Podcasts about ameryki

Co się dzieje, gdy 16- latek bez prawa głosu odkrywa, że może powiedzieć światu wszystko — pod warunkiem, że nie powie, kim jest?W 3 części serii o Benjaminie Franklinie opowiadam miedzy innymi o:Jednym z najsłynniejszych oszustw literackich w dziejach Ameryki, Bracie tyranie, który trafił za kraty, Prawniczej sztuczce, dzięki której nastolatek został wydawcą gazetyDecyzji, która zmieniła nie tylko jego życie, ale i bieg historii.Jeśli cenisz moją pracę, będę Ci bardzo wdzięczny za symboliczną kawę na suppi.pl/lepiejterazSubskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady. Obejrzyj mój nowy vlog na kanale Radek Budnicki z wyprawy do Wielkopolski i wizyty na wystawie poświęconej Tadeuszowi Kościuszce, na moim kanale YouTube Radek Budnicki:

Dlaczego Polska ignoruje Amerykę Łacińską? Zapraszam na kolejny odcinek "Sekcji Latynoamerykańskiej" Jakuba Cupisza.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [26 maja 2026 r.]„Uważaj na tych, którzy cię przesadnie chwalą; chcą albo coś od ciebie wyciągnąć, albo myślą, że jesteś głupcem” Baltasar Graciàn w „Brewiarzu Dyplomatycznym”Komunikat na Truth Social prezydenta Donalda Trumpa o tym, że z szacunku dla prezydenta Karola Nawrockiego wyśle do Polski 5000 żołnierzy dla wielu oznacza, że powinno się zakończyć dyskusje, bo wszystko jest jasne. USA nadal wspierają Polskę. Realizm nakazuje zastanowić się jaką wartość strategiczną ma dla USA Polska, z czego wynika, że Polska jest takim ważnym sojusznikiem? Kościuszko i Pułaski? Położenie? Liczba Amerykanów polskiego pochodzenia?Po pierwsze Amerykanie wysyłając tu wojska nie myśleli o udzieleniu Polsce „gwarancji” bezpieczeństwa.Polska Agencja Prasowa cytuje treść depeszy wysłanej z Ambasady USA w Warszawie do centrali: „Rotacyjne rozmieszczenie wojsk zainicjowane po inwazji Rosji w 2022 roku nigdy nie miało na celu ustanowienia stałych baz, ale nigdy nie było to konsekwentnie ani skutecznie zakomunikowane publicznie” – stwierdza depesza. W konsekwencji „tymczasowa rotacyjna obecność stopniowo zaczęła być postrzegana w Polsce jako półtrwała gwarancja bezpieczeństwa, a my zrobiliśmy niewiele, by temu przeciwdziałać”.Drugi cytat zdaje się pokazywać niektóre cele amerykańskiej polityki wobec Europy i Polski: „Wstrząsy z ostatnich dniach mogą ‘wzmocnić presję na odejście od amerykańskich systemów obronnych, przyspieszenie integracji obronnej Unii Europejskiej kosztem Ameryki i szerzenie antyamerykańskich narracji politycznych i medialnych w całym regionie' – ostrzeżono w depeszy.”Wygląda na to, że z jednej strony USA mówią Europie by się sama broniła, z drugiej integracja obronna Europy odbywa się „kosztem Ameryki”. Powstaje pytanie: to w końcu o co Amerykanom chodzi?O tym porozmawiamy na kolejnym spotkaniu z Jerzym Markiem Nowakowskim. Ale będziemy też rozmawiać o wojnie Rosji z Ukrainą, Niemczech i możliwym pokoju na Bliskim Wschodzie…Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Geopolityka #USA #Polska #Europa #Ukraina #Trump #Bezpieczeństwo #PolitykaMiędzynarodowa #Wszechnica #WszechnicaFWW #RozmowyWszechnicy

Big Book Cafe zaprasza na pierwsze spotkanie nowego cyklu!STANY ZAPALNE. PIERWSZA POPRAWKA I JEJ PARADOKSY Przedstawia RADOSŁAW KORZYCKIPierwsza poprawka to nie pojęcie z podręcznika, lecz żywy organizm, który oddycha razem z amerykańskim społeczeństwem. Dopuszcza palenie flagi, bluźniercze performance czy szydzenie z symboli religijnych. Czy tak rozumiana wolność wzmacnia demokrację, bo zmusza ją do znoszenia nawet tego, co bolesne, czy przeciwnie – rozsadza ją od środka?Otwieramy nową, pasjonującą serię spotkań o USA. Raz w miesiącu o zawiłościach prawa i życia za oceanem opowiada politolog i amerykanista Radosław Korzycki.Pyta Paulina Wilk.Radosław Korzycki o STANACH ZAPALNYCH:To cykl spotkań o kraju, który wydaje się nam bliski, a w istocie pozostaje głęboko obcy. Przez ostatnie dwadzieścia pięć lat, podróżując po Stanach i pracując jako dziennikarz, obserwowałem, że amerykańskie życie społeczne nie opiera się na wspólnocie, lecz na kontrakcie. I to kontrakt wyznacza granice wolności, odpowiedzialności i konfliktu. W tym świecie centralnym punktem nie jest parlament ani ulica, lecz sala sądowa, a język prawa przenika niemal każdy wymiar rzeczywistości.Spotkania będą próbą opowiedzenia Ameryki poza stereotypami: bez europejskich kategorii, które często bardziej zaciemniają niż wyjaśniają. Przyjrzymy się jej fundamentom - konstytucji, poprawkom, religii, kapitalizmowi i kulturze - ale też temu, jak działają one w praktyce i jak wyglądają w codziennym doświadczeniu ludzi. To opowieść o kraju, który wierzy bardziej w wolność niż równość, w indywidualną odpowiedzialność niż solidarność i w siłę dokumentu niż tradycji. Jednocześnie to kraj w trakcie głębokiej zmiany, w którym stare idee nie znikają, lecz przyjmują nowe formy. Ten cykl ma pomóc zrozumieć nie tylko Amerykę, ale i naszą własną skłonność do jej nieustannego upraszczania.RADOSŁAW KORZYCKIDziennikarz i obserwator Ameryki, były korespondent polskich mediów w USA. Publikuje w OKO.press i „Gazecie Wyborczej”, wcześniej pisał m.in. dla „Polityki”, „Tygodnika Powszechnego” i „Dwutygodnika”.Regularnie komentuje amerykańską politykę w TOK FM, TVN24 i RDC. Z wykształcenia i temperamentu politolog i historyk idei, z praktyki – reporter, który najlepiej czuje się w rozmowie i w drodze. Równolegle zajmuje się kulturą: animuje wydarzenia i produkuje teatr w warszawskim Śródmieściu. Czyta i podróżuje kiedy może i zbiera rzeczy z historią, od masek ludowych po terakotowe figurki i alebrijes z Oaxaca, raczej ślady niż przedmioty.

Uważamy te prawdy za oczywiste: że wszyscy ludzie zostali stworzeni równymi, że ich Stwórca przyznał im pewne niezbywalne prawa, a wśród nich są prawo do życia, wolności i dążenia do szczęścia. Tak głosi Deklaracja Niepodległości Ameryki. I właśnie prezydent Trump jako głowa państwa dąży do szczęścia. Daje przykład swoim rodakom. Oto, w wyniku ugody na mocy której Trump zrezygnował z pozwu przeciw amerykańskiemu Urzędowi Podatkowemu na 10 miliardów dolarów, za ujawnienie danych z jego zeznań podatkowych w ostatnich latach poprzedniej kadencji, rząd USA, na którego czele stoi Trump, wydał dokument, zgodnie z którym "na zawsze wykluczone i zakazane" jest prowadzenie audytów zeznań podatkowych Donalda Trumpa, jego synów Donalda Juniora i Erica, a także holdingu Trump Organization, a także ściganie ich za ewentualne nieprawidłowości w rozliczeniach z fiskusem. Pewnie po tym Trump zebrał rodzinę i powiedział jak Marian Opania do Janusza Gajosa w Piłkarskim pokerze: to my teraz możemy wszystko! To jest rodzina na swoim!

Karol Nawrocki ma tę przewagę nad Andrzejem Dudą, że zdobył numer telefonu do Donalda Trumpa. Nie to, żeby panowie sobie regularnie gaworzyli — co to to nie. Ale Nawrocki może przynajmniej pisać do Trumpa smsy. I takiej właśnie esemesowej interwencji podjął się po tym, gdy Pentagon wstrzymał wysłanie do Polski 4 tysięcy żołnierzy. Nawrocki osobiście włączył się dość późno, gdy — jak mówią w jego otoczeniu — „syf już był" i trzeba było gasić pożar. Twórcy słuchowiska politycznego „Stan Wyjątkowy" Dominika Długosz i Jacek Gądek odsłaniają kulisy tej operacji.  Finalnie Trump decyzję zmienił. Może to za sprawą smsów od polskiego prezydenta, a może z powodu oburzenia republikańskich kongresmenów, którzy ostro krytykowali osłabianie bezpieczeństwa Polski, uważanej w Waszyngtonie za lojalnego sojusznika. Tak czy inaczej, Nawrocki może wypinać pierś do odznaczeń, bo to jego — a nie przedstawicieli rządu — wskazał Trump ogłaszając zmianę decyzji. Wcale nie Nawrocki jest jednak najważniejszy w rozgrywce, którą wobec Polski prowadzą trumpiści. Decyzja o wycofaniu wojsk i styl wycofania się z tego wycofania są wyraźnym policzkiem dla Donalda Tuska, który ma w Białym Domu złe notowania. To zresztą kolejne upokorzenie po tym, gdy do Ameryki został wpuszczony ścigany przez polską prokuraturę Zbigniew Ziobro. Dziś już wiemy, że pomogli mu ludzie ze ścisłego zaplecza Trumpa, kojarzeni z ruchem MAGA. Twórcy słuchowiska politycznego „Stan Wyjątkowy" słyszą coraz częściej w kręgach koalicyjnych, że polski Donald musi już przyhamować z krytyką amerykańskiego Donalda, żeby amerykański Donald przestał się mścić.

Dlaczego Urugwaj jest inny niż reszta Ameryki Łacińskiej? Gospodarka Urugwaju: Mięsna potęga, handel z Chinami i brak przemysłu ciężkiego. Jak działa najbardziej stabilna demokracja w regionie?Zapraszam na rozmowę z Kingą Eysturland, podróżniczką, dziennikarką, autorką książki "Miasto, które smakuje yerba mate. Reportaż z Montevideo" (Wydawnictwo PASCAL), której Patronem medialnym jest podcast Podróż bez Paszportu.Link do publikacji: https://pascal.pl/miasto--ktore-smakuje-yerba-mate--reportaz-z-montevideo,125,2686.html

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Czy Amerykanie właśnie zaczynają wycofywać się z Europy Środkowo‑Wschodniej, a Polska zostaje z tym sama? Co naprawdę oznacza zmniejszenie liczby amerykańskich żołnierzy i czy to tylko „logistyka", czy początek większego odwrotu?  Czy Rosja testuje Zachód  nie wielką wojną, ale prowokacjami, które mogą rozbić NATO od środka? I czy Europa, bez Ameryki, jest gotowa odpowiedzieć twardo, a nie tylko deklaracjami?  Czy spotkanie Trump–Xi to początek nowego układu sił, w którym Chiny mówią wprost: „Tajwan to nasza sprawa", a USA… milczą? I czy świat wielkich „dealów" oznacza dziś koniec stabilnych sojuszy?  

Pamiętamy, jak zaciekle walczyli ze sobą o to, kto wyśle na polityczną emeryturę Jarosława Kaczyńskiego. Dziś Zbigniew Ziobro jest uchodźcą w Ameryce i bez względu na to, kiedy wróci do Polski — i czy przybędzie w kajdankach, czy wręcz przeciwnie, z rewolwerem za paskiem — jest już politycznie skończony. Z kolei jego odwieczny wróg Mateusz Morawiecki wszedł na wojenną ścieżkę z Kaczyńskim i jest już jedną nogą poza PiS. Morawiecki uważa, że jego wrogowie chcą go usunąć z PiS, żeby potem wysłać Kaczyńskiego na emeryturę i przejąć partię. Tak, to prawda. Tak zwani „maślarze" — Przemysław Czarnek, Tobiasz Bocheński, Jacek Sasin i Patryk Jaki — chcą przejąć PiS. Tak jak chcieli przejąć Ziobro i Morawiecki. Jest jedna zasadnicza różnica — tak silnej koalicji obliczonej na eliminację przeciwników i przejęcie partii jeszcze w PiS nie było. A Kaczyński nigdy dotąd nie był tak słaby. Twórcy słuchowiska politycznego „Stan Wyjątkowy" Andrzej Stankiewicz i Kamil Dziubka ujawniają szczegóły tajemniczej ucieczki Ziobry z Węgier do Ameryki i pokazują, kto mu pomagał w tej eskapadzie, o której polskie władze nie miały pojęcia. Wchodzimy także za kulisy wyjazdowego posiedzenia klubu PiS, na którym Morawiecki wprost rzucił rękawicę Kaczyńskiemu. W partii nazwali to „ostatnią wieczerzą".

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [12 maja 2026 r.]Kanclerz Niemiec Friedrich Merz na spotkaniu z licealistami powiedział to co wszyscy widzą, Iran pognębił pierwsze mocarstwo świata a wojna była nieprzemyślana. W odpowiedzi prezydent Donald Trump ogłosił, że USA wycofują 5000 żołnierzy z Niemiec i być może trafią one do Polski. To stworzyło okazję dla różnych polskich, przeważnie prawicowych analityków i polityków do kolejnych oskarżeń Niemiec i Unii Europejskiej, że chcą wycofania się Ameryki z Europy. Według nich Niemcy ale i Francja chcą tego, bo to stworzy przestrzeń dla Niemiec do panowania nad Europą Centralną i Wschodnią w porozumieniu z Rosją oczywiście. Dlatego trzeba za wszelką cenę „trzymać” się USA. Jednakże podstawowe i publicznie dostępne dokumenty takie jak Narodowa Strategia Bezpieczeństwa i Narodowa Strategia Obrony mówią co innego. USA będą się wycofywać z Europy bo przestaje ona być ważna dla USA i powinna porozumieć się z Rosją. W tych dokumentach można też znaleźć amerykański pomysł na Polskę. Pomysł jest amerykański ale jak on ma się do polskich interesów, ambicji i przyszłości?Zapraszamy na kolejną międzynarodową rozmowę Wszechnicy z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#polityka #rozmowywszechnicy #ameryka #niemcy #polska #FriedrichMerz #donaldtrump #usa

Ponad sześć tysięcy pierogów przed polską ambasadą w Waszyngtonie, tłumy ludzi i historia dwóch sióstr, które z rodzinnego przepisu zrobiły biznes obecny dziś niemal w całych Stanach. Casey i Vanessa White — Amerykanki z polskimi korzeniami — zaczynały od lepienia pierogów w kuchni i sprzedaży na ryneczkach. Dziś ich marka Jaju Pierogi jest w tysiącach sklepów w USA. To odcinek nagrany przy okazji European Union Open House w Waszyngtonie — dnia, kiedy ambasady otwierają swoje drzwi dla mieszkańców miasta. Opowiem też o kulisach tego wydarzenia i o tym, jak Polska pokazuje swoją historię i relacje z USA przy okazji 250-lecia Ameryki.

USA przez dekady uchodziło za najpotężniejsze państwo świata. Lotniskowce, bomby atomowe, miliardy dolarów na armię i technologiczna przewaga, której nikt nie był w stanie dorównać. A jednak nawet Ameryka wielokrotnie przegrywała wojny.W tym odcinku pokazuję 5 największych klęsk Stanów Zjednoczonych po II wojnie światowej. Od piekła wojny w Wietnamie, przez kompromitację w Zatoce Świń, chaos po inwazji na Irak i katastrofę w Afganistanie, aż po współczesny konflikt z Iranem i pytanie o przyszłość amerykańskiej dominacji.Dlaczego supermocarstwo przegrywało z partyzantami, bojówkami i państwami znacznie słabszymi militarnie?Czy przewaga technologiczna naprawdę wystarcza do wygrywania wojen?I co te porażki mówią dziś Polsce, która opiera swoje bezpieczeństwo na sojuszu z USA?W materiale:– wojna w Wietnamie– Agent Orange i ofensywa Tet– Zatoka Świń i Fidel Castro– Irak 2003 i narodziny chaosu– Afganistan i upadek Kabulu– Iran, Trump i kryzys amerykańskiej hegemonii– błędy amerykańskiej strategii– geopolityka XXI wieku

Niemcy opublikowały nową strategię wojskową, zapowiadając budowę największej armii konwencjonalnej Europy i jeszcze silniejsze zaangażowanie w architekturę bezpieczeństwa NATO. W tym samym czasie administracja Donalda Trumpa ogranicza obecność wojskową w Niemczech, a relacje między Waszyngtonem, Berlinem i państwami Europy Środkowej wchodzą w nową fazę.Czy Stany Zjednoczone ponownie stawiają na Niemcy jako głównego partnera w Europie? Co oznacza nowa strategia wojskowa Berlina i zapowiedź budowy największej armii konwencjonalnej Europy? Czy Polska rzeczywiście mogła zastąpić Niemcy jako strategiczny filar Ameryki w Europie? Jakie błędy popełniły polskie elity w polityce wschodniej? O tym mówił dr Krzysztof Rak w rozmowie z red. Damianem Adamusem.

Stany Zjednoczone zapowiedziały wycofanie żołnierzy z Niemiec. Pentagon potwierdził, że pięć tysięcy amerykańskich żołnierzy wyjedzie z tego kraju. Prezydent Trump dodał, że będzie to większa liczba, a amerykańscy żołnierze zostaną również wycofani z Włoch i Hiszpanii. Czy jest to reakcja na brak poparcia Niemiec i innych krajów europejskich dla wojny Ameryki z Iranem? Jakie skutki ta decyzja będzie miała dla NATO i jego zdolności obronnych wobec ewentualnego zagrożenia ze strony Rosji? Czy amerykańscy żołnierze z Niemiec przeniosą się do Polski i Litwy?W Anglii, Szkocji i Walii odbywają się wybory lokalne. Czy potwierdzą one rosnącą popularność partii Reform UK i upadek obu głównych partii, zwłaszcza rządzącej Partii Pracy? Po niedawnym zamachu w Londynie szef tamtejszej policji ostrzega przed wzbierającą falą antysemityzmu.Polscy archeolodzy pracujący w Sudanie dokonują znaczącego odkrycia potwierdzającego istnienie legendarnego króla Qaszqasza z Nubii, chrześcijańskiego przyczółka w Afryce. Jak prowadzić badania archeologiczne w kraju ogarniętym okrutną wojną?Na Zachodnim Brzegu odbywają się wybory lokalne – pierwsze od 2022 roku. W Gazie wybory odbyły się tylko w jednym mieście. Czy to rzeczywisty plebiscyt popularności władz Autonomii, czy spektakl propagandowy mający zatwierdzić niepodważalną władzę Fatahu?W Rumunii upada rząd Ilie Bolojana po tym, jak jeden z koalicjantów zagłosował przeciwko wotum zaufania dla gabinetu. Czy kraj czeka kolejny kryzys rządowy i jakie będzie on miał skutki nie tylko dla Rumunii, ale całej Europy?A także: nowe dzieło Banksy'ego, czyli jak drobny detal zmienia znaczenie całości.Rozkład jazdy: (02:47) Marek Świerczyński: Mniej wojsk USA w Europie(26:18) Jakub Krupa: Wybory lokalne i antysemickie ataki w Wielkiej Brytanii(49:29) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Symbole i detale(56:25) Podziękowania(1:04:01) Anna Dudzińska: Polacy udowadniają istnienie króla Nubii(1:27:11) Michał Wojnarowicz: Wybory w Palestynie(1:43:10) Kamil Całus: Upadek rządu w Rumunii(2:04:49) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Wiadomo, kto II wojnę światową przegrał: Niemcy i ich sojusznicy. Wiadomo też, kto wygrał: alianci. Jednak wygraną da się stopniować i w tym przypadku też widać, kto wygrał mniej, a kto bardziej. – Jedynym prawdziwym zwycięzcą II wojny światowej w pierwszej kolejności były Stany Zjednoczone. To była wojna, która zbudowała i potwierdziła potęgę Ameryki – wskazuje Norbert Bączyk, historyk znany wam świetnie z podcastu Wojenne Historie. No jak to, powiecie, a Wielka Brytania? – Wielka Brytania była pyrrusowym zwycięzcą. Tak naprawdę dla Wielkiej Brytanii II wojna światowa kończy się w dużej mierze porażką – mówi Norbert. Bo nie udało się zrealizować wielu brytyjskich planów strategicznych, a USA prześcignęły Brytyjczyków w wyścigu o tytuł światowego mocarstwa i przede wszystkim odebrały im monopol na władzę nad światowymi szlakami morskimi. Rocznicowo przygotowaliśmy dla was z Norbertem drugi wspólny odcinek, tym razem o zakończeniu II wojny światowej.

Wielowiekowe tradycje rdzennych społeczności Ameryki Łacińskiej i nowe technologie. Czy te obszary rzeczywiście się wykluczają? A może ogranicza nas stereotypowe myślenie? Tamtejsza ludność wzięła sprawy w swoje ręce i przełamała schemat.

Moim Gościem był prof. Jarosław Źrałka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który specjalizuje się w archeologii i sztuce Mezoameryki ze szczególnym naciskiem na kulturę Majów. Autor książki "Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej".Link do lektury: https://wuj.pl/ksiazka/majowie We współpracy z Wydawnictwem UJ.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Rowan Jacobsen należy do tych autorów, którzy potrafią opowiadać o jedzeniu tak, że staje się ono historią o świecie, naturze, kulturze i człowieku. Jego książka Wild Chocolate — wydana w Polsce jako "DzikieKakao" — prowadzi czytelnika daleko poza tabliczkę czekolady: do Amazonii, dawnych kultur Ameryki Środkowej i Południowej, tropikalnych lasów oraz miejsc, gdzie kakao wciąż pozostaje częścią żywego ekosystemu, a nie wyłącznie przemysłowym surowcem.Rozmawiamy o tym, jak czekolada z produktu codziennej przyjemności staje się opowieścią o pochodzeniu, jakości, ekonomii i przyszłości żywności.To także rozmowa o ludziach, którzy w amazońskiej dżungli poszukują dawnych odmian kakao, o przywracaniu znaczenia smaku oraz o niezwykle ciekawych związkach między światem kakao i światem wina, gdzie coraz częściej pojawia się pojęcie terroir, fermentacji i autentycznego miejsca pochodzenia.dlaczego czekolada jest produktem jednocześnie fascynującym i pełnym społecznych paradoksówjaką rolę kakao odgrywało w dawnych cywilizacjachczym są dawne odmiany kakao i dlaczego dziś są tak cennekim są współcześni poszukiwacze dzikiego kakao w Amazoniiod czego zależy przyszłość dobrej czekoladykakao, wino i terroirco decyduje o jakości czekoladyczy świat wchodzi w epokę nowej rewolucji czekoladyPODCAST do posłuchania na:na stronie www.radiokulinarne.plSpotify Apple PodcastsEmpik Go i innych popularnych aplikacjach do słuchania podcastówWszystkie odcinki i dodatkowe materiały na naszej stronie internetowej radiokulinarne.pl Pozostańmy w kontakcie. Śledź nas i polub na instagram.com/radiokulinarneRadio Kulinarne Wine Podcast. Pierwszy podcast winiarsko kulinarny. Do posłuchania 118 odcinków. Dla tych którzy kochają wino, jedzenie i podróże. 

Siódmy i ostatni odcinek serii o Tadeuszu Kościuszce.1798 rok. Kościuszko wraca potajemnie z Ameryki do Europy z fałszywym paszportem.W Paryżu czeka na niego Napoleon Bonaparte z propozycją nie do odrzucenia.A w Berville pod Fontainebleau czeka na niego coś zupełnie innego.15 lat ciszy, które zmienią jego legendę na zawsze. Naczelnik kontra cesarz Francuzów Sfałszowany manifest, który wywołał burzę Obietnica cara, która skończyła się milczeniem Szwajcaria, której Kościuszko nie planował Serce, które przeżyło więcej niż jego właścicielJak wygląda życie bohatera, którego nikt już nie potrzebuje?Co robi generał, który nie może walczyć?I dlaczego to właśnie te lata, a nie bitwy, decydują o tym, kim Kościuszko jest dla nas dzisiaj?Finał serii.Przygotuj się na zakończenie, którego się nie spodziewasz. Słuchaj, inspiruj się i żyj lepiej teraz.Jeśli cenisz moją pracę nad tą serią:Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz Postaw kawę na suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKABiografie podstawowe:Alex Storozynski, The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution (St. Martin's Press, 2009)Monica M. Gardner, Kościuszko: A Biography (1920, dostępna na Wikisource), zwłaszcza rozdział 9Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta (1894/1896)Feliks Koneczny, Święci w dziejach Narodu Polskiego (dostępne na NonPossumus.pl)James S. Pula, Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty (Hippocrene Books, 1998)Sławomir Leśniewski, Kościuszko. Rysa na pomniku? (Wydawnictwo Literackie, 2023)Gary Nash i Graham Russell Gao Hodges, Friends of Liberty: Thomas Jefferson, Tadeusz Kosciuszko, and Agrippa Hull (Basic Books, 2008)Korespondencja i źródła pierwotne:Founders Online, National Archives (founders.archives.gov)List Tadeusza Kościuszki do Thomasa Jeffersona, kwiecień 1816List Pierre'a Josepha Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 30 października 1818List Franza Xavera Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 29 października 1817List Kościuszki do A. J. Czartoryskiego, Wiedeń 1815 (cyt. za Gardner)Spotkania z Napoleonem:napoleon.org, biografia: Kosciuszko, Tadeusz Andrzej Bonawenturatadeuszkosciuszko.com, „The difficult story of Tadeusz Kosciuszko and Napoleon Bonaparte”WielkaHistoria.pl, „Kościuszko i Napoleon. Cesarz Francuzów gotował się ze złości, gdy usłyszał warunki polskiego bohatera”WP Film, „To niebezpieczny despota. Posłał na śmierć ponad 100 tys. Polaków”Barbara Grochulska, Księstwo Warszawskie (PWN)Odezwa Dąbrowskiego i Wybickiego do Wielkopolan z 6 XI 1806, historia.interia.plBerville i Zeltnerowie:Wikipedia, Peter Josef ZeltnerDziennik Polski, „Tadeusz Kościuszko prywatnie”Historia Poszukaj, „Czy Tadeusz Kościuszko lubił haftować?”tombeauxpolonais.eu, „gen. Kościuszko”fr-academic.com, biografia KościuszkiKongres Wiedeński i Aleksander I:Tygodnik Powszechny, prof. Franciszek Ziejka, „Naczelnika życie po życiu”TheCollector.com, „Tadeusz Kościuszko: 6 Facts You Didn't Know”Solura, choroba, śmierć:dr Liliana Narkowicz, Rocznik SNPL, t. 17, Wilno, 2017, s. 596–603prawdajestciekawa.pl, „Kościuszko w Solurze”Schweizerbote, 10 kwietnia 1817 (cyt. za Muzeum Kościuszki w Solurze)mabpz.org, „Muzeum Kościuszki w Solurze”kosciuszko-solothurn.ch, oficjalna strona Kosciuszko Gesellschaft SolothurnWikipedia, Kościuszko Museum, Solothurndzieje.pl, „200 lat temu w Solurze zmarł Tadeusz Kościuszko”Pochówek na Wawelu, serce, kopiec:dzieje.pl, „200 lat temu Tadeusz Kościuszko został pochowany na Wawelu”pai.media.pl, „Ostatnia droga Tadeusza Kościuszki”Muzeum Historii Polski, kalendariumkopieckosciuszki.pl, oficjalna strona Kopca Kościuszki w KrakowieTestament siechnowicki i amerykański:Wikipedia, Wills of Tadeusz KościuszkoWikicytaty (pl), Tadeusz Kościuszkopolonika.pl, „Niezrealizowany testament Tadeusza Kościuszki”Smithsonian Magazine, „The Polish Patriot Who Helped Americans Beat the British” (2017)Pamięć i upamiętnienia:American Battlefield Trust, Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszkokosciuszkoheritage.com, „Thaddeus Kosciuszko Memorialised Worldwide”Wikipedia, Commemoration of Tadeusz KościuszkoBritannica, Tadeusz Kosciuszko

Premier Donald Tusk w wywiadzie dla „Financial Times” powiedział, że „największym i najważniejszym pytaniem dla Europy jest to, czy Stany Zjednoczone są gotowe być tak lojalne, jak opisano to w naszych traktatach”. Jaką politykę prowadzą Stany Zjednoczone? Czy sojusz Ameryki z Europą jest aktualny? Co będzie się działo na Węgrzech po przejęciu władzy przez Petera Magyara? I czy Victor Orban wyjedzie do USA? Na podcast zapraszają Dominika Wielowieyska i Bartosz T. Wieliński. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.

Dwudziestoletni Tymek Kucharczyk ścigał się już w przedszkolu. Teraz w pogoni za marzeniami młody kierowca rajdowy przeniósł się do Ameryki. Jako pierwszy Polak w historii bierze udział w serii Indy NXT. Autorka: Paulina Klepacz   Artykuł przeczytasz pod linkiem: https://www.vogue.pl/a/tymek-kucharczyk-kierowca-rajdowy-kariera

Szara eminencja Doliny Krzemowej od lat zza kulis wpływa na największych prezesów oraz polityków USA. Amerykańskie media pisały o nim: "Główny intelektualista Ameryki", "Intelektualny architekt współczesnego etosu Doliny Krzemowej", "Prawdziwy złoczyńca z Bonda". Peter Thiel, bo o nim oczywiście mowa, oprócz wspierania technologii, konsekwentnie buduje konserwatywne elity i ich zaplecze intelektualne. Jeśli chcecie zrozumieć, jak naprawdę wygląda budowanie sieci wpływu w USA, to koniecznie posłuchajcie. Tym bardziej, że sam Thiel jest wyjątkowo ciekawą postacią. Filozof, prawnik, zdradził Elona Muska, jest mentorem Marka Zuckerberga, wyniósł do władzy J.D. Vance'a i jako pierwszy z Doliny Krzemowej, jeszcze w 2016 roku, publicznie poparł kandydaturę Donalda Trumpa na prezydenta. Rozdziały: 6:00 - Nerd 13:45 - PayPal 18:55 - PayPal mafia 22:20 - Palantir 24:25 - Ciemne oświecenie 34:10 - Ambicje polityczne 43:45 - J.D. Vance i Trump 2.0 50:48 - Antychryst Źródła: Ostrzeżenie przed Antychrystem - https://www.americamagazine.org/news/2026/03/13/peter-thiel-antichrist-vatican/ Max Chafkin, “The Contrarian: Peter Thiel and Silicon Valley's Pursuit of Power”, Penguin Press, 2021 PayPal mafia - https://fortune.com/article/paypal-mafia/ Techstorie #140 - Firma, która odmieniła oblicze wojen. Tajemniczy Palantir i jej wpływowy prezes - https://open.spotify.com/episode/5Idc2rfsBbcK9MTylqV7Ll Vance w Białym Domu - https://www.google.com/url?q=https://x.com/zebulgar/status/1812928216262451586?s%3D46%26t%3DtqVriGGF14BfrHk-JG0Zew&sa=D&source=docs&ust=1776681445036439&usg=AOvVaw0tGb9eXlLHDwPXKUXWEyiw "Wolałbyś, żeby ludzkość przetrwała, prawda?" - https://www.youtube.com/shorts/LXpc1YiXDoQ

Hej, w najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do historii Donalda Trumpa. Zgodnie z Waszymi prośbami kontynuuję opowieść rozpoczętą miesiąc temu. Tym razem skupiam się na początkach jego kariery politycznej.Wracam do końcówki lat 80. i prowadzę narrację aż do momentu, gdy nowojorski miliarder zdecydował się wystartować w wyborach prezydenckich jako kandydat Partii Republikańskiej w 2015 roku. To był dla niego intensywny okres — otarł się o bankructwo, rozwiódł się i ponownie ożenił. W 2000 roku spróbował też swoich sił w wyborach z ramienia Partii Reform. Szanse na sukces były wtedy niewielkie, choć sam twierdził inaczej. To właśnie wtedy zetknął się z brutalną polityką od środka i nauczył się, jak prowadzić skuteczną kampanię. Swoją rozpoznawalność budował na kontrowersji — atakował przeciwników, prowokował, nie unikał skandali i celowo polaryzował opinię publiczną. Już wtedy mówił o nierównych szansach i imigracji jako kluczowych problemach Ameryki. Stał się też jednym z najgłośniejszych krytyków Barack Obama.

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Czy Europa powinna szykować się na NATO bez Stanów Zjednoczonych? Czy gwarancje sojusznicze naprawdę obowiązują wtedy, gdy zaczyna się wojna, czy tylko wtedy, gdy dobrze brzmią w deklaracjach? Kto ma wyższy próg bólu: Iran czy Stany Zjednoczone i kto pierwszy odpuści, gdy ceny ropy zaczną bić rekordy? Czy JD Vance jest tylko epizodem, czy zapowiedzią Ameryki znacznie groźniejszej dla Europy niż Trump? Dlaczego Viktor Orbán przegrał  i ile w tej porażce było gospodarki, a ile rosyjskiej gry dezinformacyjnej? Czy fake newsy o „psie w mikrofali" i obcych agentach to już polityczny folklor, czy nowa normalność demokracji?

Petersburg, 1796. Car Rosji osobiście przychodzi do celi polskiego generała. Nie po to, żeby go upokorzyć. Po to, żeby mu się pokłonić. W szóstej części serii o Tadeuszu Kościuszce opowiadam o człowieku, którego podziwiał nawet jego wróg. O drodze z wilgotnego lochu do Filadelfii, gdzie tłumy witały go salwami z dział, a Thomas Jefferson nazwał go „najczystszym synem wolności”.Będzie o godności, której nie można odebrać.O odwadze, która nie pyta o wynik.I o jednym dokumencie napisanym o czwartej nad ranem, który mógł zmienić historię Ameryki.Jeśli cenisz moją pracę nad tą serią: Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz Postaw kawę na suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKA:Biografie podstawoweAlex Storozynski, The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution, St. Martin's Press, 2009Monica Gardner, Kościuszko: A Biography, 1920 (Wikisource)Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta, 1894/1896Tadeusz Korzon, Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta, t. IVJames S. Pula, Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty, Hippocrene Books, 1998Miecisław Haiman, Kosciuszko: Leader and Exile, 1946/1977Gary Nash, Graham Russell Gao Hodges, Friends of Liberty: Thomas Jefferson, Tadeusz Kosciuszko, and Agrippa Hull, Basic Books, 2008Źródła pierwotne i pamiętnikiJulian Ursyn Niemcewicz, Notes of My Captivity in Russia, tłum. Alexander Laski, 1844 (Wikisource)Founders Online, National Archives (founders.archives.gov): korespondencja Jefferson-Kościuszko, testament z 5 maja 1798The Papers of Thomas Jefferson, t. 30, red. Barbara B. Oberg, Princeton UP, 2003Insurekcja kościuszkowska i Uniwersał PołanieckiKazimierz Bartoszewicz, Dzieje Insurekcji Kościuszkowskiej, 1913 (reprint 2002)Bartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, 2001Wikipedia: Kościuszko Uprising, Battle of Maciejowice, Battle of Szczekociny, Proclamation of Połaniec, Warsaw Uprising (1794)Kresy.pl: „Wynikał z Konstytucji 3 Maja. 7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił Uniwersał połaniecki”Wprost Historia: „Kościuszko obiecał chłopom wolność”Ośrodek Myśli Obywatelskiej i Patriotycznej: „Uniwersał połaniecki, 7 maja 1794 r.”„Finis Poloniae”, analiza źródłowaJózef Tretiak, O Finis Poloniae, 1921Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie: „Finis Poloniae! Kościuszko w niewoli”Wikipedia (pl): Finis PoloniaeNiewola, uwolnienie i car Paweł IEdward P. Alexander, „Jefferson and Kosciuszko: Friends of Liberty and of Man”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, XCII, nr 1, 1968Bibliotekarz Podlaski: „Prisons, politics and the gift of freedom: Kosciuszko, Niemcewicz and Paul I”Muzeum Historii Polski / Google Arts & Culture: „Tadeusz Kościuszko, a man of vision”Encyclopedia Britannica: Paul IWikipedia: Paul I of Russia, Peter and Paul FortressPrawa kobiet i Emilia ZeltnerDr Liliana Narkowicz, Rocznik SNPL, t. 17, Wilno 2017, s. 596-603Muzeum Kościuszki w SolothurnGeni.com: Emilia Taddea Zeltner (1804-1875)Wikimedia CH: Emilia Morosini ZeltnerAlex Storozynski, wywiad dla Polish WeeklyPowrót do Ameryki i testament abolicjonistycznyNPS: Thaddeus Kosciuszko National Memorial (nps.gov/thko)ushistory.org / Independence Hall AssociationAmerican Battlefield TrustThe Philadelphia Inquirer: „Jefferson's missed opportunity to free his slaves”, 2017New Eastern Europe: „General Kosciuszko, a man ahead of his time”, 2018Kontekst historyczny: III rozbiór i LegionyJerzy Lukowski, Hubert Zawadzki, A Concise History of Poland, Cambridge UP, 2001Norman Davies, God's Playground: A History of Poland, Oxford UP, 2005Wikipedia: Third Partition of Poland, Mazurek DąbrowskiegoMuzyka KościuszkiAleksander Janta, Polski Ośrodek Muzyczny USC (polishmusic.usc.edu)

Zapraszam na rozmowę z Kingą Eysturland, podróżniczką, dziennikarką, autorką książki "Miasto, które smakuje yerba mate. Reportaż z Montevideo" (Wydawnictwo PASCAL), której Patronem medialnym jest podcast Podróż bez Paszportu.Link do publikacji: https://pascal.pl/miasto--ktore-smakuje-yerba-mate--reportaz-z-montevideo,125,2686.htmlW dzisiejszym odcinku odkrywamy sekrety Urugwaju – od kultury picia yerba mate po zaskakujące polskie ślady w Ameryce Południowej. Razem z moją gościnią sprawdzamy, dlaczego to właśnie ten kraj stał się domem dla wielu ekspatów i jak postrzegana jest tam Polska.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

"Jak się skończą rządy Viktora Orbana, to pewnie panowie (Zbigniew Ziobro i Marcin Romanowski - przyp. red.) czmychną do jakiegoś innego kraju, do Argentyny albo gdzieś do Ameryki Środkowej. Ktoś ich na pewno przytuli" - powiedział w Popołudniowej rozmowie w RMF FM Adrian Zandberg, szef Razem.

Karol jedzie do Ameryki. Miał się spotkać z Donaldem, ale Donald nie chce. Teraz ludzie Karola mówią, że on też nie chciał. Za to żona Karola spotkała się z żoną Donalda. I z robotem. Bardziej znaczące spotkania odbywają się w Polsce. Ambasador Izraela spotkał się z wiceszefem BBN. Dlaczego i po co? Czy może chciał zamówić polskich żołnierzy? Minął termin ultimatum ministra Żurka dla Nawrockiego. I co? Minister mówi, żeby dać jeszcze trochę czasu. A marszałek Czarzasty stwirdza, ze z Kancelarią Prezydenta nie będzie już w tej sprawie gadał i żeby spodziewać się wszystkiego #Trump #Batyr #polityka #IPPTVNaŻywo

W tym odcinku sprawdzamy, co tegoroczne filmy naprawdę mówią o świecie. Wybieramy kilka najważniejszych tytułów i pokazujemy, jaki obraz Ameryki i rzeczywistości się z nich wyłania.Przemoc, nierówności, ciało, religia, kryzys wspólnoty – to wszystko pojawia się w filmach, które zgarnęły najwięcej statuetek nagrody. Przypadek czy znak czasu?Ważniejsze od tego, kto wygrał, jest pytanie: jak i o czym opowiada dziś kino. Rozmawiają Michał Walkiewicz i Michał SowińskiPodkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechnyJeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

W trzecim tygodniu wojny Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem Donald Trump żąda pomocy w utrzymaniu żeglugi przez cieśninę Ormuz nie tylko od NATO, ale i od arcyrywala Ameryki, czyli Chin. Kraj ten kupował dotąd korzystnie ponad 80 proc. irańskiej ropy i choć posiada jej zapasy na kilka miesięcy, przedłużająca się wojna i kryzys energetyczny zagrażają chińskiemu eksportowi, od którego uzależniona jest cała gospodarka. Pekin odmówił udziału w amerykańskiej wojnie i zapowiedział wysłanie na Bliski Wschód nie fregat, lecz pomocy humanitarnej.Trump przełożył planowaną na ostatni dzień marca podróż do Chin i spotkanie z Xi Jinpingiem, które miało załagodzić spór o cła, półprzewodniki oraz chińskie ograniczenia eksportu surowców. Tymczasem kilka dni temu, na zakończenie tzw. Dwóch Sesji, czyli najważniejszych corocznych zgromadzeń władzy w Chinach, zatwierdzono nowy plan pięcioletni, który ma wzmocnić armię, rodzime technologie sztucznej inteligencji, a także nacisk na Tajwan, którego dotąd amerykańscy prezydenci zobowiązywali się chronić.Co wojna na Bliskim Wschodzie oznacza dla Chin? Czy osłabi, czy może wzmocni ich pozycję wobec USA? Jaką rolę chce odgrywać Pekin w czasie, gdy chwieje się dotychczasowy porządek międzynarodowy? Oraz co o celach drugiego najludniejszego państwa świata mówi nowy plan pięcioletni?Gość: Michał Bogusz---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

(0:00) Wstęp(0:49) Unia Europejska nie zamierza brać udziału w misji zabezpieczenia Cieśniny Ormuz. Donald Trump grozi konsekwencjami sojusznikom z NATO(3:53) Wymiana handlowa pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi osiągnęła rekordowy poziom mimo wprowadzenia ceł(5:13) Chiny oczekują od Ameryki korekty błędów popełnionych przy rozpoczęciu dochodzeń w sprawach handlowych(6:43) BBC złożyło wniosek o oddalenie pozwu złożonego przez Donalda Trumpa(8:08 )Google wycofuje możliwość uzyskania porad medycznych przez internautów korzystających ze sztucznej inteligencjiInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.

Trwają zmasowane ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Iran odpowiada ostrzałem Izraela i sojuszników Stanów Zjednoczonych w regionie. Izrael dokonuje również bombardowań południowego Libanu, zwłaszcza dzielnic Bejrutu kontrolowanych przez sprzymierzoną z Iranem organizację Hezbollah. Według danych organizacji amerykańskiej zginęło już ponad 1100 Irańczyków. Władze Iranu zapowiadają dalszy opór. Donald Trump zapowiedział, że będzie miał udział w wyborze nowych władz kraju. Sekretarz wojny Pete Hegseth zapowiedział również, że ataki na Iran zostaną wzmożone. Czy faktycznie dojdzie do ataku na Iran ze strony Kurdów stacjonujących w Iraku? Jak obecna sytuacja wpływa na sojuszników Ameryki wciągniętych w wojnę? Czy Amerykanie będą w stanie zapewnić nieskrępowany ruch statków w cieśninie Ormuz, przez którą przepływa znacząca część globalnych dostaw ropy i gazu?Opozycja w Izraelu jednoznacznie poparła premiera Netanjahu w wojnie z Iranem. Czy Netanjahu uda się uniknąć odpowiedzialności za błędy polityczne i łamanie prawa? Jak wojna z Iranem wpływa na sytuację w Gazie i na Zachodnim Brzegu?Szwecja poważnie rozważa możliwość ataku ze strony Rosji i przygotowuje na tę ewentualność nie tylko armię, ale także zwykłych obywateli. Na czym polega szwedzka obrona totalna i jak przekłada się ona na działania gmin oraz wspólnot mieszkańców?Premier Kanady z wizytą w Indiach, Australii i Japonii. „Rozpada się obecny porządek” – mówi Mark Carney. Jak kanadyjski premier zamierza budować suwerenność swojego kraju w czasach Donalda Trumpa?Na igrzyskach paraolimpijskich we Włoszech po raz pierwszy od ponad dekady sportowcy z Rosji i Białorusi wystąpią pod własnymi flagami. Czy to jest początek końca bojkotu sportowego Rosji? Dlaczego władze sportowe decydują się na ten krok?Rozkład jazdy: (03:04) Łukasz Fyderek: Wojna USA i Izraela z Iranem(30:13) Agnieszka Zagner: W Izraelu poparcie dla wojny(50:43) 6. urodziny Raportu(53:09) Podziękowania(59:29) Marcin Żyła: Totalna obrona Szwecji(1:17:36) Marcin Gabryś: Kanada: strategia na czas Trumpa(1:35:02) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie?(2:01:32) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kobiety z Ameryki Łacińskiej walczą z przemocą w sieci, tworząc własną, sprawiedliwą sztuczną inteligencję. To opowieść o technologii, która zamiast służyć zyskowi korporacji, wspiera lokalne społeczności i dba o nasze bezpieczeństwo w myśl idei, że prawo do etycznej technologii to fundament równości, a nie luksus dla wybranych.

(0:00) Wstęp(0:46) Iran ma być przygotowany gotowy długą wojnę ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem. Francja wysyła swój lotniskowiec na Morze Śródziemne(2:46) Donald Trump zrywa relacje handlowe Ameryki z Hiszpanią i krytykuje Wielką Brytanię(4:39) Z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie ceny gazu ziemnego wzrosły już dwukrotnie(6:13) Węgry domagają się od Komisji Europejskiej zwiększenia presji na Ukrainę, żeby uruchomiła rurociąg „Przyjaźń”(7:49) Rosyjski bank centralny pozwał Unię Europejską za zamrożenie jego środkówInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.

"Nie jestem zaskoczona, byliśmy przygotowani jako strona rządowa, uruchamiamy plan B" - mówiła w Popołudniowej rozmowie w RMF FM Anna Maria Żukowska, komentując weto prezydenta do ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Polityk wskazała, że nie wydaje jej się, by referendum ws. KRS było pilne dla Polek i Polaków, którzy oczekują od rządu "skuteczności i przyspieszenia postępowań sądowych". Przewodnicząca klubu Lewicy stwierdziła ponadto, że sprzeciw prawicy wobec programu SAFE to efekt "telefonu z Ameryki".

Czy Rosja traci wpływy na Kaukazie? Jaka jest sytuacja w Gruzji? Czy w Gruzji rosną wpływy rosyjskie? Armenia wyzwala się z rosyjskiego ścisku? W Azerbejdżanie rosną wpływy Turcji? Czy Kaukaz może stać się regionem silnego wpływu Ameryki? O tym opowiada Wojciech Konończuk, dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.Tu możesz zgłosić się do Szkoły Przywództwa: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://szkolaprzywodztwa.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mecenasi programu: Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://go.tms.pl/UkladOtwartyETF ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.html⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Pobierz aplikację Hallow: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠http://hallow.com/ukladotwarty⁠⁠⁠⁠

Z inicjatywy amerykańskiej w Waszyngtonie odbywa się dziś szczyt z udziałem ponad 50 państw, którego celem jest zawiązanie globalnego sojuszu ws. dostępu do metali ziem rzadkich. W kwestii tych surowców niechętna międzynarodowym aliansom administracja Donalda Trumpa uczyniła wyjątek. Powodem są Chiny, gdzie wydobywa się większość światowych zasobów, które kilka miesięcy temu zagroziły znacznym ograniczeniem eksportu. Bez metali ziem rzadkich nie ma mowy o rozwoju nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji. W proponowanym przez USA pakcie energetycznym nie wszyscy będą jednak równi – Waszyngton odmawia ustalenia ceny minimalnej surowców, a we wtorek poinformował o utworzeniu narodowej rezerwy minerałów o wartości 12 mld dolarów. Okazuje się bowiem, że na rynkach brakuje nie tylko metali ziem rzadkich, ale nawet bardziej pospolitych surowców, takich jak miedź.Na czym miałby polegać surowcowy sojusz Zachodu? Czy, dołączając do niego, Europa znów ryzykuje uzależnieniem się, tym razem od Ameryki? Dlaczego metale ziem rzadkich są obecnie tym, czym kiedyś były węgiel i ropa naftowa? Innymi słowy: czemu lutet, tul czy terb są droższe od złota?Gość: Piotr Arak---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Przez lata nagrywania biografii zauważyłem ciekawą prawidłowość. Aleksander Hamilton na Karaibach,Benjamin Franklin w swojej drukarni, Napoleon w Brienne, Washington w Mount Vernon, Churchill w wojskowym namiocie, Truman w Białym Domu, Machiavelli na wygnaniu, Montaigne w swojej wieży, Fryderyk Wielki po bitwie, Jan Karski na studiach, Kościuszko w drodze do Ameryki.Oni wszyscy czytali tę samą książkę. Napisaną przez greckiego kapłana z małego prowincjonalnego miasteczka. Przed dwoma tysiącami lat.Co takiego było w tej księdze, że kształtowała największych przywódców w historii? Dlaczego ludzie, którzy zmieniali świat, wracali do niej raz za razem? I co najważniejsze, dlaczego Ty, szukający własnej transformacji, powinieneś ją dziś otworzyć?Ten odcinek to opowieść:O odkryciu, które połączyło wszystkie biografie, które nagrałem. O instrukcji obsługi wielkości, która przetrwała tysiąclecia. I o tym, jak starożytna mądrość może zmienić Twoje życie teraz.Czasami odpowiedzi na współczesne problemy czekają w bibliotece. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać.Wesprzyj mój podcast: Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejterazŹRÓDŁA:Źródła podstawowe:Plutarch – „Żywoty równoległe” (szczególnie wstępy do „Żywota Aleksandra” i „Żywota Demostenesa”)Merle Miller – „Plain Speaking: An Oral Biography of Harry S. Truman”, Berkley Publishing Group, 1974Ron Chernow – „Alexander Hamilton”, Penguin Books, 2004Louis Sarkozy – „Napoleon's Library: The Emperor, His Books and Their Influence on the Napoleonic Era”, 2024Albert Guerard – „Napoleon I”, Alfred A. Knopf, 1969Źródła uzupełniające:Timothy Duff – „Plutarch As Moral and Political Educator”, Cambridge University Press, 2023Rebecca Burgess – „Plutarch's Gift”, Law & Liberty, 2024Pierre Hadot – „The Inner Citadel: The Meditations of Marcus Aurelius”The Online Library of Liberty – „Plutarch's Parallel Lives” (eseje o recepcji w Ameryce)Cytaty źródłowe użyte w odcinku:„Nie piszę historii, lecz życiorysy…” – Plutarch, „Żywot Aleksandra”, wstęp„Mieszkam w małym mieście…” – Plutarch, „Żywot Demostenesa”„Kiedy byłem w polityce…” – Truman w wywiadzie dla Merle'a Millera„Bonaparte, w Tobie nie ma nic nowoczesnego…” – cytat przypisywany Pasquale Paoli„Niech mój syn czyta i rozmyśla nad historią…” – Napoleon, instrukcje dla synaList Machiavellego do Francesco Vettoriego z 10 grudnia 1513 r.

0:00 Wstęp0:48 Unia Europejska jest bliska użycia „bazooki handlowej” wobec Stanów Zjednoczonych2:16 Szefowa Komisja Europejska twierdzi, że umarł stary porządek światowy3:43 Chińska Republika Ludowa krytykuje działania Ameryki uderzające w wolny handel5:06 Wielka Brytania mimo obaw o bezpieczeństwo zatwierdziła budowę nowej chińskiej ambasady6:34 Połowa stolicy Ukrainy nie ma prądu i ogrzewania z powodu rosyjskich ataków7:54 Izrael zniszczył jerozolimską siedzibę agencji Organizacji Narodów ZjednoczonychInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.

Wiceprezydent USA J.D. Vance powiedział, że Grenlandia ma „krytyczne” znaczenie dla Stanów Zjednoczonych i świata w wypadku ataku Rosji albo Chin, i skrytykował Europę za brak ochrony tego terytorium. Rzeczniczka Białego Domu potwierdziła, że prezydent Trump nie wyklucza użycia siły militarnej do przejęcia Grenlandii. Liderzy sześciu państw europejskich, w tym Polski, zadeklarowali, że tylko Dania i Grenlandia mają prawo do regulowania relacji między sobą. Jak daleko posunie się prezydent Trump w celu przejęcia Grenlandii? Jak retoryka Trumpa wpływa na europejskich sojuszników Ameryki? Czy stanowi ona zagrożenie dla spójności NATO?Prezydent Zełenski przeprowadził zmiany na kluczowych stanowiskach w resortach związanych z bezpieczeństwem kraju. Kim jest nowy szef Biura Prezydenta, Kyryło Budanow, i dlaczego to on zastąpił Andrija Jermaka?Po amerykańskiej operacji w Wenezueli nie ustają prześladowania przeciwników reżimu. Za wypowiedzi na tematy polityczne grozi więzienie. Jak wygląda codzienność w Caracas? Czy amerykańska akcja z ubiegłego weekendu zmieniła cokolwiek w życiu jego mieszkańców?W Aleppo syryjskie wojska rządowe biją się z Kurdami kontrolującymi część miasta. Dlaczego wojska kurdyjskie, kontrolujące jedną trzecią Syrii, nie zintegrowały się z armią rządową i jakie to ma znaczenie dla przyszłości Syrii?Koncern Lego wprowadza nowe rozwiązania technologiczne do modeli klocków, które od prawie 50 lat w tradycyjnej formie towarzyszą dzieciom na całym świecie. Koniec fajnej zabawy czy początek nowej?A także: o bezradności i skuteczności organizacji międzynarodowych.Rozkład jazdy: (02:38) Piotr Szymański: Amerykanie chcą Grenlandii – co na to NATO?(29:26) Bartosz Cichocki: Zmiany w instytucjach bezpieczeństwa Ukrainy(1:00:08) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Dlaczego pijemy colę w kinie(1:06:22) Podziękowania(1:13:08) Marcin Żyła i Doma Matejko: Życie codzienne w Caracas(1:30:19) Karol Wasilewski: Kurdowie przeciw rządowi centralnemu Syrii(1:51:59) Maciej Kośmicki: Lego i nowe technologie(2:15:10) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Stany Zjednoczone schwytały i wywiozły do Nowego Jorku prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro i jego żonę Cilię Flores. W przygotowanej kilka miesięcy operacji wojskowej wzięło udział 150 samolotów, które zniszczyły wojskowe cele w Caracas. Zginęło co najmniej kilkadziesiąt osób.Maduro został przetransportowany do Nowego Jorku; w poniedziałek ma stanąć przed sądem pod zarzutem narkoterroryzmu, importu kokainy, posiadania zakazanej w USA broni maszynowej oraz próby jej użycia.W Wenezueli władzę przejęła dotychczasowa wiceprezydent Delcy Rodríguez. Władze zapowiadają obronę kraju przed imperialną agresją – jak to ujęto – a jednocześnie Rodríguez przyjęła pojednawczy ton, proponując Amerykanom porozumienie w ramach prawa międzynarodowego.Prezydent Trump zapowiedział, że to Stany Zjednoczone będą zarządzać Wenezuelą, choć nie wyjaśnił, w jaki sposób ma to się odbywać. Trump zadeklarował również, że Amerykanie przejmą pokłady wenezuelskiej ropy.Jaki jest cel amerykańskiej interwencji w Wenezueli? Dlaczego do niej dochodzi? Jak Amerykanie zamierzają zarządzać krajem, zwłaszcza przemysłem naftowym? Jaką rolę widzą dla obecnych władz i dla opozycji? Jakie będą skutki amerykańskiej operacji dla światowej polityki, jak przyjmują ją Chiny i Rosja? Czy Trump ma jakikolwiek plan dla Wenezueli? I dlaczego prezydent, który doszedł do władzy, obiecując wycofanie Ameryki z wojen na świecie, rozpoczyna drugą kolejną interwencję na kilka miesięcy przed wyborami?Goście: Joanna Gocłowska-Bolek, Marcin Fatalski, Piotr Arak---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To był rok powrotu Donalda Trumpa i to w wersji turbo. Bez ograniczeń, bez — znanych z poprzedniej kadencji — niepewnych ogniw w maszynie politycznej, która zmienia oblicze Ameryki i całego globu. Przekonaliśmy się, na czym konkretnie polega polityka opatrzona hasłem „America First” — nie tylko w Europie, ale na całym świecie.Nie ma przełomu w wojnie Rosji z Ukrainą. Putin deklaruje, że wszystkie cele Rosji w tej wojnie będą zrealizowane, co oznaczałoby likwidację Ukrainy jako suwerennego państwa. Prezydent Zełenski, a zwłaszcza miliony Ukraińców, na to zgodzić się nie chcą.Kruchy rozejm w Gazie trwa, choć końca wojny nie widać. To był w ogóle rok, który przypomniał, że wojny — również wojny między państwami — nie są przeżytkiem, tylko jak najbardziej doświadczeniem współczesnym. Rosja z Ukrainą, Indie z Pakistanem, Tajlandia z Kambodżą, Rwanda z Demokratyczną Republiką Konga. Czy w nadchodzącym roku czeka nas konflikt USA z Wenezuelą?Wojny celne Trumpa, walka o strategiczne surowce, w tym metale ziem rzadkich, boom inwestycyjny w dziedzinie sztucznej inteligencji — ciekawe, jak długo potrwa — to tematy, które nas poruszały w tym roku.Niemcy i Japonia mają nowych, wyrazistych przywódców, podobnie jak Kościół katolicki, którym kieruje Amerykanin, choć o zupełnie innym stylu i treści niż Donald Trump.O ludziach, wydarzeniach, zjawiskach i procesach, które nas intrygowały i inspirowały, porozmawiamy w tym ostatnim w 2025 roku wydaniu Raportu o stanie świata.Goście: Sylwia Czubkowska, Andrzej Kohut, Zbigniew Parafianowicz---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

(0:00) Wstęp(0:46) Ukraina prowadzi negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi na temat gwarancji bezpieczeństwa(2:14) Rosyjski generał zginął w zamachu bombowym w Moskwie(3:24) Chiny nałożyły nowe cła na produkty mleczne importowane z Unii Europejskiej(4:43) Zwolennik przyłączenia Grenlandii do Ameryki został nowym specjalnym wysłannikiem Donalda Trumpa(6:14) USA zapowiadają dużą modernizację swojej marynarki wojennej(7:39) W Aleppo doszło do starć między syryjskimi siłami bezpieczeństwa i kurdyjskimi bojownikamiInformacje przygotował Maurycy Mietelski. Nadzór redakcyjny – Igor Janke. Czyta Michał Ziomek.

Maja wróciła z Ameryki i obgadujemy serial Motorheads, gotujemy pierogi oraz rozmawiamy o więzieniach i płatnych zabójcach. "Kurs spełniania marzeń" już w styczniu!P.S. Zac Torres>>>>>>

Trwają negocjacje wewnątrz europejskie dotyczące umowy handlowej z państwami Mercosuru. Do przeciwników dołączyły Włochy. Według planu do podpisania umowy ma dojść w sobotę. W rozmowie z dr Katarzyną Sierocińską z Polskiego Instytutu Ekonomicznego zwróciliśmy uwagę na perspektywę państw z Ameryki Łacińskiej.

Stany Zjednoczone ogłosiły nową strategię bezpieczeństwa narodowego, która ma stanowić podstawę wewnętrznej i zagranicznej polityki amerykańskiej. W myśl hasła „America First” dokument zapowiada utrzymanie wpływów USA, ale tylko w miejscach, w których służy to interesom Ameryki. Waszyngton chce koncentrować swoje działania w zachodniej hemisferze, zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej oraz w rejonie Indo-Pacyfiku. Europa – według autorów strategii – stoi na progu „cywilizacyjnego wymazania”, Rosja nie jest traktowana jako wróg, ale partner, w kontaktach z którym Amerykanie będą chcieli uzyskać równowagę strategiczną. Czym jest ten dokument? Na ile jego realizacja zagraża interesom Europy, a na ile może być dla niej szansą?Ministrowie Unii Europejskiej uzgodnili zmiany przepisów migracyjnych. Kraje członkowskie będą mogły deportować osoby nieposiadające prawa pobytu na terenie wspólnoty oraz tworzyć ośrodki dla potencjalnych azylantów poza granicami Unii. Czy te działania przekonają wyborców do głosowania na partie głównego nurtu?Premier Kanady i premier prowincji Alberta podpisali wstępną zgodę na budowę rurociągu, który ma transportować ropę na wybrzeże Pacyfiku. Część Kanadyjczyków świętuje, inni, zwłaszcza przedstawiciele Pierwszych Narodów, boją się negatywnych skutków środowiskowych i społecznych tej decyzji. Argumenty której strony przeważą?W Hollywood trwa batalia o przejęcie legendarnego studia filmowego Warner Brothers. Dlaczego Netflix i Paramount gotowe są płacić miliardy dolarów za zakup Warnera? I jak ten zakup zmieni oblicze kina, telewizji i serwisów streamingowych?Rakieta Falcon 9 firmy SpaceX wyniosła w kosmos pięć satelitów, o których media piszą, że są polskie. Na czym polega ich „polskość”? I na czym polega polska i europejska strategia podboju kosmosu?A także: o grze pozorów, maskach i udawaniu, czyli o życiu publicznym.Rozkład jazdy: (02:55) Marek Magierowski: America First w nowej strategii Waszyngtonu(35:46) Jolanta Szymańska: UE zaostrza przepisy migracyjne(57:44) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Pozory nie mylą(1:04:04) Podziękowania(1:10:56) Marcin Żyła: Kanadyjski rurociąg - zagrożenia i szanse(1:29:46) Piotr Gociek: Kto przejmie Warnera i jakie będą tego skutki(1:54:10) Tomasz Rożek: Do kogo należą polskie satelity?(2:17:49) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To nie tyle opowieść o „dzikim Zachodzie”, co o świecie, który istniał na długo przed Kolumbem - i o tym, co się z nim stało, gdy na horyzoncie pojawiły się europejskie żagle. W tym odcinku ruszamy śladem rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej: od pierwszych łowców sprzed kilkunastu tysięcy lat, przez potężne miejskie centra jak Cahokia i skalne miasta Indian Pueblo, po Konfederację Irokezów, która stworzyła jeden z najciekawszych systemów politycznych swoich czasów. Potem przychodzi kontakt z Europą: Kolumb, wyprawy, choroby, misje chrześcijańskie, pierwsze wojny i zderzenie dwóch zupełnie różnych wizji świata. Opowiadam o wojnach z XVII i XVIII wieku, o tym, jak rodziły się Stany Zjednoczone - i co to oznaczało dla plemion, które nie były zaproszone do stołu, przy którym dzielono ich ziemie. Kulminacją historii Indian jest XIX wiek: ustawa o przesiedleniach, Szlak Łez Czirokezów, ostatnie wojny na preriach, Ustawa Dawesa i system rezerwatów, Taniec Duchów i masakra pod Wounded Knee, która symbolicznie zamyka epokę Wojen Indian. Ale na tym historia się nie kończy. W XX wieku pojawia się cichy opór, raporty o nadużyciach, próby reform, a wreszcie ruch Red Power, okupacja Alcatraz i Wounded Knee 1973 - to momenty, w których rdzenni Amerykanie mówią głośno: „my wciąż tu jesteśmy”. To odcinek o utracie ziemi, języka i wolności, ale też o pamięci i przetrwaniu. O tym, jak łatwo wymazać kogoś z mapy - i jak trudno wymazać go z historii.  Dobrego słuchania! Rafał ✨ Timeline: 0:00 Intro 1:40 ROZDZIAŁ I: Ci naprawdę pierwsi Amerykanie (ok 15.000 PNE – 1500 NE) 7:06 Indiańskie złożone kultury i społeczności (1000 PNE – 1500 NE) 12:32 Cahokia – miasto Indian Missisipi 18:17 Duchowość i kosmologia Indian 26:08 Kopiec Mnichów, Duchowość kultury Missisipi 36:52 Upadek Cahokii i transformacja religijna 41:55 Indianie Pueblo; Hohokam 49:19 Konferedracja Irokezów 1:00:01 Rola kobiet u Indian; Matrylinearność 1:06:48 Ameryki przed kontaktem z Europą – Podsumowanie dotychczasowej historii  1:12:43 ROZDZIAŁ II: Pierwszy kontakt z Europą; 1492-1700 1:16:08 Krzysztof Kolumb 1:26:12 Po Kolumbie – kolejni kolonizatorzy po 1492 r. 1:30:01 Anglia, Francja, Holandia – dalsza kolonizacja 1:39:51 Dlaczego Indianie od razu nie walczyli z Europejczykami?  1:42:47 Bakterie i choroby przywiezione z Europy 1:47:37 Choroby jako broń  1:50:34 Alkohol i Dieta  1:54:45 Misjonarze i Chrześcijaństwo 1:58:57 ROZDZIAŁ III: Początek Wojen Indian (1600-1800) 2:00:33 Wojna Króla Filipa 2:06:53 Konfederacja Irokezów – Mistrzowie sprawnej dyplomacji 2:11:23 Rewolucja Amerykańska 2:18:38 ROZDZIAŁ IV:  Szlak Łez i przymusowe deportacje Indian (lata 1830 i dalsze) 2:28:39 Szlak Łez 2:34:03 ROZDZIAŁ V: Ostatni Krzyk Plemion – ostatnie lata woje i asymilacja kulturowa (1850-1930) 2:40:36 Wielka Wojna Siuksów i Little Bighorn 2:46:14 Ustawa Dawesa i Asymilacja Kulturowa (1887-1930) 2:49:54 Taniec Duchów; Wounded Knee 2:53:51 Asymilacja Kulturowa 2:58:43 ROZDZIAŁ VI: Cichy Opór – XX wiek i współczesność 3:04:51 Czerwona Siła 3:09:01 Wounded Knee (ponownie – 1973 r.) 3:12:36 Od lat 80-tych do współczesności 3:17:41 Epilog: Trwanie 3:19:06 Outro 3:21:18 Patroni 3:22:50 Ciekawostka ✨ Jeśli Ci się podoba – Zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny  

Colm Tóibín – jeden z najwybitniejszych i najbardziej lubianych współczesnych irlandzkich pisarzy – opowie w tym odcinku Raportu o książkach o tym, jak powstają jego powieści.Czasem przypomina to pracę kompozytora, który muzykę symfoniczną musi sprowadzić do kameralnego dźwięku smyczków.Pomysł czy wizja mogą zaskoczyć pisarza na środku ulicy, ale potem czeka go mozolny proces podejmowania decyzji dotyczących brzmienia i znaczenia każdego kolejnego zdania.Colm Tóibín opowie też, kiedy autor czuje potrzebę, by ponownie odwiedzić bohaterkę swojej książki.W powieści „Brooklyn” Eilis Lacey w wieku dwudziestu kilku lat wyjechała ze swojego rodzinnego miasta w Irlandii do Ameryki.W kolejnej, zatytułowanej „Long Island”, starsza o 25 lat bohaterka wraca do domu.„Brooklyn” i „Long Island” to przejmujące powieści o doświadczeniu irlandzkich i włoskich imigrantów osiedlających się w Nowym Jorku w drugiej połowie XX wieku, o szukaniu tożsamości, odcinaniu korzeni, samotności i wiecznym dryfowaniu.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Colm TóibínKsiążki: „Brooklyn” i „Long Island” Colma Tóibína / przekład: Jerzy Kozłowski / Dom Wydawniczy Rebis---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Chińska Partia Komunistyczna przyjęła nowy plan pięcioletni. Podstawą rozwoju Chin ma być samowystarczalność w dziedzinie nauki i nowych technologii. Komitet Centralny chce też pobudzenia konsumpcji i wzrostu dobrobytu przeciętnych Chińczyków. Chińska armia ma wzbudzać szacunek na świecie. Ten plan to biurokratyczny zapis globalnych aspiracji Chin. Jak będą one realizowane i czy w najbliższych latach dojdzie do pogłębienia konfliktu o globalne przywództwo między Stanami Zjednoczonymi a Chinami?Pro-unijny kandydat wygrywa wybory prezydenckie na północy Cypru kontrolowanej przez Turcję. Czy dojdzie do wznowienia rozmów o zjednoczeniu wyspy i jak na to zareaguje Ankara?W Luwrze zuchwała kradzież klejnotów królewskich. Padają pytania nie tylko o stan zabezpieczeń w tym ogromnym muzeum, ale o stan Francji. I skąd bierze się sympatia dla złodziei dzieł sztuki?Amerykańskie helikoptery atakują statki pływające po Morzu Karaibskim i Pacyfiku. Administracja Trumpa twierdzi, że broni Ameryki przed zalewem narkotykami. W Wenezueli przygotowują się na próbę obalenia prezydenta, do czego ataki na statki mają być przygotowaniem.Republika Serbska w Bośni i Hercegowinie ma nową tymczasową prezydent, po tym jak jej poprzednik został odsunięty ze stanowiska. Dokąd zmierza Bośnia i Hercegowina i co dzieje się w ogarniętej od prawie roku protestami Serbii.A także: czytanie ma przyszłość, zwłaszcza w więzieniach.Rozkład jazdy: (02:39) Michał Bogusz: Nowa pięciolatka Chin(26:06) Łukasz Wójcik: Turecka część Cypru zmienia kurs(45:33) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Świat zza krat(52:22) Podziękowania(59:16) Marcin Żyła: Kradzież klejnotów w Luwrze i pytania o stan Francji(1:17:39) Joanna Gocłowska-Bolek: Czy Trump chce obalić Maduro?(1:44:14) Aleksandra Wojtaszek: Nowa prezydent, stare problemy serbskiej części Bośni i Hercegowiny(2:05:57) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]