POPULARITY
Mimo rozmów dyplomatów z Teheranu i Waszyngtonu w Genewie i zapowiadanego ponownego spotkania doszło do wspólnego ataku USA i Izraela na Iran. Eksplozje słychać w Teheranie i nie tylko, a Donald Trump ogłosił, że celem operacji jest eliminacja bezpośrednich zagrożeń ze strony irańskiego reżimu.Tymczasem w Ameryce coraz bliżej cząstkowych wyborów do Kongresu, a poparcie dla prezydenta spada — i to nie tylko w dziedzinie polityki migracyjnej. Trump, po niekorzystnym dla siebie orzeczeniu Sądu Najwyższego, kontratakuje w sprawie ceł.Czy konflikt na Bliskim Wschodzie może się jeszcze bardziej rozszerzyć?Co oznacza decyzja Sądu Najwyższego i dlaczego Kongres wychodzi z ostatnich dni wzmocniony?A także: czy Republikanie stracą Teksas?Cztery lata temu rozpoczęła się pełnoskalowa wojna Rosji z Ukrainą. Jak zmieniła państwa sąsiednie? I czy w polityce empatia musi wykluczać zdecydowanie? Gościem specjalnym „Raportu” jest Sanna Marin, była premier Finlandii.Po zabójstwie prawicowego działacza we Francji podnoszą się żądania delegalizacji niektórych ugrupowań skrajnie lewicowych. Za dwa tygodnie wybory lokalne, za rok — prezydenckie. Dlaczego atmosfera sprzyja tu radykalizacji?Hiszpania legalizuje pobyt pół miliona migrantów. Premier Pedro Sánchez tłumaczy, że kraj potrzebuje ich na rynku pracy. A co na to mieszkańcy — ci dotychczasowi i ci nowo przybyli?Sąd w Innsbrucku uznał za winnego mężczyznę, który, twierdząc, że zejście po pomoc to jedyny sposób na uratowanie życia partnerki, opuścił ją pod szczytem najwyższej góry Austrii. Dlaczego ten wyrok jest ważny? Czym — nie tylko w górach — są zaufanie i odpowiedzialność?W programie także o politycznych wygnańcach oraz o powrotach z wygnania — tych wyczekiwanych i tych nie do końca.Rozkład jazdy: (02:51) Andrzej Kohut: Po co Iran Amerykanom(24:57) Sanna Marin: Europie brakło pewności siebie(51:14) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Powrót króla(57:52) Podziękowania(1:04:39) Agnieszka Zielińska: Sánchez idzie pod prąd(1:18:37) Joanna Nowicka: Francja: stan przedrewolucyjny(1:39:32) Jan Gąsienica Roj: Dlaczego w górach tak trudno oceniać(1:54:36) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Na początku XX wieku Finlandia żyła w lesie i z lasu żyła. Gospodarka opierała się na eksporcie drewna oraz pulpy drzewnej, a zdecydowana większość Finów mieszkała na wsi. Kilka dekad później ich niewielki kraj znalazł się na czele technologicznego wyścigu, którego owocem stały się telefony komórkowe, a symbolem - Nokia. Finlandia wciąż uchodzi za miejsce, gdzie nowe technologie rozwijają się szczególnie szybko, a jej obywatele deklarują najwyższe na świecie zadowolenie ze swojego życia i państwa. Na czym polega fiński przepis na szczęście?(00:00:00) Zwiastun odcinka(00:00:29 ) Powitanie(00:01:44) Rozmowa(01:23:46) Zakończenie i podziękowaniaWszystkie głosy, które usłyszycie w tym odcinku należą do fizycznych, rzeczywiście istniejących osób i nie zostały wygenerowane maszynowo przez algorytmy. Książka Wojciecha Woźniaka jest dostępna bezpłatnie: https://ksiegarnia.uni.lodz.pl/panstwo-ktore-dziala-p-2336.html✅ Wspieraj Brzmienie Świata na Patronite: https://patronite.pl/brzmienie-swiata
W rozmowie na antenie Radia Wnet dr Grzegorz Krzeszowski, ekspert ds. bezpieczeństwa międzynarodowego z Uniwersytetu Rzeszowskiego, odniósł się do słów sekretarza generalnego NATO Marka Rutte, który zapowiedział „natychmiastową i druzgocącą” reakcję NATO w razie zagrożenia w rejonie przesmyku suwalskiego. Zdaniem eksperta, sama narracja o przesmyku wymaga dziś szerszego spojrzenia.„Rosja ma dużo większy dylemat niż jedynie sam przesmyk suwalski. Jeżeli mówimy o aktywnej obronie, to podstawowym czynnikiem jest neutralizacja obwodu królewieckiego.”Krzeszowski zwraca uwagę, że od czasu przystąpienia państw bałtyckich do NATO, a zwłaszcza po wejściu do Sojuszu Szwecji i Finlandii, układ sił w regionie Bałtyku uległ fundamentalnej zmianie.„Gdybyśmy nie mieli Litwy, Łotwy i Estonii w Pakcie Północnoatlantyckim, sytuacja wyglądałaby diametralnie źle dla państwa polskiego i dla sojuszników z NATO.”Ekspert podkreśla, że rozszerzenie NATO na północy – szczególnie o Finlandię, która posiada najdłuższą lądową granicę Sojuszu z Rosją – całkowicie przetasowało dotychczasową równowagę.„Przystąpienie takich państw jak Szwecja i Finlandia kompletnie przetasowało układ sił. Ciężar nie pozostaje wyłącznie po polskiej stronie.”W jego ocenie państwa nordyckie mają bezpośredni interes w obronie regionu bałtyckiego, co wzmacnia potencjał logistyczny i operacyjny NATO.„Jesteśmy już w wojnie hybrydowej”Odnosząc się do scenariuszy rosyjskich działań, Krzeszowski nie ma wątpliwości, że jesteśmy tak naprawdę w tej wojnie hybrydowej.Ekspert zaznacza, że współczesne konflikty nie zaczynają się formalnym wypowiedzeniem wojny, lecz rozwijają się etapami – poprzez testowanie struktur państwa, destabilizację informacyjną, presję gospodarczą i operacje psychologiczne.„Każde uderzenie jest czytaniem naszych procedur – jakie są reperkusje społeczne, gospodarcze, polityczne.”Kluczowe – jego zdaniem – jest budowanie asymetrii i niepewności po stronie przeciwnika.Pytany o to, czy Europa Środkowo-Wschodnia właściwie rozumie rosyjską kulturę strategiczną, ekspert wyraża sceptycyzm.„My rozumiemy Rosję tylko z perspektywy zagrożenia.”Krzeszowski wskazuje, że Rosja historycznie skutecznie zarządzała podległymi terytoriami poprzez podsycanie antagonizmów społecznych i sterowanie emocjami.„Potrafią doskonale profilować społeczności. A emocje w demokracji są bardzo często wszystkim – emocje są władzą.”Ekspert zwrócił także uwagę na strategiczne uzależnienie Rosji od Chin po 2022 roku. W jego ocenie Moskwa, choć zacieśniła współpracę z Pekinem, nie chce pełnej zależności.„Rosjanie obawiają się zagrożenia ze strony Chin i tego uzależnienia, które poszło bardzo głęboko.”Krzeszowski zauważa, że Stany Zjednoczone próbują pozostawić Moskwie „furtkę”, oferując alternatywę wobec całkowitego wejścia w orbitę Pekinu – analogicznie do amerykańskiego otwarcia na Chiny w czasach Richarda Nixona./fa
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr Jarosławem Suchoplesem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [4 lutego 2026 r.]Jesteśmy południową Skandynawią stwierdził żartobliwie Radosław Sikorski podczas Forum bezpieczeństwa w Oslo w czasie dyskusji z norweskim ministrem spraw zagranicznych Espenem Barth Eidenem. Północ Europy, kraje skandynawskie są naszym naturalnym sojusznikiem ponieważ mają podobne do naszego poczucie zagrożenia ze strony Rosji i stają wobec wyzwań jakie niesie ze sobą polityka odbudowy imperium. Obejmuje ona także Bałtyk i kontrolę nad obu brzegami Bałtyku zbiegającymi się w „perle imperium” jakim jest Petersburg. Kraje te (ale też Niemcy i Francja) zdecydowanie stanęły po stronie Danii wobec żądań amerykańskiego prezydenta, który „chce” Grenlandii. Współpracują ze sobą militarnie i gospodarczo. Utworzyły wspólne siły powietrzne. Łączy je znacznie więcej. Bałtyk jest zapleczem północnej flanki NATO i rywalizacji o panowanie nad nowymi szlakami komunikacyjnymi jakie otwierają się wobec topnienia lodów Arktyki. Bałtyk jest także kluczowy dla Polski. Po dnie Bałtyku biegną życiowe instalacje infrastrukturalne zaopatrzenia Polski w gaz i ropę naftową nie wspominając już o swobodzie żeglugi i dojścia do naszych portów.O tym północnym wymiarze naszego bezpieczeństwa Wszechnica będzie rozmawiać z dr Jarosławem Suchoplesem.dr Jarosław Suchoples – historyk i badacz dziejów najnowszych Europy Północnej oraz dyplomata. Ukończył studia w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego w 1993 roku (seminarium prof. Mieczysława Nurka), a w 2000 roku obronił doktorat na Uniwersytecie w Helsinkach pod kierunkiem prof. Matti Klinge. W latach 1992–1993 pracował jako asystent wicewojewody gdańskiego prof. Józefa Borzyszkowskiego, a w latach 2000–2001 był analitykiem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. W okresie 2001–2013 prowadził badania i wykładał m.in. w USA, Niemczech i Polsce (m.in. na uniwersytetach w Berkeley, Wrocławiu, Berlinie, Olsztynie i Szczecinie), współpracując także z Centrum Badań Historycznych PAN przy wystawie „Wir Berliner/My Berlińczycy…”. W latach 2013–2015 był profesorem w IKMAS Państwowego Uniwersytetu Malezyjskiego (UKM), a następnie pełnił funkcję Ambasadora RP w Finlandii (do 2019 roku). W 2017 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Białej Róży Finlandii. W latach 2019–2023 pracował jako samodzielny pracownik naukowy na Uniwersytecie w Jyväskylä; jego zainteresowania badawcze obejmują historię Finlandii i Szwecji oraz pamięć o I i II wojnie światowej i zimnej wojnie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #skandynawia #bałtyk #oslo #norwegia
Pierwszym tematem rozmowy była rozbudowa rosyjskich baz przy granicy z Finlandią i jej znaczenie dla bezpieczeństwa NATO. Gen. Bogusław Samol podkreślał, że na północnej flance Sojuszu rośnie nowy kierunek strategiczny, który Rosja traktuje jako obszar potencjalnej presji lub agresji. W jego ocenie ryzyko dotyczy nie tylko Finlandii, ale też kolejnych państw regionu.„Rośnie kolejny kierunek strategiczny związany z zagrożeniem potencjalnej agresji ze strony Rosji na północną flankę NATO. Celem może być Finlandia, w kolejności Szwecja z Norwegią.”Samol wskazywał, że Moskwa przygotowuje się do tego od dłuższego czasu, a szczególnym sygnałem ma być reorganizacja rosyjskich struktur dowodzenia na tym kierunku.„W 2024 roku, po przystąpieniu Finlandii do NATO, Rosjanie zreorganizowali Zachodni Okręg Wojskowy na dwa: Leningradzki oraz Moskiewski, w celu poprawy strategicznego dowodzenia na północnej granicy i wzmocnienia pozycji wobec NATO na granicy z Finlandią. Jest to bardzo niebezpieczne.”
Grenlandia znów znalazła się w centrum światowej polityki, choć – jak podkreśla Krzysztof Wojczal – nie z powodu realnej obecności wojskowej państw europejskich. Gościem Radia Wnet był Krzysztof Wojczal, który tłumaczył, że wysyłanie pojedynczych żołnierzy czy kilku oficerów w ramach ćwiczeń NATO to przede wszystkim demonstracja politycznej solidarności, a nie realnej siły.„To nie są demonstracje siły, tylko solidarności – z Danią i z Grenlandią. Ta sprawa i tak rozstrzygnie się pomiędzy Waszyngtonem, Kopenhagą i Nuuk” – ocenił.Trump podnosi stawkę celowoW ocenie Wojczala Donald Trump świadomie eskaluje retorykę wokół Grenlandii, choć niekoniecznie dąży do jej formalnej aneksji.„To, co deklarują Amerykanie, to jedno, a realny cel to drugie. Bardziej prawdopodobne są scenariusze pośrednie: rozszerzona obecność wojskowa, umowy surowcowe, większa swoboda działania” – wskazywał.Ekspert porównał strategię Trumpa do jego wcześniejszych działań w wojnie celnej.„Najpierw bardzo wysoko podnosi żądania, żeby później móc z nich zejść i sprawić, że druga strona będzie miała poczucie, że coś wynegocjowała” – mówił.To nie podział stref wpływówWojczal zdecydowanie odrzucił tezę, że USA chcą dzielić świat na strefy wpływów z Rosją i Chinami.„To koncepcja totalnie bzdurna. Amerykanie nie oddają wpływów – oni je odbierają. Rosjanie tracą je wszędzie tam, gdzie tylko mogą” – podkreślał.Jako przykłady wskazywał wejście Finlandii i Szwecji do NATO, utratę wpływów Rosji na Kaukazie, w Syrii oraz ograniczanie jej roli na globalnych rynkach surowcowych.„Rosjanie są dziś strategicznie wiązani na Ukrainie i w wielu regionach po prostu ogrywani” – oceniał.Grenlandia jako klucz do ArktykiZdaniem Wojczala prawdziwe znaczenie Grenlandii jest militarne i ofensywne.„Amerykanie nie mają dziś pełnej swobody militarnej na Grenlandii. Umowy z Danią i Grenlandią wprowadzają ograniczenia, a USA chcą je znieść” – tłumaczył.Ekspert rysował scenariusz, w którym rozbudowana infrastruktura wojskowa na Grenlandii daje Stanom Zjednoczonym dominację powietrzną nad Arktyką i Morzem Barentsa.„Z Grenlandii można zamknąć rosyjską flotę północną, zagrozić bazom, instalacjom energetycznym i kluczowym obszarom wydobycia ropy i gazu” – mówił.Wskazywał również na możliwość projekcji siły wobec północnych i syberyjskich regionów Rosji, dotąd relatywnie bezpiecznych.„To byłoby ogromne zagrożenie strategiczne dla Federacji Rosyjskiej – nawet bez użycia broni jądrowej” – podsumował.
Grudzień 1939 roku. Na terenie Finlandii toczą się krwawe walki. ZSRR dysponuje ogromną przewagą liczebną, a Stalin liczy na szybkie i łatwe zwycięstwo. Jednak Finlandia skutecznie się broni i zadaje wrogowi dotkliwe straty. Ogromne spustoszenie w szeregach Armii Czerwonej sieją fińscy snajperzy. Spośród nich największą sławę zdobywa Simo Häyhä, który do dziś jest uznawany za najlepszego snajpera w historii. Przypisuje się mu ponad 500 śmiertelnych trafień. Co sprawiało, że był tak śmiertelnie skuteczny? Jak potoczyły się jego losy po zakończeniu wojny zimowej? O tym opowiadamy w dzisiejszym odcinku Misji specjalnej.
Alicja Dąbrowska z "Wyborczej" rozmawia z Päivi Laine, ambasadorką Finlandii w Polsce, w przeddzień święta narodowego Finlandii, które przypada 6 grudnia. Na czym polega wyjątkowość Dnia Niepodległości po fińsku? Czy święty Mikołaj rzeczywiście jest Finem? Czy Jokamiehenoikeus, czyli prawo każdego człowieka do korzystania z natury, dotyczy także cudzoziemców? Jakie cuda skrywa Laponia i czy renifery cierpią z powodu zmian klimatu? Kim są Saamowie i jaki mają dziś status w Finlandii? Na czym polega wyjątkowość fińskiego wzornictwa, skoro w każdym domu znajdziemy przedmioty zaprojektowane przez rodzimych projektantów? Dlaczego Finowie wciąż uchodzą za najszczęśliwszy naród na świecie? A także – jakie smaki fińskiej kuchni najbardziej lubi pani ambasador.
Dziś w programie: Liderzy ośmiu państw wschodniej flanki Unii Europejskiej dyskutowali wczoraj w stolicy Finlandii o koordynacji działań w zakresie bezpieczeństwa. Eastern Flank Summit był pierwszym spotkaniem z udziałem państw posiadających lądową lub morską granicę z Rosją. W Helsinkach Polskę reprezentował premier Donald Tusk; Nagroda imienia Sacharowa za Wolność Myśli została oficjalnie wręczona Andrzejowi Poczobutowi. W imieniu uwięzionego na Białorusi dziennikarza wyróżnienie odebrała jego córka Jana Poczobut; za nami gala wręczenia nagród laureatom 20. edycji Konkursu o Nagrodę Marszałka Senatu RP dla dziennikarzy polskich i polonijnych. Tegoroczna edycja, zatytułowana była „Polska tożsamość na emigracji. Między integracją a pamięcią”; gość PRdZ – Tomasz Maracewicz – pierwszy oficer na żaglowcu „Dar Młodzieży”, kapitan jachtowy, autorem książki „Bałtyk. Morze Śródziemne północnej Europy”. Zapraszamy!
W Poranku Radia Wnet dr Krzysztof Winkler z Warsaw Enterprise Institute oceniał skutki rozmów prowadzonych w Berlinie przez premiera Donalda Tuska oraz realne możliwości Europy w zakresie bezpieczeństwa. Jak podkreślał, same deklaracje nie wystarczą, jeśli nie pójdą za nimi konkretne decyzje finansowe i wojskowe.Zdaniem analityka prawdziwym sprawdzianem zrozumienia zagrożeń będzie skala wydatków na obronność oraz faktyczne wzmocnienie wschodniej flanki NATO.W praktyce powinno to oznaczać, że państwa europejskie zaczną wydawać nawet 5 procent PKB na obronność, bez sztucznego rozdzielania tych wydatków na infrastrukturę i obronę sensu stricto– wskazał.Winkler zaznaczył, że logicznym krokiem byłoby również przesuwanie jednostek wojskowych właśnie na wschodni front – do Finlandii, państw bałtyckich, Polski czy Rumunii – bo to tam koncentruje się realne zagrożenie ze strony Rosji. Jednocześnie analityk nie pozostawiał złudzeń co do roli Unii Europejskiej jako podmiotu bezpieczeństwa.Unia Europejska zdecydowanie nie jest dziś organizacją, która ma jakiekolwiek karty do grania w zakresie bezpieczeństwa. To jest organizacja gospodarcza– zaznaczył. Jak dodał, także na polu gospodarczym Europa przegrywa konkurencję ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami, czego symbolem jest brak europejskich firm dominujących w sektorze nowych technologii i internetu.W kontekście wsparcia Ukrainy Winkler zwrócił uwagę na rozbieżność między politycznymi zapowiedziami a realnymi możliwościami państw europejskich. Początkowo zapowiadane „siły stabilizacyjne” okazały się w praktyce formacjami o bardzo ograniczonym potencjale.Gdy zaczęto realnie liczyć, ile jednostek można wystawić, okazało się, że to raczej siły o charakterze policyjnym, a dziś mówi się wręcz o oddziałach szkoleniowych– mówił. Istotną rolę – jak zaznaczył – mogą odegrać Stany Zjednoczone, oferując wsparcie lotnicze, koordynację celów oraz potencjalne rozmieszczenie pocisków dalekiego zasięgu.Rozmowa zeszła także na różnice w postrzeganiu zagrożeń między wschodnią a zachodnią częścią Europy. Winkler podkreślał, że kraje wschodniej flanki NATO intensywnie zwiększają wydatki na obronność i wracają do powszechnej służby wojskowej. Z kolei Europa Zachodnia – jego zdaniem – koncentruje się dziś przede wszystkim na kryzysie migracyjnym./fa
W programie festiwalu jest m.in. "Cover up" - najnowszy film laureatki Oscara, Laury Poitras - portret legendarnego amerykańskiego dziennikarza śledczego Seymoura Hersha, który poświęcił życie ujawnianiu najściślej strzeżonych tajemnic współczesności. "Kumotry" - historia przyjaźni kobiet zamieszkujących pustoszejącą polską wieś w rumuńskich Karpatach, "Divia" - dokument, który w został w całości poświęcony wpływowi wojny na Ukrainie na środowisko naturalne, sekcja poświęcona sytuacji w Palestynie czy cykl prezentujący arcydzieła dokumentalne ze Skandynawii i Finlandii.
Wielka akcja! Wspieraj rozwój Instytutu Wolności i stypendia dla uczestników Szkoły Przywództwa: https://patronite.pl/instytutwolnosci Zgłoś się do Szkoły Przywództwa: https://szkolaprzywodztwa.pl (1:05) Polityczna wojna między obozami władzy(5:33) Porozumienie Rosji i USA bez Ukrainy i Europy jest możliwe?(6:45) Kiedy i w jaki sposób może zakończyć się wojna Ukrainy z Rosją?(8:55) Czy klęska Ukrainy jest przesądzona? Jak zmieni się wiarygodność wzajemna członków NATO?(15:49) Czy wokół Trumpa nie ma nikogo kto rozumie Rosję?(17:33) Czy gdyby doszło do wykolejenia się pociągu podczas ostatniej akcji dywersji powinien zostać uruchomiony art. 5 NATO?(20:47) Czy po przystąpieniu Szwecji i Finlandii do NATO zostały wprowadzone korekty w strategii sojuszu?(23:57) Czy to początek upadku USA i dominacji Chin?(29:18) Czy Amerykanie uważają Europę za straconą?(32:51) Z jakimi projektami powinniśmy wyjść do administracji USA?(34:32) Kim jest prezydent Finlandii?(37:19) Jak wobec zmian w naszym regionie Polska powinna się przygotować? Do samodzielnej obrony czy wojny sojuszniczej w ramach NATO?(38:22) Czy jest potencjał zmiany podejścia Trumpa do Putina?(41:19) Czy w Polsce powinna powstać prywatna armia wojskowa?(45:10) Czy powinniśmy przemyśleć zakupy zbrojeniowe? Jak zmienił się sposób walki?(49:54) Czy Europa jest w stanie stworzyć układ bezpieczeństwa bez USA?(52:32) Bukaresztańska 9 + Turcja i kraje Skandynawskie z Ukrainą zapewnią zaporę przeciw Rosji?(56:58) Czy nie brakuje efektu synergii w NATO?Mecenasi programu:Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/UkladOtwartyETF AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.htmlPobierz aplikację Hallow: http://hallow.com/ukladotwartyZgłoś się do Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności:https://szkolaprzywodztwa.plhttps://patronite.pl/igorjanke ➡️ Zachęcam do dołączenia do grona patronów Układu Otwartego. Jako patron, otrzymasz dostęp do grupy dyskusyjnej na Discordzie i specjalnych materiałów dla Patronów, a także newslettera z najciekawszymi artykułami z całego tygodnia. Układ Otwarty tworzy społeczność, w której możesz dzielić się swoimi myślami i pomysłami z osobami o podobnych zainteresowaniach. Państwa wsparcie pomoże kanałowi się rozwijać i tworzyć jeszcze lepsze treści.
Kolejny wyjazdowy odcinek — tym razem ruszamy na Północ, do krainy mrozu i śniegu. Zapraszam do kawiarnianej Finlandii. Linki:- Strona domowa- Instagram | X/Twitter- #044 – Kawiarniana Norwegia- #041 – Kawiarniany Sztokholm- #028 – Odwiedziłem jedną z najlepszych kawiarni na świecie- #022 – Dlaczego kawa drożeje?- #016 – Turystyka kawowa, nie tylko dla jesieniarzy- Książka „Finlandia. Sisu, sauna i salmiakki” — Aleksandra Michta-Juntunen- Cafeteria Roasters Oy- Cafe Fanny- La Torrefazione- Kahvila SävyPartnerzy:- Palarnia kawy HAYB (w odcinku kod -10% na kawy i herbaty!)Prowadzący: Krzysztof KołaczMam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie!Zainteresowany współpracą? Pogadajmy! kawa@boczemunie.plSłuchaj, gdzie chcesz: Apple Podcasts | Spotify i przez RSS.Rozdziały:(00:00:10) INTRO(00:00:43) Wstępniak(00:01:28) Kawa w Finlandii(00:05:50) Cafeteria Roasters Oy(00:11:08) Cafe Fanny(00:13:32) La Torrefazione(00:16:52) Kahvila Sävy
JESTEŚMY PRZECIW. PYTANIA O INNĄ ROSJĘKsiążki. Rozmowy. Spektakl26 – 28 września 2025Big Book Cafe MDM I WarszawaWeekend inspirowany książkami i opowieściami o sprzeciwie będzie próbą zrozumienia przyczyn, dla których Rosja jest współcześnie wrogiem Ukrainy, Europy i wolności.Oraz okazją do zadania pytań o scenariusze przyszłości, o nieuchronność kursu wyznaczonego przez Putina, a także o los tych, którzy znaleźli się w potrzasku władzy i wielkiej historii.--------------------------------------------------------------------NOWE IMPERIUM?Rozmowa z SIERGIEJEM MIEDWIEDIEWEMZ autorem rozmawiał BARTOSZ KAMIŃSKITłumaczyła z języka angielskiego ANNA ROSIAK.Wydarzenie odbyło się 27 września, sobota, o godzinie 18:00 w Big Book Cafe na ulicy Koszykowej 34/50.TEMATY: ROSJA, IMPERIUM, MENTALNOŚĆ, POLITYKA, AMBICJE, KOMPLEKSY, PUTIN, LĘKICzy obrany przez Kreml kurs kolizyjny ze światem zachodnich wartości jest wynikiem rosyjskiej mentalności? Czy to jedynie efekt skutecznej polityki reżimu o imperialnych ambicjach? A może wyraz marzeń, lęków i kompleksów Rosjan?O tym, jak Putinowi udało się ożywić hasła z przeszłości i co o kryje się za decyzjami – jego i rosyjskiej elity - wyjaśnia Siergiej Miedwiediew, żyjący na emigracji rosyjski historyk i politolog, autor książek „Powrót rosyjskiego Lewiatana” i „Wojna made in Russia”.SIERGIEJ MIEDWIEDIEW (UR. 1966)Jest rosyjskim naukowcem i publicystą, specjalizuje się w politologii, historii, socjologii i studiach kulturowych. W ciągu ostatnich trzydziestu lat prowadził badania i wykładał w Niemczech, Włoszech i Finlandii, od 2004 do 2020 roku był również profesorem i dziekanem w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Moskwie. W ostatnich latach pracuje na emigracji, m.in. jako profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Karola w Pradze. Jego głośna książka „Powrót rosyjskiego Lewiatana” (Wydawnictwo Czarne), nominowana była do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus. Nowa książka autora „Wojna made in Russia” (Wydawnictwo Krytyki Politycznej) to jedno z najbardziej wnikliwych i fascynujących studiów nad rosyjskim państwem i społeczeństwem, które pojawiło się od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.
Wyobraźcie sobie polityka, którego angielski brzmi jak język ojczysty. Który jednym zdaniem potrafi rozbroić podchwytliwe pytanie dziennikarza, a drugim zdobyć zaufanie milionów. W nowym odcinku “English Biz” bierzemy pod lupę angielski Alexandra Stubba. Prezydent Finlandii swobodnie włada pięcioma językami. Czego z jego stylu mógłby nauczyć się Karol Nawrocki? Zobaczymy, jak jego polityczne sformułowania można przełożyć na krótkie, wyraziste zdania, które zrobią świetne wrażenie na spotkaniach biznesowych (i nie tylko!) Najsłynniejsze przemówienie Stubba: https://www.youtube.com/watch?v=ECaqX1hCQ6g Lista zwrotów: The bottom line is that… The core point is that… What it boils down to is… To put it simply In plain terms To simplify matters Let me be clear. To be absolutely clear… Let me spell it out. Central promise Core commitment Key pledge Act accordingly. Adjust our response accordingly Take action in line with this Toolkit Set of instruments Policy arsenal India – emerging powerhouse Rising giant Ascending global force Lagging behind Falling short Trailing behind Case in point A telling example Illustrative case Big players Key stakeholders Major actors Sticking point Point of contention Major hurdle I would also like to stress I'd like to emphasize Let me underline this point Demographic growth is inexorable Population growth is relentless Demographics are unstoppable At the end of the day Ultimately When all is said and done Liberalise the single market Cut red tape Protectionist tendencies Razor sharp Dream, believe, work hard and succeed Give it eight weeks Stan man Colossal mistake Political and economic mayhem Beyond our wildest imagination
To najpoważniejszy jak dotąd atak na infrastrukturę krytyczną Danii — mówi premier Mette Frederiksen po tym, jak trzy duże drony wymusiły zamknięcie na kilka godzin lotniska w Kopenhadze. Do podobnego zdarzenia doszło w Oslo. Wcześniej atak hackerski na system odprawy pasażerów zakłócił pracę innych lotnisk w zachodniej Europie. Jak dotąd nie przedstawiono dowodów na to, że za incydentami stoi Rosja, ale duńska premier wiąże je z naruszeniem 19 września przestrzeni powietrznej Estonii przez rosyjskie myśliwce oraz wcześniejszymi prowokacjami Kremla nad Polską i Rumunią. Ostatnie wydarzenia na północy Europy potwierdzają jak ważny strategicznie jest to region. Przynoszą też śmiałe słowa takich polityków jak prezydent Finlandii, który przypomina, że udzielając Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa Zachód powinien być gotowy na wojnę z Rosją.Dlaczego Kreml eskaluje sytuację na północy Europy? Czym to grozi? I czy po wczorajszych konsultacjach w Brukseli NATO jest gotowe zestrzeliwać rosyjskie myśliwce?Gość: Piotr Szymański---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Dziś Dzień Sybiraka. 17 września 1939 r. Armia Czerwona zaatakowała Polskę. Krzysztof Jabłonka mówi o kulisach natarcia oraz jego długotrwałych konsekwencjach.Historyk przypomina, że o tym, co się działo 17 września należy otwarcie mówić, ponieważ kiedyś, nie było takiego przywileju:My jako starsze pokolenie wiemy, że w czasach komunizmu, ta data była zwalczana. Jak ktoś o niej wspominał, to był bohaterem. Wszyscy raczej mówili: cicho, cicho, niech Pan nie mówi głośno. Ja mówię – trzeba głośno, bo inaczej będzie cicho.Decyzje polskiego Rządu i początek natarciaKrzysztof Jabłonka rozpoczyna swoją opowieść, od opisania sytuacji Rządu Polskiego, który w chwili najazdu przebywał w Kutach na granicy z Rumunią: Rząd polski, który mógł w Kutach wytrzymać jeszcze co najmniej trzy dni, opuścił je z chwilą zbliżenia się Armii Czerwonej.– mówi historyk i zaznacza, że Rumuni ostrzegali przed możliwym sowieckim atakiem od wschodu. Dodaje, że marszałek Edward Rydz-Śmigły był krytykowany za ucieczkę. Jednak Krzysztof Jabłonka staje w jego obronie, twierdząc że nie miał innego wyjścia:Przyjrzyjmy się rządom Łotwy, Estonii – tam wszyscy zginęli w obozach koncentracyjnych. I dodaje:Rydz-Śmigły trzykrotnie przechodził przez most graniczny. Ostatecznie dopiero o świcie 18 września zdecydował się na internowanie w Rumunii.O świcie 17 września 1939 roku Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę. Dwa potężne fronty, cztery armie, pół miliona żołnierzy. To było nie do zatrzymania. A mimo to mamy wschodnie Westerplatte, czyli Tynne– przypomina historyk. Kontynuuje, zaznaczając że los obrońców Tynne był tragiczny – zostali spaleni miotaczami ognia, a poddanych zestrzelono.Problem polega na tym, że na wschodzie wszystkich mordowano. I to jest ta potężna różnica, którą warto zauważać– dodaje, porównując sytuację do kapitulacji Westerplatte, gdzie Niemcy zachowali minimum szacunku wobec pokonanych. Puentując, zwraca uwagę na ironię historii:Rosjanie, którzy napadli nas o 03.15 tego czasu, zostali napadnięci o 03.15 przez Niemca. Przypadek? Nie. Po prostu taka jest historia. O świcie najłatwiej kogoś zaatakować, zaskoczyć.Tajny układ i jego konsekwencjeKrzysztof Jabłonka odsłania też kulisy paktu Ribbentrop–Mołotow:Turcy przekazali Polakom informację o tajnym porozumieniu. Przedstawiciel Turcji zaprosił ambasadora Sokolnickiego i, wychodząc z pokoju, umożliwił mu odczytanie francuskiej depeszy. Wynikało z niej, że układ dotyczy nie tylko podziału Polski, ale także Litwy, Łotwy, Estonii i Finlandii. Początkowo nie wspominano o Mołdawii, ale to szybko się wyjaśniło. Co ciekawe, w pierwszej wersji Litwa miała przypaść Niemcom, a Polska – Rosji aż po linię Wisły.Historyk przypomina, że w ostateczności Litwa została oddana Sowietom, a granicę Polski przesunięto do Bugu:Podpisano traktat o „przyjaźni i granicach”. Rosjanie mówili o przyjaźni z Niemcami faszystowskimi i granicach, a Niemcy – o granicach przy okazji przyjaźni– zauważa Krzysztof Jabłonka, podkreślając różnicę akcentów. Jak mówi, Pakt Ribbentrop-Mołotow okazał się także niemiłym zaskoczeniem dla przekonanych o sojuszu z Niemcami Japończyków, którzy toczyli w tym czasie walkę z Armią Czerwoną:Najbardziej zabolało ich, że Niemcy nie poinformowali o układzie. Japończycy tego bardzo nie lubią. I odwzajemnili się, nie wypowiadając Rosji wojny do 1945 roku.W konsekwencji Japończycy nie reagowali, gdy artyleria ZSRR była transportowana przez Daleki Wschód i w rekordowym tempie trafiała na front. W tym sensie Pakt Ribbentrop-Mołotow przyczynił się do zatrzymania Hitlera przed wkroczeniem na Wschód./ab
Dlaczego Polska nie potrafi przekształcić nauki w innowacje? Co blokuje rozwój polskich uczelni i gdzie popełniliśmy błędy? Gościem Bogusława Chraboty jest prof. Piotr Solarz – politolog, publicysta „Rzeczpospolitej” i propagator reform szkolnictwa wyższego.W najnowszym odcinku „Rzecz w tym” rozmowa toczy się wokół dramatycznego zapóźnienia Polski w obszarze innowacji. Od porażki z grafenem, przez grantozę i biurokrację, aż po odpływ polskiego IQ za granicę – prof. Solarz diagnozuje, co nie działa, i pokazuje wzorce, z których Polska mogłaby czerpać. Padają konkretne przykłady rozwiązań z Finlandii, USA czy Hiszpanii, ale i gorzkie stwierdzenia: – To nie jest czas na naukę. To czas na dezinformację i konflikt.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl
To był debiut trudny i wymagający, ale zakończył się sukcesem – mówi dr Michał Kuź o wizycie prezydenta w Białym Domu. Jego zdaniem Polska staje się kluczowym partnerem USA na wschodniej flance NATO. Donald Trump chciał pokazać, że wschodnia flanka NATO jest dla niego ważna i że nie ma mowy o porzuceniu sojuszników w tej części świata– mówi dr Michał Kuź, amerykanista i politolog.Ekspert zwraca uwagę na wymiar symboliczny spotkania: „Podczas gdy prezydent Putin obserwował defiladę w Pekinie, Karol Nawrocki był przyjmowany w Białym Domu. Sama długość rozmowy – blisko dwie godziny – pokazuje wagę tej wizyty”.Konkretne efektyZdaniem Kuźa, spotkanie przyniosło więcej niż się spodziewano.Już sama deklaracja o możliwości zwiększenia liczby amerykańskich żołnierzy w Polsce jest sukcesem. Ważny jest też wspólny projekt, nad którym mają pracować sekretarz obrony Pete Hegseth i szef BBN prof. Sławomir Cenckiewicz– podkreśla.Ekspert porównuje obecną ostrożną politykę do wcześniejszych, zbyt optymistycznych haseł.To nie jest już „Fort Trump”. Teraz widać politykę, która nie obiecuje za dużo, ale jest skuteczna. Mamy powody do dumy– mówi.Nowa rola PolskiWedług Kuźa, Nawrocki wyrasta na kluczowego partnera dla Donalda Trumpa.Być może niedługo sojusznicy będą traktować go jak Aleksandra Stubba z Finlandii – człowieka, który potrafi dogadać się z Trumpem nawet wtedy, gdy inni mają problemy– ocenia.Ekspert dodaje, że widać też szerszy proces: „Punkt ciężkości amerykańskiej architektury bezpieczeństwa w Europie przesuwa się na wschód. Polska jest dziś mniej więcej tam, gdzie podczas zimnej wojny były zachodnie Niemcy. Niemcy znalazły się tam, gdzie była Francja, a Francja tam, gdzie była Hiszpania”.Debiut prezydentaTo był debiut na wysokim koniu – trudny, wymagający, ale zakończony sukcesem. Atmosfera była przyjazna, rozmowy długie, obaj prezydenci wyglądali na zadowolonych. Pałac Prezydencki i jego doradcy mogą być z siebie zadowoleni– podsumował dr Michał Kuź.
Co powiedzieć, kiedy przy stole siedzi Donald Trump? Już 3 września Karol Nawrocki stanie przed jednym z najbardziej wymagających testów dyplomatycznych, rozmową, w której liczy się nie tylko polityczny przekaz, ale też precyzja i znajomość tak zwanych "trumpizmów". W tym odcinku English Biz przyglądamy się kulisom języka wysokiej stawki: od idiomów transakcyjnych, które otwierają drzwi, po zwroty, które pozwalają utrzymać kontrolę nad rozmową. Zastanowimy się, jakie strategie językowe mogą sprawić, że Nawrocki zostanie zapamiętany jako partner rzeczowy i dyplomatyczny, a nie tylko jako uczestnik kolejnego politycznego spotkania. To lekcja English for Diplomacy w praktyce – dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak angielski kształtuje relacje na najwyższym szczeblu i co ma z tym wspólnego prezydent Finlandii. Zwroty: to cut a deal to strike a bargain to play hardball to make a tough call to be a winner / to win big a dealmaker to call the shots to take it to the next level Let's be clear, we both play a long game. We don't have to see eye to eye on everything to move forward together. What matters is not the headlines, but the outcomes. If we strip away the noise, our interests are remarkably aligned. At the end of the day, strength comes from standing shoulder to shoulder. If you look under the hood, the dynamics are more complex. Let me frame this in a broader context. We need to separate rhetoric from reality. To put it bluntly… At the end of the day, our shared objectives prevail. This is not a zero-sum game.
"Pierwszy błąd został popełniony 13 sierpnia, gdy interweniowano w Waszyngtonie żeby zastąpić Tuska Nawrockim. Intrygowano. Czy Francuzi, Niemcy chcieliby załatwiać swoje sprawy w ten sposób?" - mówił w Porannej rozmowie w RMF FM prof. Tomasz Nałęcz, który skomentował brak obecności przedstawiciela polskich władz w trakcie kluczowych negocjacji w sprawie Ukrainy. W stolicy USA pojawił się prezydent Finlandii, ale zabrakło graniczącej z Ukrainą Polski. Były doradca prezydencki wylicza popełnione błędy.
Bohaterem tego odcinka będzie literatura fińska. A ściślej: pisarz, którego w Finlandii w ostatnich latach uznawano za jednego z najzdolniejszych – i równocześnie najmniej go rozumiano.Miki Liukkonen nie żyje od dwóch lat. Jego samobójcza śmierć w wieku 34 lat odsłoniła ciemne strony fińskiego systemu opieki zdrowotnej. Skłoniła też – niestety poniewczasie – do dyskusji o niezrozumieniu dzieła literackiego i losie pisarskich geniuszy.Liczącą prawie tysiąc stron książkę „O” – która właśnie ukazała się po polsku – pisarz opatrzył śródtytułem: „Uniwersalny traktat o tym, dlaczego sprawy mają się tak, a nie inaczej”. Z pozoru jest to opowieść o wszystkim: pełna szczegółów, dygresji, a nawet rysowanych przez twórcę diagramów. Ale jej akcja to tylko pretekst do ukazania ciemnych stron współczesności, zmagań z życiem równocześnie fascynującym i nieznośnym, dylematów, które od dzieciństwa usiłował rozwiązać utalentowany autor.Naszym dzisiejszym gościem jest Sebastian Musielak, tłumacz literatury fińskiej i autor znakomitego przekładu „O” – który podczas pracy nad polską wersją przez kilkanaście miesięcy korespondował z Mikim Liukkonenem.Od śmierci autora „O” to książka jeszcze bardziej intymna. Kim był ten fiński pisarz i artysta? Na czym z perspektywy tłumacza polega niezwykłość tej książki? Jaką Finlandię pokazuje nam jej współczesna literatura?Na rozmowę z Sebastianem Musielakiem zaprasza Marcin Żyła.Prowadzenie: Marcin ŻyłaGość: Sebastian MusielakKsiążka: „O” Miki Liukkonen---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Spotkanie Donalda Trumpa i Władimira Putina na Alasce budzi wiele pytań. Publicysta tygodnika „Sieci” podkreśla, że interpretacje są skrajne, a fakty pozostają niejasne.Spotkanie Donalda Trumpa z Władimirem Putinem wywołało lawinę komentarzy – od opinii, że amerykański prezydent został rozegrany przez Kreml, po spekulacje, że Rosja pragnie rozejmu. Jak zauważa publicysta Piotr Gursztyn, rzeczywistość jest dużo mniej jednoznaczna.Każdy wyciąga takie wnioski, jakie chce. Kto nie lubi Trumpa, pisze, że został ograny. Ale nikt z komentatorów nie był przy rozmowie, więc wszystkie te oceny są obarczone dużą dozą spekulacji– mówi gość "Poranka Wnet".Trump między słowami a czynamiZdaniem publicysty, politykę Donalda Trumpa cechuje rozdźwięk między deklaracjami a działaniami.Na początku ostro krytykował Ukrainę, ale realnie nie odciął jej od pomocy wojskowej. Wsparcie ruszało z pełną mocą, choć chwilami było zawieszane. Nie wiemy, czy to efekt presji, czy względów technicznych– wyjaśnia Piotr Gursztyn.Przypomina także, że podobne sytuacje miały miejsce podczas prezydentury Joe Bidena – jak w przypadku czasowego wstrzymania dostępu ukraińskiej armii do systemu Starlink.Europa zaniepokojonaSpotkanie na Alasce odbiło się szerokim echem w Europie. Do USA wybierają się m.in. prezydent Finlandii i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.Reakcja państw europejskich jest zrozumiała, bo to sprawa kluczowa dla wschodniej flanki NATO. Sygnały, które płyną z Polski i Finlandii do Trumpa, są jednoznaczne: nie ufać Putinowi i trzymać twardą linię wobec Rosji– podkreśla publicysta.Ponadto, zwraca uwagę na symboliczny wymiar samej oprawy spotkania.Putinowi towarzyszyły myśliwce F-35, a po obu stronach czerwonego dywanu ustawiono amerykańskie Raptory. To demonstracja przewagi militarnej, której Rosja nie ma i przed którą nie potrafi się bronić– zauważa rozmówca Katarzyny Adamiak.Ukraina na skraju wyczerpaniaW ocenie Piotra Gursztyna, Zachód nie ma obecnie możliwości militarnych, by bezpośrednio powstrzymać Rosję.Ukraina jest wycieńczona. Sprzęt dociera, ale brakuje żołnierzy zdolnych do walki. To największy problem– tłumaczy.Rosja, mimo doraźnych sukcesów na froncie, w długiej perspektywie mierzy się jednak z narastającymi problemami gospodarczymi. Czas gra przeciwko Moskwie. Spadające ceny paliw, presja ze strony Arabii Saudyjskiej i fiasko irańskiego sojusznika pokazują ograniczenia rosyjskiej polityki- podkreśla publicysta.Putin przełamuje izolację?Choć rosyjska propaganda ogłosiła spotkanie sukcesem, publicysta zaleca ostrożność.Rosja zawsze ogłasza sukces. Pytanie, czy za tym pójdą realne zmiany – nowe kontakty, nowe sojusze. Na razie to bardziej pokaz propagandowy niż przełom– ocenia.Oczekiwania wobec TrumpaJak podsumowuje Piotr Gursztyn, Zachód liczy dziś na twardą postawę USA.Europa będzie głośno mówić o wspieraniu Ukrainy, ale tak naprawdę oczekuje, że Trump załatwi sprawę za nią. Problem w tym, że to nie takie proste– dodaje.Czas pokaże, czy Trump rzeczywiście trzyma w ręku wielki kij, o którym mówił Theodore Roosevelt– podsumowuje publicysta.
W kolejnym wydaniu programu odwiedziliśmy Miasto Ogrodów w Katowicach, gdzie odbywają się próby do koncertów w ramach EMSOC 2025.To wydarzenie skupia lekarzy i studentów medycyny z całej Europy, których łączy pasja do muzyki. W ramach projektu tworzą oni Europejską Orkiestrę i Chór Studentów Medycyny. W tym roku zawitali do Polski, aby zagrać dwa koncerty: 1 sierpnia w Nowohuckim Centrum Kultury w Krakowie i 2 sierpnia w katowickiej siedzibie NOSPR. Konrad Mędrzecki rozmawia z: Katarzyną Zielińską (główną organizatorką EMSOC 2025), Łukaszem Łobodą (dyrygentem chóru) i młodymi medykami/chórzystami: Alexem z Finlandii, Ines z Portugalii i Andym z Niemiec. Dowiadujemy się, m.in. jak wyłaniano kandydatów do tegorocznej edycji, jakie są wrażenia uczestników z pobytu w Polsce i... ile śpią lekarze! W roli tłumacza, w rozmowie brał też udział Bartłomiej Chrzan, uczestnik EMSOC 2025.
Wykład Jana Chraplaka w ramach konferencji „Pogranicza. Tygiel kultur czy beczka prochu?”, zorganizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Historyków UW i Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego [22-23 kwietnia 2024 r.]Wykład poświęcony funkcjonowaniu parlamentów saamskich – przedstawicielskich instytucji rdzennych mieszkańców Północy w Norwegii, Szwecji i Finlandii. Omówiona zostanie ich rola w procesach politycznych, zakresie autonomii i relacjach z władzami państwowymi. Wykład porusza także wyzwania, z jakimi mierzą się te instytucje – od ochrony tożsamości kulturowej i językowej po wpływ zmian klimatycznych i gospodarczych na tradycyjny styl życia Saamów.Jan Chraplak - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w PoznaniuOrganizatorzy pochylili się nad tematyką pogranicza, terenów przygranicznych, występujących tam zjawisk oraz procesów w ujęciu historycznym. Temat pograniczy został ujęty interdyscyplinarnie, choć z naciskiem na badania społeczno-polityczne, gospodarcze lub kulturowe. Patronem wydarzenia było Muzeum Historii Polski.Komitet Organizacyjny Konferencji: dr Marta Michalska, mgr Grzegorz Garbuz, mgr Franciszek Fortuna, Aleksandra Krukowska, Afra Wierska, Jakub Kawczyński, Jakub Hardecki, Michał Schoeneich, Jakub PytelRada Naukowa Konferencji: dr hab., prof. ucz. Grażyna Szelągowska, dr hab., prof. ucz. Artur Markowski.Organizatorem konferencji było Studenckie Koło Naukowe Historyków UW – najstarsze koło na Uniwersytecie Warszawskim. Rok założenia 1916.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
Send us a textMuzyczne podsumowanie II kwartału 2025 r. - czyli… wybitne płyty i mocno niecodzienne historie muzyczne ostatnich miesięcy!!!Czy granie w zespole heavy metalowej może pomóc w zdobyciu pracy ambasadora w Finlandii”? Czy The Who grali w ping ponga swoim perkusistą? Czym jest aresztowanie żony muzyka wobec jego występu na festiwalu Coachella?W tym odcinku musieliśmy poruszyć kilka tematów tak abstrakcyjnych, że nawet My się podrapaliśmy chwilę po głowach. Nasze muzyczne podsumowania kwartału to standardowy czas wyśmiewania niezrozumiałych wydarzeń ze świata muzyki, o których się nie śniło filozofom i kabareciarzom. Niezależnie od tego i innych przygotowanych, abstrakcyjnych “storiesów”, mamy dla was również pokaźną porcję płyt do polecenia. Wspomnimy też osoby, które musieliśmy pożegnać w ostatnim czasie. To wszystko w naszym dzisiejszym odcinku - Muzyczne Podsumowaniu II kwartału 2025 r.muzyka: Łukasz Wojciechowski (jingiel)Zachęcamy też do śledzenia naszego profilu na Facebooku - Facebook oraz Instagramie - Instagram Będziemy wdzięczni za wsparcie nas na Patronite (specjalne bonusy dla naszych patronów!): https://tiny.pl/r8yq62q5 LINKOWNIA:PŁYTY (Spotify):Hot 8 Brass Band - Big Tuba - link Trumpet Black - The New Beginning - linkBilly Strings, Bryan Sutton - Live at The Legion - linkThe Band Feel - Into the Sun (EP) - linkHard Rockets - Piosenki o miłości (cz. 1) - linkKaleo - Mixed Emotions - linkElton John, Brandi Carlile - Who Believes In Angels? - linkKing Gizzard & The Lizard Wizard - Phantom Island - linkGoose - Everything Must Go - link NEWSY:Kurde… aresztowali mi żonę. Kiepsko. A tak w ogóle z kim się widzę na Coachelli?:(metalinjection.net) - link Kiepski czas by być perkusistą rockowym legendarnych zespołów (The Who, Foo Fighters):Zwolnienie Zaka - linkPrzywrócenie po zwolnieniu (Pete mówi, że nieporozumienie takie i tyle a Zak jest super) - link Ponowne zwolnienie - link Zak o swoim ponownym zwolnieniu - linkZak o możliwości przyjęcia do zespołu z powrotem - link Zwolnienie Freeze'a z Foo Fighters - link Heavy metalowy ambasador - link Instrument Erhu - linkWszystko przez Sylwię Grzeszczak (konflikt: Lewandowski vs Probierz) - linkODESZLI:Dennis Wilson (The Beach Boys, solo) - link Sly (Sly & The Family Stone) - wpis W. Haynesa - linkArtykuł o tych, którzy odeszli: Sly Stone i Brian Wilson - linkAndrzej Jerzyk - link Mick Ralphs (Bad Company, Mott The Hoople) - link
Dziś w Palmie rozmawiamy o handlowaniu Kevina Duranta w różne miejsca, a nawet za nr 2 draftu, przede wszystkim o tym co chcą osiągnąć w tym Phoenix Suns, co takiego (nie)kombinują (Da?)Knicks na rynku trenerskim, o ciekawej free-agency Pistons, o futbolowych legendach państw bez piłkarskich sukcesów, historii “Finlandii”, wreszcie o 50 graczach we Free Agency, […]
Dziś Polacy zagrają z reprezentacją Finlandii w ramach eliminacji do mistrzostw świata. Spotkanie to pokryło się z decyzją selekcjonera kadry o przekazaniu opaski kapitana dla Piotra Zielińskiego, w wyniku czego były już kapitan Robert Lewandowski ogłosił, że nie zagra dla reprezentacji za kadencji Michała Probierza. Jeden z najgłośniejszych konfliktów ostatnich lat w polskiej piłce komentujemy z Wojciechem Górskim Weszło i komentatorem piłkarskim Viaplay.
Wykład Julii Grzybowskiej w ramach konferencji „Pogranicza. Tygiel kultur czy beczka prochu?”, zorganizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Historyków UW i Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego [22-23 kwietnia 2024 r.]https://wszechnica.org.pl/wyklad/granica-jezyka-granica-kultury-krotko-o-dawnym-pograniczu-szwecji-wspolczesnej-finlandii-i-ksztaltowaniu-sie-tozsamosci-narodowej/Julia Grzybowska - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w PoznaniuOrganizatorzy pochylili się nad tematyką pogranicza, terenów przygranicznych, występujących tam zjawisk oraz procesów w ujęciu historycznym. Temat pograniczy został ujęty interdyscyplinarnie, choć z naciskiem na badania społeczno-polityczne, gospodarcze lub kulturowe. Granica języka granicą kultury? Krótko o dawnym pograniczu Szwecji, współczesnej Finlandii, i kształtowaniu się tożsamości narodowejWykład podejmuje tematykę pogranicza szwedzko-fińskiego w ujęciu historycznym i kulturowym. Skupia się na roli języka jako czynnika wyznaczającego granice przynależności kulturowej i narodowej. Czy język wyznacza granice kultury? Jak kształtowała się tożsamość mieszkańców terenów należących przez wieki do Korony Szwedzkiej, a dziś stanowiących część Finlandii? Wykład stanowi refleksję nad mechanizmami narodotwórczymi, pamięcią zbiorową i polityką językową, osadzoną w szerszym kontekście europejskich pograniczy.Wydarzenie jest częścią konferencji „Pogranicza. Tygiel kultur czy beczka prochu?”, organizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Historyków UW oraz Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego.Patronem wydarzenia było Muzeum Historii Polski.Komitet Organizacyjny Konferencji: dr Marta Michalska, mgr Grzegorz Garbuz, mgr Franciszek Fortuna, Aleksandra Krukowska, Afra Wierska, Jakub Kawczyński, Jakub Hardecki, Michał Schoeneich, Jakub PytelRada Naukowa Konferencji: dr hab., prof. ucz. Grażyna Szelągowska, dr hab., prof. ucz. Artur Markowski.Organizatorem konferencji było Studenckie Koło Naukowe Historyków UW – najstarsze koło na Uniwersytecie Warszawskim. Rok założenia 1916.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#historia #pogranicze #granice #szwecja #finlandia #język #kultura
Finlandia zbudowała niezwykły system całościowego bezpieczeństwa. W zeszłym tygodniu opublikowaliśmy film dokumentalny „Gotowi na wojnę. Czego możemy nauczyć się od Finlandii?”. W tym odcinku podcastu w gronie twórców materiału rozmawiamy o rzeczach, które nie zmieściły się w filmie. Uzupełniamy opowieść o schronach, miejscowości Mikkeli, stosunku Finów do Rosjan, historii relacji Finlandia-Rosja i służbie wojskowej kobiet. Link do filmu: https://youtu.be/TQs9e6z7-Sc
(0:00) Wstęp(1:19) Unia Europejska przygotowuje zdecydowaną odpowiedź na cła wprowadzane przez Stany Zjednoczone(2:52) Według prezydenta Finlandii, należy przygotować się na wznowienie relacji z Rosją(4:13) Serbia i Węgry zawarły umowę o wzmocnieniu współpracy wojskowej(5:49) Alternatywa dla Niemiec pod presją Federalnego Urzędu Ochrony Konstytucji rozwiązała swoją organizację młodzieżową(7:14) Unia Europejska w związku z kryzysem mieszkaniowym zwiększa wydatki na budownictwo społeczne(8:45) Finlandia przed planowanym terminem rezygnuje z elektrowni węglowychInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.Mecenasi programu:Casa Playa:https://casaplaya.pl/zakup-nieruchomosci-w-hiszpanii-pdf-pc-instruktaz/AMSO - oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: www.amso.pl
Jukka Torsten Lindholm aka Michael Maria Penttilä jest jednym z niewielu seryjnych morderców rodem z Finlandii. Był nazywany Dusicielem w skórzanych rękawiczkach. Wśród jego ofiar znalazły się m.in. jego własna matka oraz 12-letnia dziewczynka. Mimo wielu przestępstw na koncie, wyroki, które za nie otrzymywał, należały do śmiesznie niskich. Podczas odsiadywania jednego z nich ożenił się i zaczął identyfikować się jako kobieta. Ostatnie morderstwo, które popełnił, wtrąciło go za kratki na nieco dłużej – do dziś odsiaduje karę dożywocia…
Zbrodnia po nordycku to 6-odcinkowa seria, w której chciałabym poruszyć sprawy z krajów nordyckich. W drugim odcinku przedstawiam historię Michaela Marii Penttili, która zszokowała Finlandię. --------------------------------------------------------------------------------------------- ☕Postaw mi kawkę: https://buycoffee.to/kryminalnehistorie/
Szwecja podczas Wojny Zimowej (1939–1940) odegrała wyjątkową rolę, balansując między neutralnością a strategicznym wsparciem dla Finlandii. W tym filmie analizujemy kluczowe decyzje polityczne, wpływ działań ZSRR na region oraz sposoby, w jakie Szwecja zachowała swoje interesy w obliczu globalnego konfliktu. Czy neutralność była rzeczywistą niezależnością, czy przemyślaną kalkulacją? Poznaj szczegóły tego kluczowego momentu w historii Europy wraz z Beczką Prochu. #historia #podcasthistoryczny
Hej, w tym odcinku opowiadam historię, która do dziś wydaje się nieprawdopodobna. 28 maja 1987 roku około godziny 19 nad moskiewskim niebem rozległ się dźwięk silnika niewielkiej Cessny. Za sterami siedział Niemiec Mathias Rust. Pilot amator przylatując do sowieckiej stolicy z Zachodu chciał w ten sposób "zbudować" most przyjaźni, który rozkruszy Żelazną Kurtynę. 19-latek wyleciał z okolic Hamburga po czym najpierw chcąc sprawdzić czy uda mu się pokonać dłuższą trasę sportowym samolotem udał się na Islandię po czym wybrał się w stronę Finlandii, a następnie ZSRR. Choć do pokonania miał setki kilometrów, ani przez moment jego maszyna nie została ostrzelana przez sowiecką obronę przeciwlotniczą. Niewielkiemu samolotowi udało się bez problemów przekroczyć tak zwany żelazny pierścień obrony przeciwlotniczej chroniący Moskwę. Jak mogło być to możliwe? Dowiedzie się tego zapoznając się z najnowszym odcinkiem serii Powojnie.
Rozmawiamy ze znakomitym psychiatrą i psychoterapeutą o pewnej niezwykłej i skutecznej metodzie Podejścia Opartego na Otwartym Dialogu (stworzonej przez Jakka Seikkulę i Birgittę Makare w latach 70. ubiegłego wieku w Finlandii), którą posługuje się w pracy jego zespół. To jest rozmowa o czymś konkretnym i szczególnym, która – mam nadzieję, że Państwo też będą mieli takie odczucie – nabiera powietrza i wznosi się wyżej, w szersze przestrzenie. Dotyka czegoś… Zresztą: posłuchajcie, zapraszam! Foto: Rafał Masłow
Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. A teraz na poważnie. W najnowszym odcinku podcastu „Raport międzynarodowy” prowadzący Witold Jurasz oraz Zbigniew Parafianowicz omawiają wycofanie się prezydenta Joe Bidena z wyborów w Stanach Zjednoczonych i zastanawiają się o ile większe szanse na pokonanie Donalda Trumpa ma Kamala Harris. Czy polityka Kamali Harris, jeśli wygra ona wybory prezydenckie, będzie się w jakikolwiek istotny sposób różnić od polityki zagranicznej prezydenta Bidena? I czy prezydentura Trumpa będzie dla Polski jedynie nie najlepszą wiadomością, czy też jak wróży wielu komentatorów – wręcz katastrofą? Obydwaj prowadzący skłaniają się raczej ku tej pierwszej opinii. W dalszej części rozmowy dziennikarze dyskutują o zmianie tonu prezydenta Zełeńskiego, który nie wyklucza rozmów z Rosją, a nawet zadeklarował gotowość zaproszenia Rosji na kolejną konferencję pokojową. Odnoszą się również do wypowiedzi byłego premiera Wielkiej Brytanii Borisa Johnsona na temat planów Donalda Trumpa w odniesieniu do Ukrainy i próbują odpowiedzieć na pytanie, czy plan pokojowy Trumpa różni się w jakiś znamienny sposób od planu pokojowego Joe Bidena. Witold Jurasz zauważa, że ilekroć dochodzi do rozchodzenia się opinii Zachodu i Ukrainy na temat tego, jaki powinien być koniec wojny, Polska odruchowo staje po stronie Ukrainy. W ocenie Jurasza świadczy to o tym, że nasz kraj nie czuje się do końca częścią Zachodu. W dalszej części podcastu Zbigniew Parafianowicz zwraca uwagę na decyzje władz Finlandii, które zaczęły legalizować pushbacki. Między prowadzącymi wywiązuje się dyskusja na temat tego, czy bezpieczeństwo musi zawsze ustępować moralności i jak wyważyć kwestie humanitarne oraz problematykę bezpieczeństwa państwa. Panowie rozmawiają również na temat sygnałów wysyłanych przez reżim Aleksandra Łukaszenki i zastanawiają się, czy Polska powinna na te gesty w jakikolwiek sposób odpowiedzieć, czy też uznać sygnały płynące z Mińska wyłącznie za grę pozorów. Za to przy okazji omówienia wizyty premiera Izraela Benjamina Netanjahu w Stanach Zjednoczonych, pojawia się pytanie – czy asertywność w polityce zagranicznej powinna mieć swoje granice? Zbigniew Parafianowicz uważa, że owszem – bo nie należy przeszarżowywać. Prowadzący zwracają też uwagę na los przebywającego od 20 lat w izraelskim więzieniu Marwana Barghoutiego, który – jak wszystko na to wskazuje, może odegrać ogromną rolę w bliskowschodniej polityce. W najnowszym „Raporcie międzynarodowym” odnotowujemy też groźby Rosji kierowane wobec Japonii i komentujemy zorganizowane przez Konsulat Generalny Niemiec w Gdańsku obchodów kolejnej rocznicy zamachu na Hitlera. Tutaj prowadzący zauważają, że pułkownik von Stauffenberg, który zamach zorganizował, był w istocie nazistą, a wśród spiskowców znajdowali się tacy zbrodniarze jak np. Arthur Nebe, czyli człowiek współodpowiedzialny za Holocaust. Czy tego rodzaju postaci zasługują na pamięć? Przechodząc do spraw krajowych: Parafianowicz i Jurasz omawiają kwestię ambasadora Marka Magierowskiego, który domaga się wypłaty prawie jednego miliona złotych wynagrodzenia i spierają się o to, czy takie zachowanie jest stosowne, czy też nie. Na końcu obydwaj prowadzący skupiają swoją uwagę na relacjach międzyludzkich i pracowniczych panujących w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, konstatując, że są one niestety w znacznym stopniu… patologiczne.
Zbrodnia po nordycku to 6-odcinkowa seria, w której chciałabym poruszyć sprawy z krajów nordyckich. W drugim odcinku przedstawiam sprawę, która zszokowała i sprowokowała do dyskusji całą Finlandię. ☕Postaw mi kawkę: https://buycoffee.to/kryminalnehistorie/
Czym był fiński irredentyzm po I wojnie światowej? Posłuchajcie! #historia #podcasthistoryczny
W Rosji wybory prezydenckie, których wynik jest w zasadzie znany. Po co Władimirowi Putinowi to głosowanie? Czy opozycja wobec reżimu Putina da o sobie znać podczas tych wyborów? Rosyjscy rebelianci walczący pod dowództwem ukraińskim wdzierają się na terytorium Rosji. Czy ich działania mają wyłącznie symboliczny charakter? Izba Reprezentantów grozi zdelegalizowaniem TikToka. Czy rzeczywiście platforma jest narzędziem chińskiej agentury na Zachodzie? W Arktyce kończą się największe w regionie ćwiczenia NATO już z udziałem nowych członków: Finlandii i Szwecji. Czy północ będzie najważniejszym teatrem konfrontacji Zachodu z Rosją? Do Gazy drogą morską zmierza pomoc humanitarna z Europy i Stanów Zjednoczonych, a Izraelczycy przygotowują ofensywę na miasto Rafah. Czy w enklawie szykuje się kolejna, jeszcze bardziej tragiczna odsłona katastrofy humanitarnej? W Portugalii centroprawica wygrywa wybory, a antysystemowi populiści zdobywają prawie 50 miejsc w parlamencie. Czego Portugalczycy mają „dosyć”? A także: Festiwal Eurowizji, czyli kto kogo nie lubi i dlaczego chce o tym śpiewać? Rozkład jazdy: (02:17) Krystyna Kurczab-Redlich o wyborach prezydenckich w Rosji (25:46) Sylwia Czubkowska o delegalizacji TikToka w USA (50:31) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o Eurowizji (57:19) Podziękowania (1:03:18) Marcin Żyła o ćwiczeniach NATO w Arktyce (1:19:45) Mariusz Borkowski o dramatycznej sytuacji w Gazie (1:43:41) Adriana Bąkowska o wyborach w Portugalii (2:01:33) Do usłyszenia
Minęło 2 lata od chwili najazdu Rosji na terytorium Ukrainy. W drugiej rozmowie z cyklu dyskusji na temat zmieniającej się sytuacji geopolitycznej w Polsce i na świecie, mowa o roli Finlandii, Szwecji, Francji i Niemiec jaką mogą odegrać w zapewnianiu bezpieczeństwa w Polsce oraz regionie centralno-wschodniej Europy. Stanisław Leszczyński, analityk i znawca z zakresu geopolityki, mówi o dwuletnim konflikcie między Rosją i Ukrainą i o zmieniającej się architekturze politycznej i gospodarczej Polski oraz innych Państw Europejskich.
Ambasador Finladii w Polsce mówi dla IAR
Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Całość TYLKO w aplikacji Onet Audio. Subskrybuj pakiet Onet Premium i słuchaj bez limitu. „Wizyta w Kijowie Radosława Sikorskiego to powiew optymizmu" – komentuje Zbigniew Parafianowicz. Podsumowując podróż służbową Ministra Spraw Zagranicznych, zastanawia się też nad procesem obsadzania kluczowych stanowisk państwowych przez nową władzę. "Nowa ekipa rządząca ma prawo decydować o obsadzie kluczowych stanowisk państwowych, aby w pełni realizować politykę, za którą bierze odpowiedzialność" – podkreśla. W dalszej części prowadzący dokonują podsumowania polityki zmarłego Wolfganga Schäuble oraz podkreślają ukraiński sukces w zniszczeniu okrętu Floty Czarnomorskiej. W głównej części podcastu Witold Jurasz i Zbigniew Parafianowicz skupiają się na podsumowaniu roku 2023, analizując kluczowe wydarzenia i konsekwencje polityki międzynarodowej. Niewątpliwie jednym z najważniejszych momentów minionego roku była druga wizyta prezydenta USA Joe Bidena w Polsce i zmiana pozycji Polski w strukturach NATO. "Z przynależności kategorii B przeszliśmy do kategorii A" – podsumowuje Witold Jurasz. Kluczowe wydarzenia na arenie międzynarodowej determinują konflikty, czego doskonałym przykładem jest nakaz aresztowania Władimira Putina przez Międzynarodowy Trybunał Karny za zbrodnie na Ukrainie. Trwająca już blisko dwa lata wojna za wschodnią granicą znacząco przyczyniła się do przyjęcia Finlandii (a wkrótce również Szwecji) do NATO, co z perspektywy Polski ma pozytywny wpływ na bezpieczeństwo. Patrząc globalnie, trudno pominąć też bunt w Sudanie przeradzający się w krwawą wojnę domową, konflikty w Jemenie czy ataki Hamasu na Izrael, który zdawał się być zbyt pewny swojego bezpieczeństwa. Rok 2023 to również potwierdzenie kontynuacji rządów Erdogana i Xi Jinpinga, nieudany bunt oraz śmierć Prigożyna i zachwianie przyjacielskich relacji polsko-ukraińskich.
Partia Wolności Geerta Wildersa wygrywa wybory w Holandii zapowiadając koniec przyjmowania migrantów i walkę z islamem. A Parlament Europejski przyjmuje projekt reformy ustrojowej Unii, którego jednym z głównych punktów jest odejście od zasady jednomyślności i przekazanie większych uprawnień na wyłączność Unii. Jak budować jedność europejską w sytuacji, gdy coraz więcej społeczeństw Unii ma wątpliwości co do jej tempa i treści? Czy Niemcy i Francja będą nadawać ton ścisłej integracji mimo poważnych różnic interesów dzielących te kraje? Finlandia zamyka prawie wszystkie przejścia graniczne z Rosją. Czy Putin chce wywołać podobny kryzys jak na granicy Białorusi z Polską i Litwą? W Birmie rebelianci przejmują kontrolę nad coraz większą częścią kraju. Czy wojskowa junta, która rządzi krajem od 2021 roku upadnie? 100 tysięcy ludzi umiera rocznie w USA po przedawkowaniu syntetycznych opioidów. Co mają z tym wspólnego Chiny? Kuratoria w Stanach pozywają do sądu firmy technologiczne za tworzenie serwisów, które niszczą psychikę dzieci. Czy to sposób na walkę z przejawami nienawiści i pogardy dla innych w największych serwisach internetowych? A także: Uciec od wojny wszystko jedno gdzie – może być do Polski. Rozkład jazdy: (2:17) Jędrzej Bielecki o wynikach wyborów w Holandii (28:45) Jarosław Suchoples o zamknięciu granicy Finlandii z Rosją (47:24) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o ucieczce przed wojną (52:52) Podziękowania (58:03) Marcin Pośpiech o syntetycznych opioidach w USA (1:11:51) Michał Lubina o rebeliantach w Birmie (1:32:42) Tomasz Rożek o walce kuratoriów USA z serwisami społecznościowymi (2:02:17) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Partner programu: E2V https://e2v.pl/ (1:03) Polska i Czechy wprowadzają kontrole na granicy ze Słowacją (2:53) Unia Europejska może odblokować fundusze dla Węgier w zamian za zgodę na pomoc dla Ukrainy (4:29) Tunezja zarzuca Unii Europejskiej złamanie umowy o zwalczaniu nielegalnej imigracji (6:30) Robert Fico nie przejmuje się groźbami wykluczenia z Partii Europejskich Socjalistów (8:30) Finlandia prowadzi ćwiczenia w razie masowego napływu nielegalnych imigrantów (9:40) Arabia Saudyjska ma deficyt budżetowy zamiast planowanej nadwyżki Informacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek. Wspieraj Układ Otwarty: https://patronite.pl/igorjanke
Co się dzieje na granicach państw bałtyckich i Finlandii z Rosją? Jak chronione są granice w poszczególnych państwach? Jak na Łotwie i Litwie postrzega się kryzys na granicy? Czy ludność prorosyjska w tych krajach protestuje? Czy w Estonii powstanie płot na granicy? Jak wygląda sytuacja na granicy fińsko-rosyjskiej? O tym opowiada Bartosz Chmielewski, ekspert OSW. Wspieraj Układ Otwarty: https://patronite.pl/igorjanke Subskrybuj newsletter pisany Igora Janke: https://igorjanke.pl/newsletter/ Układ Otwarty nagrywamy w https://bliskostudio.pl Mecenasi programu: Novoferm: https://www.novoferm.pl/ XTB https://link-pso.xtb.com/pso/3aLF E2V https://e2v.pl/ Devtalents https://devtalents.com