như giới thiệu thành phố chủ nhà, cảnh quang hay di sản của họ, những yếu tố vô cùng quý giá, góp phần xây dựng danh tiếng quốc tế, một thương hiệu quốc gia tiếng tăm ». Cũng theo vị chuyên gia về quan hệ quốc tế, tuy đồng tổ chức nhưng còn có sự cạnh tranh về lòng hiếu khách. Các cổ động viên trên toàn thế giới sẽ so sánh cách tiếp đón tại mỗi nước. Liệu rằng nước Mỹ của Donald Trump với chủ trương « Nước Mỹ trên hết » có sẽ được đánh giá là nơi tiếp đón nồng nhiệt nhất so với hai quốc gia láng giềng hay không ? Trump đăng cai World Cup nhưng hạn chế cổ động viên nhập cảnh Về điểm này, Hoa Kỳ có lẽ đang mất lợi thế trước hai đối thủ cạnh tranh là Canada và Mêhicô. Việc đăng cai một sự kiện thể thao lớn cho phép nước chủ nhà nhấn mạnh tầm quan trọng của một quốc gia. nhưng những căng thẳng chính trị nội bộ và các xung đột địa chính trị đang làm dấy lên nỗi lo cho một thảm họa thể thao to lớn. Chính sách siết chặt nhập cư và hạn chế visa nhập cảnh của chính quyền Trump đang đi ngược lại với tinh thần của World Cup là mở cửa ra thế giới. Theo quan điểm của Cyrille Bret, đây chính là sự mâu thuẫn cốt lõi của chủ nghĩa Trump. Một mặt ông tìm cách thể hiện sự hiện diện toàn cầu của nước Mỹ, và mặt khác, ông chủ trương đóng cửa biên giới nghiêm ngặt, ngăn cản công dân các quốc gia có đủ điều kiện tham dự World Cup đến Mỹ cổ vũ cho đội nhà. Trong một phóng sự của France 24, Boubacar Seye, chủ tịch hiệp hội Horizon sans Frontières, bảo vệ quyền người di cư Senegal, quốc gia nằm trong danh sách các nước bị hạn chế cấp visa, đã chỉ trích mạnh mẽ chính sách này của chính quyền Trump là khó hiểu : « Lễ hội đã bị phá hỏng rồi. Bởi vì không thể tổ chức World Cup mà không có người hâm mộ. Điều đó là chưa từng có tiền lệ. Senegal cần phản đối bằng con đường ngoại giao. Họ cần liên hệ với FIFA, họ cần liên hệ với các tổ chức nhân quyền. » Chính sách cứng rắn này của Trump là hữu ích về mặt chính trị. Hình ảnh về sự kiên quyết bảo vệ biên giới vẫn được một bộ phận cử tri của ông ủng hộ. Cách đánh giá này cũng được Kevin Veyssière, chuyên gia địa chính trị thể thao, trả lời France 24 cùng chia sẻ : « Trên bình diện đối nội, ông sử dụng giải đấu để thách thức việc đăng cai các trận đấu của một số thành phố do đảng Dân Chủ điều hành và có bất đồng với chính sách của ông. Điều này là quan trọng bởi vì bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra vài tháng sau kỳ World Cup. Ông hy vọng rằng mùa bóng này sẽ là một lợi thế để giành thắng lợi bầu cử ». Nước chủ nhà và nước dự giải trong chiến tranh Một ẩn số khác trong kỳ World Cup lần này là sự tham dự của Iran. Lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá, nước chủ nhà và nước tham dự giải đấu trong tình trạng chiến tranh từ hơn ba tháng nay. Sự hiện diện của tuyển Iran trở thành một thách thức ngoại giao. Nhà địa chính trị về thể thao Pascal Boniface nhắc lại, trong quá khứ, vào năm 1998, khi Mỹ và Iran vào thời điểm đó cũng trong tình trạng chiến tranh, đã cho thế giới thấy một hình ảnh tích cực : « Vào năm 1998, hai đội đã chụp ảnh chung, và các cầu thủ Iran đã tặng hoa hồng trắng cho các cầu thủ Mỹ. Đó là thời kỳ xích lại gần nhau về mặt ngoại giao giữa Hoa Kỳ dưới thời Bill Clinton và Iran dưới thời Katami. » Về phần mình, Cyrille Bret lưu ý : « Những cuộc tranh tài thể thao lớn không tạo ra những căng thẳng quốc tế nhưng chúng làm nổi rõ những vấn đề đó. Thể thức tham gia của Iran sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tình trạng quan hệ giữa Washington và Teheran vào thời điểm diễn ra giải đấu – một mối quan hệ biến động gần như hàng ngày. Vấn đề này có thể trở thành, giống như một số vụ tẩy chay Olympic trong quá khứ, một công cụ để gây áp lực hoặc đàm phán. Người ta đã biết rằng đội tuyển Iran, theo nguyên tắc sẽ thi đấu các trận của họ trên lãnh thổ Hoa Kỳ, cuối cùng đóng trại tại Tijuana, Mêhicô, gần biên giới với Mỹ, và sẽ phải di chuyển đi về trong cùng một ngày. Nhưng World Cup chỉ đơn thuần là sự phản ánh của một động lực quyền lực đã tồn tại từ trước. » Ở đây một lần nữa chính quyền Trump áp đặt luật chơi đối với một sự kiện thể thao lớn. Trả lời France 24 Kevin Veyssière cho rằng, « trên trường quốc tế, Hoa Kỳ rõ ràng không cần World Cup để củng cố quyền lực mềm. Nhưng Donald Trump muốn giải đấu này mang dấu ấn và tầm nhìn của ông về quan hệ quốc tế. Trong khi Nga vào năm 2018 và Qatar năm 2022 đã thể hiện sự cởi mở để tạo dựng hình ảnh tốt nhất có thể, thì rõ ràng Hoa Kỳ không như vậy. Donald Trump muốn thế giới thích nghi với Hoa Kỳ, chứ không phải ngược lại. » Là một người cũng ưa thích thể thao, nhưng chủ yếu đam mê của ông là golf, đô vật và MMA, những môn thể thao nam tính và phù hợp với lập trường chính trị và thành phần cử tri của ông, bóng đá tại Mỹ, về mặt lịch sử là một môn thể thao cho nữ giới, nhưng Donald Trump trong các phát biểu, đang tìm cách biến đổi đất nước ông thành một vùng đất của bóng đá, không phải là vì niềm đam mê mà là vì những lợi ích chính trị. FIFA : Một tổ chức phi chính trị ? Những điều này Trump có thể thực hiện đó là nhờ vào sự tiếp tay của FIFA, đặc biệt là chủ tịch hiện nay Gianni Infantino, người đang bị cáo buộc là có những hành vi tham nhũng. Về điểm này, Kevin Veyssière, có nhận định như sau : « Nhìn vào lịch sử của giải đấu, từ kỳ World Cup 1934 dưới thời Mussolini đến kỳ World Cup 2022 tại Qatar, FIFA chưa bao giờ đóng vai trò trung gian hòa giải đối với nước chủ nhà. Chưa bao giờ có mối quan hệ phi chính trị giữa cơ quan quản lý và nhà tổ chức, mà chỉ là mối quan hệ đối tác. Dưới thời Gianni Infantino (chủ tịch FIFA từ năm 2016), chúng ta thậm chí còn chứng kiến ​​những mối quan hệ rất cá nhân phát triển giữa ông và các nguyên thủ quốc gia của các nước chủ nhà. Với Donald Trump, điều này đạt đến đỉnh điểm, lên đến việc trao tặng giải thưởng Hòa bình FIFA đầy phi lý trong lễ bốc thăm vào tháng 12 năm 2025. Một giải thưởng thực sự phi lý, nếu xét đến các chính sách của Trump vào đầu năm, từ vụ bắt cóc Nicolás Maduro ở Venezuela đến các cuộc tấn công chống lại Iran. Chúng ta thường nói về tình bạn thân thiết giữa Trump và Infantino, nhưng không có chuyện tình cảm lãng mạn. Chủ yếu đó là cuộc đấu tranh quyền lực. Cả hai đều có chung thế giới quan. Infantino phô trương quyền lực : ông đang ở nhiệm kỳ thứ tư, hiện đã tái đắc cử mà không cần bỏ phiếu tán thành, và không có cơ chế kiểm soát hay cân bằng nào tại FIFA. Và ông không bị thách thức vì doanh thu của tổ chức này tiếp tục tăng trưởng. » Một quan điểm cũng được nhà phân tích quan hệ quốc tế, Cyrille Bret, đồng chia sẻ với trang The Conversation, khi cho rằng điều này là không có gì mới mẻ. « Các tổ chức thể thao lớn luôn vun đắp các mối quan hệ mập mờ với quyền lực chính trị (…) Lập luận của họ trước hết là về kinh tế. Các cuộc tranh tài quốc tế đã trở thành những sản phẩm toàn cầu cho phép tài trợ một phần thể thao chuyên nghiệp ».

À quelques jours du coup d'envoi de la Coupe du monde de football en Amérique du Nord, rarement le climat aura été aussi hostile envers les spectateurs étrangers. De nombreux supporters, notamment ceux venus du continent africain soutenir leurs équipes, ne sont manifestement pas les bienvenus. Pour en parler, notre invité : Pascal Boniface, directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS).

Le Liban et Israël ont cette nuit exprimé leur volonté de mettre en oeuvre un cessez-le-feu. Dans le même temps, la Chambre des représentants américaine ordonne à Donald Trump de stopper la guerre en Iran. Ces signaux de désescalade peuvent-ils ouvrir la voie à une paix durable ? Analyse de Pascal Boniface. Hébergé par Audiomeans. Visitez audiomeans.fr/politique-de-confidentialite pour plus d'informations.

Dans cette émission "Géostratégix", Sara Trabi et Pascal Boniface reviennent sur la guerre entre les États-Unis et l'Iran, déclenchée fin février après une opération militaire d'ampleur menée par Washington et ses alliés. Soixante jours plus tard, le conflit s'enlise et ses répercussions dépassent largement la région, notamment depuis le blocus du détroit d'Ormuz, point stratégique du commerce mondial de pétrole. Une situation qui pèse déjà sur les marchés énergétiques et fait craindre des pénuries.▶ Soutenez notre campagne pour la TNT IDF :

Avec Sara Trabi et Pascal Boniface, Géostratégix décrypte tensions entre Israël et Liban, blocage du détroit d'Ormuz, chute de Viktor Orbán et position de Pedro Sánchez.▶ Soutenez Le Média :

Après les frappes conjointes des États-Unis et d'Israël contre l'Iran et la mort du Guide suprême, le Moyen-Orient entre dans une séquence d'une extrême tension. Pour le géopolitologue Pascal Boniface, cet événement constitue un choc politique majeur, mais il ne signifie pas pour autant la chute immédiate du régime iranien.Le spécialiste rappelle d'abord l'importance historique du dirigeant iranien tué lors des frappes. « C'était le véritable chef de l'Iran depuis 1989. C'est lui qui a façonné l'Iran tel qu'on le connaît aujourd'hui », explique-t-il. Malgré sa disparition brutale, le système politique iranien reste structuré par des mécanismes de succession prévus de longue date. Selon lui, « il y a un changement de leader, mais ce n'est pas pour le moment un changement de régime ».Même fragilisé par les sanctions économiques et par une contestation interne persistante, le pouvoir iranien pourrait donc résister. « Le régime est suffisamment solide pour tenir. Ceux qui soutiennent le régime ont les armes, et ceux qui le contestent ne les ont pas », souligne Boniface. Une réalité qui limite les scénarios d'effondrement rapide, souvent évoqués par les dirigeants occidentaux.Pour le géopolitologue, les objectifs des États-Unis et d'Israël restent par ailleurs difficiles à cerner. Du côté de Washington, Donald Trump poursuit plusieurs objectifs simultanément, du démantèlement du programme balistique iranien à un possible renversement du régime. « Je pense que le but de Donald Trump est tout simplement de renverser le régime pour pouvoir dire à ses électeurs qu'il a réussi là où tous ses prédécesseurs ont échoué », analyse Boniface.Du côté israélien, la logique serait différente. Pour Benjamin Netanyahu, l'objectif serait avant tout stratégique : affaiblir durablement un adversaire régional majeur. « Le but n'est pas d'amener la démocratie en Iran, mais d'avoir un Iran le plus faible possible », affirme le directeur de l'IRIS.Le conflit pourrait également avoir des conséquences économiques importantes, notamment en raison du rôle central de l'Iran dans l'équilibre énergétique mondial. Une escalade militaire dans le détroit d'Ormuz pourrait provoquer une flambée des prix de l'énergie. « Quand le prix de l'énergie augmente, c'est tous les prix qui augmentent : votre essence, votre chauffage, mais aussi votre baguette et vos courses », rappelle Boniface.Dans ce contexte explosif, l'avenir de l'Iran reste incertain : entre résilience du régime, risque de guerre civile et possible redéfinition des équilibres au Moyen-Orient.Suivez Le Média sur sa seconde chaîne Youtube :

Dans cet entretien, Pascal Boniface revient sur un parcours marqué très tôt par l'engagement politique et l'ouverture au monde.▶ Soutenez Le Média :

La guerre et les affrontements s'intensifient en Iran. Tous les pays du Moyen-Orient sont désormais concernés. En représailles à l'attaque des Etats-Unis et d'Israël, l'Iran cible les intérêts américains de la région qui s'embrase. Officiellement, l'opération militaire lancé par Donald Trump vise à renverser le régime des mollahs, très fragilisé par la mort du guide suprême Ali Khamenei, mais aussi à arrêter son programme nucléaire. L'opération, baptisée "Epic Fury" (Fureur épique) par les Etats-Unis doit durer 4 ou 5 semaines et pourrait encore s'intensifier. Dans le même temps, Emmanuel Macron a annoncé renforcer l'arsenal nucléaire français, et ordonné une augmentation du nombre de têtes nucléaires. Quels sont les enjeux géopolitiques de la guerre des Etats-Unis et d'Israël en Iran ? Quelles conséquences pour pour le reste du monde et la France en particulier ? Réponses avec Pascal Boniface, le directeur de l'IRIS, l'Institut de relations internationales et stratégiques. Hébergé par Audiomeans. Visitez audiomeans.fr/politique-de-confidentialite pour plus d'informations.

durée : 00:02:04 - Si j'osais - Réécoutez le si j'osais de ce lundi où il est question des élections municipales à Pau et de la candidature d'un revenant. Vous aimez ce podcast ? Pour écouter tous les autres épisodes sans limite, rendez-vous sur Radio France.

Đầu năm 2026, phe cầm quyền của tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa khiến nhiều đồng minh châu Âu « choáng váng », khi đơn phương tuyên bố Washington sẽ kiểm soát đảo Groenland thuộc chủ quyền của Đan Mạch, thành viên khối NATO, trong ít tuần lễ tới. Hành xử của Nhà Trắng đẩy châu Âu vào thế đường cùng. Châu Âu phản ứng ra sao ? Vụ Groenland nói gì về quan hệ Hoa Kỳ - Châu Âu đang bước vào giai đoạn ngày càng bất định ? Hãy bỏ rơi Groenland để đổi lấy « an ninh cho Ukraina »: Trump ngửa bài Tối 04/01/2026, hơn một ngày sau chiến dịch tấn công chớp nhoáng Venezuela, bắt sống tổng thống quốc gia Nam Mỹ đưa về Hoa Kỳ, Donald Trump tuyên bố nước Mỹ cần đảo Groenland « vì lý do an ninh quốc gia ». Để bảo vệ vùng Bắc Cực ở Bắc Đại Tây Dương khỏi các tham vọng của Nga và Trung Quốc, như ông Trump liên tục nhấn mạnh lâu nay. Tổng thống Mỹ khẳng định như đinh đóng cột : « chúng tôi sẽ kiểm soát Groenland trong khoảng hai tháng nữa… chúng tôi sẽ trở lại bàn về Groenland trong 20 ngày nữa ». Một ngày trước đó, bà Katie Miller, vợ của phó văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller ( được coi là người có nhiều ảnh hưởng với chính sách quốc tế của tổng thống Mỹ), trên mạng X, đăng tải hình lá cờ Mỹ trên đảo Groenland với một chữ hoa duy nhất « SOON » (tạm dịch là : SẮP RỒI). Nửa tháng sau, lá bài lật ngửa. Trước thềm Diễn đàn Kinh tế thường niên Davos (Thụy Sĩ), quy tụ giới lãnh đạo toàn cầu, tổng thống Donald Trump đưa ra một tuyên bố trịch thượng : « Châu Âu nên quên chuyện Groenland đi để tập trung vào hồ sơ Ukraina ». Trả lời đài NBC News, ngày 18/01, bộ trưởng Tài Chính Mỹ Scott Bessent giải thích rõ về lời cảnh báo của tổng thống : « Các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ phải hiểu rằng họ cần nằm dưới cái ô bảo đảm an ninh của Mỹ. Điều gì sẽ xảy ra ở Ukraina, nếu Mỹ rút đi các hỗ trợ? Toàn bộ mọi thứ sẽ sụp đổ. » Nhà báo Pierre Haski chuyên về địa chính trị quốc tế ghi nhận « một tình huống chưa từng có đối với Liên Hiệp Châu Âu », phải cùng lúc đối mặt với các đe dọa từ Nga và Mỹ, trên hai mặt trận « Ukraina và Groenland ». Châu Âu phải đối mặt với cuộc xâm lăng của một đối thủ, « đã từng là đồng minh chính của mình » (« De l'Ukraine au Groenland, l'Europe sous un double feu », Le Nouvel Obs). Sự lúng túng, bị động của châu Âu… Chuyên gia Federico Santopinto, giám đốc nghiên cứu Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược (IRIS), phụ trách Chương trình Châu Âu, Liên Âu, NATO, đưa ra một ghi nhận chung về phản ứng của châu Âu : « Các nước châu Âu hoàn toàn bị choáng váng. Họ không còn biết phải làm gì. Ngay cả người Đức cũng tỏ ra lúng túng. Họ có thể hiểu rõ vấn đề, nhưng thể hiện thái độ gần như thúc thủ bị động. Họ quyết định rút một số binh sĩ đã triển khai trước đó tại Groenland. Tâm trạng choáng váng thông thường kéo dài không lâu. Nhưng lần này là một tình trạng choáng váng kéo dài. Các nước châu Âu chưa thực sự đoàn kết lại để có được một lập trường chung về những thay đổi lớn lao đang diễn ra trên thế giới, và đặc biệt là tại Mỹ. » Đan Mạch chắc chắn là một trong những nước châu Âu bị tác động nặng nề nhất bởi chính sách độc đoán và thô bạo của nước Mỹ, quốc gia thường được coi là đồng minh trụ cột, bời Đan Mạch cũng là một trong các thành viên NATO gắn chặt nhất số phận của mình với nước Mỹ. Đọc thêm - Thủ tướng Đan Mạch: Nếu Mỹ chiếm đảo Groenland, liên minh Âu - Mỹ sẽ tan vỡ Trả lời Radio France, chuyên gia Kristian Soby Kristensen, giám đốc Viện Chiến lược và nghiên cứu về Chiến tranh Học Viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, nhận xét : « Ít nhất trong 30 năm qua đã có sự đồng thuận rộng rãi ở Đan Mạch rằng mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương là nền tảng của chính sách quốc phòng và an ninh của Đan Mạch. Các chính trị gia Đan Mạch đã làm mọi thứ có thể để xích lại gần Mỹ nhiều nhất có thể. Một trong những đồng nghiệp của tôi thường mô tả lập trường của Đan Mạch là phụ thuộc nặng nề vào Mỹ ». … và tâm thế « sung sướng là chư hầu »  Tuy nhiên, không chỉ Đan Mạch mà toàn bộ châu lục phụ thuộc nặng nề vào Mỹ về an ninh. Nhà địa chính trị học Gilles Gressani lưu ý: « Thách thức lớn là các nước châu Âu chúng ta hoàn toàn nằm trong vùng ảnh hưởng của Mỹ. Chúng ta đã bị đặt vào vị thế là chư hầu của Mỹ từ lâu. Về cơ bản, tổng thống Mỹ Donald Trump, khi tìm cách buộc chúng ta phải tuân theo cách nhìn của ông ta, buộc chúng ta phải tuân theo các lợi ích của ông ta, đã thách thức : Các vị có thể làm được gì để có thể chống lại những gì mà tôi áp đặt với các vị ?  Nếu trở ngược lại với lịch sử, có thể thấy châu Âu về mặt nào đó chấp nhận đã là chư hầu của Mỹ ». (« Quel est le plan de Donald Trump pour briser l'UE et l'ordre mondial ? / Đâu là kế hoạch của Donald Trump nhằm phá vỡ Liên Âu và trật tự thế giới ? » - C Ce Soir, ngày 20/01/2026). Nhà địa chính trị học Gilles Gressani, đứng đầu tạp chí chuyên về chính trị quốc tế Le Grand Continent, là tác giả của khái niệm « vassalisation heureuse » (tạm dịch là « sung sướng là chư hầu »), được nhiều người sử dụng sau đó để nhấn mạnh đến hiểm họa, mà ông coi là lớn nhất với các nước châu Âu hiện nay, đó là hoàn toàn bị gạt sang bên lề cuộc chơi toàn cầu, nếu tiếp tục phó thác các vấn đề chiến lược an ninh của châu lục cho nước Mỹ thời Donald Trump, với các tham vọng đế quốc ngày càng thể hiện rõ.  Để Trump lấn tới ở Groenland, Châu Âu sẽ lụi tàn Tâm thế « sung sướng làm chư hầu » của Mỹ ở đa số các nước châu Âu và chính sách quyết đoán, hung hãn của nước Mỹ thời Donald Trump đang đẩy châu Âu vào thế đường cùng. Thái độ bị động của châu Âu trong việc bảo vệ Groenland đặt Liên Âu trước nguy cơ tồn vong. Học giả Jacques Attali, nguyên cố vấn đặc biệt của tổng thống François Mitterand, cảnh báo : « Để đảm bảo sự ủng hộ của Trump cho một thỏa thuận lâu dài nhằm cứu Ukraina, châu Âu đang kiềm chế, không thực hiện bất kỳ biện pháp trả đũa thương mại nào, bất kỳ lệnh trừng phạt kỹ thuật số nào và bất kỳ sự bảo vệ đáng tin cậy nào đối với toàn vẹn lãnh thổ của Groenland. Tính toán này là dễ hiểu, bởi nếu Ukraina sụp đổ, toàn bộ châu Âu - không có sự hỗ trợ của Mỹ - có nguy cơ bị Nga xâm lược. Tuy nhiên, hành động như vậy, châu Âu sẽ không cứu được Ukraina, và họ cũng sẽ mất Groenland. Khi đó, họ sẽ đánh mất chính mình. » (Les Echos, ngày 09/01/2026).  Ba kịch bản với Groenland: Châu Âu đối xử thế nào với « đồng minh kẻ cướp » ? Châu Âu bị đẩy vào thế đường cùng buộc phải tìm lối thoái. Ít ngày sau đe dọa của tổng thống Mỹ sẽ kiểm soát Groenland trong hai tháng tới, Viện Jacques Delors đưa ra ba kịch bản với Groenland (« Groenland : Trois scénarios pour l'Europe face à un allié prédateur /  Groenland: Ba kịch bản cho châu Âu đối mặt với đồng minh kẻ cướp »). Ngoài kịch bản bất lực hay đầu hàng (Viện Jacques Delors gọi là « Kịch bản Munich vùng Bắc Cực »), hai kịch bản còn lại là « Đối đầu » và « Phòng thủ ngăn ngừa, tránh đụng độ » (còn gọi là « Kịch bản răn đe »). Đọc thêm : Tại Mỹ, hai dự luật được trình lên Quốc Hội ngăn chặn chính quyền Trump sáp nhập một đồng minh NATO Theo kịch bản « Phòng thủ theo hướng ngăn ngừa, tránh đụng độ », các quốc gia châu Âu, gồm trước hết Pháp, Anh, Đức và các nước Bắc Âu, triển khai lực lượng một cách kín đáo (tàu chiến, phương tiện trên không, đơn vị bộ binh nhẹ…) tại Groenland theo yêu cầu của Đan Mạch, với danh nghĩa chống Nga và Trung Quốc. Mục tiêu không phải là đối đầu với Mỹ, mà là làm cho việc sáp nhập trở nên « phải trả giá cao về mặt chính trị » đối với phe Trump. Trump sẽ phải ra lệnh tấn công đồng minh và sẽ gặp sự phản đối từ phía Quốc Hội Mỹ. Theo Viện Jacques Delors, trong hoàn cảnh hiện nay kịch bản này là « lựa chọn hợp lý nhất để ngăn chặn việc sáp nhập mà không cần xung đột ».  Nếu Nhà Trắng không dừng bước, châu Âu buộc phải chuyển sang kịch bản « đối đầu ». Quân Mỹ lấn tới ở Groenland tất nhiên sẽ buộc các nước châu Âu phải rút quân. Trong trường hợp này, châu Âu sẽ hứng chịu « thất bại về mặt quân sự » trước phe cánh của tổng thống Mỹ, nhưng Nhà Trắng phải trả giá rất đắt về mặt chính trị: Khủng hoảng nội bộ, phản ứng dữ dội từ Quốc Hội, uy tín khối NATO sụp đổ. Tuy nhiên, kịch bản cực đoan này cũng có mặt tích cực với châu Âu : Đẩy nhanh tiến trình « tự chủ chiến lược » của châu lục, tách châu Âu hoàn toàn khỏi Mỹ. « Sự cáo chung của phương Tây » và cơ hội khẳng định độc lập với Mỹ Tham vọng đế quốc của nước Mỹ thời Donald Trump đẩy châu Âu vào chân tường. Tâm thế « chư hầu sung sướng », ủy thác vấn đề an ninh chiến lược cho Mỹ, đang ngày càng trở nên khó duy trì. Nhà địa chính trị học Pascal Boniface, giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (IRIS), nhận định: « Khái niệm về thế giới phương Tây như chúng ta từng biết không còn tồn tại, không còn phù hợp nữa, và vì vậy đã đến lúc phải phản ứng, vì Trump đang cho chúng ta cơ hội để làm điều đó. Nếu chúng ta bỏ lỡ cơ hội này, nếu chúng ta không làm gì cả, chúng ta sẽ mất hết uy tín trong mắt thế giới, và đặc biệt là trong mắt chính người dân của chúng ta. » (UE - Trump : La soumission n'est plus possible / EU - Trump : Không thể tiếp tục tuân phục, 19/01/2026).  Diễn biến những ngày qua cho thấy, trong hồ sơ Groenland, các nước châu Âu dường như đang nghiêng về kịch bản thứ hai « Phòng thủ ngăn ngừa, tránh đụng độ ». Sau các đe dọa của Trump, 8 nước châu Âu đã điều binh sĩ đến Groenland, tham gia cuộc thao dượt do Đan Mạch và các nước đồng minh đồng tổ chức. Chỉ huy bộ Tư lệnh Bắc Cực của Đan Mạch cho biết, Hoa Kỳ đã được mời tham gia. Đọc thêm : NATO và Groenland tuyên bố ý định hợp tác tăng cường phòng thủ cho lãnh thổ tự trị của Đan Mạch Báo chí Bỉ ghi nhận bộ trưởng Quốc Phòng Bỉ Theo Francken, một chính trị gia có lập trường phụ thuộc nặng nề vào Mỹ, mới đây cho biết đang chuẩn bị « phương án B », phối hợp chặt chẽ với các nước châu Âu về mặt chính trị và hậu cần, nếu toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch bị xâm phạm.  Nỗ lực đoàn kết với Groenland và những bài học Ukraina Nước Pháp chủ trương kích hoạt « công cụ chống cưỡng ép kinh tế » của Liên Hiệp Châu Âu trong trường hợp tổng thống Mỹ Donald Trump tăng thuế quan với 8 nước châu Âu phản đối Washington thâu tóm Groenland. Nghị Viện Châu Âu bỏ phiếu hoãn thực thi thỏa thuận thuế quan với Mỹ, sơ bộ đúc kết mùa hè vừa qua. Hôm nay, 22/01/2026, các lãnh đạo châu Âu họp thượng đỉnh bất thường để phối hợp phản ứng chung trước những đe dọa của Trump về Groenland. Đọc thêm : Trump từ bỏ sử dụng vũ lực thâu tóm Groenland, dừng đánh thuế các nước châu Âu bảo vệ Groenland (ngày 21/01/2026) Con đường đi đến độc lập với Mỹ về an ninh mới chỉ bắt đầu và vô cùng gian truân. Tuy nhiên, theo nhiều nhà quan sát, việc hình thành một nhóm nước châu Âu trụ cột, đi đầu trong lĩnh vực này, với « Liên minh tình nguyện vì Ukraina » từ gần một năm nay, đã mang lại những nền tảng và bài học quý giá, giúp cho châu Âu đối phó tốt hơn trong hồ sơ Groenland vào thời điểm sinh tử hiện nay.

La guerre d'Ukraine a profondément bouleversé les équilibres géopolitiques en Europe. Elle a mis fin à l'illusion d'un continent définitivement pacifié, ravivé les logiques de blocs et provoqué un réarmement accéléré des États européens. L'Europe est sous pression qui doit à la fois se repenser et repenser en profondeur son modèle de défense. Le renforcement de la menace russe, hybride, cyber, militaire et informationnelle, combinée à la dépendance persistante envers les États-Unis qui la brutalisent, met en lumière les fragilités structurelles de la défense européenne. Si l'OTAN a retrouvé une centralité stratégique, une coordination renforcée des États européens sur les plans stratégique, capacitaire et opérationnel s'impose. Le conflit ukrainien interroge aussi la souveraineté, les frontières et les rapports de puissance sur le continent. Comment la guerre en Ukraine reconfigure-t-elle durablement l'architecture de sécurité européenne ? Invités : Sylvie Bermann, ancienne ambassadrice de France en Chine, au Royaume-Uni et en Russie. «L'ours et le dragon. Russie/Chine. Histoire d'une amitié sans limite», éd. Tallandier Général Vincent Desportes, essayiste, conférencier, ancien directeur de l'Ecole de guerre. Laurent Griot, enseignant chercheur à Grenoble École de Management, spécialiste des risques géopolitiques d'économie de la défense.   Pascal Boniface, directeur de l'IRIS. «Géostrategix». L'intégrale Tomes 1 et 2. éd. Dunodgraphic.  Émission enregistrée à Grenoble dans le cadre des Géopolitiques de Grenoble. Initiative IRIS (Institut des Relations Internationales et Stratégiques / GEM (Grenoble École de Management). 

La guerre à Gaza a été déclenchée par l'attaque sans précédent du mouvement islamiste palestinien Hamas en Israël le 7 octobre 2023.Une attaque qui a entraîné la mort de 1.221 personnes côté israélien, en majorité des civils, selon un décompte de l'AFP basé sur des données officielles.69.799 Palestiniens ont été tués par la campagne militaire israélienne de représailles, selon le ministère de la Santé de Gaza, contrôlé par le Hamas.Ces données, jugées fiables par l'ONU, ne précisent pas le nombre de combattants tués mais indiquent que plus de la moitié des morts sont des mineurs et des femmes.Après deux ans de guerre, Donald Trump a mis au point un plan de paix.Un cessez-le-feu, encore fragile, a été mis en place dans la bande de Gaza.Mais que contient ce plan ? A-t-il une chance de mener à une paix durable ?Invités: Léon Bruneau, correspondant de l'AFP au Département d'Etat américain ; Pascal Boniface, directeur de l'Iris, l'Institut de relations internationales et stratégiques ; David Khalfa, codirecteur de l'Observatoire de l'Afrique du Nord et du Moyen-Orient, Fondation Jean-Jaurès.Réalisation : Maxime Mamet et Emmanuelle BaillonLa Semaine sur le fil est le podcast hebdomadaire de l'AFP. Vous avez des commentaires ? Ecrivez-nous à podcast@afp.com. Vous pouvez aussi nous laisser une note vocale par Whatsapp au + 33 6 79 77 38 45. Si vous aimez, abonnez-vous, parlez de nous autour de vous et laissez-nous plein d'étoiles sur votre plateforme de podcasts préférée pour mieux faire connaître notre programme. Hébergé par Acast. Visitez acast.com/privacy pour plus d'informations.

Dans un monde de plus en plus complexe et instable on peut avoir la sensation d'être perdu ou avoir envie de céder à des simplifications extrêmes pour comprendre. Mais si tout était plus compliqué que ça ?Dans cet extrait, Pascal Boniface explique pourquoi nos repères occidentaux faussent souvent notre lecture du monde de la Chine à l'Afghanistan et comment nos valeurs, qu'on croit universelles, ne le sont pas forcément. Si cet extrait vous a plu retrouvez l'épisode complet ici : https://shows.acast.com/inpower/episodes/peut-on-encore-eviter-une-guerre-mondiale-avec-le-geopolitol Hébergé par Acast. Visitez acast.com/privacy pour plus d'informations.

Nouvel épisode de l'œil de Moumou, avec Mourad Guichard et Nadiya Lazzouni. Invités du jour, Pascal Boniface directeur de L'ISIS, et le dessinateur Tommy.▶ Le Média lance le plan "Riposte"

La France attend toujours son nouveau gouvernement. Les ministres démissionnaires expédient les affaires courantes. C'est le cas de Jean-Noël Barrot, Ministre de l'Europe et des Affaires étrangères. La diplomatie ne connaît pas de pause. Les dossiers s'accumulent, de Kiev à Gaza, de Washington à Moscou. Quelles sont les conséquences de l'instabilité politique en France sur la scène internationale ? La voix de la France compte-t-elle toujours autant ?Pascal Boniface, géopolitologue et directeur de l'IRIS (l'Institut de relations internationales et stratégiques) est l'invité de Pierre-Hugues Dubois. Il vient de publier "Les maîtres du monde" aux éditions Eyrolles. Hébergé par Audiomeans. Visitez audiomeans.fr/politique-de-confidentialite pour plus d'informations.

Après deux jours d'un sommet historique de l'Organisation de coopération de Shanghai qui ont réuni les dirigeants russe et indien aux côtés du président Xi Jinping, le leader de la Corée du Nord est arrivé ce mardi en Chine, à la veille d'une parade militaire devant exposer la puissance militaire du pays pour les 80 ans de la fin de la Seconde Guerre mondiale.  Face aux États-Unis de Donald Trump la Chine apparaît-elle stable et légitime ? Quelles sont les ambitions de Pékin ? Pour en débattre :  Emmanuel Véron, géographe, spécialiste de la Chine contemporaine, chercheur associé à l'Inalco, membre de l'Institut français de recherche sur l'Asie de l'Est (IFRAE)  Yohan Briant, directeur général de l'Institut d'études de géopolitique appliquée (IEGA), spécialiste de la Chine contemporaine, docteur en histoire contemporaine  Pascal Boniface, directeur de l'Institut des relations internationales et stratégiques (Iris) 

Après deux jours d'un sommet historique de l'Organisation de coopération de Shanghai qui ont réuni les dirigeants russe et indien aux côtés du président Xi Jinping, le leader de la Corée du Nord est arrivé ce mardi en Chine, à la veille d'une parade militaire devant exposer la puissance militaire du pays pour les 80 ans de la fin de la Seconde Guerre mondiale.  Face aux États-Unis de Donald Trump la Chine apparaît-elle stable et légitime ? Quelles sont les ambitions de Pékin ? Pour en débattre :  Emmanuel Véron, géographe, spécialiste de la Chine contemporaine, chercheur associé à l'Inalco, membre de l'Institut français de recherche sur l'Asie de l'Est (IFRAE)  Yohan Briant, directeur général de l'Institut d'études de géopolitique appliquée (IEGA), spécialiste de la Chine contemporaine, docteur en histoire contemporaine  Pascal Boniface, directeur de l'Institut des relations internationales et stratégiques (Iris) 

Au petit matin, l'Iran a de nouveau tiré des missiles sur plusieurs grandes villes d'Israël, faisant au moins trois morts selon les secours. Réponse à des frappes israéliennes qui ont atteint le territoire iranien pour la quatrième nuit consécutive. Téhéran a annoncé hier la mort du chef du renseignement. Depuis vendredi, Israël mène une importante campagne aérienne contre la République islamique, en ciblant des centaines de sites militaires et nucléaires. Tel Aviv accuse Téhéran de s'approcher du "point de non-retour" dans son travail pour se doter de la bombe atomique. Pour en parler ce matin, le géopolitologue Pascal Boniface,Distribué par Audiomeans. Visitez audiomeans.fr/politique-de-confidentialite pour plus d'informations.

Lundi 9 juin :Risque-t-on une grande guerre européenne? Pourra-t-on se défendre seul face à Poutine, sans le soutien des  États-Unis? Olivier Mouton reçoit Pascal Boniface, géopolitologue réputé et fondateur de l'IRIS, et il commence en parlant de la possibilité d'un cessez-le-feu ou d'une paix entre l'Ukraine et la Russie. 

Vendredi 14 février 2025Rencontre avec Pascal Boniface, auteur de Israël-Palestine, une guerre sans limites ? - Editions EyrollesOrganisée en collaboration avec Les amis du monde diplomatique ItalieL'histoire et l'actualité d'un conflit majeur Cet ouvrage de référence, clair et concis revient sur les origines du conflit depuis la création de l'État d'Israël. Il décrypte les événements marquants qui ont embrasé la région ainsi que les multiples tentatives de paix avortées jusqu'à la reprise de la guerre en 2023.Ce livre dresse un panorama complet des enjeux géopolitiques d'une cohabitation impossible, son impact auprès des pays arabes voisins et ses retentissements à l'échelle mondiale.Pascal Boniface est un géopolitologue français. Il est le Fondateur et directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS) et a écrit, participé ou préfacé de nombreux ouvrages traduits en plusieurs langues.Pascal Boniface est un géopolitologue français. Il est le Fondateur et directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS) et a écrit, participé ou préfacé de nombreux ouvrages traduits en plusieurs langues.

Un génocide, tout simplement ! Depuis octobre 2023, la bande de Gaza et ses habitants vivent sous un déluge de feu imposé par Israël.▶ Soutenez Le Média :

In his address to the IIEA, Dr Pascal Boniface examines how France is positioning itself within a shifting global landscape. The presentation explores France's strategic posture in relation to the evolving transatlantic relationship, its engagement in the Middle East, and its response to the war in Ukraine – assessing how France is navigating complex security challenges and global realignments in its bid to remain a prominent European and international actor. Speaker bio: Dr Pascal Boniface is the Founding Director of IRIS – the French Institute for International and Strategic Affairs. He is Editor-in-Chief of La Revue internationale et stratégique and L'Année stratégique, and the author of more than 80 books on international relations, global power dynamics, French foreign policy, and sports geopolitics. Recorded on the 28th of April 2025

Quand Donald TRUMP cherche à pousser l'Ukraine à la capitulation… Deux mois après la scène du bureau ovale, nouvelle offensive du président américain contre Volodymyr ZELENSKY et les Ukrainiens… Le président américain veut imposer son plan qui prévoit notamment la reconnaissance par les Américains de la Crimée comme territoire russe… Nous allons en débattre ce soir : Les Ukrainiens peuvent-ils encore échapper à une capitulation ? L'Ukraine doit-elle continuer à se battre coûte que coûte ou une mauvaise paix est-elle préférable à une guerre sans fin ? On en débat ce jeudi 24 avril avec nos invités : ▶︎ Anne-Lorraine BUJON Directrice de la rédaction de Revue Esprit, conseillère du programme Amériques du Nord à l'IFRI (Institut français des relations internationales)▶︎ Pascal BONIFACE Géopolitologue, directeur-fondateur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), auteur de « 50 idées reçues sur l'état du monde » aux éditions Armand Colin (19.03.25)▶︎ Gallagher FENWICK Grand reporter▶︎ Isabelle LASSERRE Correspondante diplomatique Le Figaro▶︎ Marianna PEREBENESIUK, Journaliste indépendante▶︎ Jean-Maurice RIPERT Ancien ambassadeur de France en Russie

Sự trở lại cầm quyền của Donald Trump tại Mỹ đặt thế giới trước tình trạng bất định cao độ. Nhiệm kỳ tổng thống thứ nhất của ông Trump (2017-2021) in dấu ấn với nhiều chính sách táo bạo bất ngờ, được quảng bá có nhiều triển vọng, nhưng rút cuộc bất thành, như vụ đàm phán vũ khí hạt nhân với Bắc Triều Tiên, chính sách đơn phương áp thuế với Trung Quốc để giảm thâm hụt thương mại... Cũng trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, giấc mơ « một quốc gia hai chế độ » với Hồng Kông chấm dứt, đặc khu trở lại dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh.Nhiệm kỳ 2.0 của Donald Trump mở đầu với các chính sách còn quyết liệt hơn gấp bội nhiệm kỳ thứ nhất, với các tuyên bố sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraina « trong 24 giờ », hay tuyên bố đánh thuế « đối ứng » với toàn thế giới (tức sắc thuế mang tính trả đũa, ăn miếng trả miếng), hủy diệt nền móng của hệ thống thương mại thế giới dựa trên đàm phán thỏa hiệp, được định hình từ Thế chiến Hai. Đọc thêm : Mỹ và thuế đối ứng : « Big Bang » trong thương mại toàn cầuCho dù có nhiều khác biệt rất lớn trong chính sách, nếu không nói là gần như đối nghịch trong nhiều lĩnh vực, đối thủ số một của tổng thống Trump - tương tự như các chính quyền tiền nhiệm - vẫn là Trung Quốc, được coi là có thể vươn lên soán ngôi siêu cường số một của Mỹ. Hai tháng cầm quyền đầu tiên của Trump cho thấy gì về chiến lược của Washington và Bắc Kinh ?Những màn nắn gân Ông Donald Trump mở đầu nhiệm kỳ 2 với phong cách mang tính « giao dịch » của thương nhân như lần trước, để ngỏ cơ hội siết chặt quan hệ cá nhân với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Phá lệ, tổng thống đắc cử Donald Trump mời lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đến dự lễ nhậm chức ngày 20/01. Chủ tịch Trung Quốc rút cục đã cử « đại diện đặc biệt » là phó chủ tịch Hàn Chính (Han Zheng) thay mặt.Tỏ ra hồ hởi với Tập Cận Bình, nhưng Trump cũng ngay lập tức đe dọa sẽ cứng rắn về thương mại để buộc Bắc Kinh phải có các nhân nhượng. Trung Quốc, cùng Mêhicô và Canada, là những nước đầu tiên mà chính quyền Trump đe dọa tăng mạnh thuế hải quan. Không có tín hiệu nhân nhượng từ Bắc Kinh, Trump áp thuế bổ sung 20%.Cứng rắn với Bắc Kinh, nhưng cùng lúc Donald Trump hy vọng sớm dàn xếp để có được một cuộc hội kiến với lãnh đạo Trung Quốc. Cuộc điện đàm đầu tiên dự kiến giữa lãnh đạo hai nước kể từ khi Trump nhậm chức đầu tháng 2/2025 bị hủy, sau khi Trung Quốc áp đòn thuế trả đũa. Theo nhà ngoại giao Wendy Cutler, nguyên phó Đại diện Thương mại Mỹ thời Obama, phó chủ tịch tư vấn viện tư vấn Asia Society, « không có gì ngạc nhiên nếu ta thấy Trump gặp Tập Cận Bình trong những tháng tới ». Nhưng theo bà, « Trung Quốc sẽ muốn có rất nhiều đảm bảo trước bất kỳ cuộc họp nào như vậy, bởi họ sẽ không muốn lãnh đạo của họ bị đặt tình thế phải xấu hổ, bị làm nhục, hoặc phải chịu những đòi hỏi mới », « chủ tịch Tập Cận Bình là một lãnh đạo độc đoán của một quốc gia mà việc ông ấy được Đảng, quân đội và dân chúng nhìn nhận như thế nào là rất quan trọng. Tôi nghĩ ông ấy không thể để mất mặt » (bài « Why Isn't China Playing Trump's Game ? Beijing has opted for defiance instead of flattery. Will the strategy backfire? » (Tại sao Trung Quốc không chơi trò của Trump? Bắc Kinh đã chọn thách thức thay vì nịnh hót. Liệu chiến lược này có phản tác dụng ?) Foreign Policy, 7/3/2025 )Trump cờ vua, Tập cờ vây: « Lửa » chọi với « Nước » ? Nhận định về chính sách của tổng thống Mỹ là điều không dễ dàng, do các phát biểu đầy mâu thuẫn và mang tính cá nhân cao độ của Donald Trump, theo ghi nhận của nhiều nhà quan sát. Tuy nhiên, so sánh hành xử của Trump và lãnh đạo Bắc Kinh có thể cho phép rút ra một số sắc thái đáng chú ý. Chuyên gia về Trung Quốc André Chieng, trong cuộc trao đổi với nhà chính trị học Pascal Boniface, giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (IRIS), nhận định tổng thống Mỹ chọn chiến lược « cờ vua » với « những nước đi thần tốc » trong lúc Tập Cận Bình chơi « cờ vây », trò chơi lâu đời của người Hoa khuyến khích lối hành xử thiên về kiên nhẫn.  Ông André Chieng giải thích:« Điều mà tôi nhận thấy là Trump chơi cờ vua. Cờ vua là trò chơi mà các quân cờ chuyển động rất nhiều, và trong nhiều ván cờ, các nước cờ diễn ra một cách mau lẹ nhất có thể. Luôn luôn có sự chuyển động mạnh. Điều được ngưỡng mộ trong trò chơi này là những nước cờ tấn công. Người Trung Quốc không chơi cờ vua, họ chơi cờ vây. Cờ vây lấy kiên nhẫn làm thế mạnh. Trong trò chơi này không có nhiều chuyển động. Đây là trò chơi với các quân cờ có giá trị ngang nhau và cái đích của cuộc chơi là chiếm lĩnh được nhiều không gian. Như vậy chúng ta có ấn tượng là trong cuộc cờ đang diễn ra trên thế giới hiện nay, hai đối thủ, Mỹ và Trung Quốc, không chơi cùng một trò. Trump chơi cờ vua, người Trung Quốc chơi cờ vây. Người Trung Quốc đi theo chiến lược, mà người ta thường gọi là chiến lược của NƯỚC. Đây là một nhận định mà ta có thể thấy trong Đạo Đức Kinh, cuốn sách kinh điển của Đạo Lão, tương truyền của Lão Tử. Trong cuốn sách này, có một câu nói lạ thường. Lão Tử nói : ‘‘Thiên hạ mạc nhu nhược vu thủy, nhi công kiên cường giả mạc chi năng thắng'' (nghĩa là : Không có gì yếu hơn nước và không có hình thù hơn nước, nhưng cũng không có gì kháng cự lại được nước''). Diễn đạt này đã được Lý Tiểu Long (Bruce Lee) sử dụng để mô tả về võ thuật Trung Hoa. Đây chính là hành xử của Trung Quốc : Mỗi khi Mỹ rút khỏi một vị trí nào đó thì Trung Quốc trám chỗ. Điều này đúng với trường hợp Mỹ cắt giảm các hoạt động của Cơ quan Phát triển Quốc tế USAID, hay Mỹ rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới. Chúng ta có thể nêu ra hàng loạt ví dụ về việc Trung Quốc chiếm lĩnh một cách lặng lẽ và bình thản các vị trí mà Hoa Kỳ bỏ trống. »Trung Quốc : Chờ đợi, giảm thiệt hại trong « bối cảnh hỗn loạn » và ra đòn có trọng điểmChuyên gia André Chieng là công dân Pháp, sinh tại Marseille. Cha mẹ ông là người Hoa. Ông là người sáng lập và chủ tịch hiệp hội thương mại Âu – Á (AEC - Asiatique Européenne de commerce) từ năm 1988 và là phó chủ tịch Comité France-Chine, hiệp hội các doanh nghiệp Pháp chuyên thúc đẩy các quan hệ làm ăn với Trung Quốc. Từ năm 2001, André Chieng định cư tại Trung Quốc. Giải thích cụ thể hơn về chiến lược hành xử của Bắc Kinh trong giai đoạn hai tháng cầm quyền đầu tiên của Donald Trump, ông André Chieng nhận định:« Phản ứng của phía Trung Quốc thiên về chừng mực. Trong cuộc đọ sức Mỹ - Trung, lợi thế tất nhiên thuộc về phía Mỹ. Đơn giản bởi vì Mỹ nhập khẩu đến 400 tỉ đô la hàng hóa Trung Quốc, trong lúc Trung Quốc chỉ nhập của Mỹ khoảng 100 tỉ đô la. Trung Quốc có nhiều cái để mất hơn là Mỹ. Tuy nhiên, nếu chúng ta quan sát các biện pháp trả đũa của Trung Quốc, ngay hôm sau ngày Mỹ áp thuế mới, ta thấy điều thú vị là các biện pháp trả đũa rất đa dạng. Bắc Kinh không chỉ có một loại vũ khí, khác với Trump chỉ có một vũ khí là tăng thuế hải quan. Trung Quốc có hàng loạt biện pháp. Một mặt, họ tăng thuế với một số mặt hàng, chủ yếu là các mặt hàng nông nghiệp, tức đánh vào một nhóm cử tri bỏ phiếu cho Trump. Bên cạnh đó là các biện pháp khác, như cấm vận một số mặt hàng, cụ thể là đất hiếm, như gallium, germanium… Lợi thế của Trung Quốc là nắm độc quyền về nhiều loại đất hiếm. Để thấy được tác động của các biện pháp chọn lọc của Trung Quốc, tôi lấy ví dụ về Skydio, công ty lớn này vốn rất ít được công chúng biết đến. Đây là công ty sản xuất drone quan trọng nhất của nước Mỹ, chuyên cung cấp cho quân đội Mỹ và quân đội Israel. Từ khoảng 6 tháng nay, hoạt động của Skydio bị đình trệ, do thiếu đi một loại bình điện được sản xuất tại Trung Quốc. Một loại biện pháp trả đũa thứ ba là Bắc Kinh khởi động vụ kiện chống độc quyền nhắm vào Google. Biện pháp này bị coi là khó hiểu, bởi Google bị cấm hoạt động tại Trung Quốc. Tuy nhiên, vụ kiện này là một tín hiệu cho thấy Bắc Kinh có thể khởi kiện chống độc quyền, không phải nhắm vào Google, nhưng là vào hai tập đoàn Tesla và Apple, mà Trung Quốc là thị trường lớn thứ hai. Nếu hai tập đoàn lớn nhất trong số 7 tập đoàn của Mỹ mất thị trường Trung Quốc, thì đây quả là tai hại đối với thị trường tài chính Wall Street. Những đòn trả đũa của Trung Quốc có vẻ nhỏ nhẹ, nhưng là những tín hiệu cho thấy, nếu Trump ra đòn quá mạnh thì Mỹ có thể gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn Trung Quốc ».Theo chuyên gia về chính sách đối ngoại Mỹ Jude Blanchette, giám đốc trung tâm nghiên cứu châu Á của RAND (Research And Development – Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển), chuyên tư vấn cho Quân đội Mỹ, tuy quan hệ Mỹ - Trung có thể được nhiều người kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn giảm căng thẳng về thương mại và quân sự nhờ một « thỏa hiệp lớn » giữa Trump và Tập, nhưng sự ngờ vực cao độ giữa hai bên có thể chuyển thành thế đối đầu ngày càng gia tăng. Jude Blanchette nhấn mạnh đến việc Trung Quốc chọn hành xử thận trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại trong « tình trạng hỗn loạn » hiện nay (bài « China Sees Opportunity in Trump's Upheaval » (Trung Quốc nhìn thấy cơ hội trong cuộc đảo lộn  của Trump), Foreign Affairs, ngày 27/03/2025).Sách lược « bất nhất » và hung bạo của Trump đẩy nhiều đồng minh về phía Trung QuốcĐối đầu giữa khối « phương Tây » và Trung Quốc hiện rõ tại Diễn đàn Kinh tế Bác Ngao, (Boao), Hải Nam, năm nay (25-28/03/025). Tham gia « Davos châu Á » lần này chỉ có một đại diện có tầm cỡ thuộc khối « phương Tây », là cựu tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguy cơ chiến tranh thương mại và công nghệ với Mỹ lơ lửng trên đầu Bắc Kinh, Trung Quốc nắm giữ lợi thế là nằm ở trung tâm khu vực tăng trưởng cao nhất hành tinh.Sự rút lui của Mỹ khỏi nhiều định chế quốc tế, khỏi các quyền lực mềm (soft power) nói chung, cùng các đe dọa đi kèm hành động phá vỡ hệ thống thương mại quốc tế, rõ ràng đã biến Washington trở thành thủ phạm trực tiếp của tình trạng hỗn loạn, đầy bất trắc hiện nay trước mắt thế giới. Tình hình này đang mang lại lợi thế cho Trung Quốc. Trong bài diễn văn thường niên đầu tháng 3, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị (Wang Yi) tuyên bố : « Thế giới đang trong giai đoạn đảo lộn, chỗ dựa vững vàng đáng tin cậy ngày càng trở nên hiếm hoi… Chúng tôi sẽ dùng chỗ dựa vững vàng đáng tin cậy của Trung Quốc để bình ổn thế giới đầy bất trắc hiện nay ». Đọc thêm - Chiến tranh thuế của Trump : Bẻ gãy dòng xuất khẩu Trung Quốc, « đánh gục » các chuẩn mực châu ÂuTrung Quốc không chỉ hành xử với sách lược uyển chuyển như nước, mà có cao vọng trở thành núi Thái Sơn của thế giới. Trong lúc Trump dựng hàng rào thuế quan chống tất cả thế giới, không loại trừ đồng minh, Bắc Kinh mở vòng tay với hai đồng minh chủ chốt của Mỹ tại khu vực. Trung Quốc cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm đến một phần tư khối lượng kinh tế toàn cầu và 20% trao đổi thương mại thế giới.Tại Diễn đàn Kinh tế Bác Ngao, phía Trung Quốc cổ vũ cho việc Bắc Kinh xích lại gần Seoul và Tokyo. Ngày 30/03, bộ trưởng công nghiệp và thương mại ba nước Đông Bắc Á, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc lần đầu tiên gặp nhau kể từ năm 2020. Sau cuộc họp khẩn này, ba bên đã đồng thuận tái thúc đẩy một thỏa thuận tự do mậu dịch.« Hướng dẫn Chiến lược Quốc phòng Quốc gia Tạm thời » của Mỹ : Đài Loan và Nhật Bản ở tuyến đầuTổng thống Donald Trump, trên thực tế, cho dù có những hành xử thô bạo, tiền hậu bất nhất trong nhiều chuyện, nhưng xét về chiến lược toàn cầu, Trump vẫn đang thực thi chính sách xoay trục sang châu Á, trung tâm kinh tế thế giới, chính sách vốn được khởi động từ thời Obama. Có điều chính quyền Trump dường như quyết định dồn toàn lực sang châu Á, bỏ hẳn an ninh châu Âu cho người châu Âu tự lo, kể từ giờ, chiến tranh Ukraina và đe dọa Nga là việc của châu Âu. Đọc thêm : Mỹ « bình thường hóa » quan hệ với Nga: Ác mộng với châu Âu và Ukraina?Hơn hai tháng sau khi Trump trở lại nắm quyền, lần đầu tiên bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth được cử đi châu Á. Đúng vào thời điểm chuyến công du này, báo Mỹ đăng tải bản « Hướng dẫn Chiến lược Quốc phòng Quốc gia Tạm thời » (Interim National Defense Strategic Guidance) của bộ trưởng Quốc Phòng. Văn bản chiến lược quốc phòng lưu hành nội bộ này nhấn mạnh đến ưu tiên số một là « ngăn chặn tham vọng của Trung Quốc xâm chiếm Đài Loan và củng cố quốc phòng nội địa ».Văn bản này được một số chuyên gia cho rằng đã là một nguyên nhân khiến Trung Quốc giận dữ bất ngờ tổ chức cuộc tập trận đạn thật oanh kích « các cơ sở hàng hải và năng lượng chiến lược » của Đài Loan. Trung Quốc đã cực lực lên án văn bản của bộ Quốc Phòng Mỹ. Tờ Hoàn cầu Thời báo của đảng Cộng Sản Trung Quốc chỉ trích Washington thổi bùng điểm nóng Đài Loan, đồng thời vạch ra những khác biệt lớn giữa quan điểm của tổng thống Trump, né tránh vấn đề Đài Loan, và quan điểm của bộ Quốc Phòng, coi Đài Loan là vấn đề trọng tâm. Đọc thêm : Trung Quốc bất ngờ tập trận mô phỏng tấn công các cơ sở hạ tầng chiến lược của Đài LoanTình trạng nhiều liên minh với Mỹ tại châu Á, được lập ra dưới thời Biden để ngăn chặn Trung Quốc, bị chính sách của Trump hủy hoại gây khó khăn cho mặt trận đoàn kết ngăn chặn các tham vọng bành trướng của Bắc Kinh. Chuyên gia André Chieng bày tỏ: « Nếu so sánh chính sách của Trump với người tiền nhiệm, ta thấy chính sách của Biden hiệu quả hơn. Chúng ta nhớ rằng Biden đã thiết lập được một loạt cơ chế liên minh để chống lại Trung Quốc : liên minh AUKUS với Anh và Úc, liên minh QUAD với Nhật Bản, Ấn Độ và Úc… Nhờ vậy rút cục đã bao vây được Trung Quốc, thông qua sự phối hợp với các quốc gia đồng minh. Biden đã đặc biệt thành công trong việc hòa giải Nhật Bản với Hàn Quốc, hai nước vốn có bất hòa sâu sắc từ thời Thế chiến Hai với hồ sơ ‘‘phụ nữ giải sầu'' (phụ nữ bị buộc phải phục vụ trong các nhà thổ của quân đội Nhật), thúc đẩy Nhật – Hàn tham gia vào liên minh với Mỹ. Trong khi đó, Trump trong vòng một hai tháng đã phá hủy tất cả các thành quả như vậy. »Đài Loan ở tuyến đầu : Trump có đáng tin ?Sau hai tháng cầm quyền đầu tiên của ông Trump, Đài Loan dường như đang dần được xác định sẽ là tâm điểm của cuộc đối đầu Mỹ - Trung về an ninh. Trong chuyến công du châu Âu lần đầu tiên của bộ trưởng Quốc Phòng dưới thời Trump, một điểm đáng chú ý là lãnh đạo quốc phòng hai nước dự lễ tưởng niệm các binh sĩ Mỹ - Nhật tử trận trong một trận chiến khốc liệt thời Đệ Nhị Thế Chiến, dấu hiệu cho thấy quan hệ siết chặt.Ngày 30/03, Mỹ - Nhật thỏa thuận tiếp tục dự án, từ thời Biden, nâng cấp trụ sở Lực lượng Mỹ tại Nhật thành sở chỉ huy song phương (joint force headquarters), để tăng cường thế trận răn đe Mỹ - Nhật, đặc biệt tại khu vực tây nam Nhật Bản, với trọng tâm là Đài Loan. Hợp tác quân sự Mỹ - Nhật được tái khởi động dưới thời Trump có đủ giúp Washington khắc chế được các tham vọng quân sự của Bắc Kinh tại khu vực ? Đọc thêm : Tổng thống Trump tráo bàn cờ thế giới, lập mô hình địa-chính trị mớiChính sách bất nhất của chính quyền Trump nói chung, về Đài Loan nói riêng, đang gây nhiều lo ngại. Chính quyền Trump có thực sự nỗ lực vì an ninh của Đài Loan ? Trump có chủ trương thổi bùng căng thẳng như Bắc Kinh cáo buộc ? Liệu một chính quyền sẵn sàng chà đạp các giá trị, làm nền tảng cho các liên minh vững chắc, có đáng tin cậy ?Liệu hòn đảo có nguy cơ chịu cùng cảnh ngộ như Ukraina hay không ? Đây là những câu hỏi mà không ít người đặt ra.

Un monde déjà complètement bouleversé, 6 semaines seulement après son retour à la Maison Blanche, et avec pour promesse de donner « un nouvel âge d'or à l'Amérique ». Donald Trump a brutalement bousculé l'ordre mondial mis en place depuis 1945 et même son propre pays, avec la « purge » de l'administration fédérale américaine, tout en imposant à l'extérieur des droits de douane élevés à ses propres alliés et en suspendant par ailleurs l'aide militaire apportée à l'Ukraine après s'être rapproché de la Russie de Vladimir Poutine… Et « ce n'est que le début », a-t-il promis hier (4 mars 2025), lors de sa très longue adresse au Congrès... Jusqu'où ira Donald Trump dans sa quête -de grandeur pour l'Amérique ? La diplomatie de la force –qui est la sienne conduira-t-elle le monde au chaos ou pas ? Avec nos invités : - Pascal Boniface, directeur de l'Institut des Relations internationales et stratégiques (IRIS)- Jérôme Viala-Gaudefroy, docteur en Civilisation américaine, spécialiste de la rhétorique présidentielle et auteur du livre Les mots de Trump, éditions Dalloz.

Comme vous le savez, la santé mentale est un sujet qui me tient particulièrement à cœur. J'essaye donc régulièrement d'avoir des experts du sujet pour vous donner des éléments concrets sur le sujet afin de briser les tabous et mieux vivre. C'est pourquoi j'ai le plaisir de recevoir le professeur Michel Lejoyeux, psychiatre et expert en neurosciences, pour nous aider à mieux comprendre les mécanismes de notre humeur et les clés d'un véritable équilibre psychologique.Pourquoi certaines émotions nous submergent-elles plus que d'autres ?Comment différencier un simple coup de blues d'un état dépressif ?Quelles habitudes simples peuvent réellement améliorer notre bien-être au quotidien ?Voici quelques-unes des questions auxquelles nous tentons de répondre dans cet épisode, qui, je l'espère, vous apportera des éclairages utiles et concrets.Ressources citées : Les essais de MontaigneA la recherche du temps perdu de Marcel ProustArt de Yasmina RezaL'oeuvre de Françoise SaganInvité au micro du podcast : Julia de FunèsEva Illouz____Pour découvrir les coulisses du podcast :https://www.instagram.com/inpowerpodcast/Pour retrouver Pascal Boniface sur les réseaux :https://www.linkedin.com/in/mlejoyeux/Et pour suivre mes aventures au quotidien :https://www.instagram.com/louiseaubery/Si cet épisode t'as plu, celui-ci te plaira surement :https://podcasts.apple.com/mm/podcast/vincent-trybou-psychoth%C3%A9rapeute-devenez-votre-propre-psy/id1373863417?i=1000540475244 Hébergé par Acast. Visitez acast.com/privacy pour plus d'informations.

Ça fait un moment que je veux vous proposer un épisode de qualité sur la Géopolitique. Face à la complexité croissante des relations internationales, l'essor des fake news, la difficulté à trouver des informations fiables, il était temps de remettre les choses à plat.C'est pourquoi j'ai le plaisir de recevoir le géopolitologue Pascal Boniface pour nous permettre d'y voir plus clair au milieu du flot d'informations permanent.Pourquoi le débat en géopolitique est-il devenu aussi polarisé ?Quelles sont les véritables menaces mondiales aujourd'hui ?Comment la géopolitique façonne-t-elle notre quotidien ?Voici quelques-unes des questions auxquelles nous tentons de répondre dans cet épisode qui j'espère vous plaira.Ressources citées : don't look up : déni cosmique - film de Adam Mckayépisode d'Inpower avec Joel Dickerhttps://shows.acast.com/inpower/episodes/lecrivain-aux-millions-dexemplaires-joel-dicker-lauteur-qui-____Pour découvrir les coulisses du podcast :https://www.instagram.com/inpowerpodcast/Pour retrouver Pascal Boniface sur les réseaux :https://www.instagram.com/pascalboniface_/?hl=frhttps://www.linkedin.com/in/pascal-boniface-20869798/?originalSubdomain=frEt pour suivre mes aventures au quotidien :https://www.instagram.com/louiseaubery/Si cet épisode t'as plu, celui-ci te plaira surement :https://shows.acast.com/inpower/episodes/pourquoi-la-technologie-nous-menace-analyse-avec-la-docteure Hébergé par Acast. Visitez acast.com/privacy pour plus d'informations.

Notre invité dans cet entretien d'actu est Jean De Gliniasty, ancien ambassadeur de France en Russie et directeur de recherche à l'Iris. Il est l'auteur de cet ouvrage : “Géopolitique de la Russie - 40 fiches illustrées pour comprendre le Monde”, publié aux éditions Eyrolles et préfacé par Pascal Boniface. Un ouvrage riche visuellement mais aussi très informatif sur la Russie d'aujourd'hui, son rapport au monde, à son rival américain, à ses voisins européens, à propre histoire et à son présent, marqué évidemment par la guerre en Ukraine, toujours aussi malgré les espoirs d'un accord de paix.Quid du rôle de Donald Trump qui promettait jadis de régler ce conflit en 24 heures ? Le président américain devrait présenter un plan visant à mettre fin à l'invasion massive de l'Ukraine par la Russie lors de la conférence de Munich sur la sécurité qui se tiendra la semaine prochaine en Allemagne. Impliquera t-il Vladimir Poutine dans la présentation de ce plan ? Trois ans après l'invasion de l'Ukraine et le début de la guerre, le président Russe souhaite n'avoir pour seul interlocuteur que son homologue américain. Comment les relations entre le chef d'Etat russe et l'OTAN vont-elles évoluer ? Quid de l'Afrique et du sud global, nouveau terrain d'affrontement diplomatique entre la Russie et les occidentaux, dont la France ? On fait le tour de ces questions qui touchent finalement le monde entier, comme on a pu le voir depuis le début du conflit russo-Ukrainien.▶ Soutenez Le Média :

Le duo explosif formé par le président élu américain Donald Trump et l'homme le plus riche du monde, Elon Musk, inspire tous les fantasmes et toutes les peurs. Et Elon Musk selon les dires de Donald Trump lui-même c'est "la nouvelle star". Le premier sera à nouveau ce lundi à la tête de la plus grande puissance mondiale, le deuxième qui dirige des entreprises aux ambitions interplanétaires, semble être devenu le conseiller préféré de Trump. Il aura une mission extérieure de conseil, pour réformer l'administration américaine. Les deux hommes ont en commun un penchant pour l'extrême droite,le goût des déclarations fracassantes, et ils as'enorgueillissent d'être anti-système.Pour comprendre comment fonctionne ce tandem, ses dangers et ses limites Sur le Fil a invité Pascal Boniface, directeur de l'Institut des relations internationales et stratégiques, ainsi que Julie Jammot et Aurélia End, respectivement correspondantes de l'AFP à San Francisco et à la Maison Blanche.Réalisation : Michaëla Cancela-KiefferCrédits : Sons tirés de l'AFPTV / Diane DesobeauExtraits de la conférence de Walter Isaacson sur Elon Musk à l'Aspen Institute le 24 septembre 2023Sur le Fil est le podcast quotidien de l'AFP. Vous avez des commentaires ? Ecrivez-nous à podcast@afp.com.Si vous aimez, abonnez-vous, parlez de nous autour de vous et laissez-nous plein d'étoiles sur votre plateforme de podcasts préférée pour mieux faire connaître notre programme Hébergé par Acast. Visitez acast.com/privacy pour plus d'informations.

Ce lundi, Pascal Boniface, directeur-fondateur de l'IRIS et géopolitologue, était l'invité dans Face aux Experts. Il s'est penché sur l'impact du retour au pouvoir de Donald Trump sur l'Europe.

Après plus de 15 mois d'un conflit sanglant, un accord de cessez-le feu à Gaza a été conclu hier soir (15 janvier 2025) entre Israël et le Hamas. Le tout mené par une triple médiation : Qatar, Égypte, États-Unis. Une décision qui a une résonnance toute particulière côté américain, à quelques jours du retour à la Maison Blanche de Donald Trump. Ce succès est-il à mettre au crédit du sortant Joe Biden ou de Donald Trump ? Permettra-t-il à la future administration américaine de parvenir à l'apaisement au Proche-Orient ? Pour en débattre- Bertrand Badie, politologue, professeur émérite des Universités à Sciences Po en Relations internationales, auteur du livre L'Art de la paix, éditions Flammarion.- Pascal Boniface, directeur-fondateur de l'Institut de Relations Internationales et Stratégiques (IRIS), auteur du livre Israël Palestine, une guerre sans limites, éditions Les Arènes.

Après plus de 15 mois d'un conflit sanglant, un accord de cessez-le feu à Gaza a été conclu hier soir (15 janvier 2025) entre Israël et le Hamas. Le tout mené par une triple médiation : Qatar, Égypte, États-Unis. Une décision qui a une résonnance toute particulière côté américain, à quelques jours du retour à la Maison Blanche de Donald Trump. Ce succès est-il à mettre au crédit du sortant Joe Biden ou de Donald Trump ? Permettra-t-il à la future administration américaine de parvenir à l'apaisement au Proche-Orient ? Pour en débattre- Bertrand Badie, politologue, professeur émérite des Universités à Sciences Po en Relations internationales, auteur du livre L'Art de la paix, éditions Flammarion.- Pascal Boniface, directeur-fondateur de l'Institut de Relations Internationales et Stratégiques (IRIS), auteur du livre Israël Palestine, une guerre sans limites, éditions Les Arènes.

Pascal Boniface : Auteur, Géopolitologue, Directeur de l’IRIS.

Un “Muslim d'apparence” ! Cette expression qui a fait couler beaucoup d'encre dans la sphère médiatico-politique, il faut le dire, surtout à droite de l'échiquier, a été utilisée dans un tweet écrit par le chercheur Pascal Boniface le 20 octobre, en parlant de Karim Bouamrane, le maire de Saint-Ouen. Pascal Boniface répondait ainsi à une vidéo de l'élu socialiste, invité dans l'émission de France 2 "Quelle époque" et dans laquelle il ne voulait pas parler du conflit au moyen-Orient et de Gaza en particulier, affirmant que ce sujet a importé en France à des fins électoralistes ». Le post du chercheur a vu se succéder : réactions d'indignation, appels à la censure, interdictions de conférences, etc. Dernière salve d'attaques : Le maire de Dijon François Rebsamen a annoncé l'annulation des Internationales de Dijon, un événement organisé chaque année par la ville, en partenariat avec l'IRIS. Nantes Métropole de son côté a annoncé que Pascal Boniface ne sera pas associé aux prochaines éditions des Géopolitiques de Nantes. Le directeur de l'IRIS, n'a pas été épargné par cette déferlante d'attaques, jusqu'à un signalement de la LICRA au procureur de la République. Alors faut-il vraiment voir derrière ce propos un dérapage ou est-il grossièrement instrumentalisé par la droite et les censeurs de la critique de l'Etat d'Israël ? Pascal Boniface est notre invité pour tenter de répondre à cette question.

Y a-t-il un sens à attribuer demain une telle récompense prestigieuse alors que les guerres se multiplient de l'Ukraine au Proche-Orient en passant par la terrible famine au Soudan. Le constat est sinistre : «La guerre partout, la paix nulle part», à tel point que certains spécialistes des Relations internationales considèrent que le meilleur signal que pourrait envoyer le Comité Nobel serait de pas donner le prix cette année. On en parle ce soir avec Pascal Boniface, le directeur de l'IRIS (l'Institut des Relations internationales et stratégiques), et en ligne également avec nous Jean-Marie Collin, directeur de ICAN France (la Campagne internationale pour l'abolition des armes nucléaires), Lauréat Prix Nobel de la paix en 2017. À écouter aussiNobel de la paix: «Ça va nous permettre d'avancer plus vite» estime l'Ican À lire aussiLe Nobel de la paix 2023 est décerné à Narges Mohammadi, emprisonnée en Iran

Tous les quatre ans, la Coupe du monde de football et les Jeux olympiques sont les deux évènements sportifs mondialisés les plus médiatisés. Toutes les nations envoient des athlètes aux JO. Ce sont les évènements les plus visibles et les plus populaires de la planète. Mais il ne s'agit pas uniquement de compétitions sportives Leur impact stratégique ou géopolitique est de plus en plus évident. Au moment où la mondialisation vient effacer les identités nationales, les compétitions sportives les redéfinissent. Lors des JO, la puissance des nations se compte au nombre de médailles. Nous sommes en plein soft power. La représentation nationale par l'exercice de la compétition sportive est beaucoup plus visible et fédératrice qu'une ambassade à l'ONU. L'adhésion au Comité International Olympique est aussi importante que celle des organisations internationales. Les grands évènements sportifs sont devenus des armes de séduction massive.En 2014, la Russie avait utilisé les Jeux d'hiver de Sotchi pour signifier son retour sur la scène internationale. La même année, elle annexait la Crimée. Pour les Jeux de Paris, Moscou a été suspendue par le CIO, mais les athlètes russes peuvent participer aux épreuves à titre individuel, sous bannière neutre. Des JO de Berlin en 1936 à la Coupe du Monde de football au Qatar, les évènements sportifs sont lourds d'enjeux politiques. Comment le sport est il devenu un outil de stratégique internationale ?Invités :  Carole Gomez, assistante diplômée à l'Université de Lausanne en sociologie du sport. Pascal Boniface, directeur de l'Iris, l'Institut des Relations Internationales et Stratégiques. « Un monde de jeux », l'histoire géopolitique des Jeux olympiques expliquée en images.  Kévin Veyssière, fondateur du FC Geopolitics, le média qui vulgarise la géopolitique et le sport. « Geolympics. Les grandes histoires géopolitiques des JO », éditions Max Milo. 

Les enjeux géopolitiques sont partout même et surtout au sein des Jeux olympiques, qui s'imposent comme l'événement mondial le plus médiatisé d'un monde globalisé. Comment sport et enjeux de pouvoirs s'entremêlent ? C'est ce qu'explique Pascal Boniface, directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), dans une BD illustrée par Tommy, "Géostratégix : un monde de Jeux", aux éditions Dunod. Ecoutez L'invité d'Yves Calvi avec Yves Calvi du 02 mai 2024

Les enjeux géopolitiques sont partout même et surtout au sein des Jeux olympiques, qui s'imposent comme l'événement mondial le plus médiatisé d'un monde globalisé. Comment sport et enjeux de pouvoirs s'entremêlent ? C'est ce qu'explique Pascal Boniface, directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), dans une BD illustrée par Tommy, "Géostratégix : un monde de Jeux", aux éditions Dunod. Ecoutez L'invité d'Yves Calvi avec Yves Calvi du 02 mai 2024

Les enjeux géopolitiques sont partout même et surtout au sein des Jeux olympiques, qui s'imposent comme l'événement mondial le plus médiatisé d'un monde globalisé. Comment sport et enjeux de pouvoirs s'entremêlent ? C'est ce qu'explique Pascal Boniface, directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), dans une BD illustrée par Tommy, "Géostratégix : un monde de Jeux", aux éditions Dunod. Ecoutez L'invité d'Yves Calvi avec Yves Calvi du 02 mai 2024

Cette année est marquée par un enchaînement des scrutins à travers le monde. C'est tout simplement la moitié de l'humanité qui est appelée aux urnes : élections européennes, présidentielles aux États-Unis et en Afrique du Sud, législatives en Inde, générales au Royaume-Uni. Pour ne citer que ces pays. Et une tendance émerge : la montée des nationalismes et populismes. La carte du monde peut-elle bouger à l'épreuve de ces scrutins ? Quels sont les risques ? Quels garde-fous ? Pour en débattre :- Pascal Boniface, directeur de l'Institut des Relations Internationales et Stratégiques (IRIS) auteur de nombreux livres, 50 Idées reçues sur l'état du monde, éditions Armand Coline et Géopolitique de l'intelligence artificielle, éditions Eyrolles- Nicolas Tenzer, politologue, enseignant à Sciences Po, chercheur associé au Centre for European Policy Analysis (CEPA), auteur du livre Notre guerre : le crime et l'oubli, éditions L'Observatoire- Jordi Lafon-Lacaze, rédacteur en chef de la revue Global Europe anticipation bulletin (GEAB), intervenant à l'École des Hautes études internationales et politiques (HEIP).   

Cette année est marquée par un enchaînement des scrutins à travers le monde. C'est tout simplement la moitié de l'humanité qui est appelée aux urnes : élections européennes, présidentielles aux États-Unis et en Afrique du Sud, législatives en Inde, générales au Royaume-Uni. Pour ne citer que ces pays. Et une tendance émerge : la montée des nationalismes et populismes. La carte du monde peut-elle bouger à l'épreuve de ces scrutins ? Quels sont les risques ? Quels garde-fous ? Pour en débattre :- Pascal Boniface, directeur de l'Institut des Relations Internationales et Stratégiques (IRIS) auteur de nombreux livres, 50 Idées reçues sur l'état du monde, éditions Armand Coline et Géopolitique de l'intelligence artificielle, éditions Eyrolles- Nicolas Tenzer, politologue, enseignant à Sciences Po, chercheur associé au Centre for European Policy Analysis (CEPA), auteur du livre Notre guerre : le crime et l'oubli, éditions L'Observatoire- Jordi Lafon-Lacaze, rédacteur en chef de la revue Global Europe anticipation bulletin (GEAB), intervenant à l'École des Hautes études internationales et politiques (HEIP).   

Ecoutez L'invité de RTL du 03 janvier 2024 avec Yves Calvi.

Ecoutez L'invité de RTL du 03 janvier 2024 avec Yves Calvi.

Si la guerre en Ukraine fait l'actualité quasi-quotidiennement en Europe, elle suscite ailleurs des réactions hétérogènes. Alors que d'autres régions du monde subissent aussi l'entrave de leur territoire par des puissances étrangères et que la liste des victimes de crimes de guerre ou de crises sécuritaires s'allonge : l'indignation au nom de la défense des droits universels est à géométrie variable. Pourquoi est-elle si différente d'un conflit à l'autre ? Comment la guerre en Ukraine révèle-t-elle le clivage entre l'Occident et le reste du monde ?  Une émission enregistrée dans les locaux de l'IRIS, à l'occasion d'une conférence-débat autour du livre « Guerre en Ukraine, l'onde de choc géopolitique », de Pascal Boniface, paru chez Eyrolles. En compagnie également d'Armelle Charrier, journaliste éditorialiste à France 24 et de Maurice Gourdault-Montagne, ambassadeur de France et ancien secrétaire général du Ministère des Affaires étrangères. 

Directeur-fondateur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), Pascal Boniface publie "Guerre en Ukraine, l'onde de choc géopolitique", aux éditions Eyrolles (en librairies le 31 août).

« Asie revisitée » ou nouveau concept ? L'Indo-Pacifique fait référence aux nouvelles rivalités et opportunités stratégiques dans la région, tant pour les États qui la compose que pour certains pays occidentaux. Cette appellation pourrait venir contrebalancer la puissance chinoise, en mettant davantage l'accent d'une part sur le Pacifique et d'autre part sur l'océan Indien, et notamment sur l'Inde. Ainsi, cette nouvelle conception de l'Asie fédère des États autour d'alliances visant à contenir l'influence de la Chine dans la région, telles que l'AUKUS (États-Unis, Royaume-Uni, Australie) ou le QUAD (Inde, Australie, Japon et États-Unis). Bien que ses délimitations géographiques diffèrent selon les entités qui l'invoquent, elle occupe une place prépondérante dans l'échiquier international. Comment définir le concept d'Indo-Pacifique ? L'Indo-Pacifique est-elle une nouvelle projection de l'Asie ? Pour quelles raisons la France se dote-t-elle d'une stratégie dans cette région ? Comment les stratégies occidentales dans l'Indo-Pacifique sont-elles perçues par la Chine ? Comment se positionnent d'autres pays de la région tels que la Corée du Sud ou l'Indonésie ? Dans ce podcast, Marianne Péron-Doise, chercheuse associée à l'IRIS et directrice de l'Observatoire géopolitique de l'Indo-Pacifique, nous éclaire sur le concept d'Indo-Pacifique, la géométrie variable de la région et ses enjeux stratégiques. Pour aller plus loin :

Le 27 janvier dernier, le pape François qualifiait de « spirale de la mort » le climat de violences entre Palestiniens et Israéliens. Récemment ravivées par les attentats de Jérusalem perpétrés par un Palestinien et ayant causé la mort de sept personnes, et part le bombardement de Tsahal en Cisjordanie, les tensions ne cessent de s'accroitre entre Israël et la Palestine. Plus d'une trentaine de morts ont été recensées côté palestinien depuis le début de l'année 2023. Cette escalade de violences s'inscrit dans un contexte de glissement vers l'extrême droite du nouveau gouvernement de Benjamin Netanyahou en décembre 2022. Cette radicalisation a provoqué un mouvement de contestation massif au sein de la population israélienne en ce début d'année. Néanmoins, les protestations portent à ce jour davantage sur la remise en question de la démocratie et de la justice israélienne que sur la situation qui oppose Israël et la Palestine. Comment peut-on expliquer ce glissement vers l'extrême droite du gouvernement israélien ? Ce nouveau gouvernement ne risque-t-il pas de remettre en cause les victoires diplomatiques d'Israël, notamment les Accords d'Abraham ? La « solution à deux États » est-elle encore viable ? Dans ce podcast, Dominique Vidal, journaliste et historien, revient sur cet engrenage de violences qui secoue Israël et la Palestine. Pour aller plus loin :

MONDIAL AU QATAR : FAUT-IL BOYCOTTER ? – 07/10/22 PASCAL BONIFACE Directeur de l'IRIS Auteur de « Géostratégix » « Cela faisait longtemps que je nourrissais l'idée d'expliquer la marche du monde ». Pascal Boniface, directeur de l'Institut de relations internationales et stratégiques (IRIS), vient de publier sa BD Géostratégix, aux éditions Dunod. Dans ce nouvel ouvrage, il s'est fixé pour mission de rendre accessible et de permettre aux lecteurs de « mieux saisir les réalités internationales ». C'est une nouvelle qui est tombée mardi : le Conseil olympique d'Asie a annoncé que les Jeux asiatiques d'hiver de 2029 seraient organisés par l'Arabie Saoudite. Les Jeux auront lieu dans le désert, dans une ville futuriste en construction, dont le coût est estimé à 500 milliards de dollars. « Les déserts et les montagnes d'Arabie saoudite seront bientôt un terrain de jeu pour les sports d'hiver », affirme dans un communiqué cette même organisation, en précisant que la décision avait été prise « à l'unanimité » lors de son assemblée générale à Phnom Penh. Cette décision arrive dans un contexte particulier, à l'heure où plusieurs grandes villes françaises annoncent boycotter le Mondial de football au Qatar. Pour des raisons humanitaires où 6500 travailleurs seraient morts sur les chantiers de la Coupe du monde, selon The Guardian, mais aussi pour des raisons environnementales. Les indignations au sujet des répercussions sur l'environnement se poursuivent encore aujourd'hui. Environ 1,2 million de fans sont attendus. Mais l'offre d'hébergement étant limitée, le Qatar a noué des partenariats avec ses voisins pour plus de 160 vols quotidiens, soit environ un avion toutes les dix minutes. A ce jour, les villes de Lyon, Angers, Bordeaux, Brest, Lille, Marseille, Nancy, Paris, La Rochelle, Reims, Rodez, Strasbourg, Villeurbanne et Toulouse ont fait savoir qu'elles n'installeraient pas d'écrans géants pour diffuser les matchs. Après les stades climatisés de la Coupe du Monde de football au Qatar, des Jeux olympiques d'hiver dans des régions sans neige., Axel de Tarlé reviendra sur ce message à contre-sens, en pleine crise environnementale et écologique qui frappe la planète.

POUTINE : ET MAINTENANT LA CONTESTATION DES RUSSES... Avec les experts : - Pascal BONIFACE - directeur de l'IRIS, l'Institut de Relations internationales et stratégiques, auteur d'un « Atlas des relations internationales » réédité chez Armand Colin - Anne NIVAT- grand reporter, de retour d'Ukraine pour le Point, auteure d' « Un continent derrière Poutine ? » réédité en Poche - Armelle CHARRIER - éditorialiste en politique internationale à « France 24 » - Tatiana KASTOUÉVA-JEAN - directrice du Centre Russie et Nouveaux états indépendants à l'IFRI, l'Institut Français des Relations Internationales. Son livre : « La Russie de Poutine en 100 questions », est plublié chez Tallandiers.

Pascal Boniface : Fondateur et directeur de l’Institut de Relations Internationales et Stratégiques (IRIS).