Podcasts about ameryce

WOLNOŚĆ, KTÓRA ZABIJA.Jak prawo do posiadania broni stało się pułapkąPrzedstawia Radek Korzycki.W Stanach Zjednoczonych można kupić broń szybciej niż dostać się do lekarza. W niektórych stanach nie potrzeba pozwolenia, wystarczy dowód tożsamości. To nie jest margines systemu, tylko jego istota.Gwarantująca dziś prawo do posiadania broni Druga Poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych powstała w świecie, który ma niewiele wspólnego z dzisiejszym. Kolonie nie ufały stałej armii, pamiętały brytyjską dominację i chciały mieć własne, obywatelskie milicje. Najnowocześniejszą bronią osobistą był muszkiet skałkowy, ładowany od przodu, oddający jeden strzał na co najmniej minutę, często zawodny i wymagający wprawy. W tamtym czasie posiadanie uzbrojenia przez zwykłych ludzi do samoobrony, np. przed dzikimi zwierzętami czy na Pograniczu było powszechnie akceptowaną normą kulturową. W takich warunkach historii powstawał ten przepis.Dwieście lat później działa on w zupełnie innych realiach.Polityka, kultura i bardzo skuteczny lobbing, z National Rifle Association na czele, przesunęły jego znaczenie. Przez długi czas sądy widziały w nim raczej gwarancję funkcjonowania lokalnych milicji niż prawo jednostki. Kluczowym precedensem był wyrok United States v. Miller z 1939 r., w współczesny przełom przyniósł wyrok District of Columbia v. Heller z 2008 r., który uznał indywidualny charakter tego prawa i otworzył drogę do obecnej interpretacji.Efekt jest dobrze znany. W USA mamy dziś więcej sztuk pistoletów i karabinów niż ludzi. Broń półautomatyczna stała się częścią codzienności. Każda próba ograniczeń natrafia na mur konstytucyjnych interpretacji. Przepis, który miał chronić wolność wspólnoty, zaczął działać jako niemal absolutne prawo jednostki.To spotkanie jest próbą zrozumienia, jak do tego doszło. Jak przepis napisany w epoce muszkietu został ożywiony i uruchomiony w świecie broni półautomatycznej. I co to mówi o Ameryce, w której wszystko rozstrzyga się przez interpretację, a wolność i przemoc potrafią wyrastać z tego samego źródła.STANY ZAPALNETo cykl spotkań o kraju, który wydaje się nam bliski, a w istocie pozostaje głęboko obcy. Przez ostatnie dwadzieścia pięć lat, podróżując po Stanach i pracując jako dziennikarz, obserwowałem, że amerykańskie życie społeczne nie opiera się na wspólnocie, lecz na kontrakcie. I to kontrakt wyznacza granice wolności, odpowiedzialności i konfliktu. W tym świecie centralnym punktem nie jest parlament ani ulica, lecz sala sądowa, a język prawa przenika niemal każdy wymiar rzeczywistości. Spotkania będą próbą opowiedzenia Ameryki poza stereotypami: bez europejskich kategorii, które często bardziej zaciemniają niż wyjaśniają. Przyjrzymy się jej fundamentom - konstytucji, poprawkom, religii, kapitalizmowi i kulturze - ale też temu, jak działają one w praktyce i jak wyglądają w codziennym doświadczeniu ludzi. To opowieść o kraju, który wierzy bardziej w wolność niż równość, w indywidualną odpowiedzialność niż solidarność i w siłę dokumentu niż tradycji. Jednocześnie to kraj w trakcie głębokiej zmiany, w którym stare idee nie znikają, lecz przyjmują nowe formy. Ten cykl ma pomóc zrozumieć nie tylko Amerykę, ale i naszą własną skłonność do jej nieustannego upraszczania.RADEK KORZYCKIDziennikarz i obserwator Ameryki, były korespondent polskich mediów w USA. Publikuje w OKO.press i „Gazecie Wyborczej”, wcześniej pisał m.in. dla „Polityki”, „Tygodnika Powszechnego” i „Dwutygodnika”. Regularnie komentuje amerykańską politykę w TOK FM, TVN24 i RDC. Z wykształcenia i temperamentu politolog i historyk idei, z praktyki – reporter, który najlepiej czuje się w rozmowie i w drodze. Równolegle zajmuje się kulturą: animuje wydarzenia i produkuje teatr w warszawskim Śródmieściu. Czyta i podróżuje kiedy może i zbiera rzeczy z historią, od masek ludowych po terakotowe figurki i alebrijes z Oaxaca, raczej ślady niż przedmioty.

Są ludzie, którzy jeżdżą do USA raz w życiu. I są tacy, którzy wracają tam co roku — bo ciągle czują, że jeszcze coś na nich czeka. Honorata Stolarzewcz po raz pierwszy poleciała do Stanów w latach 90. Dziś razem z mężem zwiedzili już wszystkie 50 stanów, ale lista miejsc, do których chce wrócić, wcale się nie kończy. Rozmawiamy o Route 66, tornadzie w Oklahomie, truckach, muzyce country, westernowych klimatach, parkach narodowych i małych miasteczkach, które bardziej zapadają w pamięć niż największe atrakcje turystyczne. To jest też rozmowa o Ameryce widzianej oczami osoby, która od dziecka była nią zafascynowana — i która do dziś potrafi wzruszyć się na widok ciężarówki z filmu „Konwój”.

To miał być krótki, babski wypad do Atlanty: tani lot, wystawa Diora i dwa dni w innym mieście. Tymczasem największe wrażenie zrobiło na nas miejsce, o którego istnieniu wcześniej nawet nie miałyśmy pojęcia. W odcinku opowiadam o absurdach taniego latania po USA, Atlancie, która bardzo chce być nowoczesną metropolią przyszłości, i o miejscu, które totalnie mnie oszołomiło. Bo choć to wystawa Diora była powodem wyjazdu, to największe wrażenie zrobił na nas SCAD — artystyczny kampus pokazujący, jak dziś w Ameryce sprzedaje się kreatywność, emocje i marzenia o wielkiej karierze. Będzie też o Midtown, World of Coca-Cola, kawie w wiedeńskim stylu i o tym, dlaczego po tym wyjeździe dwie dorosłe kobiety prawie chciały wrócić na studia.

Boston, 1720. 14- letni Benjamin pochyla się nad książką pożyczoną na jedną noc.Świeca dogasa.Jeśli zaśnie, brat go znowu zbije.Jeśli ojciec zobaczy światło, zacznie się to wszystko od nowa.W drugiej części serii o Benjaminie Franklinie opowiadam, jak chłopak bez szkoły, bez pieniędzy i bez wolności stał się w 5 lat mistrzem prozy, wegetarianinem szokującym purytański Boston i świadkiem epidemii, która rozdarła miasto na pół.Czego się dowiesz: 6- stopniowa metoda nauki pisania, którą szesnastoletni Franklin wymyślił sam, w pustej drukarni o piątej rano. Metoda, która działa do dziś i nie wymaga ani nauczyciela, ani kursów.Wegetariańska herezja Franklina – dlaczego przestał jeść mięso w mieście, gdzie to był społeczny skandal. Jak chleb z rodzynkami i szklanka wody dały mu dwie rzeczy, których nikt się nie spodziewał.Epidemia ospy 1721 roku, która podzieliła Boston na dwa wrogie obozy. Spór o szczepienia, granat rzucony w okno i pierwsza naprawdę wolna gazeta w Ameryce.3 lekcje z tego odcinka możesz zastosować u siebie jeszcze w tym tygodniu.Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę: suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKAŹródła główne (pierwotne):Benjamin Franklin, The Autobiography of Benjamin Franklin, część I (napisana w Twyford, Anglia, 1771). Wydanie autorytatywne: J.A. Leo Lemay & P.M. Zall (red.), Benjamin Franklin's Autobiography: An Authoritative Text, W.W. Norton, 1986. Polskie tłumaczenie: Żywot własny, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960.„Silence Dogood, No. 1–14″ (2 IV – 8 X 1722), pełne teksty w: The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1, ed. L. W. Labaree, Yale University Press, 1959. Online: Founders Online (founders.archives.gov).„The Printer to the Reader”, New-England Courant, No. 80, 11 II 1723. Online: Founders Online.Diary of Cotton Mather, vol. II (Massachusetts Historical Society Collections, 7th Series, vol. VIII).Journal of the House of Representatives of Massachusetts, sesja 1722, s. 21 (postanowienie Council z 12 VI 1722 o uwięzieniu Jamesa Franklina).Massachusetts House Journals, sesja styczeń 1723 (postanowienie z 15 I 1723 o zakazie druku New-England Courant).Zabdiel Boylston, An Historical Account of the Small-Pox Inoculated in New England, Londyn 1726.Boston News-Letter, 14 VIII 1721 (potwierdzenie pierwszego numeru Couranta) i 20 XI 1721 (relacja z zamachu na Mathera).Źródła wtórne:J.A. Leo Lemay, The Life of Benjamin Franklin, Volume 1: Journalist, 1706–1730, University of Pennsylvania Press, 2006.Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life, Simon & Schuster, 2003, rozdziały 2–3.H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin, Doubleday, 2000.Carl Van Doren, Benjamin Franklin, Viking, 1938 (Pulitzer).Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity, Knopf, 2018.Gordon S. Wood, The Americanization of Benjamin Franklin, Penguin, 2004.Edmund S. Morgan, Benjamin Franklin, Yale University Press, 2002.Claude-Anne Lopez, „Three Buns at a Time: When Did Benjamin Franklin Arrive in Philadelphia?”, Yale Library Gazette, 1980 (ustalenie daty 6 X 1723 jako niedzieli przybycia).David Larson, „Benjamin Franklin's Youth, His Biographers, and the Autobiography”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, vol. CXIX, no. 3 (lipiec 1995).Źródła internetowe i archiwalne:Colonial Williamsburg — „The Printer in Eighteenth-Century Williamsburg”.Founders Online — founders.archives.gov (wszystkie 14 listów Silence Dogood; pełna korespondencja Franklina).Massachusetts Historical Society — masshist.org (Cotton Mather Diary; mapy Bostonu z 1722).American Antiquarian Society, Worcester (oryginalne numery New-England Courant).Library of Congress, Research Guides — New-England Courant.Harvard University, „Contagion” Digital Exhibits — „The Boston Smallpox Epidemic, 1721″.Colonial Society of Massachusetts — „Bibliographical Notes: New-England Courant” (colonialsociety.org).

W dzisiejszej audycji mówimy o ostatnim  zmasowanym ataku na obwód kijowski, w którym Rosja wykorzystała  hipersoniczny pocisk balistyczny Oriesznik. Mówimy także o ważnych czesko-niemieckich rozmowach w trakcie festiwalu Meeting Brno, który promuje pojednanie i dialog. Rozmawiamy o tegorocznej edycji Poetyckiej Nocy Świętojańskiej w Solingen, gdzie od piętnastu lat łączy się tradycję, poezję, muzykę i folklor. Naszym gościem jest dziś Ewa Koch,  była wieloletnia prezeska Zrzeszenia Nauczycieli Polskich w Ameryce, z którą rozmawiamy o sytuacji szkolnictwa polonijnego w USA.

W dzisiejszej audycji mówimy o ostatnim zmasowanym ataku na obwód kijowski, w którym Rosja wykorzystała hipersoniczny pocisk balistyczny Oriesznik. Mówimy także o ważnych czesko-niemieckich rozmowach w trakcie festiwalu Meeting Brno, który promuje pojednanie i dialog. Rozmawiamy o tegorocznej edycji Poetyckiej Nocy Świętojańskiej w Solingen, gdzie od piętnastu lat łączy się tradycję, poezję, muzykę i folklor. Naszym gościem jest dziś Ewa Koch, była wieloletnia prezeska Zrzeszenia Nauczycieli Polskich w Ameryce, z którą rozmawiamy o sytuacji szkolnictwa polonijnego w USA.

250 lat temu powstały Stany Zjednoczone. Do młodego podówczas kraju przyjechał na początku lat 30. XIX w. francuski dyletant i potomek arystokratycznej rodziny Alexis de Tocqueville, by w 1835 r. opublikować traktat „O demokracji w Ameryce” – który może i ma nieco mniej lat, niźli USA, ale prawie dwa wieki. Nieważne: pozostaje najlepszym studium amerykańskiego charakteru, sposobu rządzenia tym krajem i niebezpieczeństw, jakie się z nim wiążą.Do rozmowy o Ameryce i Tocqueville'u zaprosiłem Jana Tokarskiego, autora biografii i jego, i jego myśli, która ukazała się ostatnio nakładem „Przeglądu Politycznego”, laureata Nagrody im. Marcina Króla. Nagrywaliśmy tę rozmowę na początku lutego, gdy cała Ameryka żyła aktami Epsteina. Co zdarzyło się potem – o tym też dobrze się myśli w towarzystwie Alexisa de Tocqueville'a.Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. This podcast uses the following third-party services for analysis: Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

Donald Trump w niedzielę zawierzył Stany Zjednoczone Bogu — prosto ze swojego pola golfowego. Coś, co Polacy doskonale znają ze swojej historii, zaczyna pojawiać się również w Ameryce. Czy zawierzanie państwa Bogu faktycznie przybliża obywateli do Stwórcy? Co mówi to o współczesnych Amerykanach? I najważniejsze — czy właśnie tego oczekuje od nas Jezus? #IPPTV #KtórędyDoNieba #DonaldTrump #USA #Biblia

Kamila Biedrzycka gości gen. Mirosława Różańskiego (byłego Dowódcę Generalnego RSZ, senatora RP), który dosłownie UDERZA PIĘŚCIĄ W STÓŁ! Generał ostro ocenia decyzję Amerykanów o relokacji wojsk. Twierdzi wprost: sytuacja jest dla nas niekomfortowa, a Donald Trump swoimi ruchami realizuje interesy Władimira Putina. Koniec ze ślepą polityczną poprawnością – Polska musi wreszcie zacząć stawiać warunki! Posłuchaj całej dyskusji! Oglądaj Express Biedrzyckiej na żywo w serwisie YouTube. Więcej informacji o programie na stronie Super Expressu.

Donald Trump w niedzielę zawierzył Stany Zjednoczone Bogu — prosto ze swojego pola golfowego. Coś, co Polacy doskonale znają ze swojej historii, zaczyna pojawiać się również w Ameryce. Czy zawierzanie państwa Bogu faktycznie przybliża obywateli do Stwórcy? Co mówi to o współczesnych Amerykanach? I najważniejsze — czy właśnie tego oczekuje od nas Jezus? #IPPTV #KtórędyDoNieba #DonaldTrump #USA #Biblia

Pamiętamy, jak zaciekle walczyli ze sobą o to, kto wyśle na polityczną emeryturę Jarosława Kaczyńskiego. Dziś Zbigniew Ziobro jest uchodźcą w Ameryce i bez względu na to, kiedy wróci do Polski — i czy przybędzie w kajdankach, czy wręcz przeciwnie, z rewolwerem za paskiem — jest już politycznie skończony. Z kolei jego odwieczny wróg Mateusz Morawiecki wszedł na wojenną ścieżkę z Kaczyńskim i jest już jedną nogą poza PiS. Morawiecki uważa, że jego wrogowie chcą go usunąć z PiS, żeby potem wysłać Kaczyńskiego na emeryturę i przejąć partię. Tak, to prawda. Tak zwani „maślarze" — Przemysław Czarnek, Tobiasz Bocheński, Jacek Sasin i Patryk Jaki — chcą przejąć PiS. Tak jak chcieli przejąć Ziobro i Morawiecki. Jest jedna zasadnicza różnica — tak silnej koalicji obliczonej na eliminację przeciwników i przejęcie partii jeszcze w PiS nie było. A Kaczyński nigdy dotąd nie był tak słaby. Twórcy słuchowiska politycznego „Stan Wyjątkowy" Andrzej Stankiewicz i Kamil Dziubka ujawniają szczegóły tajemniczej ucieczki Ziobry z Węgier do Ameryki i pokazują, kto mu pomagał w tej eskapadzie, o której polskie władze nie miały pojęcia. Wchodzimy także za kulisy wyjazdowego posiedzenia klubu PiS, na którym Morawiecki wprost rzucił rękawicę Kaczyńskiemu. W partii nazwali to „ostatnią wieczerzą".

Boston, 17 stycznia 1706. W warsztacie mydlarza, w którym rok wcześniej utopił się w kadzi z wodą mydlaną 16-miesięczny brat, rodzi się 15. dziecko Josiaha Franklina. Najmłodszy syn najmłodszego syna, od pięciu pokoleń. Nikt nie postawiłby na niego ani grosza. Ten chłopak ma jednak coś, czego nikt mu nie odbierze:matkę z rodu buntowników i ojca, który zamiast pieniędzy daje mu coś cenniejszego - spacery po warsztatach rzemieślniczych i lekcje przy stole.W odcinku usłyszysz:  Jak 11-letni Ben wymyślił pierwsze w Ameryce ręczne płetwy pływackie Co widział 5-latek podczas Wielkiego Pożaru Bostonu w 1711 roku Dlaczego gwizdek za wszystkie pieniądze nauczył go więcej niż rok w szkole Co działo się w domu, gdzie liczyła się treść rozmowy, nie treść talerza Jak prymus klasy wylądował przy przycinaniu knotów świec I dlaczego umowa, którą podpisał w wieku 12 lat, była jednocześnie klatką i kluczemTo opowieść o tym, jak wygląda PRAWDZIWY początek drogi człowieka, który wymyślił siebie od zera. Bez pieniędzy, czy znanego nazwiska. Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę: suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKA Źródła pierwotneBenjamin Franklin, Żywot własny (Autobiography), Część I (Twyford, 1771). Polskie tłumaczenie: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960Benjamin Franklin, The Whistle — list do Madame Brillon, 10 listopada 1779 (jedna z paryskich „bagatelles”)Benjamin Franklin, On the Art of Swimming – opis ręcznych płetw pływackichCotton Mather, Bonifacius, or Essays to Do Good (Boston, 1710)Relacja Williama Temple'a Franklina (wnuka) – żart o solonych rybachAkta Old South Meeting House – rejestr chrztów; głosowanie na diakona (odkryte przez Nicka Bunkera)Wzorcowa umowa czeladnicza z 1742 roku – Gilder Lehrman Institute of American HistoryBiografie i opracowania historyczneWalter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life (Simon & Schuster, 2003), rozdz. 1-2Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity (Knopf, 2018), część IH.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin (Doubleday, 2000), część ICarl Van Doren, Benjamin Franklin (Viking, 1938) – nagroda PulitzeraNian-Sheng Huang, Franklin's Father Josiah: Life of a Colonial Boston Tallow Chandler, 1657–1745 (American Philosophical Society, 2000)Archiwa i źródła internetoweAmericanLiterature.com – pełny tekst eseju The WhistleMassachusetts Historical Society (masshist.org) – rejestry chrztów Old South, korespondencja FranklinaBenjamin Franklin Historical Society (benjamin-franklin-history.org)International Swimming Hall of Fame (ishof.org) – wprowadzenie pośmiertne, 1968American Battlefield Trust – „Boston and Benjamin Franklin” (battlefields.org)Boston Public Library – Research Guide „Great Fires of Boston”Leventhal Map & Education Center – mapa kapitana Johna Bonnera z 1722 rokuBostonian Society / Old State House – kolekcja oryginalnego szyldu Niebieskiej KuliTOTA – „The Boston of Franklin's Boyhood” (tota.world)EH.net – „Apprenticeship in the United States”USHistory.org – biografia Franklina i historia New-England Courant

Rozliczenia polityków PiS miały być jednym z najważniejszych tematów po wyborach 2023. Dlaczego więc po kilku latach wciąż tak niewiele się wydarzyło? W nowym odcinku „Tematu tygodnia” Karolina Lewicka rozmawia z Maciejem Czaplukiem z Polityki Insight o tym, dlaczego zapowiadane rozliczenia utknęły i czy państwo rzeczywiście potrafi pociągnąć polityków do odpowiedzialności. Punktem wyjścia jest sytuacja osób związanych z poprzednią władzą, zwłaszcza najświeższa sprawa, która rozgrzewa opinię publiczną, czyli Zbigniew Ziobro w USA. Czy i kiedy możliwa jest jego ekstradycja? Omawiamy też wątki związane z działalnością prokuratury krajowej. Jak dziś wygląda kwestia odpowiedzialności politycznej i prawnej? Czy część prokuratorów może obawiać się konsekwencji przyszłej zmiany władzy? Pytamy też o nowego ministra sprawiedliwości: Waldemar Żurek miał być symbolem nowego etapu w wymiarze sprawiedliwości i rozliczeniach. Czy jego działania przyniosły realne efekty? Analizujemy również sprawę Marcina Romanowskiego, bohatera kolejnej afery politycznej. Dlaczego osoby oskarżane o nadużycia wciąż są publicznie aktywne? Czy problemem jest słabość instytucji, polityczne kalkulacje, czy brak dowodów wystarczających do przygotowania aktów oskarżenia? I dlaczego coraz większa część wyborców jest rozczarowana tempem rozliczeń? Karolina Lewicka rozmawia z Maciejem Czaplukiem.

Izrael i Liban zawarły rozejm na co najmniej 10 dni. Hezbollah poparł porozumienie, choć domaga się wycofania wojsk izraelskich z południa, czego Izraelczycy nie chcą zrobić. Prezydent Trump zapowiada, że już w weekend może dojść do drugiej tury rozmów amerykańsko-irańskich. Trump twierdzi, że Irańczycy zgodzili się na oddanie zapasów wzbogaconego uranu oraz na trwałe odstąpienie od prac nad bombą atomową. Teheran tego nie potwierdza. Na pół roku przed wyborami do Kongresu w Ameryce rosną napięcia w ramach ruchu MAGA w związku z polityką Donalda Trumpa. Prezydent jest ostro krytykowany za mem, w którym wystąpił w roli Jezusa uzdrowiciela, oraz za spór z papieżem Leonem. Na ile środowisko religijne skupione wokół Trumpa może mieć wpływ na jego polityczne losy? Gdzie jest granica poparcia Republikanów dla prezydenta, którego niektóre zachowania wywołują protest jego największych zwolenników?Papież Leon XIV z 11-dniową wizytą w czterech państwach afrykańskich. Papież zdecydowanie potępił łamanie prawa międzynarodowego oraz tych, którzy manipulują religią, używając imienia Boga dla realizacji własnych korzyści. O co chodzi w sporze Trumpa z Leonem?Ponad cztery i pół tysiąca firm w Niemczech ogłosiło upadłość w pierwszym kwartale, pracę straciło ponad 50 tysięcy osób. To efekt rosnącej konkurencji ze strony Chin, zwłaszcza na rynku motoryzacyjnym. Co zamierzają zrobić Niemcy?Stany Zjednoczone złagodziły sankcje na państwowe banki wenezuelskie. To kolejny krok w celu normalizacji stosunków administracji Trumpa z rządem Delcy Rodríguez. Jak wygląda Wenezuela ponad trzy miesiące po obaleniu przez Amerykanów Nicolása Maduro?Argentyna zmienia przepisy dotyczące eksploatacji gospodarczej terenów lodowcowych. Ekolodzy ostrzegają, że może to zagrozić 7 milionom ludzi w kraju. Dlaczego?A także – nikt nie jest doskonały, zwłaszcza jeśli wydaje mu się, że jest.Rozkład jazdy: (02:51) Marcin Fatalski: Rozejm w Libanie(34:28) Edward Augustyn: Spór Trumpa z Leonem XIV(1:00:07) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Nobody's perfect(1:06:52) Podziękowania(1:13:59) Marcin Pośpiech: Niemcy kontra Chiny(1:29:17) Tomáš Forró: Co dalej z Wenezuelą?(1:45:43) Jakub Małecki: Lodowce argentyńskie otwarte do eksploatacji?(2:05:49) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Z tego wydania dowiesz się między innymi o osłabieniu pozycji Stanów Zjednoczonych w Azji, wspieraniu rozwoju gospodarczego Afryki, prawach kobiet w Ameryce Środkowej, kryzysie prasy lokalnej w Nowej Zelandii, infrastrukturze ewakuacyjnej oraz systemach ostrzegania w Libanie, kontrowersyjnej reformie ustawy o lodowcach w Argentynie.Oto wszystkie tematy numeru:Osłabienie pozycji USA w AzjiInfrastruktura ewakuacyjna w LibanieNowy element procesu obumierania komórek, czyli tzw. „ślad śmierci”Co porażka Orbána oznacza dla naukowców?Prawa kobiet wygnanych z Ameryki ŚrodkowejJak Korytarz Nacala wspiera rozwój gospodarczy Afryki?Nowa ustawa o lodowcach w ArgentynieWyzwania RedNote w USAKryzys prasy lokalnej w Nowej ZelandiiNowe badania o życiu w starożytnym EgipcieMiłego słuchania!

Dzięki decyzjom podjętym w pandemii Dominikana jest dziś drugim najpopularniejszym kierunkiem turystycznym w Ameryce Łacińskiej, zarabia o jedną trzecią więcej niż przed COVID-em, a według prognoz ma się w najbliższych latach jeszcze tylko bogacić. Ale skoro jest tak dobrze, to dlaczego co roku kraj kurczy się o kilkadziesiąt tysięcy osób wybierających pracę fizyczną na emigracji?

Teresa i Krzysztof Lysonowie wyjechali do Teksasu w latach 80. jako młodzi lekarze. Po dwóch latach wrócili do Polski. I bardzo szybko zaczęli się zastanawiać, czy to była dobra decyzja. Kilka lat później spróbowali jeszcze raz — tym razem na poważnie. To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda droga do zawodu lekarza w USA: egzaminy, rezydentura, lata pracy i decyzje, które trzeba podejmować po drodze. Wracamy też do momentów, które tę historię definiowały — od życia w PRL-u, przez pierwsze doświadczenia w Ameryce, po pandemię i pracę w szpitalu w czasie COVID-19. I o tym, jak po latach trafili z Teksasu do Waszyngtonu — już na zupełnie innym etapie życia.

Przedhiszpańskie komiksy Mixteców. Co możemy odczytać ze skórzanych kodeksów sprzed 500 lat? Justyna Kowalczyk-Kądziela opowiada o swoich badaniach mixteckich kodeksów - składanych w harmonijkę skórzanych tekstów ludu zamieszkującego tereny dzisiejszego Meksyku. Kto mieszkał w Ameryce Środkowej poza najlepiej znanymi Aztekami? Czemu do dziś warto badać pismo inne i od książek z Europy, i od egipskich hieroglifów - chociaż podobnie do nich zagadkowo obrazkowe? W kolejnym odcinku podcastu Kampus Nauka o swoich badaniach Bartoszowi Pergołowi opowiada Justyna Kowalczyk-Kądziela z Instytutu Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW

Na dwa tygodnie przed wyborami na Węgrzech przewaga opozycyjnego ugrupowania TISZA wzrosła do 23 punktów procentowych. Stojący na jego czele Peter Magyar nie ma dostępu do mediów państwowych i jest celem coraz ostrzejszych ataków ze strony polityków i redakcji podporządkowanych rządowi. Ponad dwa miliony uprawnionych do głosowania uznaje się za niezdecydowanych, ale to właśnie oni zadecydują o wyniku wyborów. W czwartek prokuratura ogłosiła zamiar postawienia zarzutu szpiegostwa Szabolcsowi Panyi'emu, dziennikarzowi śledczemu, który ujawnia powiązania węgierskiej władzy ze służbami rosyjskimi. W tym tygodniu Raport jest na Węgrzech. Opowiadamy, jak wygląda krajobraz polityczny kraju przed wyborami. Jak poważne są związki Rosji i Węgier? Jak na to, co widzą w mediach, reagują zwykli Węgrzy? Jaki wpływ na ich patrzenie na świat mają historia i polityka?Meta i Google uznane przez sądy amerykańskie za winne celowego uzależniania dzieci od platform zarządzanych przez te firmy. Meta także za narażanie dzieci na treści o charakterze seksualnym oraz na wykorzystywanie przez przestępców seksualnych. Czy to przełom w traktowaniu wielkich platform internetowych przez sądy w Ameryce?Giorgia Meloni przegrywa referendum konstytucyjne. Czy to jest głos Włochów przeciwko rządom premier Meloni? Czy opozycja jest w stanie wykorzystać jej potknięcie?W weekend zmiana czasu. Czyli czego? Czym jest czas? Dlaczego dla każdego z nas płynie inaczej? I kto był mądrzejszy: Albert Einstein czy jego teoria?Rozkład jazdy: (02:30) Marcin Żyła: Węgry przed wyborami(28:54) Sylwia Czubkowska: Meta i Google winne(48:00) Noémi Krisztina Kertesz: Węgrzy i historia(1:08:38) Podziękowania(1:15:18) Piotr Podemski: Pierwsza poważna porażka Meloni(1:32:06) Sebastian Szybka: Czy czas można zmienić?(1:55:01) Marcin Żyła: Węgry przed zmianą?(1:58:47) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Jak wygląda życie w Iranie widziane oczami osoby, która doświadczyła reżimu na własnej skórze? W tym odcinku Rozmów Sebastiana Stodolaka w Świetlicy Wolności wiceprezes WEI rozmawia z Massą Movafegh – Iranką mieszkającą od 13 lat w Polsce, która opowiada o dzieciństwie w Teheranie, brutalności irańskiego reżimu, protestach, strachu, propagandzie i codziennym życiu w państwie opartym na przemocy oraz hipokryzji.To rozmowa o tym, dlaczego Irańczycy mimo terroru nie tracą nadziei, jak wygląda prawdziwa sytuacja kobiet w Iranie, skąd bierze się siła protestujących i dlaczego tak wielu mieszkańców tego kraju marzy o wolności i życiu poza granicami Islamskiej Republiki.Zapraszamy do oglądania i słuchania rozmowy!

Albert Świdziński autor książki "Nasza bomba. Czy Polska potrzebuje strategii jądrowej?" przekonuje, że państwa Zachodu nie akceptują ryzyka konfliktu nuklearnego wynikającego z konieczności obrony Polski. Nasza myśl strategiczna musi więc zakładać scenariusz osamotnienia w potencjalnej wojnie z Rosją. To prowadzi zaś do pytania o naszą strategię jądrową. Uczestniczenie w wyścigu do broni atomowej niesie jednak za sobą poważne ryzyka, które szczegółowo omawiamy w tym podkaście. Ponadto z naszym gościem rozmawiamy o programie nuklearnym Iranu i sposobach w jakie broń atomową pozyskały takie państwa jak RPA, Indie i Pakistan. W tej rozmowie nie zabrakło również wątków osobistych. Posłuchajcie, a dowiecie się, jak Albert Świdziński znalazł się w Strategy&Future i dlaczego zajął się tematyką broni nuklearnej.

Czy najpotężniejszy człowiek w Ameryce naprawdę mówi najgorzej po angielsku? Wchodzimy za kulisy „nowego Camelotu” i pokazujemy, kto rzeczywiście kontroluje narrację w Białym Domu. Rubio, Vance i Kushner – to oni mówią językiem władzy, którego Trump… po prostu nie używa. Prześwietlamy ich wypowiedzi i analizujemy, jak brzmi angielski, który działa „behind closed doors”. Jak Trump mógłby mówić, gdyby chciał. Tylko czy stać go na taki „upgrade”? Słówka: inner circle power broker gatekeeper kingmaker shadow operator fiercely loyal to fall in line to toe the line loyalty over expertise to shape the narrative to control the messaging to test the waters to double down on behind closed doors to call the shots to run the show to pull the strings retain optionality exert leverage our objectives remain the same we will assess based on what they do, not what they say we'll monitor the situation we'll assess how things develop we'll take it from there we'll evaluate next steps as things evolve we'll review this and decide on the next course of action we'll keep this under review we'll see how this plays out we'll revisit this once we have more clarity we'll keep our options open for now we'll make a call once we have more data on the cusp of a sustainable peace strike a difficult balance consistent leverage consistent pressure I should have put this in a better way but the point still remains I could have phrased that more carefully, but the core message still stands that may not have come across as intended, but the underlying point remains valid I probably could have expressed that more clearly, but the substance hasn't changed I'll admit that wasn't the best way to put it, but the argument itself still holds perhaps I could have been more precise in how I said it, but the key point remains the same meet the moment move things forward a trilateral mechanism probability of success efficient negotiation

Pod koniec XIX wieku w Ameryce i na Starym Kontynencie zapanowało rowerowe szaleństwo. Nowy wynalazek stał się nie tylko ciekawostką, ale szczególnie dla kobiet oznaczał nagłe podważenie dotychczasowego porządku, według którego miejscem kobiety był dom, a wszelka aktywność społeczna musiała odbywać się pod męskim nadzorem. W tym odcinku opowiadam o tym, dlaczego zwykła jazda na rowerze wywołała moralną panikę, medyczne absurdy, lęk przed kobiecą seksualnością i obsesję na punkcie stroju. To historia o bloomersach, rowerowych klubach, lekarzach straszących „bicycle face”, działaczkach takich jak Frances Willard i Susan B. Anthony, ale też o czymś większym, o momencie, w którym kobieca wolność przestała być abstrakcją, a zaczęła być praktyką. Bo zanim kobiety wywalczyły sobie pełnię praw politycznych, najpierw nauczyły się same utrzymywać równowagę, dosłownie i społecznie. Rower okazał się środkiem transportu, który potrafił przesunąć moralne granice epoki.

Zapraszam na rozmowę dr Pawła Jaskuły z prof. Przemysławem Osiewiczem z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

- Ukraina proponuje Ameryce dronową rewolucję- NASA: na Księżyc, ale krok po kroku- Pekin–Pjongjang — wraca pociągMasz pytanie do naszej redakcji? Możesz je zadać tutaj: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://tally.so/r/npJBAV⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Zawsze rano. Same fakty.5 najważniejszych wiadomości.5 minut.Wydarzenia ze świata, sportu, popkultury, technologii, środowiska i gospodarki.Ramówka:Poniedziałek: Ekonomicznie in BriefWtorek: Sport in BriefŚroda: PopCulture in BriefCzwartek: Technologicznie in Brief / Planet in BriefPiątek: World in BriefW aplikacji Voice House Club m.in.:✔️ Wszystkie formaty w jednym miejscu.✔️ Możesz przeczytać lub posłuchać.✔️ Transkrypcje odcinków z dodatkowymi materiałami wideo.

Mimo rozmów dyplomatów z Teheranu i Waszyngtonu w Genewie i zapowiadanego ponownego spotkania doszło do wspólnego ataku USA i Izraela na Iran. Eksplozje słychać w Teheranie i nie tylko, a Donald Trump ogłosił, że celem operacji jest eliminacja bezpośrednich zagrożeń ze strony irańskiego reżimu.Tymczasem w Ameryce coraz bliżej cząstkowych wyborów do Kongresu, a poparcie dla prezydenta spada — i to nie tylko w dziedzinie polityki migracyjnej. Trump, po niekorzystnym dla siebie orzeczeniu Sądu Najwyższego, kontratakuje w sprawie ceł.Czy konflikt na Bliskim Wschodzie może się jeszcze bardziej rozszerzyć?Co oznacza decyzja Sądu Najwyższego i dlaczego Kongres wychodzi z ostatnich dni wzmocniony?A także: czy Republikanie stracą Teksas?Cztery lata temu rozpoczęła się pełnoskalowa wojna Rosji z Ukrainą. Jak zmieniła państwa sąsiednie? I czy w polityce empatia musi wykluczać zdecydowanie? Gościem specjalnym „Raportu” jest Sanna Marin, była premier Finlandii.Po zabójstwie prawicowego działacza we Francji podnoszą się żądania delegalizacji niektórych ugrupowań skrajnie lewicowych. Za dwa tygodnie wybory lokalne, za rok — prezydenckie. Dlaczego atmosfera sprzyja tu radykalizacji?Hiszpania legalizuje pobyt pół miliona migrantów. Premier Pedro Sánchez tłumaczy, że kraj potrzebuje ich na rynku pracy. A co na to mieszkańcy — ci dotychczasowi i ci nowo przybyli?Sąd w Innsbrucku uznał za winnego mężczyznę, który, twierdząc, że zejście po pomoc to jedyny sposób na uratowanie życia partnerki, opuścił ją pod szczytem najwyższej góry Austrii. Dlaczego ten wyrok jest ważny? Czym — nie tylko w górach — są zaufanie i odpowiedzialność?W programie także o politycznych wygnańcach oraz o powrotach z wygnania — tych wyczekiwanych i tych nie do końca.Rozkład jazdy: (02:51) Andrzej Kohut: Po co Iran Amerykanom(24:57) Sanna Marin: Europie brakło pewności siebie(51:14) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Powrót króla(57:52) Podziękowania(1:04:39) Agnieszka Zielińska: Sánchez idzie pod prąd(1:18:37) Joanna Nowicka: Francja: stan przedrewolucyjny(1:39:32) Jan Gąsienica Roj: Dlaczego w górach tak trudno oceniać(1:54:36) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Narodowa Partia Bangladeszu wygrała pierwsze wybory powszechne od czasu krwawych protestów antyrządowych w 2024 roku, w których zginęło 1400 osób. Odpowiedzialna za represje premier Hasina Wajed uciekła do Indii, a jej partia, Liga Ludowa, nie miała prawa startować w wyborach. Dlaczego młodzież, która była siłą napędową protestów, przyłączyła się do partii islamskiej Dżamat-e-Islami? Jak będą układać się stosunki Bangladeszu z Indiami? I czy nowy rząd uporządkuje stan kraju zżeranego od lat korupcją i niestabilnością?Gabinet bezpieczeństwa Izraela wprowadza przepisy ułatwiające Żydom zakup ziemi na Zachodnim Brzegu i rozszerza kompetencje izraelskiej administracji w sprawach pozwoleń na budowę, kwestii środowiskowych i archeologicznych. Czy to dalszy ciąg faktycznej aneksji Zachodniego Brzegu?Miesiąc po wywiezieniu przez Amerykanów Nicolasa Maduro z Caracas Wenezuelą rządzą jego byli podwładni. Skąd w Wenezueli wziął się libański Hezbollah i dlaczego związki Caracas z Iranem były kluczowe dla decyzji Amerykanów o odsunięciu Maduro?Amerykańscy kongresmani oskarżają Departament Sprawiedliwości o ujawnienie tożsamości ofiar i publikację ich zdjęć w ujawnionych dokumentach ze sprawy Jeffreya Epsteina. Sprawa Epsteina zatacza coraz szersze kręgi w USA i w wielu innych krajach. Czy tak zwana sprawa Epsteina to znany od wieków przejaw demoralizacji elit, obraz współczesnej kultury wyzwolonej z ograniczeń etycznych? A może dowód na siłę demokratycznych procedur?Legendarna amerykańska gazeta „The Washington Post” zwalnia ponad jedną trzecią personelu dziennikarskiego. Jej właściciel Jeff Bezos twierdzi, że to skutek słabych wyników finansowych i presji nowych technologii. Co los „Washington Post” mówi o współczesnych mediach nie tylko w Ameryce?A także: Olimpiada jako wydarzenie pełne cudów, czyli anioły nie tylko w Mediolanie.Rozkład jazdy: (03:00) Patryk Kugiel: Bangladesz: pierwsze wybory po rewolucji Gen Z(28:09) Agnieszka Bryc: Izrael i aneksja Zachodniego Brzegu(54:45) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Cud w Mediolanie(1:01:12) 6. urodziny Raportu!(1:02:54) Podziękowania(1:09:09) Adrian Bąk: Skąd Hezbollah w Wenezueli?(1:24:23) Magdalena Grzyb: Sprawa Epsteina: spisek elit czy dowód rozkładu kultury?(1:55:24) Sylwia Czubkowska: Washington Post, czyli jak umierają media(2:17:36) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

en odcinek to opowieść o jednym występie, który powiedział więcej o współczesnej Ameryce niż setki politycznych przemówień. O Super Bowl jako największym medialnym rytuale Stanów Zjednoczonych i o artyście, który bez krzyku, bez agresji i bez prowokacji przypomniał, że Ameryka to coś więcej niż granice i hasła wyborcze.Opowiadam o występie Bad Bunny'ego, o jego spokojnym, a jednocześnie bardzo czytelnym przekazie miłości i wspólnoty, o kulturze latynoskiej jako integralnej części amerykańskiej tożsamości oraz o tym, dlaczego ten występ tak bardzo rozwścieczył Donalda Trumpa.To także rozmowa o imigrantach, o języku strachu i dehumanizacji, o symbolach, które potrafią być silniejsze niż polityczne slogany. I o jednym zdaniu, które w samym sercu amerykańskiego rytuału przypomniało rzecz fundamentalną.Że jedyną rzeczą silniejszą od nienawiści jest miłość.

W Davos był sukces polskiej dyplomacji a potem wszystko się zawaliło. Sukces polegał głównie na tym, że prezydent i premier ustalili ze sobą wspólną linię i dość precyzyjnie się jej trzymali. Prezydent wybrał rolę najwierniejszego przybocznego Donalda Trumpa, schlebiając mu na każdym kroku, a premier złego policjanta, który trzyma prezydenta za długopis. Ale wyszło naprawdę dobrze. Tyle tylko, że Donald Trump kompletnie nie panuje nad tym, co mówi. Już w swoim wystąpieniu zaczął opowiadać o tym, że kraje NATO nigdy Ameryce nie pomogły i nigdy by nie pomogły, ale poprawił jeszcze w rozmowie z dziennikarzami mówiąc, że nikt właściwie wojsk krajów NATO-wskich nie potrzebował i że stali z boku a nie na linii frontu. Na misjach w Afganistanie i Iraku zginęło 65 Polaków. Ofiary są wśród Brytyjczyków, Kanadyjczyków, Włochów, Niemców, Francuzów i Duńczyków. Od ataku 11 września, kiedy NATO na wniosek USA uruchomiło artykuł 5. w misjach zginęli żołnierze z 11 krajów europejskich. Ale prezydent Nawrocki nadal ma problem z powiedzeniem wprost, że Trump uderza w pamięć o polskich ofiarach amerykańskich wojen. W jego poście na platformie "X" nie pada nazwisko amerykańskiego prezydenta. Bo po prostu Nawrocki nie może, bo jeszcze by się wielki brat zdenerwował.    W sejmie awantura na awanturze. O wszystko. A to się posłowie Polski 2050 publicznie wyzywają od zdrajców, a to krzyki o wejście prokuratorów do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa, a to o zegarek posła lewicy, który nie pamięta czy nosi prawdziwą Omegę za 10 tysięcy czy pamiątkę z wakacji za 10 dolarów. Ale najwięcej emocji budzi to, co działo się na zamkniętych czatach Polski 2050. Każda rozmowa z polskim politykiem w tej chwili zaczyna się od słów "ale co tam w ogóle się stało" i nikt właściwie nie ma dobrej odpowiedzi. Ministra kultury w niewybrednych słowach namawia kolegów do ustawienia wyborów, 12 "szymonitów" składa hołd lenny byłemu liderowi, pseudopucz rozgrywa się tym razem bez kanapek, a jedyne co rośnie w partii to niechęć do Hołowni, który stracił już dokładnie wszystko, co wniósł do polityki. 

W Davos był sukces polskiej dyplomacji a potem wszystko się zawaliło. Sukces polegał głównie na tym, że prezydent i premier ustalili ze sobą wspólną linię i dość precyzyjnie się jej trzymali. Prezydent wybrał rolę najwierniejszego przybocznego Donalda Trumpa, schlebiając mu na każdym kroku, a premier złego policjanta, który trzyma prezydenta za długopis. Ale wyszło naprawdę dobrze. Tyle tylko, że Donald Trump kompletnie nie panuje nad tym, co mówi. Już w swoim wystąpieniu zaczął opowiadać o tym, że kraje NATO nigdy Ameryce nie pomogły i nigdy by nie pomogły, ale poprawił jeszcze w rozmowie z dziennikarzami mówiąc, że nikt właściwie wojsk krajów NATO-wskich nie potrzebował i że stali z boku a nie na linii frontu. Na misjach w Afganistanie i Iraku zginęło 65 Polaków. Ofiary są wśród Brytyjczyków, Kanadyjczyków, Włochów, Niemców, Francuzów i Duńczyków. Od ataku 11 września, kiedy NATO na wniosek USA uruchomiło artykuł 5. w misjach zginęli żołnierze z 11 krajów europejskich. Ale prezydent Nawrocki nadal ma problem z powiedzeniem wprost, że Trump uderza w pamięć o polskich ofiarach amerykańskich wojen. W jego poście na platformie "X" nie pada nazwisko amerykańskiego prezydenta. Bo po prostu Nawrocki nie może, bo jeszcze by się wielki brat zdenerwował.    W sejmie awantura na awanturze. O wszystko. A to się posłowie Polski 2050 publicznie wyzywają od zdrajców, a to krzyki o wejście prokuratorów do siedziby Krajowej Rady Sądownictwa, a to o zegarek posła lewicy, który nie pamięta czy nosi prawdziwą Omegę za 10 tysięcy czy pamiątkę z wakacji za 10 dolarów. Ale najwięcej emocji budzi to, co działo się na zamkniętych czatach Polski 2050. Każda rozmowa z polskim politykiem w tej chwili zaczyna się od słów "ale co tam w ogóle się stało" i nikt właściwie nie ma dobrej odpowiedzi. Ministra kultury w niewybrednych słowach namawia kolegów do ustawienia wyborów, 12 "szymonitów" składa hołd lenny byłemu liderowi, pseudopucz rozgrywa się tym razem bez kanapek, a jedyne co rośnie w partii to niechęć do Hołowni, który stracił już dokładnie wszystko, co wniósł do polityki. 

Nie gasną protesty w Minneapolis przeciwko działaniom funkcjonariuszy federalnego Urzędu ds. Imigracji i Ceł. Ostatnie demonstracje nastąpiły po postrzeleniu przez funkcjonariusza urzędu Wenezuelczyka, który zaatakował funkcjonariusza łopatą. Trwa też otwarty konflikt prezydenta Trumpa z prezesem Rezerwy Federalnej, czyli banku centralnego. Jak Donald Trump próbuje wpływać na instytucje amerykańskiej demokracji? Czy jego polityka zagraża ich funkcjonowaniu? Czy też może, jak każdy prezydent, testuje granice prawa, w których może realizować własny program polityczny?Chiny poinformowały, że osiągnęły w ubiegłym roku największą w swojej historii nadwyżkę w handlu ze światem – mimo, a może dzięki, cłom nałożonym przez USA na niemal wszystkie kraje świata. Jak Pekin przyjmuje agresywną politykę Trumpa w Ameryce Łacińskiej i w innych rejonach globu?W Ugandzie wybory prezydenckie. Na siódmą kadencję przygotowuje się Yoweri Museveni, który rządzi krajem od czterech dekad. Kiedyś był przyszłością Afryki, dziś porównuje się go do brutalnego dyktatora Idiego Amina. Jak gasną nadzieje na demokrację w Ugandzie?Po wprowadzeniu przez Australię zakazu używania mediów społecznościowych przez osoby poniżej 16. roku życia inne kraje szykują podobne regulacje. Czy zakazy działają i jak aplikacje społecznościowe zmieniają życie dzieci?W Maroku kończy się Puchar Narodów Afryki, najważniejsza impreza piłkarska na kontynencie. Dlaczego w afrykańskich drużynach najlepiej grają Europejczycy?A także: o bajkach starych i nowych oraz o morałach z nich płynących.Rozkład jazdy: (02:38) Mateusz Piotrowski: Trump kontra instytucje amerykańskiej demokracji(28:04) Bogdan Góralczyk: Chiny wobec polityki USA(50:37) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Baju baju(57:06) Podziękowania(1:03:57) Michał Banasiak: Finał Pucharu Narodów Afryki(1:18:53) Wojciech Jagielski: Museveni po raz siódmy prezydentem?(1:37:20) Tomasz Rożek: Smartfony – technologia nie dla dzieci?(2:03:44) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W 2002 roku przez trzy tygodnie zwykłe wyjście z domu mogło skończyć się tragedią - historia duetu, który sparaliżował region i zmienił poczucie bezpieczeństwa w Ameryce.Instagram @konradshymanskyhttps://www.instagram.com/konradshymansky/Autor podcastuKonrad SzymańskiOpracowanieMagdalena JabłońskaŹródła: https://ntpd.eu/A0lKlkontakt/współpraca: codypresents@gmail.com

Stany Zjednoczone ogłosiły nową strategię bezpieczeństwa narodowego, która ma stanowić podstawę wewnętrznej i zagranicznej polityki amerykańskiej. W myśl hasła „America First” dokument zapowiada utrzymanie wpływów USA, ale tylko w miejscach, w których służy to interesom Ameryki. Waszyngton chce koncentrować swoje działania w zachodniej hemisferze, zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej oraz w rejonie Indo-Pacyfiku. Europa – według autorów strategii – stoi na progu „cywilizacyjnego wymazania”, Rosja nie jest traktowana jako wróg, ale partner, w kontaktach z którym Amerykanie będą chcieli uzyskać równowagę strategiczną. Czym jest ten dokument? Na ile jego realizacja zagraża interesom Europy, a na ile może być dla niej szansą?Ministrowie Unii Europejskiej uzgodnili zmiany przepisów migracyjnych. Kraje członkowskie będą mogły deportować osoby nieposiadające prawa pobytu na terenie wspólnoty oraz tworzyć ośrodki dla potencjalnych azylantów poza granicami Unii. Czy te działania przekonają wyborców do głosowania na partie głównego nurtu?Premier Kanady i premier prowincji Alberta podpisali wstępną zgodę na budowę rurociągu, który ma transportować ropę na wybrzeże Pacyfiku. Część Kanadyjczyków świętuje, inni, zwłaszcza przedstawiciele Pierwszych Narodów, boją się negatywnych skutków środowiskowych i społecznych tej decyzji. Argumenty której strony przeważą?W Hollywood trwa batalia o przejęcie legendarnego studia filmowego Warner Brothers. Dlaczego Netflix i Paramount gotowe są płacić miliardy dolarów za zakup Warnera? I jak ten zakup zmieni oblicze kina, telewizji i serwisów streamingowych?Rakieta Falcon 9 firmy SpaceX wyniosła w kosmos pięć satelitów, o których media piszą, że są polskie. Na czym polega ich „polskość”? I na czym polega polska i europejska strategia podboju kosmosu?A także: o grze pozorów, maskach i udawaniu, czyli o życiu publicznym.Rozkład jazdy: (02:55) Marek Magierowski: America First w nowej strategii Waszyngtonu(35:46) Jolanta Szymańska: UE zaostrza przepisy migracyjne(57:44) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Pozory nie mylą(1:04:04) Podziękowania(1:10:56) Marcin Żyła: Kanadyjski rurociąg - zagrożenia i szanse(1:29:46) Piotr Gociek: Kto przejmie Warnera i jakie będą tego skutki(1:54:10) Tomasz Rożek: Do kogo należą polskie satelity?(2:17:49) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

30 listopada 2022 r. został publicznie uruchomiony ChatGPT. Od razu wywołał duże poruszenie, a potem wręcz lawinę innych modeli językowych i narzędzi generatywnej AI. Zatem gdzie po tych trzech latach jesteśmy na skali rewolucji AI? To dalej rewolucja, czy już bańka? Przyglądamy się, w jaki sposób AI przekształca wybrane branże - jednym dodając skrzydeł, a innym skrzydła podcinając. I w końcu sprawdzamy, jak zmieniło się nasze zachowanie pod wpływem wszechobecności narzędzi oraz treści AI. Czy potrafimy już odróżnić wideo wygenerowane przez AI od ludzkiej treści? Czy nauczyliśmy się, że AI koniecznie trzeba kontrolować i zawsze sprawdzać wyniki, jakie nam wypluje? GOŚCIE ODCINKA: - Dota Szymborska, doktora etyki UMCS, absolwentka etyki oraz socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. Specjalizuje się w etyce GEN AI; - Michał "rysiek" Woźniak, specjalista ds. bezpieczeństwa informacji, współzałożyciel warszawskiego Hackerspace'a. Był dyrektorem ds. Bezpieczeństwa Informacji w Organized Crime and Corruption Reporting Project, konsorcjum ośrodków śledczych, mediów i dziennikarzy działających w Europie Wschodniej, na Kaukazie, w Azji Środkowej i Ameryce Środkowej; - Przemysław Dębiak, znany jako Psyho, mistrz kodowania, który w konkursie dla koderów pokonał sztuczną inteligencję; - dr hab. Tomasz Kajdanowicz z Politechniki Wrocławskiej, na której kieruje Katedrą Sztucznej Inteligencji. NA SKRÓTY: 07:38 Reklama Coca-Coli 14:42 Gdzie ta rewolucja? 17:41 Informatyka i programowanie 31:32 Koniec googlowania 35:55 Martwy internet 42:59 Wiarygodność 54:06 Co dalej? 01:09:58 Przyszłość ŹRÓDŁA: - Ile powstało LLM-ów: https://www.ibm.com/think/topics/large-language-models-list - Reklama Coca-Coli z 2024 r.: https://www.youtube.com/watch?v=IQWUKWM2JrQ - Reklama Coca-Coli z 2025 r.: https://www.youtube.com/watch?v=Yy6fByUmPuE - O ciężarówkach w reklamie Coca-Coli: https://www.businessinsider.com/coca-cola-ai-holiday-ad-glitches-highlight-ai-shortcomings-2025-11?IR=T - Raport McKinsey o wdrożeniach AI na świecie: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai - Raport PIE o wdrożeniach AI w Polsce: https://pie.net.pl/z-ai-korzysta-mniej-niz-co-szosta-firma-w-polsce-a-pozostale-nie-planuja-jej-wdrazac/ - O tym, że 30 proc. kodu w Microsofcie pisze AI: https://www.cnbc.com/2025/04/29/satya-nadella-says-as-much-as-30percent-of-microsoft-code-is-written-by-ai.html - Wywiad z Psyho: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32285683,co-to-znaczy-ze-ai-bedzie-lepsza-od-ludzi-kalkulator-jest.html - Raport o martwym internecie: https://www.imperva.com/blog/2025-imperva-bad-bot-report-how-ai-is-supercharging-the-bot-threat/ - O tym, jak Exdrog podchodził do przetargu: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32358477,firmy-wpadaja-w-tarapaty-przez-ai-polska-spolka-stracila-kontrakt.html - OpenAI o halucynacjach: https://openai.com/index/why-language-models-hallucinate/ - archiwalne odcinki do odsłuchania: 130 i 134

Listopad to w Ameryce czas, gdy miliony ludzi siadają do komputera, by wybrać ubezpieczenie zdrowotne na kolejny rok. To moment, w którym trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie: stać mnie na ubezpieczenie czy nie. W tym roku temat ubezpieczeń znów podzielił polityków w Waszyngtonie i doprowadził do najdłuższego shutdownu w historii USA. Demokraci domagali się przedłużenia dopłat do planów Obamacare, Republikanie chcieli „czystej” ustawy budżetowej. Przez 43 dni federalne urzędy były zamknięte, a setki tysięcy pracowników nie otrzymywały wynagrodzeń. W tym odcinku tłumaczę, jak działa system ubezpieczeń zdrowotnych w Stanach Zjednoczonych, czym są dopłaty ACA, o co dokładnie poszło w politycznym sporze i dlaczego temat zdrowia od dekad wraca w amerykańskiej polityce jak bumerang.

Pierwszy pobyt w Chicago okazał się rozczarowaniem – kraj, który miał być spełnieniem marzeń, wyglądał zupełnie inaczej, niż sobie wyobrażała. Dziś Magdalena Pantelis mieszka w Chicago na stałe i pełni funkcję dyrektorki ds. sprzedaży Polskich Linii Lotniczych LOT na USA i Kanadę. W odcinku opowiada o tym, jak z lokalnej telewizji kablowej w Małopolsce trafiła do międzynarodowej branży lotniczej. Mówi o zmianach w chicagowskiej Polonii, o stereotypach, które wciąż potrafią zaskakiwać, i o tym, dlaczego Ameryka – mimo wszystko – może stać się prawdziwym domem.

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby'ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Maciej ŚwierkockiKsiążka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Czy nad Morzem Karaibskim wybuchnie wojna?Od sierpnia 2025 r. amerykańska marynarka wojenna gromadzi potężne siły – flotę z 10 okrętami (w tym USS Iwo Jima z 22 MEU, niszczyciele, krążownik LCS i okręt podwodny), ponad 10 000 żołnierzy, F-35, P-8 Poseidon, drony MQ-9 Reaper oraz elementy 82 Dywizji Powietrznodesantowej – w walce z kartelami narkotykowymi. Główny cel? Wenezuelskie organizacje jak Cartel de los Soles, uznane za FTO (zagraniczne organizacje terrorystyczne) na mocy dekretu Trumpa nr 14157. Nicolás Maduro oskarżony o powiązania z narkoterrorystami – nagroda za jego głowę: 50 mln USD!W materiale analizujemy eskalację: mobilizacja 125 000 wenezuelskich żołnierzy i 4,5 mln milicji BMN. Trump autoryzuje operacje powietrzne i zapowiada lądowe – "Wytropimy was i zabijemy!" – z udziałem sekretarza wojny Pete Hegseth i Marco Rubio.Potajemne negocjacje Maduro z USA: ustępstwa naftowe, zrzeczenie władzy na rzecz Delcy Rodríguez lub gen. Miguela Rodrígueza Torresa, azyl w Katarze – odrzucone!Czy to pretekst do obalenia reżimu chawistowskiego?Rola opozycji: Juan Guaidó, Edmundo González Urrutia, María Corina Machado (laureatka Nobla 2025). Wpływy Chin, Rosji i Iranu vs amerykański interwencjonizm.Porównanie do bombardowań Jemenu i Iranu. Dostęp do wenezuelskiej ropy, walka z Tren de Aragua – co dalej dla Kolumbii i Meksyku?Obejrzyj, by zrozumieć, dlaczego to może być początek nowej ery dominacji USA w Ameryce Łacińskiej. Subskrybuj po więcej analiz.

Jesień w Ameryce to nie tylko kolorowe liście i Halloween. To ogromny, doskonale zorganizowany sezon gospodarczy i kulturowy. Zaczyna się w sierpniu od pumpkin spice latte, które co roku uruchamia marketingową machinę wartą setki milionów dolarów. W tym odcinku opowiadam, jak wygląda amerykańska jesień z bliska – od dekorowania ganków i rodzinnych wypraw na pumpkin patch, po lokalne Oktoberfesty i weekendowe wizyty w winnicach. Będzie też o Halloween, które zamienia amerykańskie przedmieścia niemal w plany filmowe jak z horrorów.

Opowieść o dwóch Amerykach – tej ze snu i tej z koszmaru.Dwóch pisarzy, na wskroś amerykańskich i na wskroś różnych: Francis Scott Fitzgerald i Denis Johnson.Ameryka Fitzgeralda pulsuje w rytmie jazzu, z kieliszkiem szampana w dłoni, spogląda na pnące się do nieba drapacze chmur i wierzy, że marzenia o sukcesie i dobrobycie się spełniają.Ameryka Johnsona nadchodzi dekady później – jest biedna, pozbawiona marzeń, bez szans. Nikt jej nie widzi i nikt jej nie słucha.Co opowieść tych dwóch pisarzy mówi nam o współczesnej Ameryce?Zapraszamy na dyptyk amerykański w „Raporcie o książkach”.W tym odcinku porozmawiamy o debiutanckiej powieści Denisa Johnsona „Anioły”, która po 42 latach od pierwszego amerykańskiego wydania została przetłumaczona na język polski przez Krzysztofa Majera.W przyszły poniedziałek porozmawiamy o nowym przekładzie Macieja Świerkockiego najsłynniejszej powieści Fitzgeralda – „Ten Wielki Gatsby”.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Krzysztof MajerKsiążka: „Anioły” Denisa Johnsona / Wydawnictwo Karakter / przekład: Krzysztof Majer---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Ten odcinek to historia zakazu, który miał uszlachetnić naród, a wypchnął alkohol do podziemia i wyniósł na szczyt królów przestępczego biznesu. Na czele tej epoki stał zaś on— Al Capone. -- Partnerem odcinka jest sklep z oponami OPONEO.PL - atrakcyjne ceny, szybka wysyłka oraz bogaty katalog modeli na każdą kieszeń. Zachęcam, sam korzystam ➡️ https://www.oponeo.pl/podcast-historyczny Oponeo #ZmieniamyOponyNaLepsze #wspolpracareklamowa Wyobraźcie sobie miasto, w którym bar jest nielegalny, policja jest umowna, a szklanka zakazanego trunku smakuje jak małe zwycięstwo nad systemem. Taki był świat Prohibicji. W tym odcinku opowiadam, jak ruch trzeźwości i 18. Poprawka otworzyły drzwi do podziemia, jak rodziły się speakeasies i „bathtub gin”, jak działał przemyt przez Detroit i Windsor - i dlaczego Chicago stało się stolicą nowoczesnej mafii. W centrum tej historii mamy prawdziwych ludzi. Są walki gangów, jest słynny 14 lutego 1929 r., ale przede wszystkim jest pytanie: co się dzieje, gdy prawo odkleja się od codzienności obywateli? To odcinek o Ameryce lat 20., ale także o nas: o skutkach prostych recept na złożone problemy, o tym, jak łatwo idea staje się pretekstem, i jak trudno później posprzątać. Dobrego słuchania! Rafał Timeline: 0:00 Intro 5:16 Partner Odcinka: Oponeo.PL 5:43 ROZDZIAŁ I: Ziarno trzeźwości; skąd wziął się pomysł na zakaz? 14:56 Początek walki z alkoholem w USA 20:54 Amerykańska specyfika problemu z alkoholem 25:59 Anti Saloon League – Liga Antysalonowa 29:22 Partner odcinka: Oponeo.pl 33:49 ROZDZIAŁ II: Ustawa, która miała uleczyć Amerykę; narodziny podziemia. 18 Poprawka i „Volstead Act” 37:23 Początek prohibicji, narodziny podziemia 42:17 Skąd amerykanie brali alkohol w czasach prohibicji? 51:17 ROZDZIAŁ III: Zgniłe miasto i jego władca – Chicago i Al Capone 55:38 Chicago – stolica prohibicji 58:22 Al Capone 1:04:28 Droga Ala Capone do samodzielnej władzy 1:11:12 14 Lutego 1929 r. – Dzień Świętego Walentego 1:18:15 ROZDZIAŁ IV: Upadek Prohibicji, upadek Ala Capone 1:23:24 Przebudzenie ameryki, uchylenie prohibicji 1:26:27 Al Capone – upadek 1:29:52 Podatki – ostateczny cios w Ala Capone 1:39:05 Epilog – Hydra. Co zostawiła nam prohibicja? 1:41:15 Przypomnienie o partnerze odcinka – Oponeo.pl 1:42:02 Outro 1:43:46 Patroni 1:45:14 Ciekawostka Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl

Hubert Cioromski, szef Fundacji Kopernikowskiej, tłumaczy, dlaczego Polacy w Ameryce mają ogromny potencjał, ale wciąż zbyt mały wpływ. Jak dziś działa Polonia? Co może zrobić młodsze pokolenie? I jak polski rząd może wspierać swoją diasporę w USA?Rozmowę nagraliśmy w wyjątkowej scenerii - w sali teatralnej Copernicus Center w Chicago.Mecenasi programu: Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/UkladOtwartyETF AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.html⁠Novoferm: https://www.novoferm.pl/⁠

W Strefie Gazy rozpoczęło się wdrażanie porozumienia w sprawie zawieszenia broni między Izraelem a Hamasem. Zgodnie z umową, zaakceptowaną w czwartek wieczorem przez rząd Benjamina Netanjahu, w ciągu doby miało wejść w życie zawieszenie broni, a następnie, najpóźniej w poniedziałek, Hamas miał wypuścić izraelskich zakładników. Armia Izraela rozpoczęła wycofywanie się na ustalone pozycje, co da jej kontrolę nad niewiele ponad połową Strefy Gazy. Formalnie zniesiono blokadę humanitarną – na zrujnowane i objęte klęską głodu terytorium mogą wjeżdżać tiry z pomocą. Wielu komentatorów mówi o końcu wojny, chociaż nie wszystkie szczegóły porozumienia są jasne, a kolejna faza negocjacji będzie znacznie trudniejsza. Jednak na razie plan Donalda Trumpa działa – a życie cywilów stało się nieco bezpieczniejsze. Czy to faktycznie koniec wojny? Czego w najbliższych dniach możemy się spodziewać w Strefie Gazy? Co dalej z Hamasem, ale i z polityczną przyszłością premiera Netanjahu? I co będą jeszcze negocjować obie strony?Po dymisji premiera Francji Emmanuel Macron odmawia rozpisania przyspieszonych wyborów. Przed nowym rządem decyzja w sprawie cofnięcia nielubianej reformy emerytalnej. Prezydent robi wszystko, aby nie dopuścić do przejęcia władzy przez skrajną prawicę. Ale czy jeśli ceną za to będzie kryzys finansowy, taka polityka nie odniesie odwrotnego skutku?Prezydent USA wysyła do kolejnych amerykańskich miast oddziały Gwardii Narodowej, rząd federalny zawiesza częściowo funkcjonowanie z powodu shutdownu, a Departament Stanu oskarża o nadużycia politycznych rywali Donalda Trumpa. Kto zyskuje na chaosie w Ameryce?Zmarła Jane Goodall, angielska prymatolożka, której badania nad szympansami zmieniły sposób postrzegania tego – ale i innych – gatunków. Czemu dopiero teraz przyznajemy, że inne niż człowiek zwierzęta mają osobowość?Tylko tego lata spłonął 1 procent powierzchni Półwyspu Iberyjskiego. W Hiszpanii tysiące osób musiało uciekać z domów. I choć do pożarów przyczyniła się susza, mieszkańcy mają żal do władz. Dlaczego?W programie także: o naturalności oraz wszystkich jej odmianach – martwej naturze także…16 października rusza nasz nowy format: „Raport o sztucznej inteligencji”. To nie będzie podcast technologiczny. Czego zatem możemy się spodziewać w pierwszych odcinkach?Rozkład jazdy: (03:21) Dariusz Rosiak: Nadzieje na koniec wojny(27:10) Jędrzej Bielecki: Francja po dymisji premiera(50:04) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Naturalnie, czyli jak?(56:24) Podziękowania(1:02:54) Adrian Bąk: Raport o sztucznej inteligencji(1:12:44) Agnieszka Zielińska: Hiszpania: pożoga i pretensje do rządu(1:23:43) Andrzej Kohut: Co nie działa w Ameryce(1:47:33) Łukasz Kwiatek: Szympansy jak ludzie(2:05:03) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Mecenasi programu:Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://go.tms.pl/UkladOtwartyETF ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠AMSO-oszczędzaj na poleasingowym sprzęcie IT: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://amso.pl/Uklad-otwarty-cinfo-pol-218.html⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Novoferm: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.novoferm.pl/⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Zgłoś się do Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności:⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://szkolaprzywodztwa.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/igorjanke⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ Zachęcam do dołączenia do grona patronów Układu Otwartego. Jako patron, otrzymasz dostęp do grupy dyskusyjnej na Discordzie i specjalnych materiałów dla Patronów, a także newslettera z najciekawszymi artykułami z całego tygodnia. Układ Otwarty tworzy społeczność, w której możesz dzielić się swoimi myślami i pomysłami z osobami o podobnych zainteresowaniach. Państwa wsparcie pomoże kanałowi się rozwijać i tworzyć jeszcze lepsze treści. ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Układ Otwarty nagrywamy w ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://bliskostudio.pl ⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Początek roku szkolnego w USA to dobry moment, by zajrzeć za kulisy amerykańskiej szkoły. W tym odcinku rozmawiam z moim synem Wiktorem, który rozpoczął 7 klasę (drugą klasę gimnazjum). Krok po kroku przechodzimy przez szkolny rytm dnia. Mówimy np. o tym, dlaczego uczniowie rano trafiają do sali gimnastycznej, jak wygląda „lunch detention” za spóźnienia. Rozmawiamy o nauce w oparciu o iPady i aplikacje zamiast podręczników. Wiktor opowiada również o szkolnych przepustkach – czasem bardzo kreatywnych. To subiektywny przewodnik po szkolnej codzienności w Ameryce – z porównaniami do polskiej szkoły.

Kolumbijskie miasta są najbardziej zakorkowane w Ameryce Łacińskiej. Dlaczego więc boom na motocykle, które miały się stać lekiem na tę bolączkę, jest teraz dla kraju wielkim problemem?

Kilkadziesiąt osób ginie codziennie w Gazie, głównie podczas prób dotarcia do punktów rozdziału żywności. Międzynarodowe organizacje humanitarne mówią o coraz bardziej dotkliwym głodzie, którego ofiarą w Strefie padło już co najmniej 154 Palestyńczyków, głównie dzieci. Francja, Wielka Brytania i Kanada zapowiedziały uznanie państwa palestyńskiego na najbliższej sesji ONZ we wrześniu, a kilka innych krajów rozważa podobny ruch. Amerykański wysłannik Steve Witkoff był w Izraelu i Gazie, trwają również negocjacje między Izraelem a Hamasem z udziałem Amerykanów i Katarczyków, ale na razie nie ma w nich przełomu. Czy świat jest w stanie wpłynąć na rząd Netanjahu, wspierany przez prezydenta Trumpa? Czy uznanie państwa palestyńskiego przez kolejne kraje może przyczynić się do jego powstania? I jak sami Izraelczycy odbierają krytykę spływającą na ich kraj za działania w Gazie?Administracja amerykańska ogłosiła listę ponad dziewięćdziesięciu krajów objętych taryfami na produkty sprzedawane do USA. Lista odzwierciedla wyniki negocjacji i umów zawartych przez prezydenta Trumpa z niektórymi krajami i z Unią Europejską. Czy polityka celna Trumpa przynosi realne efekty Ameryce i jak wpłynie ona na światowy handel?Po pięciu dniach krwawych starć na granicy Kambodży i Tajlandii w tym rejonie panuje rozejm. Co było przyczyną konfliktu, w którym zginęło ponad czterdzieści osób, i kto może pomóc w jego rozwiązaniu?W Demokratycznej Republice Konga trwa napięcie po ustanowieniu w Waszyngtonie rozejmu między siłami rządowymi a wspieranymi przez Rwandę partyzantami z grupy M23. Dlaczego na wschodzie kraju ciągle trwa wojna i co w tym konflikcie robią Amerykanie i Katarczycy?A także: reklama dźwignią lecznictwa i polityki.Rozkład jazdy: (02:30) Natasha Davies: Głód w Gazie(16:20) Agnieszka Zagner: Plany uznania Palestyny, bez przełomu w negocjacjach z Hamasem(43:54) Piotr Arak: USA z nową listą państw, których produkty objęte są cłami(1:06:46) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Reklamy i reklamacje(1:12:32) Podziękowania(1:18:56) Barbara Kratiuk: Konflikt Kambodża Tajlandia - o co chodzi?(1:32:47) Jędrzej Czerep: DR Konga - kraj rozbity, raj dla inwestorów(1:49:00) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Stany Zjednoczone weszły w czas polityki bez kompromisów. Zmienił się język władzy, podziały społeczne się pogłębiają, a świat patrzy na Amerykę z coraz większym niepokojem. O tym właśnie opowiada audiobook Era konfrontacji — nagrany w Waszyngtonie, w mieście, gdzie historia dzieje się na naszych oczach. W tym odcinku zapraszam Was za kulisy powstawania tej opowieści. Razem z Pawłem Żuchowskim, współautorem audiobooka, rozmawiamy o tym, jak zmienia się polityczny pejzaż USA i jak dziś buduje się narrację o Ameryce w kraju i na świecie. Jeśli chcecie sięgnąć po cały audiobook Era konfrontacji, znajdziecie go tutaj → www.amerykaimy.pl