POPULARITY
Bir zamanlar “Doğu'nun İncisi” olarak anılan Hong Kong, uzun yıllar dünyanın en özgür ekonomilerinden biri ve Asya'nın en önemli finans merkezi olarak görüldü.Fakat son yıllarda tablo tamamen değişmiş gibi görünüyor.2020 Ulusal Güvenlik Yasası, kitlesel göç, düşen emlak fiyatları ve Çin ile artan entegrasyon nedeniyle birçok kişi Hong Kong'un artık eski Hong Kong olmadığını düşünüyor.Ama gerçekten öyle mi?Çünkü son dönemde Hong Kong; dünyanın en büyük halka arz merkezlerinden biri olmayı sürdürdü ve küresel servet yönetiminin merkezine oturduPeki Hong Kong gerçekten çöküyor mu? Yoksa sadece Batı'nın tanıdığı ekonomik modelden farklı, yeni bir döneme mi giriyor?Çin'in yükselişi, ABD-Çin rekabeti ve küresel sermayenin yön değiştirdiği bir çağda Hong Kong'un geleceği ne olacak?Ömer Özgen bu videoda şunları anlatıyor:• Hong Kong nasıl dünyanın en önemli finans merkezlerinden biri haline geldi?• Havuç ve Sopa ile Hong Kong'da rıza üretilebilir mi? • Çinli yöneticiler Hong Kong üzerinde nasıl bir “salam taktiği” uyguluyorlar?• Neden yüz binlerce kişi Hong Kong'dan göç etti? Buna rağmen ekonomi neden tamamen çökmedi?• Hong Kong nasıl tekrar arz merkezine dönüştü, bu sefer ne farklı? • Altın ticareti, diplomasi ve yapay zekâ yatırımları Hong Kong'un yeni büyüme stratejisinde nasıl bir rol oynuyor?Kaynakça:(Hong Kong ekonomisi ve dönüşümü üzerine oldukça sınırlı kitap mevcut, daha fazla araştırmak isteyenlerin rapor ve haberleri takip etmesini öneririz) Kitap: • Michael Sheridan - The Gate to China: A New History of the People's Republic and Hong Kong (2021) • Stephen WK Chiu & Kaxton YK Siu - Hong Kong Society: High-Definition Stories Beyond the Spectacle of East-Meets-West (2023) • Jeffrey Wasserstrom - Vigil: Hong Kong on the Brink (2020) • Ching Kwan Lee - Global China's Restive Frontier (2022) • IMF - Country Report No. 26/115 (Mayıs 2026) Youtube Videoları: • • The Slow, Quiet Death of Hong Kong • • Hong Kong is a Dystopia • • Hong Kong is Slowly Turning into a Totalit... • • Hong Kong's future as Asia's financial cen... • • De-industrialization was Hong Kong's Bigge... Seçili Haberler: • https://www.thinkchina.sg/economy/hon...• https://www.ft.com/content/b552f50c-b...• https://www.bbc.com/news/business-504...• https://thediplomat.com/2024/03/the-f...• https://www.dw.com/en/hong-kongs-econ...• https://www.wsj.com/world/asia/hong-k...• https://www.cnbc.com/2026/05/04/china...• https://english.cw.com.tw/article/art...• https://www.bloomberg.com/news/articl...• https://www.scmp.com/business/markets...00:00 Giriş01:27 Hong Kong'un Yolculuğu 03:39 Afyon Savaşları ve Kuruluş 07:52 Hong Kong Nasıl Zenginleşti? 14:50 Çin Egemenliğinin Başlangıcı17:45 Çin'in Entegrasyon Stratejileri 20:54 Sopa ve Havuç 23:25 Çin Operasyonel Kodu ve Protestolar32:59 Yeni Güvenlik Yasası ve Kopuş30:32 Beş Açıdan Ekonomik Geriye Gidiş ve Toparlanma52:40 Yeni Hong Kong 57:18 Üç Yeni Görev 1:00:42 Hong Konglular 1:04:12 Kapanış
07.08.2026 | Dijital Hayat Bölüm597 - TRT Radyo1 | "Çin Merkezli Yapay Zeka Örgütü: WAICO" Dr. Bilal Eren'in hazırlayıp, sunduğu Dijital Hayat programımızda bu hafta, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi İletişim Dairesi Başkanı Gökhan Yücel ile; - Çin'in Kurduğu Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü (WAICO) Nedir? - WAICO Kuruluş Tarihi, Amaç ve Motivasyonu, Yol Haritası ve Hedefleri? - WAICO Üye Ülkeler ve Rolleri? - WAICO, ABD Liderliğinde Kurulan Pax Silica Örgütü'ne Karşı mı Kuruldu? - Pax Silica ile WAICO Karşılaştırması ve Sonuçları? - Çin Merkezli Yapay Zeka Örgütü WAICO Çağrısında, Açık Kaynak ve Erişimli Sistem Vurguları Ne Anlama Geliyor? - WAICO'ya Türkiye Davet Edildi mi? Başlıklarını konuştuk. Dijital Hayat, her cuma saat 15:30'da TRT Radyo1 mikrofonlarında canlı yayında... Tüm geçmiş ve gelecek yayınlarımız için; Web: https://www.dijitalhayat.tv
Bir zamanlar yavaş büyüyen ülkeleri tarif etmek için kullanılan “Hindu büyüme oranı” ifadesi, bugün dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomilerinden biri için artık çok eski bir hatıra gibi duruyor. Hindistan; dev nüfusu, genç işgücü, dijital altyapısı ve küresel hizmet ihracatıyla 21. yüzyılın en çok konuşulan ülkelerinden biri haline geldi.Ama Hindistan mucizesinin arkasında klasik bir sanayileşme hikâyesi yok. Çin, Güney Kore ya da Vietnam gibi tekstil üzerinden yükselmek yerine; Hindistan yazılım, danışmanlık, IT hizmetleri ve dijital ekonomi üzerinden büyüdü.Peki 1.4 milyarlık bir ülke, sanayi devrimini atlayarak süpergüç olabilir mi? Yoksa Hindistan, hizmetlerle büyürken istihdam, eşitsizlik ve erken sanayisizleşme gibi risklerle mi karşı karşıya?Ömer Özgen bu videoda şunları anlatıyor:Hindistan nasıl dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomilerinden biri haline geldi? Modi'nin 2047 gelişmiş ülke hedefi, “Hindistan Yüzyılı” söylemi ve süpergüç iddiası ne kadar gerçekçi?Bağımsızlık sonrası içe kapalı ekonomi, ithal ikamesi, Lisans Raj sistemi ve 1991 ödemeler dengesi krizi Hindistan'ın büyüme patikasını nasıl şekillendirdi?Neden Hindistan, Çin ve Vietnam gibi düşük katma değerli sanayi ihracatı üzerinden büyüyemedi? Tekstil, ayakkabı ve emek yoğun imalat neden beklenen sıçramayı yapamadı?Düşük tarım verimliliği, sıkı işgücü kuralları, küçük ölçekli işletmeleri koruyan politikalar, elektrik maliyetleri, değerli kur ve kadın istihdamındaki sınırlılıklar Hindistan'ı sanayiden nasıl uzaklaştırdı?Hindistan neden kitlesel temel eğitim yerine uzun süre elit eğitime ağırlık verdi? Mobil internet devrimi ve Reliance Jio'nun fiyat kırıcı etkisi Hindistan'da dijital hizmet ekonomisinin altyapısını nasıl kurdu?Genç işsizliği, kayıtdışılık, beyin göçü, bölgesel eşitsizlikler, cari açık ve yapay zekâ tehdidi Hindistan modelini nasıl kırılgan hale getiriyor?Bu videoda Hindistan'ın büyüme hikâyesini sadece “yükselen süpergüç” anlatısı olarak değil; kaçırılmış sanayileşme fırsatları, hizmet ihracatı ve istihdam krizleri üzerinden ele alıyoruz.Kaynakça: Breaking the Mould: Reimagining India's Economic Future — Raghuram G. Rajan ve Rohit Lamba, 2023A Sixth of Humanity: Independent India's Development Odyssey — Devesh Kapur ve Arvind Subramanian, 2025Reimagining India: Unlocking the Potential of Asia's Next Superpower — McKinsey & Company, 2013Whole Numbers and Half Truths: What Data Can and Cannot Tell Us About Modern India — Rukmini S., 2021Accelerating India's Development: A State-Led Roadmap for Effective Governance — Karthik Muralidharan, 2024Becoming a High-Income Economy in a Generation — World Bank, 2025India: The Next Superpower? — Nicholas Kitchen ve Akhila Yechury, 2012100 Ideas to Improve Governance in India — J. K. Dadoo, 2018India's Future Arenas: Engines of Growth and Dynamism — McKinsey Global Institute, 2025India: The Last Superpower — Hiroshi Hirabayashi, 202100:00 Giriş01:02 Neden Hindistan02:42 Sanayi Yerine Hizmet06:25 Lisans Rajalığı ve 199109:55 Neden Sanayileşemedi? İten Faktörler: 13:55 Sıkı İşgücü Kuralları 17:00 Elit Odaklı Eğitim24:14 Memuriyetin Cazibesi 26:57 Hizmet Sektörünü Yaratan Faktörler30:32 Ucuz Mobil İnternet38:28 Kırılganlıklar45:44 Beyin Göçü 55:17 Gelecek 57:57 Kapanış
Denize kıyısı olmayan, doğal kaynakları kısıtlı ve etrafı dev imparatorluklarla çevrili dağlık bir ülke, nasıl oldu da dünyanın finans merkezine dönüştü? İsviçre mucizesinin arkasında sadece tarafsızlık mı var, yoksa çok daha karmaşık bir tarihsel ve finansal mühendislik mi? Bu videoda, İsviçre bankacılığının doğuşunu, yükselişini ve günümüzde yaşadığı kırılmaları tarihsel ve ekonomik bağlamıyla ele alıyoruz. Ömer Özgen bu videoda şunları anlatıyor:Neden İsviçre? Protestan göçü, paralı askerlik, düşük kamu harcamaları ve erken sermaye birikimi İsviçre'yi nasıl bir finans ülkesi yaptı?Gizliliğin İnşası: 1713 Cenevre servet gizliliği yasasından 1934 Bankacılık Gizlilik Yasası'na uzanan süreçte, gizlilik kavramı nasıl bankacılığın merkezine yerleşti?İki Dünya Savaşı Arasında İsviçre: Büyük Buhran, güçlü İsviçre Frangı ve tarafsızlık algısı bankacılığı nasıl bir güvenli limana dönüştürdü?Nazi Altınları: İsviçre'nin Nazi Almanyası ile altın ticareti, üçgen ticaret mekanizması ve İkinci Dünya Savaşı'nda RolüSavaş Sonrası Altın Çağ: Bretton Woods sistemi, Soğuk Savaş ve güçlü frank döneminde İsviçre bankacılığı neden zirveye çıktı?1990'lar ve Sonrası: Aşırı finansallaşma, gizliliğin aşınması, ABD baskısı, otomatik bilgi paylaşımı İsviçre modelini nasıl değiştirdi?Skandallar ve Çöküş: LIBOR skandalı, vergi kaçakçılığı davaları ve 167 yıllık Credit Suisse'in 72 saat içinde çöküşü bize ne anlatıyor?Bugün İsviçre Bankacılığı: Gizlilik sonrası dönemde İsviçre artık ne vadediyor? İsviçre modeli sürdürülebilir mi?Kaynakça: Switzerland and Its Banks: A Short History, Nils Herger, 2023Swiss Finance: Banking, Finance, and Digitalization, HB Meier et al., 2023 Switzerland, Gold and the Banks: Analysis of a Crisis, Jacques RossierCapitals of Capital A History of International Financial Centres, 1780–2005, Youssef Cassis, 2006The Swiss Banking Sector, Oliver Wyman, 2025 The Meltdown, Duncan Mavin, 2024Swiss Made, James Breiding, 2012Zurich and Geneva: The End of the Golden Age, Tobias Straumann ,2018Safety in Numbers: The Mysterious World of Swiss Banking, Nicholas Faith ,1982Swiss Banking: An Analytical History, Hans Bauer, 1998 00:00 Giriş1:39 Altın Çağ4:24 Bankacılığın Tarihi Kökleri14:21 Endüstriyel Bankacılığın Doğuşu20:00 Gizlilik Yasaları26:57 İkinci Dünya Savaşı ve Nazi Altınları34:40 Soğuk Savaş Sonrası Altın Çağ'ın Sonu38:36 Gizliliğin Bitişi41:39 Skandallar ve Credit Suisse'in Batışı46:05 Bankacılığın Güncel Risk ve Avantajları51:21 Kapanış
Liderler serisinin yeni videosunda Ömer Gemalmaz Muammer Kaddafi'yi anlattı. Bu video, Kaddafi'nin nasıl yükseldiğini, Libya'da Cemahiriye düzenini nasıl kurduğunu, iktidarı nasıl kişiselleştirdiğini ve neden düştüğünü anlatıyor. Yeşil Kitap'taki devlet–ekonomi fikri, Devrim Komitelerinin gölgesi, petrol gelirleriyle kurulan rızanın mimarisi, hatalı politikalar, bütün dünyayı karşısına alması, Avrupa'yla gerilim, yaptırımlar, 2000'lerde normalleşmesi ve 2011'de linç edilmesi...Kaddafi'nin 42 yıllık bol gerilimli ve olaylı iktidarının hikayesi. Kaynakça ListesiI. Kitaplar ve Raporlar Ayoub, Mahmoud M. (2015). Islam and the Third Universal Theory: The Religious Thought of Mu‘ammar al-Qadhdhafi. Routledge (İlk yayın tarihi 1987). Apap, Joanna. (Haziran 2017). Political developments in Libya and prospects of stability (Briefing). European Parliamentary Research Service (EPRS). Immelman, Aubrey. (2024). The Personality Profile of Libya's Muammar Gaddafi (Research Report). Unit for the Study of Personality in Politics. Pargeter, Alison. (2012). Libya: The Rise and Fall of Qaddafi. Yale University Press. Sharab, Daad. (2021). The Colonel and I: My Life with Gaddafi. Pen & Sword Military.II. Akademik Makaleler ve Analizler Ali, Issa., & Harvie, Charles. (2013). Oil and economic development: Libya in the post-Gaddafi era. Economic Modelling, 32, 273–285.García, Santiago Espinosa., & Echeverría, María Patricia Domínguez. (2018). Muammar Gaddafi's Legacy: A Domestic & Intellectual Approach. Africology: The Journal of Pan African Studies, 11(3), 4–20.McNamara, Timothy S. (2018). International Law, NATO's Campaign to Kill Gaddafi and the Need for a New Jus Cogens. Beijing Law Review, 9, 499–523.Reitano, Tuesday., & Shaw, Mark. (2017). People smuggling in Libya: You can't bomb away a problem of economics. Global Initiative against Transnational Organized Crime.Sawani, Youssef Mohammad. (2020). Gaddafi's Legacy, Institutional Development, and National Reconciliation in Libya. Contemporary Arab Affairs, 13(1), 46–68. Solomon, Hussein., & Swart, Gerrie. (2005). Libya's Foreign Policy in Flux. African Affairs, 104(416), 469–492.Takeyh, Ray. (1998). Qadhafi and the challenge of militant Islam. Washington Quarterly, 21(3), 159–172.III. Medya ve Diğer Kaynaklar BBC. How Libya holds the key to solving Europe's migration crisis. (Makale/Web İçeriği).Timeline - World History Documentaries. (Yayına İlişkin Kayıt). The Rise And Fall Of Colonel Muammar Gaddafi. (YouTube Video Transkripti).Best Documentary. Muammer Kaddafi: Bir Diktatörün Hayatından Bir Gün00:00 Giriş01:00 Kaddafi öncesi Libya04:00 Kaddafi'nin küçüklüğü ve gençliği06:20 Kaddafi'nin orduya girmesi07:08 Kaddafi'nin darbesi10:15 Kaddafi'nin iktidarını sağlamlaştırması17:42 Libya'nın ekonomisi18:40 Libya'nın sistemden dışlanması22:05 2000'lerde değişen Kaddafi26:55 Kaddafi'nin kişiliği32:06 Kaddafi'nin düşüşü ve NATO müdahalesi35:58 Kaddafi sonrası Libya37:18 Kapanış
O hem tek günde 1 milyar dolar kazanan dahi bir finansal spekülatör, hem servetinin 30 milyar dolarından fazlasını inandığı açık toplumu yaratmak için harcayan bir bağışçı, hem de dünyadaki darbeleri gerçekleştirmekle suçlanan karanlıklar prensi… George Soros finans, siyaset ve felsefe dünyasının en tartışmalı figürlerinden biri.Ömer Özgen bu videoda hayatı, felsefesi, yatırım tezleri, siyasi kimliği ile Soros'u inceledi:Hayatı ve Popper etkisi: Macaristan'daki tramvatik çocukluk yılları, Karl Popper'ın öğrencisi olarak geliştirdiği yanılabilirlik ve refleksivite kavramları Soros'u nasıl şekillendirdi?Yatırım Stratejileri: “Kısa vadeli spekülatör” olarak küresel makro bahisler, sezgi ve piyasa psikolojisini nasıl kullandı? Onu diğer yatırımcılardan ayrıştıran faktörler nelerdi, ondan neler öğrenebiliriz?Meşhur Vurgunları: 1992'de İngiltere Merkez Bankası'nı kırdığı “Kara Çarşamba”, Asya Krizi ve Japon Yeni spekülasyonlarını nasıl başardı, hangi stratejileri uyguladı?Açık Toplum ve Siyaset: Açık toplum kavramı nedir, neden önemlidir? 100'den fazla ülkede aktif olan Açık Toplum Vakıfları ne iş yapar, amaçlarına ulaştı mı, toplumsal olaylarla bağı ne?Güncel Tartışmalar: Orbán afişleri, İsrail suçlamaları, Renkli Devrim'lerin mirası, Trump dönemi iddiaları ve 95 yaşını devirirken Soros'un maddi, siyasi ve felsefi mirası nereye gidiyor?Soros'u kimileri “kapitalizmin en büyük spekülatörü”, kimileri ise “özgür toplumların koruyucusu” olarak görüyor. Bu videoda, efsaneler ve komplo teorileri arasından geçerek Soros'u hem yatırımcı hem düşünür olarak anlamaya çalışıyor ve mirasını değerlendiriyoruz.Kaynakça:• The Alchemy of Finance, George Soros, 1987• The Sages, Charles R. Morris, 2009• George Soros: A Life in Full, Peter Osnos, 2022• The Legacy of George Soros' Open Society, Bismark Brief, 2022• Saving Soviet Science: The Impact of Grants When Government R&D Funding Disappears, Ina Ganguli, 2017, https://doi.org/10.1257/app.20160180• The Billionarie's Losses, New York Times Magazine, 2018• The Theory of Reflexivity (MIT Dersi), George Soros, 1994• The Man Behind the Curtain, Matt Palumbo, 2022• Staying Ahead of the Curve, George Soros, 1995• The Influence of Soros, Emily Tamkin, 2020• Assessing the International Influence of Private Philanthropy: The Case of Open Society Foundations, Guadalupe Correa-Cabrera et. al., 2021, https://doi.org/10.1093/isagsq/ksab039• The Capitalist Threat (The Atlantic), George Soros, 1997, https://www.theatlantic.com/magazine/...• BBC: http://bbc.com/news/stories-49584157• Forex Illustrated: https://forexillustrated.com/trading-...• The Telegraph: https://www.telegraph.co.uk/business/...• Forbes: https://www.forbes.com/sites/stevesch...• WSJ: https://www.wsj.com/articles/a-bearis...• The Guardian: https://www.theguardian.com/world/201...Videolar:• Cooper Academy: • THE ALCHEMY OF FINANCE (BY GEORGE SOROS) • Business Casual: • How Soros Made A Billion Dollars And Almos... • Patrick Boyle: • How George Soros Broke the Bank of England • 32.Gün Röportajı: • Kim Bu George Soros? | 2005 | 32. Gün Arşivi • Open Society Foundation: • George Soros Lecture Series: Financial Mar... 00:00 Giriş1:17 Ailesi ve Çocukluğu4:24 LSE ve Karl Hopper6:05 Finans Dünyasına Girişi ve Yükselişi08:38 Özgün Yatırım Tezleri11:09 İngiltere Kara Çarşamba Vurgunu20:11 Güneydoğu Asya ve Japonya Kazançları24:47 Kayıpları ve Yatırımcı Olarak Ayrışan Özellikleri29:21 Siyaset ve Sermaye İlişkisi31:58 Siyasetçilerle İlişkisi33:48 Renkli Devrimler35:00 Açık Toplum ve Siyaset42:14 Sivil Toplum46:02 Bir Proje Olarak Başarılı mı Başarısız mı oldu?51:27 Kapanış ve Sonraki Videolar
Avrupa'nın kalbinde, yüzyıllar boyunca işgallerin, savaşların, bölünmelerin, yoksulluğun ve göçlerin ülkesi olmuş bir ülke Polonya… Bir dönem Avrupa'nın hasta ekonomilerinden biri sayılırken, bugün “mucize” kelimesiyle anılan bir dönüşümün hikayesi.Eski kıta Avrupa'da Almanya sanayi gücünü yitirirken, Birleşik Krallık siyasi çalkantılara sürüklenirken, İtalya demografik çöküşle boğuşurken Polonya, devlerin içine düştüğü düşük büyüme ve kayıp döngüsünü tersine çevirmeyi başardı: 1990'da sadece 66 milyar dolar büyüklüğe sahip olan ekonomisi 2024 yılı itibariyle 900 milyar doları aştı.Bu süreçte kişi başına gelir reel anlamda üç kat arttı. Üstelik bu büyüme bir rastlantı değil: 1992'den itibaren neredeyse 30 yıl boyunca kesintisiz sürdü. 2008 küresel krizinde dahi büyümeye devam eden tek Avrupa ülkesi Polonya oldu. Covid dönemindeki daralmadan sonra ise hızla toparlanarak yoluna devam etti. Büyüme rakamları doğrudan ihracata da yansıdı. 1995'te sadece 32 milyar dolar olan ihracat, bugün 420 milyar dolara ulaştı. Bunun üçte birini ağır sanayi oluşturuyor. Polonya artık yalnızca “Avrupa'nın üretim üssü” değil; The Witcher ve Cyberpunk gibi küresel oyunlara imza atan CD Projekt gibi yaratıcı sektörleriyle de öne çıkıyor. Bu kalkınmanın meyvesi ise göz kamaştırıcı: 2029'a kadar kişi başına düşen gelir, satın alma gücü paritesiyle Japonya'yı geçecek. Doğal olarak bu tablo üzerine kitaplar, raporlar yazıldı; “Polonya modeli”nden söz edilmeye başlandı. Özellikle muhafazakâr entelektüeller, serbest piyasa ekonomisini güçlü aile ve devlet kurumlarıyla birleştiren bu yapıyı “Varşova Mucizesi” diye adlandırıyor. Peki Polonya bunu nasıl başardı? Mehmet Yaşar Altundağ, Sovyetler döneminden 90'lardaki reform programına, AB sürecinden 2020'lerden sonra artan kamu harcamalarına uzanan sebepleri anlatıyor. Ayrıca Polonya'nın yaşadığı krizleri de masaya yatırıyor.Kaynakça: https://docs.google.com/document/d/1u...Rima Gold'a yeni üyelere özel 100 TL indirim tanımlanır. Siparişte Gel Al'ı seçerseniz fiyatlar ayrıca daha avantajlıdır. İsterseniz **sigortalı kargo ile adresinize teslim edilir; isterseniz Gel Al noktasından altınınızı güvenle teslim alırsınız. Ayrıntılar ve uygun noktalar için aşağıdaki linke göz atın. https://rimagold.com.tr/?utm_source=w4900:00 - Polonya Mucizesi02:05 - Neden Polonya?03:21 - Bu Videoda Ne Var?06:20 - Kaynakça07:23 - Polonya'nın Büyüme Hikayesi11:31 - Polonya'nın Japonya ve İngiltere'yi Geçecek Olması16:00 - GDP vs GDP PPP17:40 - Büyüme Sürdürülecek mi?19:10 - Polonya Büyümesi Neden Özel Bir Hikaye?23:04 - Rima Gold24:43 - Komünizmin Polonya'ya Etkisi 32:38 - Komünizmin Polonya'ya Olumlu Etkisi37:23 - 1990 Reformları 41:55 - 3 Hedef45:00 - Şok Terapi Tartışmaları48:55 - Polonya vs Post-Komünist Ülkeler51:48 - Polonya'nın AB'ye girmesi55:05 - Doğrudan Yabancı Yatırımın Adresi Polonya57:05 - Polonya'nın Bankacılık Endüstrisi1:01:01 - Polonya'nın Üniversite Atılımı1:02:04 - Polonya'nın İyi Yaptığı Şey ne?1:04:04 - Artan Savunma Harcamaları Krizi1:05:57 - Jeopolitik Çelişki1:07:17 - Doğurganlık Krizi1:09:37 - Konut Krizi1:10:48 - Türkiye'ye Çıkarılacak Dersler1:11:35 - Polonya'nın Geleceği Ne Olacak?
İtalya, Rusya, Güney Kore veya Çin gibi dünyadaki birçok ülke nüfus kriziyle karşı karşıya. Sadece gelişmiş değil gelişmekte olan ülkelerin de içine düştüğü bir trend olan düşük doğum oranları bir ülkeye uğramamış durumda. İsrail, 2.9 doğum oranı ile OECD ortalamasının neredeyse 2 katına sahip. İktisadi verilerine baktığımızda tipik bir gelişmiş ülke trendini görmemiz gerekirken Kuzey Afrika ülkelerinden daha yüksek doğum oranlarına sahip. Peki neden? Mehmet Yaşar Altundağ bu sorunun yanıtını arıyor.Kaynakça:https://docs.google.com/document/d/12...00:00 - Dünyadaki trendler vs İsrail'in Yüksek Doğum Oranları03:17 - Neden bu videoyu çektik?04:36 - Bu videoda İsrail'i mi övüyoruz?06:31 - Videonun akışı07:09 - İsrail'e dair temel bilgiler08:52 - İsrail'deki nüfusun kompozisyonu10:02 - Yahudiler arasındaki farklılıkları anlamak14:40 - Dürziler ve diğer grubu15:25 - İsrail'in demografik trendleri ve istatistikleri18:19 - Türkiye'ye ufak bir parantez19:44 - İsrail'in yüksek doğum oranları23:05 - İsrail vs Mısır - İran - Suudi Arabistan - BAE25:25 - İsrail vs Dünyadaki Diğer Yahudi Grupları26:33 - Sebep 1 - Demografik Savaş30:00 - Sebep 2 - İsrail'in Kendine Münhasır Kimliği31:18 - Sebep 3 - Çocuk Sahibi Olma Trendi34:04 - Sebep 4 - Çocukların toplumun merkezinde olması36:27 - Sebep 5 - Geniş ailelerin çocuk bakımına yardıma38:53 - İsrail'i bekleyen demografik zorluklar44:43 - Seküler vs dindar Yahudiler48:10 - Ekolojik zorluklar50:10 - Bir anekdot ve kapanış
Yaşar ve Zeren dünyadaki önemli gelişmeleri yorumluyor.Kaynakça:https://docs.google.com/document/d/1H...0:00 Giriş02:56 Azerbaycan-Rusya Krizi29:09 Orman Yangınları Neden Artıyor?54:50 Çin'in Nadir Toprak Elementleri Politikaları ve Kongo'nun Pozisyonu1:08:51 Spotify CEO'su Daniel Ek'in Helsing'e Yatırımı1:30:51 Kapanış
Ömer ve Yaşar dünya gündemini değerlendiriyor.Kaynakça:https://docs.google.com/document/d/1X...0:00 - Giriş 3:56 - Çin'in Orta Asya Açılımı 41:20 - Modi'nin Kıbrıs Rum Cumhuriyeti'ne Ziyareti 1:01:56 - Amerikan Başkanlık Seçimleri (New York Ön Seçimi) 1:38:12 - İran ve Hürmüz Boğazı Enerji Jeopolitiği 2:01:21 - Yayın Sonu Duyuruları ve Kapanış
Emek hırsızları izleniyor diye haklılar mı? Yaptıkları söylendiğinde neden mağdur oluyorlar?Bugün sosyal medyada tuhaf bir denklem kurduk.❌Çok izlenmek = haklı olmak.❌Çok takip edilmek = güvenilir olmak.❌Çok paylaşılmak = üretmiş olmak.Oysa bunlar aynı şey değil.
Son zamanlarda öyle bir şirket var ki hem artan piyasa değeriyle hem ürettiği çiplerin teknolojik sofistikasyonuyla hem de ülkeler arası jeopolitik mücadeleyi şekillendirmesiyle gündeme geliyor. NVIDIA. NVIDIA, aslen 90'larda oyun oynamak isteyenlerin oyunları daha kaliteli ve hızlı bir şekilde çalıştırabilmesi için grafik işlemciler üretmek için kuruldu. Yani şirketin temel pazarı gamerlardı. Fakat NVIDIA günümüzde bilinen neredeyse her şirketin çip sağlayıcısı. Microsoft, Alphabet, Mercedes, Amazon …değeri yüz milyarları hatta trilyon dolarları aşan şirketlerden sadece birkaçı. Tesla'nın veri merkezlerinden ChatGPT'nin sunucularına, hava durumu modelleme simülatörlerinden petrol ve doğalgaz arayan gemilerin bilgisayarlarına kadar NVIDIA'nın grafik işlemci birimleri her yerde.Birkaç milyar dolarlık bir şirket, nasıl oldu da dünya piyasalarının ve ülkeler arası jeopolitik mücadelenin göbeğine oturdu? 49W ve Mehmet Yaşar Altundağ, bu sorunun yanıtını arıyor.Bütün Kaynakça:https://docs.google.com/document/d/17...Yatırım hizmet ve faaliyetleri, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilen lisanslı Midas Menkul Değerler A.Ş. aracılığıyla sunulmaktadır. Döviz işlemleri, Midas Menkul Değerler A.Ş. tarafından yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere sunulmaktadır. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değil, genel niteliktedir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.00:00 - NVIDIA 08:06 - Plan11:25 - 3 Mühendisin Hikayesi15:55 - NVIDIA kurulurken nasıl bir ortam vardı?18:40 - Ufak kırılma anları21:05 - NVIDIA neden batıyordu?24:18 - NVIDIA'nın doğru hamleleri29:22 - NVIDIA'nın kendini inşa edişi 31:50 - GPU vs CPU41:30 - AlexNET45:07 - ChatGPT'nin Ortaya Çıkışı47:35 - Midas48:50 - Teknolojinin güvenlikleşmesi55:54 - Çin'in yapay zeka başarıları1:00:42 - Finansallaşma1:02:10 - Çin'in yüksek teknoloji atılımları1:12:02 - TSMC1:15:21 - Jevonks Paradoksu1:16:41 - Tech-brolar 1:22:06 - Teknoloji Cumhuriyeti Kitabı1:29:22 - Son sözler ve teşekkürler
Kafa Kafaya'nın yeni bölümünde Yaşar ve Vahit, Şerif Mardin'in "Jön Türklerin Siyasi Fikirleri" kitabını konuştu. Türkiye'nin modernleşme serüveni içerisinde kritik dönüm noktalarında karşımıza çıkan Jön Türkler selefleri olan Tanzimat kuşağından nasıl farklılaşıyordu? Jön Türkler'in düşünce yapısını şekillendiren kaynaklar ve fikirler nelerdi? Jön Türkler'in içinde bulundukları dönemin uluslararası gelişmelerine dair görüşleri nelerdi? Bu sorulara Jön Türkler arasında yazılarıyla öne çıkan Mizancı Murat, Ahmet Rıza, Prens Sabahattin ve Abdullah Cevdet üzerinden cevap aradık.Kaynakça:Jön Türklerin Siyasi Fikirleri, Şerif Mardin: https://www.kitapyurdu.com/kitap/jon-...00:00 - Giriş00:50 - Neden bu konuyu konuşuyoruz?02:47 - Jön Türkleri hangi koşullar doğurdu?05:18 - Abdulhamit döneminin temel çelişkisi07:44 - Jön Türkleri etkileyen yerel ve uluslararası hareketler08:57 - Jön Türkler kim değil?14:25 - Jön Türklerin temel dertleri15:39 - Biyolojik determinizm17:25 - Bir kuşağın sabırsızlığı20:52 - Mizancı Murad27:22 - Mizancı Murad'ın Batı ile ilişkisi31:15 - Ahmet Rıza ve İslam36:25 - Ahmet Rıza'nın düşünsel koordinatları38:38 - Kitapyurdu39:53 - Abdullah Cevdet46:19 - Prens Sabahattin49:44 - Prens Sabahattin'in eksiklikleri neydi?53:35 - Modernleşmemizin siyasileşmesi58:20 - İdeolojileri anlamak1:01:15 - Siyasi olarak neden başarılılar, entelektüel olarak neden zayıflar?1:06:22 - Kapanış
Mehmet Yaşar Altundağ bize Çin'in yaşadığı demografik çöküşü anlatıyor.Kitapyurdu'nda Çin Kültür Devrimihttps://www.kitapyurdu.com/kitap/cin-...Bir zamanlar dünyanın en kalabalık ülkesi olan Çin, artık bu vasfını kaybetmiş durumda. Son 3 senedir nüfusu azalıyor. 9 senede ise evlilik rakamları %56 azaldı. Doğan çocuk sayısı da bununla paralel bir şekilde yarıya düştü. Kalkınmasına imkan veren demografik fırsat penceresi kapanıyor. Yaşlı sayısı artıyor ve istihdamda bulunan nüfusu azalma eğiliminde. Sanayi kapasitesi artan, enerji tüketimi yükselen, güçlü teknoloji firmaları çıkaran Çin'in zayıf karnı demografi oluyor.Yaşar, Çin'in demografik krizinin arkasında nedenleri analiz etti. Tek çocuk politikasının hikayesini ve sonuçlarını irdeledi. Çin'in derin sosyo-ekonomik dönüşümünü rakamlarla anlattı. İktisadi, kültürel ve sosyolojik nedenlerle son 10 senedeki hızlı düşüşü anlamaya ve anlatmaya çalıştı. En sonda ise Çin'in politik ekonomisine dair bir tartışma başlattı. Çin'de büyük teknoloji firmaları ve yüksek ihracat kapasitesi bir yanda, refahtan az payan hanehalkları başka bir yanda.Kaynakça:https://docs.google.com/document/d/1v...00:00 Çin'in kalkınması ve demografik krizi06:12 Video akışı08:01 Dünyada azalan doğum oranları11:41 Uzak Asya ülkelerinin demografik krizi15:07 Çin'in demografik yapısı22:48 Tek çocuk politikası 25:17 Kitapyurdu26:28 Tek çocuk politikası nasıl doğdu?32:40 Tek çocuk politikası nasıl uygulandı?36:28 Şehirliler vs taşralılar38:57 Çin'de fazla erkek meselesi40:46 Çin'in büyük sosyo-demografik dönüşümü44:20 Ekonomik yavaşlama49:58 Aile hayatına uygun olmayan ekonomi53:13 Değişen kadın-erkek ilişkiler 58:46 Demografik krizin sonuçları ne olacak?1:02:37 Çin neler yapıyor?1:04:55 Çin'in politik ekonomisi1:10:54 Nüfus azaldıkça ne oluyor?1:13:05 Son sözler
Nazar gerçekten var mı? Kur'an ve sahih hadisler bu konuda ne söylüyor? İnsan neden nazara maruz kalır, bundan nasıl korunabilir? Bu videoda nazarın mahiyeti, Peygamber Efendimiz'in (sav) tavsiye ettiği korunma duaları, Felak, Nas, Ayetel Kürsî ve diğer rivayetler güvenilir kaynaklar eşliğinde açıklanıyor. Ayrıca nazar boncuğunun İslam'daki hükmü, sosyal medyanın nazar üzerindeki etkisi ve günlük hayatta uygulanabilecek manevi korunma yöntemleri de ele alınıyor. Kaynak temelli, akıcı ve düşündürücü bu içerikle konuya sahih bilgiler ışığında yaklaşabilirsiniz.
Tanzimat dönemi Osmanlı İmparatorluğu'nun adeta modernleşmeye bütünleştiği bir dönemdir. Hanedan, bürokratikleşir ve devlet kurumları oluşmaya başlar. İmparatorluğun ekonomisi küresel kapitalizme dahil olur. Batı'da yeni yeni yeşeren siyasi tartışmalar Osmanlı'ya uğrar. Fransız İnsan Hakları Beyannnamesi'nden liberalizme Osmanlı yeni fikirlerle dolar taşar.Öte yandan Tanzimat, Memalik-i Mahsure'de iç savaşın bittiğinin hikayesidir. Kavalalı'ya yenilen İstanbul, İngiltere ile Kavalalı tehditini savuşturduktan sonra Tanzimat ile yeni bir dönemin başladığını duyurur. Bu anlamda Tanzimat, ilkokul ezberlerimizin ötesinde incelemeyi mutlak suretle hak eder.Kitapyurdu'nun katkılarıyla Mehmet Yaşar Altundağ, Türkiye Siyasi Tarihi serisinin yeni bölümünde bu önemli dönemi detaylı bir şekilde inceledi. Umarım keyif alırsınız.Kaynakça:-Niyazi Berkes, Türkiye'de Çağdaşlaşma-Çağdaş Sümer, Düzenini Arayan Osmanlı-Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi-Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri-Şevket Pamuk, Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme-Yüksel Çelik, Fatih Yeşil - Osmanlı Modernleşmesinde Tereddüt ve Teceddüt Yılları-Carter V. Findley, Osmanlı İmparatorluğu'nda Bürokratik Devrim-İslam AnsiklopedisiKitaplara erişmek için:https://www.kitapyurdu.com/49w-https://www.kitapyurdu.com/kitap/osma...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/osma...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/osma...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/osma...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/mode...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/duze...-https://www.kitapyurdu.com/kitap/turk...Kitapyurdu Masa Üstü Büyük Boy Kitaplık:https://www.kitapyurdu.com/urun/masau...0:00 Giriş1:17 Modern devlet inşası ve Tanzimat dönemi5:44 Tanzimat döneminin 4 ana meselesi8:31 Videonun akış planı10:46 Tanzimat niye ilan edildi?12:10 Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Mısır'da yükselişi18:03 Baltalimanı Antlaşması'nın etkisi20:36 Yed-i Vahid ve Tezkere uygulaması26:46 Baltalimanı Antlaşması'nın gerçek sebebi31:03 Osmanlı İmparatorluğu'nun küresel kapitalizme dahil oluşu34:30 Osmanlı'nın iktisadi olarak çevreleşmesi41:00 İmparatorluklarda merkez-çevre çatışması43:50 Kitapyurdu44:54 Gülhane-i Hattı Hümayun kökenleri49:35 Gülhane-i Hattı Hümayun metni52:20 Gülhane-i Hattı Hümayun neyi değiştiriyor?53:44 Gülhane-i Hattı Hümayun nasıl bir siyasi metin?55:44 Kanunculuk1:00:07 Şeriat mahkemeleri tartışması1:03:48 Bürokratikleşme1:06:30 Kırım Savaşı neden önemli?1:08:20 I. Petro1:09:35 Rusya ve İngiltere jeopolitiği1:12:50 Kırım Savaşı'nın değiştirdikleri1:14:48 İngiltere'nin dönüşümü1:16:22 Islahat Fermanı ve Osmanlı'da din-siyaset ilişkisi1:18:22 Mezhepleşme dönemi1:21:58 Osmanlıcılık neden doğdu?1:23:34 Osmanlıcılık neden tutmadı?1:29:08 Tanzimat Dönemine eleştirel bir bakış1:38:21 Kapanış ve teşekkürler
Gavur Mahmud, Büyük Mahmud, Müceddid-i Sani, Muhyi-i Devlet gibi lakaplar takılmış II. Mahmud'a. Sıfatların bütün farklılığına rağmen ortaklaştığı bir nokta var: II. Mahmud ile beraber Osmanlı İmparatorluğu bambaşka bir yöne kayıyor. Kurumsallaşan, merkezileşen, otoriterleşen, aydınlanmacı mutlakiyetçiliği merkezine alan ve bürokratikleşen bir Osmanı dönemi başlıyor. II. Mahmud, reformlarıyla beraber Modern Türkiye'nin yolunu hazırlıyor. Tanzimat'ı hazırlayan koşulları yaratıyor. Büyük eğitim kurumlarını, nüfus sayımını, posta teşkilatını hayatımıza sokuyor.Mehmet Yaşar Altundağ, Türkiye Siyasi Tarihi'nin yeni bölümünde II. Mahmud dönemini anlatıyor. II. Mahmud dönemini tarihsel perspektife yatırıyor ve Osmanlı'nın 16. yüzyıldan itibaren geldiği politik-iktisadı anlatıyor. Ardından II. Mahmud ile dönemin monarkları arasında paralellikler çiziyor.Kaynakça:-Niyazi Berkes, Türkiye'de Çağdaşlaşma-Çağdaş Sümer, Düzenini Arayan Osmanlı-Erik Jan Zürcher, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi-Bülent Tanör, Osmanlı'da Anayasal Gelişmeler-İslam Ansiklopedisi- • Sultan II. Mahmud ve Osmanlı'da Modernleşm... 00:00 - Giriş01:39 - II. Mahmud'un farklı yüzleri03:06 - Modernleşmenin öncüsü05:05 - Osmanlı'da asayiş sorunu ve siyasi otoritenin ortadan kalkması06:08 - Birinci imparatorluk dönemi08:56 - Nakdi paranın ortaya çıkışı10:18 - 1589 Beylerbeyi krizi11:21 - Celali isyanları ve sebepleri13:24 - Osmanlı'da “aristokrasi” dönemi15:52 - Modern devlette kamu pozisyonları nedir?16:39 - 1695 kanunu18:22 - Ayanların doğuşu19:25 - Şiddetin kurumsallaşması21:33 - Şer'i hüccet24:09 - Alemdar Mustafa paşa ve Sened- ittifak30:35 - II. Mahmud'un hilafete yaslanması32:37 - “öp - döv” stratejisi33:08 - Halet efendi33:51 - Vakay-ı Hayriyye36:14 - Napolyon gibi II. Mahmud37:44 - II. Mahmud döneminde bürokrasi ve din45:14 - İlkokulların Şeyhülislama terk edilmesi47:30 - Mühendishane, Tıbbiye, Harbiye52:25 - Kılık kıyafet devrimleri53:36 - Cumhuriyet'in Mahmud'dan devraldığı 3 sorun
Liderler serisinin yeni videosunda Ömer Gemalmaz Kitapyurdu'nun sponsorluğunda Ayetullah Humeyni'i anlattı. Bu videoda Ayetullah Humeyni'nin hayatını, liderlik ettiği İran İslam Devrimi'ni ve bu süreçteki kritik dönemeçleri ele alıyoruz. Humeyni'nin gençlik yıllarından sürgün hayatına, Şah rejimiyle mücadelesinden devrim sonrası İran'ın şekillenmesine kadar her şeyi konuştuk. Ayrıca devrim öncesi ve sonrası İran'ın toplumsal ve siyasi yapısını da mercek altına aldık. İran tarihine ve Humeyni'nin etkisine dair kapsamlı bir yolculuğa hazır olun!Ayetullah Humeyni'nin Düşünce ve Pratiğinde Velayet-i Fakih kitabını satın almak için :https://www.kitapyurdu.com/kitap/ayet...Kaynakça:Amuzegar, J. (1992). The Iranian economy before and after the revolution. Middle East Journal, 46(3), 413-425.Shorish, M. M. (1988). The Islamic revolution and education in Iran. Comparative Education Review, 32(1), 58-75.Farzanegan, M. R. (2022). The economic cost of the Islamic revolution and war for Iran: synthetic counterfactual evidence. Defence and Peace Economics, 33(2), 129-149.Ramazani, R. K. (1985). Iran's Islamic revolution and the Persian Gulf. Current history, 84(498), 5-41.Central Intelligence Agency. (1978). The politics of Ayatollah Ruhollah Khomeini (Intelligence memorandum). Retrieved from https://www.cia.gov/readingroom/docs/...Ayatollah Ruhollah Khomeini, 89, the unwavering Iranian spiritual leader. (1989, June 4). The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1989/06/04/ob...Chamlou, N. (2019, February 1). Iran's economic performance since the 1979 Revolution. Atlantic Council. Retrieved from https://www.atlanticcouncil.org/blogs...Iran reports 11,000 injured in grieving for the Ayatollah. (1989, June 8). The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1989/06/08/wo...Engelberg, S. (1986, November 20). C.I.A. said to help both Iran and foes. The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1986/11/20/wo...Around the world; Khomeini acknowledges split in Moslem clergy. (1985, May 7). The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1985/05/07/wo...Khomeini calls for purge of leftist schoolchildren. (1981, September 24). The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1981/09/24/wo...Les 112 jours de Khomeiny en France [Belgesel]. 1979: How The Iranian Monarchy Fell | Last Persian Shah [Belgesel].
Batı dünyası, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında sert yaptırımlar uygulamaya başladı. Bu video, söz konusu yaptırımların Rusya ekonomisi üzerindeki etkilerini ve bu yaptırımların küresel piyasalarda nasıl yankı bulduğunu derinlemesine incelemektedir. Yaptırımların enerji sektöründen, finansal sisteme kadar uzanan geniş yelpazede etkileri bulunuyor. Peki, bu yaptırımlar Rusya'yı durdurabilecek mi? Rusya, bu baskılara nasıl karşılık veriyor ve bu durumun dünya dengelerine etkisi ne olacak? Videomuzda, bu soruların cevaplarını bulacaksınız.Videomuzda ayrıca, ABD ve Avrupa Birliği'nin yaptırımların etkinliğini artırmak için attığı adımların yanı sıra, Rusya'nın bu yaptırımlara karşı geliştirdiği stratejileri de ele alıyoruz. Yaptırımların enerji fiyatlarına olan etkisi, küresel ticaret üzerindeki yansımaları ve uluslararası diplomasi üzerindeki sonuçları hakkında derinlemesine bilgi sahibi olacaksınız.Kaynakça:https://www.project-syndicate.org/com...https://www.nytimes.com/2024/02/16/br...https://www.nytimes.com/2023/12/19/te...https://www.consilium.europa.eu/en/in...https://www.consilium.europa.eu/en/po...https://www.dal.ca/news/2024/03/22/pu...https://responsiblestatecraft.org/rus...https://time.com/6432488/russia-sanct...https://carnegieendowment.org/researc...https://www.politico.com/news/2024/02...https://cepa.org/article/russia-squee...
19. yüzyılın sonlarında maceraseverler, zengin olma hayaliyle yanıp tutuşanlar, yatırımcılar Kuzey Amerika'nın içlerine doğru büyük bir iştahla hareket ettiler. Buldukları kara elmas, dünyanın kaderini değiştirdi. 100 yılın ardından bu sefer Kuzey değil Güney Amerika'da benzer bir hedef var. Şili'den Arjantin'e, Brezilya'dan Kolombiya'ya birçok ülke lityum yarışına ve dünyada artan lityum talebine dahil olmak istiyor. Elektrifikasyon ve karbonsuzlaşma lityumu 21. yüzyılın elementi haline getiriyor. Elektrikli araçların bataryalarından yenilenebilir enerji kaynaklarının depolarına geniş bir mecrada kullanılan lityumu bu videoda inceliyoruz. Neden lityum elektrifikasyonun temel elementi? Talep ne kadar artıyor ve üretim bu talebi karşılayabilir mi? Çin, nasıl elektrikli arabalarda dominant oldu? ABD ve AB nasıl cevaplarla karşılık veriyor? Elektrikli arabalar gerçekten çevreci mi? Bu sorular ve daha fazlası bu videoda. Kaynakça:-https://lithiumharvest.com/knowledge/...-The Economist: Why big oil is wading into lithium-McKinsey : Lithium mining: How new production technologies could fuel the global EV revolutionThe importance of lithium in the transition to a carbon free world-The Economist: The growth of lithium-ion battery power- / global-lithium-carbonate-supply-report-202... -Simülasyon için:How clean are electric cars https://www.transportenvironment.org/...- • Why China is winning the EV war 00:00 - 00:51 Lityum Yarışı 00:51 - 02:21 - İnsanlık Tarihinde Enerji Devrimleri02:21 - 02:47 - Neden Lityum?02:47 - 03:32 - Neden Elektrifikasyon?03:32 - 05:28 - Lityum Patlaması05:28 - 06:49 - Bu kadar üretim mümkün mü?06:50 - 07:31 - Şili'nin artan önemi07:31 - 08:40 - Lityumun işlenmesi08:40 - 12:21 - Çin'in elektrikli araçlarda dominasyonu12:21 - 14:14 - Lityum savaşları14:14 - 15:20 - Petrol şirketleri yarışa dahil oluyor15:20 - 17:16 - Lityum üretimi çevreci mi?17:16 - 19:23 - Elektrikli araçlar çevreci mi?19:23 - Yeni sorular
Yalpalayarak ve tek tük paşalar, kumandalar, münevverler etrafında şekillenen Batılılaşma ve ıslahat sürecimiz III. Selim'in girişimleri ile farklı bir merhaleye ulaşacak. Ordunun zayıflığını modernleşmenin temel problemi olarak gören III. Selim, Nizam-ı Cedit adı altında hem askeri hem de bu askeriyi besleyecek bürokrasi ve devlet reformlarını hayata geçirecek. Fakat Nizam-ı Cedit ordusunun finansmanını sağlamak üzere hayata geçirdiği Irad-ı Cedit birçok düşman kazanmasına vesile olacak. Peki bütün bunlara rağmen III. Selim başarısız mı oldu? III. Selim'in önemi nedir? Nizam- Cedit reformlarını nedir? Bütün bu soruların cevapları, bu bölümde.Kaynakça:-Türkiye'de Çağdaşlaşma - Niyazi Berkes-Modernleşen Türkiye'nin Tarihi - Erik Jan Zürcher-Düzenini Arayan Osmanlı - Çağdaş Sümer-III. Selim ve Dönemi - Seyfi Kenan00:00 - Giriş00:45 - 3. Selim Meşveret Meclisi'ni neden topladı? 02:05 - Nizam-ı Kadim'den neden vazgeçildi?04:32 - Nizam-ı Cedit Nedir?05:23 - Nizam-ı Cedit'in kuruluşu07:12 - Mühendishane-i Behri Hümayun10:55 - Nizam-ı Cedit Neden Kuzeyde Kuruluyor11:56 - Osmanlı'da vergi sistemi ve Irad-ı Cedit21:17 - Nizam-ı Cedit Neden Başarısız Oldu?24:13 - Napolyon'un Mısır'ı işgali26:10 - II. Edirne Vakası28:50 - Şeriat isteriz ne demek?30:09 - Osmanlı Sarayı'nda entrikalar31:47 - III. Selim Başarısız mı oldu?
Cihanşimül devlet Osmanlı, hiç kuşkusuz 16. yüzyıla gelindiğinde Avrupa'daki rakiplerini dize sermiş, İmparatorluğun sınırlarını Macaristan'dan Yemen'e kadar genişletmişti.Fakat 17. yüzyılın sonlarıyla beraber hakimiyetini kaybetmeye başlayan Osmanlı, “modern zamanların” gerisinde kaldı. Bu geri kalış, büyük bir modernleşme ve Batılılaşma tufanıyla karşılık buldu. O gün bugündür Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyet'ine, Ahmet Cevdet Paşa'dan Ziya Gökalp'e, II. Mahmud'tan Turgut Özal'a bir yandan tarihimiz benzer izlekleri takip ederken bir yandan ise değişen ve dönüşen dünyaya ayak uydurmaya çalıştık.Bu uzun, kritik ve oldukça dönemeçli 300 yılı 49W olarak yeni serimizde mercek altına alıyoruz. Mehmet Yaşar Altundağ'ın hazırladığı Türkiye Siyasi Tarihi serisi, Karlofça ve Pasarofça Antlaşmalarından başlayarak AK Parti Türkiye'sinin son yıllarına kadar gelecek.Bu bölümde ise Lale Devri'nde hayata geçirilen uygulamaları, İbrahim Müteferrika'nın kimliğini, Avrupa'dan gelen subayların hikayesini, Osmanlı'nın askeri anlamda neden geri kaldığını işliyor Yaşar. Matbaa Osmanlı'ya neden geç geldi? Gerçekten de hattatlar mı istemedi? Fransız Protestanları'nın projeleri neden kabul görmedi? Yeniçeriler neden reformlara karşıydı? Hepsi bu bölümde.Kaynakça:-Türkiye'de Çağdaşlaşma - Niyazi Berkes-Modernleşen Türkiye'nin Tarihi - Erik Jan Zürcher-Düzenini Arayan Osmanlı - Çağdaş Sümer00:00 - Fransız Protestanları Huguenotlar Osmanlı'ya Ne Önerdi?02:25 - Giriş ve Yeni Seri Tanıtımı04:20 - Pasarofça ve Karlofça'da Kayıplar05:03 - Lale Devri Neden Önemli05:50 – İbrahim Müteferrika'nın Modernleşmemizde Önemi07:26 – İbrahim Müteferrika'nın Askeri ve Ekonomik Reform Önerileri09:21 – Yirmisekiz Çelebi Mehmet ve Oğlu Sait Efendi'nin Paris Maceraları11:11 – Matbaa Osmanlı'ya Neden Geç Geliyor?13:14 – Osmanlı'da Kağıt Sorunu15:42 – Modernleşmemizde Niye Batı'yı Örnek Alıyoruz?18:42 – Avrupa'da Gelişen Yeni Askeri Endüstri ve Disiplin25:10 – Osmanlı'da Ordunun Disiplinini Yitirmesi, Asayişin Bozulması26:55 – Yeniçerilerin Bir Güç Olarak Yükselmesi28:44 – Osmanlı Geride mi Kaldı?30:54 – Ekabir Siyaseti vs Padişah'ın Yeniçerileri33:07 – Fransa'yla Yakınlaşma ve Batılılaşmanın Ontolojik Tansiyonu35:24 – Kapitülasyonlar36:49 – Fransız Elitlerin Osmanlı Elitini İşkillendirmesi38:26 – 1768 Osmanlı-Rus Savaşı ve Sonuçları41:29 – Fransa'nın Rusya'ya Yaklaşması42:36 – Avrupa'da Yükselen Pan-Helenizm43:22 – Sıradaki Bölüm
Ömer Gemalmaz liderler serisinin yeni videosunda modern Çin'in kurucusu komünist lider Mao Zedong'un hayatını anlattı. Mao'nun çocukluk ve gençlik yılları nasıldı? Mao öncesi Çin'in durumu neydi? Çin iç savaşı neden çıktı? Mao komünist devrimi nasıl gerçekleştirdi? Mao'nun reformları nelerdi? Büyük ileri atılım neden başarısız oldu? Çin kültür devrimi nedir? Mao öldükten sonra Çin hangi yöne savruldu? Sorularının ve daha fazlasının cevapları bu videoda. Kaynakça:Townsend, J. R. (1977). Chinese populism and the legacy of Mao Tse-Tung. Asian Survey, 17(11), 1003-1015.Zuo, J. (1991). Political religion: The case of the cultural revolution in China. Sociological Analysis, 52(1), 99-110.Li, X. (2001). The Chinese cultural revolution revisited. China Review, 137-165.Wei, C. G. (2011). Mao's Legacy Revisited: Its Lasting Impact on China and Post‐Mao Era Reform. Asian Politics & Policy, 3(1), 3-27.Dittmer, L. (1980). The Legacy of Mao Zedong. Asian Survey, 20(5), 552-573.Pantsov, Alexander V.; Levine, Steven I. (2012). Mao: The Real Story. New York: Simon & SchusterLi, Zhisui (1994). The Private Life of Chairman Mao: The Memoirs of Mao's Personal Physician. London: Random House
49w'nun yeni videosunda Ömer Gemalmaz neoliberalizmi anlattı. Neoliberalizm nedir? Neoliberal politikalar neler? Neoliberal ekonomi nedir? Neoliberal ekonomik politikalar başarılı oldu mu? Neoliberal politikaların yarattığı sorunlar neydi? Neoliberalizm nasıl dominant paradigma oldu? Neoliberalizm öldü mü? Neoliberalizm sonrası bizi ne bekliyor? Sorularının ve daha fazlasının cevapları bu videoda. Keyifli seyirler. Kaynakça: Huber, E., & Solt, F. (2004). Successes and Failures of Neoliberalism. Latin American Research Review, 39(3), 150-164.Konczal, Milani, Evans (2020). The Empirical Failures of Neoliberalism. Roosevelt InstituteOstry, Loungani, Furceri (2016). Neoliberalism: Oversold?. Finance & Development.Rodrik, D. (1998). Who needs capital-account convertibility?. Essays in international finance, 55, 65.Rodrik, D.(2017).“Rescuing Economics from Neoliberalism”, Boston Review.Rodrik, D. (2024). Addressing Challenges of a New Era. Finance & Development.Stiglitz, J. (2019). The end of neoliberalism and the rebirth of history. Project Syndicate, 4(11), 1-2."Is big business really getting too big?". Economist. 12 July, 2023.
Herkese merhaba! Yıllardır bu sektörün teknoloji nabzını tutan biri olarak rahatlıkla söyleyebilirim ki, yapay zeka dünyasında son 48 saatte yaşadığımız fırtına bambaşkaydı. Bu videoda, Çin'in geliştirdiği ve benchmark testlerinde Amerika'daki rakiplerini geride bırakan dünyanın en büyük açık kaynaklı yapay zeka modeli Kimi k3'ü (Moonshot AI) derinlemesine inceliyoruz. Üstelik bu devasa modelin maliyeti rakiplerinin neredeyse üçte biri! Ayrıca çip üreticisi TSMC'nin yapay zeka sayesinde açıkladığı rekor kâr oranlarını, Claude Pro'nun zamlı fiyatlarını ve Google'ın ısrarla geciken yeni modellerini konuşuyoruz. İşin teknoloji donanım kısmından çıkıp OpenAI'ın piyasaya sürdüğü 230 dolarlık ışıklı makro klavyesine ve İngiltere'nin 16 yaş altı için planladığı sosyal medya yasağına kadar uzanıyoruz. Veri yağmuruna tutulduğumuz ve "dijital obezite" yaşadığımız bu günlerde, tüm bu akıl almaz gelişmeleri Osman ile birlikte sizler için yorumladık. Siz son 48 saatteki bu yapay zeka yağmuru hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarda buluşalım! Videoyu beğenmeyi, düşüncelerinizi paylaşmayı ve yeni gelişmelerden anında haberdar olmak için kanala abone olmayı unutmayın! İyi seyirler.00:00 - Giriş ve Çin'in Yeni Açık Kaynaklı Yapay Zeka Modeli 00:34 - OpenAI'ın İlk Donanım Ürünü: 230 Dolarlık Işıklı Klavye 01:00 - Yapay Zekada Son 48 Saat ve "Dijital Obezite" Kavramı 02:49 - Claude Pro Zam Haberi ve Dil Modellerinin Maliyetleri 03:52 - Çin'in Açık Kaynak Stratejisi ve Küresel Rekabet 08:26 - Moonshot AI (Kimi k3) İncelemesi ve Performans Sıçraması 09:24 - Video Üretim Modelleri: Kling'in Yükselişi ve Çin'in Hızı 14:27 - Google'ın Geciken Modelleri ve NotebookLM İsim Değişikliği 16:51 - TSMC'nin Rekor Kârı ve Çip Üretim Savaşları 19:16 - Mira Murati'nin Yeni Şirketi ve Grok'un Açık Kaynak Adımı 21:33 - Avrupa Birliği'nin Yeni Yapay Zeka ve Bulut Yasası 22:50 - İngiltere'de 16 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı Tartışmaları 23:41 - Kapanış, Değerlendirme ve İzleyiciye Sorular #kimik3 #yapayzeka #haber
Çetin Ünsalan'ın hazırlayıp sunduğu İşte Bunu Konuşalım programına Difaş Genel Müdürü Yalçın Kaynak konuk oldu.
Çetin Ünsalan'ın hazırlayıp sunduğu İşte Bunu Konuşalım programına Difaş Genel Müdürü Yalçın Kaynak konuk oldu.
Kaizen neden başarısız olur? Kaynak yok duvarı, farklı öncelikler duvarı, sonuca olan güvensizlik duvarı. Bu engelleri bilen biri varsa o da Can Sezen.Schneider Electric'te 16 yıllık deneyimiyle Türkiye'den Avrupa fabrikalarına kaizen kültürünü yayan Can Bey ile sürekli iyileştirmenin hem teknik hem insani boyutunu konuştuk.Bu bölümde:Kaizen neden toplantı odalarında değil, sahada yapılmalı?Try-Storming nedir? Japon sensei'den öğrenilen "dokun, dene, yanıl" yöntemi"Best" ve "optimum" kelimelerini neden yasaklamalısınız?%60 verimli makineye operatör eklemek neden kaizen ruhuna aykırı?Yapay zeka kaizen süreçlerinin neresine giriyor?PDCA döngüsünde neden sadece "Plan" çalışıyor?Haftalık Bültenimize abone olun:https://preview.mailerlite.io/forms/2008516/179312918006859175/share00:00 Giriş ve Podcast Amacı00:54 Can Sezen Kimdir? Globalde İyileştirme Kültürü01:54 Görünmeyen Duvarlar: Meşguliyet Tuzağı ve Kaizen'in Önündeki Engeller06:28 Planların %86'sı Neden Çöpe Gidiyor? İcra (Execution) Sorunu07:53 Değişim Yönetimi: Süreci Durdurmak ve Bir Adım Geriye Çekilmek11:56 Brainstorming Yerine Try-Storming: Karton Kutularla Gemba'da İyileştirme17:54 "Best" ve "Optimum" Yok, "Better" Var: Manisa Fabrikası Örneği20:36 Konfor Alanı Tuzağı: Post-it Kaizen Eleştirisi & Try-storming30:31 Yapay Zeka (AI) ve Kaizen Entegrasyonu: Gemini ve Klink AI ile Görselleştirme33:35 Yapay Zeka ile Ambar Yerleşimi, Zaman Etüdü ve FMEA Süreçleri40:38 Kapanış: Bir Adım Geriye Atmanın İleriye Götüren Gücü
Durex Nude ve Mediamarkt'ın katkılarıyla hazırlanan Socrates FC'nin yeni bölümünde İlhan Özgen, Atahan Altınordu ve İnan Özdemir; Orhan Kaynak'ın kaybını, Tottenham'ın içinde bulunduğu buhranı, Galatasaray'ın son 16 sürecini, yayınlanmamış en iyi maçları, Valverde'nin hat-trick'ini ve 23 kırmızı kartlı Cruzeiro-Atletico Mineiro maçını konuştu.
Durex Nude ve Mediamarkt'ın katkılarıyla hazırlanan Socrates FC'nin yeni bölümünde İlhan Özgen, Atahan Altınordu ve İnan Özdemir; Orhan Kaynak'ın kaybını, Tottenham'ın içinde bulunduğu buhranı, Galatasaray'ın son 16 sürecini, yayınlanmamış en iyi maçları, Valverde'nin hat-trick'ini ve 23 kırmızı kartlı Cruzeiro-Atletico Mineiro maçını konuştu.
#HerkeseSanat #çokseslimüzik
Bir testi bize ne anlatabilir ki? Bu kısa film emanet, hesap verebilirlik, adalet ve liderliğin ahlakı üzerine derin bir yolculuk sunuyor. İslam'ı ilk dönemlerde yaşayan büyüklerimizin ortaya koydukları hassas kriterlerden bugünün Müslümanları olarak alabileceğimiz çok büyük dersler var.Kaynak notu: Kıssa, klasik siyer ve tarih literatüründe farklı varyantlarla aktarılır. Bu içerik mesajın ibret ve ahlak boyutunu öne çıkarır. Hikayenin ana unsurları seçilirken en güvenilir rivayetler tercih edilmeye çalışıldı. Bununla birlikte ana mesajı verebilmek için kurgu eklenen ufak sahneler oldu.
EMDR Tekniği 00:00 – EMDR nedir, nasıl çalışır? 01:00 – Bağlanma olmadan EMDR neden zor? 03:20 – Attachment-focused EMDR yaklaşımı 05:30 – Travmada güvenlik ve terapist faktörü 09:55 – Kaynak yaratmak: Beyin nasıl iyileşir? 15:30 – İnanç, hayal gücü ve şifa 23:20 – Ağır çocukluk travmasıyla çalışma 35:25 – Sevgi, bağ ve dönüşüm Bu bölümde Zeynep Aksoy, EMDR terapisinin nasıl çalıştığını ve neden bazı travmalarda tek başına yeterli olmadığını anlatıyor. Laurel Parnell'in geliştirdiği bağlanma (attachment) odaklı EMDR yaklaşımı üzerinden; terapötik ilişkinin, güvenli bağ kurmanın ve kaynak yaratmanın beyindeki iyileşme sürecindeki rolünü ele alıyor. Ağır çocukluk travmaları yaşayan bireylerde bile şifanın mümkün olduğunu, beynin ilişkisel olarak değişebildiğini ve sevgi temelli bir yaklaşımın neden merkezi olduğunu kavramsal ve bilimsel bir çerçevede aktarıyor. Zeynep Aksoy, saygın bir yoga eğitmeni ve Reset platformunun kurucusudur. Web sitesi üzerinden canlı ve kayıttan izlenebilen dersler, üyelik programları ve profesyonel eğitimler sunmaktadır. Online Stüdyo üyeliği ile günlük çevrim içi derslere, geniş bir arşive ve topluluk desteğine erişim imkânı sağlar. Ayrıca Zeynep, katılımcıların hareket, anatomi ve farkındalık konularında bilgilerini derinleştirmelerine yardımcı olmak için yenilikçi Fasyal Yoga Uzmanlık Programı'nı yürütmektedir. Daha fazla bilgi almak ve sertifikalı eğitimlere katılmak için: www.zeynepaksoyreset.com
Mekke'nin kızgın kumlarında başlayan bu öykü kölelikten özgürlüğe, Bedir'den Şam semalarına uzanan unutulmaz bir direniş ve sadakat hikâyesi…0:00 Giriş — Mekke sokaklarında bir köle ve zalim efendisi0:45 Hz. Ebû Bekir'in gizli daveti2:17 “Ehadün Ehad!” işkence sahnesi3:45 Azat ediliş ve Medine'ye hicret5:22 Bedir Harbi'nde yüzleşme7:12 Hz. Peygamber'in (sas) Vefatı9:19 Son Ezan: Şam'da gözyaşları
CHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Yalçın Karatepe ile Türkiye ekonomisindeki çıkmazı, CHP'nin yol haritasını ve CHP'ye yönelik eleştirileri konuştuk.
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisinin bu bölümünde, Heaven Bankers kitabının yazarı ve finansal teknoloji firması CCM'in CEO'su Harris Irfan ile derinlemesine bir sohbete dalıyoruz.Irfan, günümüzün benzeri görülmemiş eşitsizlik ve aşırı tüketim gibi sorunlarının kökeninde faiz (riba) tabanlı fiat para sisteminin yattığını belirtiyor. Bankaların "hiçlikten para yaratma" hakkının sorunların temeli olduğunu söylüyor. İslami finansın risk paylaşımı ve adalet ilkelerine dayandığını vurguluyor. Modern İslami bankacılığı konvansiyonel sistemin "zombileşmiş bir kopyası" olarak eleştiriyor. Ona göre, fiat paraya dayalı İslami bankacılık, "Tanrı'yı aldatma" girişimidir ve "oxymoronic"tir.Bitcoin'i keşfetmesiyle Irfan, en İslami para biçiminin icat edildiğini fark ediyor. Bitcoin, altın standardına benzer şekilde merkezi olmayan, kıt ve takas edilebilir "sesli bir paradır". Irfan, gerçek sihirli paranın fiat para olduğunu, Bitcoin'in ise "sihirli internet parası" olmadığını çünkü madencilik için iş gerektirdiğini vurguluyor.Bitcoin, düşük zaman tercihi zihniyetini teşvik eder. Bu, İslami ve Hristiyan inançlarında da bulunan ertelenmiş hazzı, ahiret için yatırım yapmayı ve sabrı teşvik eden bir yaklaşımdır. Günümüzdeki yüksek zaman tercihi ve tüketim kültürü yerine, birikim ve üretime odaklanan bu sistemin gezegenin israfını önleyebileceğini belirtiyor.Programda, serbest piyasaların önemi ve Allah'ın fiyatları belirlediği ilkesi de ele alınıyor. Bitcoin'in Afganistan ve Gazze'deki insani yardımlarda oynadığı rol gibi örneklerle "direniş parası" olarak işlevi vurgulanıyor.Bazı yaşlı alimlerin Bitcoin'i "haram" ilan etmesine karşın, genç ve dinamik alimlerin Bitcoin'in İslami ekonomik modele son derece uygun olduğunu kabul etmeye başladığı ifade ediliyor. Irfan, genç nesillerin Bitcoin'in özünü daha kolay kavradığına dikkat çekerek, gelecek için son derece iyimser olduğunu belirtiyor.Kaynak
Bu bölümde, mevcut para sisteminin temel işleyişini ve faizin (Riba) tüm fiat sisteminin işleyişine nasıl derinlemesine nüfuz ettiğini inceliyoruz. Birçok Müslümanın, hatta İslami finans sektöründekilerin bile gözden kaçırdığı bu kritik yönü anlamak, paranın nasıl işlediğini kavramak için elzemdir.Ana Temalar:• Paranın Yaratılışı ve Riba: Fiat paranın yaratılma sürecinin her adımının faiz (Riba) içerdiğini vurguluyoruz. ◦ Kısmi Rezerv Bankacılığı: Bu süreç, ticari bankalar aracılığıyla paranın en yaygın yaratılma şeklidir. Yatırılan paranın sadece küçük bir kısmı rezerv olarak tutulurken, geri kalanı borç olarak verilir ve bu sayede orijinal miktarın kat kat fazlası yaratılır. Aslında, bir mevduat sahibi, bankaya düşük faizli bir borç vermektedir. ◦ Federal Rezerv'in Rolü: ABD Merkez Bankası (Fed), açık piyasa işlemleri (devlet tahvili alım satımı), İskonto Penceresi (ticari bankalara kısa vadeli kredi verme) ve rezerv gerekliliklerini ayarlama gibi araçlarla baz para arzını ve dolayısıyla genel para arzını etkiler. Bu mekanizmaların hepsi faizle iç içedir. Özellikle 2008 ve 2020 krizlerinden sonra Fed, varlık alımlarını konut, öğrenci, oto ve kredi kartı kredileri gibi özel sektör borçlarını da içerecek şekilde genişleterek, borca dayalı para sisteminin işleyişini sürdürmüştür.• Gölge Bankacılık Sektörü: Geleneksel bankacılığın dışında faaliyet gösteren bu sektör de faizli para yaratma sürecine önemli katkıda bulunur. ◦ Birincil Satıcılar (Primary Dealers): Fed'den yeni yaratılan parayı ilk alan kurumlardır. Bu durum, yeni paraya ilk erişenlerin, "Cantillon Etkisi" sayesinde fiyatlar yükselmeden önce satın alma gücünden faydalandığı, diğerlerinin ise zarara uğradığı bir eşitsizlik yaratır. ◦ Para Piyasası Fonları (MMF'ler), Mortgage GYO'ları (mREIT'ler) ve Hazine Repo Piyasası: Bu finansal araçlar, yatırımcılara yüksek getiri sağlamak için faizli menkul kıymetlere yatırım yapar ve genellikle yüksek kaldıraç kullanır. 2008 krizinde MMF'lerin "doları kırması" ile güvensizlikleri ortaya çıkmıştır. ◦ Eurodolar Piyasası: ABD dışındaki bankalarda tutulan ABD doları mevduatlarıdır ve ABD düzenlemelerine tabi değildir. Bu pazar, Fed'in gözetimi dışında dolar yaratılmasını sağlar ve Fed'in dolar arzını kontrol etme yeteneğini kaybetmesine yol açmıştır.• Riba Hegemonyası: Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar, ABD'nin Riba hegemonyasını küresel ölçekte dayatır. Bu kurumlar, gelişmekte olan ülkeleri borca batırarak ve faizli kredilerle sömürerek, Batı'nın çıkarlarına hizmet eden yapısal reformlar dayatır. ABD, bu kurumlar üzerinde büyük bir etki gücüne sahiptir.• Fiat Para, Faizle Desteklenir: Fiat paranın temelinde ABD Hazine tahvilleri gibi faiz getiren borçlar yer alır, bu da tüm küresel finans sistemini doğası gereği İslami olmayan kılar. Sistem, Lyn Alden'in de belirttiği gibi, "Sorumluluklar aşağı doğru" (Liabilities all the way down) bir yapıya sahiptir; yani her şey borç üzerine kuruludur ve sürekli büyüme gerektiren kırılgan bir döngüdür.• "Riba Kanıtı" Algoritması: Yeni fiat para, "Riba Kanıtı" algoritmasıyla, yani bir kurumun faiz ödemeyi taahhüt ederek borç almasıyla "oluşturulur". Faizin fiat paradan ayrılması sistemi çökertir. Bu durum, Peygamberimiz Muhammed'in (sav) "İnsanların faiz tüketeceği bir zaman gelecek" hadisiyle önceden haber verildiği gibi, günümüzdeki durumu açıkça yansıtmaktadır.• Bitcoin Majlis Misyonu: Bitcoin Majlis, Müslümanlara Riba tabanlı bankacılık ve fiat para sistemlerinden kaçmak için Bitcoin'i benimseme konusunda eğitim kaynakları sağlamayı hedefler.Bu bölüm, Riba'nın modern finans sisteminin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve küresel ekonomiyi nasıl şekillendirdiğini derinlemesine anlamanıza yardımcı olacaktır.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisinin bu bölümüne hoş geldiniz.Bugün, Bashar Humeid'in "Kriptik Süreklilik" adlı makalesini inceliyoruz. Bu çalışma, Bitcoin'i tarihin en devrimci gelişmelerinden biri olarak ele alırken, onun İslam düşüncesiyle derin felsefi, teknik ve tarihi bağlantısını aydınlatıyor.Bitcoin'in neden "sihirli internet parası" olarak adlandırıldığını, sınırsız miktarda enerjiyi nasıl depoladığını ve aktardığını ve 21 milyon birimle sınırlı arzının onu altından bile daha nadir kıldığını keşfedin.Podcast, Kur'an'ın "Ol" (كن) emri ve esrarengiz harf kombinasyonları ("surelerin anahtarları") gibi kavramlarla Bitcoin teknolojisi arasındaki paralellikleri irdeliyor. İslami bilginlerin kriptoloji bilimine temel katkıları vurgulanıyor; El-Kindi'nin frekans analizini ve İbn al-Durahim'in şifreleme sistemlerini modern kriptografinin kökleri olarak sunuyor.İslam'ın neden kriptoloji dostu olduğunu, dil (kodlama), özgür irade ve sorumluluğun insanlığın halifelik rolündeki temel nitelikler olarak nasıl ele alındığını ve bunların Bitcoin'in işleyişiyle nasıl iç içe geçtiğini anlayacaksınız.Tevhid (Allah'ın birliği) ilkesinin evrenin matematiksel düzeniyle bağlantısı ve bunun Bitcoin'in kurumsal olmayan, merkeziyetsiz yapısıyla nasıl örtüştüğü ele alınıyor. Ayrıca, hem Kur'an'ın hem de Bitcoin'in temel basitliğinin karmaşık sistemleri gizleyen ideolojilere tezat oluşturduğu vurgulanıyor.Bitcoin'in "İş İspatı" (Proof of Work) mekanizması, meritokrasi ve parasal tevhid kavramları üzerinden açıklanıyor. Bu, merkez bankalarının para arzını manipüle etme gücünün aksine, Kur'an'ın eylemlere dayalı ödül ilkesiyle paralellik kuruyor.Son olarak, İslam medeniyetinin ticaret ve serbest piyasa ruhuyla Avrupa kapitalizmine nasıl zemin hazırladığı ve bu mirasın ilk Bitcoin pazar yeri "Silk Road"a nasıl ilham verdiği anlatılıyor. Cypherpunk hareketinin bireysel özgürlük, mahremiyet ve devlete karşı duruş gibi değerlerinin İslam'ın casusluk yasağı ve adil zekat toplama ilkeleriyle nasıl örtüştüğü inceleniyor. Bitcoin, Ümeyye Halifesi Abd al-Malik'in sağlam para reformlarına benzer şekilde, sağlam para prensiplerine bir dönüş olarak sunuluyor.Bu bölümle Bitcoin'in sadece teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda derin kültürel ve dini köklere sahip küresel bir hareket olduğunu keşfedin.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisinin bu bölümünde, Mu'aawiyah Tucker'ın Bitcoin ağı ve finansal işlemlerle ilgili rehber niteliğindeki sözlerini ele alıyoruz.Bu bölümde, Bitcoin'i İslami bir perspektiften değerlendirmek için temel prensiplere odaklanıyoruz: 'bir konudaki hüküm, onun kavranışının bir dalıdır', 'dünyevi meselelerde asıl olan mubahlıktır' ve 'faydayı gözetmek ve zararı önlemek'. Bitcoin'e dair yaygın algı yanlışlarını düzeltmek amacıyla Blockchain, Dağıtık Defter, Blok Madenciliği ve İşlemler gibi temel kavramların detaylı açıklamalarını sunuyoruz.Podcastimizde, sıkça sorulan "Bitcoin helal mi?" sorusuna kapsamlı yanıtlar bulacaksınız. Yazılım kullanımının, blok madenciliğinin ve Bitcoin'i ödeme olarak kabul etmenin hükmü inceleniyor. Ayrıca, Bitcoin varlıkları üzerindeki zekat yükümlülüğü, Bitcoin'i ödünç vermenin caizliği ve değer dalgalanmalarına rağmen borcun nasıl ele alınacağı gibi finansal konulara değiniliyor. Bitcoin'in saklanması (emanet mi yoksa borç mu olduğu) ve emanetçinin sorumlulukları da açıklanıyor.İşlem ücretlerinin kimin sorumluluğunda olduğu, Bitcoin ile yapılan ödemelerin ne zaman tamamlanmış sayıldığı ve fiyat dalgalanmalarından kar elde etmek amacıyla Bitcoin alım satımının hükmü gibi pratik konular da ele alınıyor. Diğer kripto paralar hakkındaki görüşler ve onlara yatırım yapmamanın tavsiye edilişi de vurgulanıyor.Bitcoin'in bir site gibi kapatılabileceği, belirsiz veya suçlarda kullanıldığı ya da yaratıcılarının anonim olduğu gibi yaygın iddialar çürütülüyor. Miras hükümleri ve Ribaa al-Fadl (fazlalık faizi) bağlamında Bitcoin'de mülkiyetin ne zaman gerçekleştiği gibi derinlemesine konular da tartışılıyor. Lightning Network, Liquid, Fedi Mint ve Chaumian ECash gibi Bitcoin ile ilgili yeni teknolojilerin İslami hükmü ve fiziksel olarak alınamayan veya sadece fiyata dayalı türev ürünlerin caiz olup olmadığı da bu bölümde açıklık kazanıyor. Son olarak, Bitcoin'in kullanım amacı ve içsel değeri olmadığı iddialarına detaylı yanıtlar verilerek, İslam hukukunda altının ve gümüşün dışındaki paraların kullanımının genel geçerliliği açıklanıyor. Bu bölüm, Bitcoin'i İslami açıdan doğru ve derinlemesine anlamak isteyen herkes için kapsamlı bir rehber niteliğindedir.Kaynak
Bu, Yirmibir Bitcoin Podcast'inin "Bitcoin ve İslam" serisindeki "Sadece Bitcoin" yayınının 4 bölümlük serisinin dördüncü bölümüdür.Bu bölümde, çoğu Müslümanın dar görüşlü veya "kültist" olarak nitelediği Bitcoin Maksimalizmi'ni neden gönülden benimsediğimizi açıklıyoruz. Bu duruş, rasyonel düşünceye, dikkatli analize ve kapsamlı çalışmalara dayanmaktadır; gerçek ekonomi, İslami finans, para tarihi ve riba para sorununun derinlemesine incelenmesini içerir. Bitcoin'in teknik, ekonomik ve etik açıdan diğer tüm dijital para birimlerinden ve hatta altın/gümüşten üstün olduğunu ortaya koyuyoruz.Bitcoin'in, Knut Svanholm'un "Tek Atış Prensibi"nde belirttiği gibi, mutlak dijital kıtlığın eşsiz bir keşfi olduğunu ve asla kopyalanamayacağını açıklıyoruz; tıpkı ateşin keşfi gibi, sadece bir kez gerçekleşmiştir. Bu eşsiz doğası, onu kopyalanmaya karşı dirençli kılar. Çoğu kripto projesi ve DeFi uygulamasının, yüksek zaman tercihi, spekülasyon ve hızlı kazanç peşinde koşma gibi unsurlarla aslında riba tabanlı fiat sisteminin bir uzantısı olduğunu savunuyoruz. Dergigi'nin ifadesiyle, "Kripto, steroidli fiattır". Jimmy Song da altcoinlerin fiat paranın ahlaki sorunlarını, yani parasal genişleme yoluyla hırsızlığı miras aldığını belirtir. Bitcoin ise sabit arzı, apolitik yapısı ve riba karşıtı oluşuyla fiat benzeri davranışları doğal olarak caydırır ve insanlığı yüksek zaman tercihi döngüsünden çıkarmaya yardımcı olur.Kripto tanıtıcılarının Bitcoin maksimalizmine karşı çıkmasının ardındaki kâr güdüsünü ifşa ediyoruz; altcoinler yatırımcıları Bitcoin'lerinden ayırmak için tasarlanmış birer dikkat dağıtıcıdır. Medyanın kripto ekosistemindeki çöküşler için sıklıkla Bitcoin'i haksız yere suçlaması, bu sorunların altcoin alanındaki aşırı kaldıraç ve yeniden ipotekten kaynaklandığı gerçeğini gizler. Ayrıca, kripto lobisinin Bitcoin'in enerji kullanımına yönelik saldırıları ve İş Kanıtı'nın güvenlikteki temel rolünü göz ardı etmeleri ele alınmaktadır. Bitcoin'in Lightning Network gibi Katman 2 çözümlerinin başarısı, altcoinleri gereksiz kıldığından, bu durum kripto meraklılarını özellikle rahatsız etmektedir.İslami finans camiasındaki Müslümanlara, diğer kripto tokenleri üzerine "helal" uygulamalar inşa etme veya kendi tokenlarını oluşturma girişimlerinin, İslami bankacılığın geçmişteki fiat tabanlı hatalarını tekrarlayacağı uyarısında bulunuyoruz. Gerçek İslami finansın ancak Bitcoin gibi sağlam, nötr, merkeziyetsiz, sansüre dirençli, izinsiz ve en önemlisi riba karşıtı bir temel üzerine inşa edilebileceğine inanıyoruz. Kripto paralar, para niteliği taşımadıkları için riba para sorununu çözemezler; sadece fiat sisteminin rent-seeking ve yıkıcı mekanizmalarını kopyalarlar. Ümmetin riba tabanlı para sisteminden kurtulması için Bitcoin Maksimalizmi'nin tereddütsüz benimsenmesi gerektiği mesajını veriyoruz.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisinin "Bitcoin Only" serisinin 3. bölümüne hoş geldiniz [Başlangıç talimatı].Bu bölümde, Bitcoin dışındaki kripto para birimlerinin karşı karşıya olduğu etik sorunlara odaklanıyoruz. Genellikle göz ardı edilen bu problemler, yeni bir kripto projenin başlangıcında paraların nasıl dağıtıldığı ve kurucuların para politikası üzerindeki kontrolü etrafında yoğunlaşıyor. Hedef riba sorununu çözmekse, az sayıda kişiyi başkaları aleyhine haksız yere zenginleştiren bir alternatif yaratmak çelişkili olacaktır.Birçok kripto projesi, Bitcoin'in sınırlamalarını aşma iddiasıyla bir kurucu ekibiyle başlıyor. "Airdrop"lar ve "tokenomik"ler gibi dağıtım stratejileriyle, kuruculara, geliştiricilere ve erken yatırımcılara çok sayıda coin tahsis edilir. Geleneksel finanstan esinlenen İlk Coin Arzları (ICO'lar), şirketlerin dijital token satarak fon toplamasını sağlar. Ancak ICO'lar, yatırımcılara anlamlı güvenceler sunmadan yüksek riskli token'lar satarak düzenleyici boşlukları sömürür. Michael Flaxman'ın belirttiği gibi, ICO'larda likidasyon tercihleri veya uzun vadeli hak ediş programları gibi standart yatırımcı korumaları yoktur. Bu yapı, projenin terk edilmesiyle perakende yatırımcıları değersiz token'larla bırakan ahlaki tehlikeler yaratır ve dolandırıcıları cezbeder.Son yıllarda "meme coin"ler gibi daha nihilizm içeren trendler ortaya çıktı. Bu coin'ler, kullanım değeri iddiasında bulunmaz; tamamen spekülasyon amaçlıdır ve erken yatırımcılar tarafından "pompalandıktan" sonra şüphelenmeyen perakende yatırımcılara "dump" edilir. Sam Callahan, "premine" adı verilen yöntemle içeriden kişilerin sıfır maliyetle aldıkları coin'leri, projenin popülerleşmesiyle perakende yatırımcılara sattığını açıklar. Bu yapay dağıtım süreçleri, içeriden kişilere başkaları aleyhine fayda sağlayacak şekilde tasarlanmıştır, bu da tartışmasız bir şekilde etik dışıdır.Bitcoin, bu etik sorunların aksine konumlanmıştır. Genesis'inde ne bir "premine" ne de bir ICO vardı. Satoshi Nakamoto, Bitcoin'i herkes gibi madencilik yaparak elde etti ve başkalarının katılımını bekledi. Bitcoin, kurumsal değil, organik olarak ortaya çıktı.Diğer kripto paraların aksine, Bitcoin'in bir lideri yoktur. Satoshi, protokolü oluşturduktan sonra projenin gerçekten tarafsız olmasını sağlamak için ayrıldı. Andrew Bailey ve Craig Warmke'nin belirttiği gibi, bu liderliksiz durum, Bitcoin'i daha sağlam ve dayanıklı kılar; merkezi bir bankası veya CEO'su yoktur.Ayrıca, diğer kripto para birimlerindeki protokoldaki değişiklikler genellikle çoğunluk oyuyla veya merkezi otoritelerin kararlarıyla zorla uygulanırken (örneğin Ethereum DAO hack'i ve ETH arz politikasındaki değişiklikler), Bitcoin etik olarak kullanıcılara muhalefet etme özgürlüğü tanır. SegWit veya Taproot gibi yükseltmeler geriye dönük uyumludur, yani kullanıcılar isterlerse kabul etmeyebilirler ve yine de fikir birliğine katılabilirler. Pete Rizzo'nun vurguladığı gibi, Bitcoin'de kullanıcılar para haklarını pazarın takdirine bırakmak zorunda kalmadan istenmeyen özelliklere itiraz edebilirler.Bazı İslami finans uygulayıcılarının Bitcoin'in ilk dağıtımının haksız olduğu iddialarına rağmen, Bitcoin'in lansmanı mümkün olduğunca adil ve şeffaftı. İslam, zenginliğin mutlak eşit dağılımını değil, adil dağılımını hedefler.Sonuç olarak, diğer kripto para projeleri kurucu etkileri, token dağıtım modelleri ve yönetim uygulamaları nedeniyle etik sorunlarla doluyken, Bitcoin adil başlangıcı, liderliksiz gelişimi ve kullanıcı özerkliğine saygısıyla öne çıkıyor. Bitcoin, bu etik tuzaklardan uzaktır ve İslami ilkelere uygun, gerçekten etik para temsil etmektedir.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'inin "Bitcoin ve İslam" serisi içindeki 4 bölümlük "Sadece Bitcoin" serisinin 2. bölümüyle karşınızdayız! Bu bölümde, kripto alanının genellikle gözden kaçırılan teknik sorunlarına derinlemesine dalıyoruz.Bitcoin'in binlerce düğümle sürdürülen hafif ve kolay yönetilebilir zaman zincirinin onu nasıl gerçekten merkeziyetsiz ve güvenli kıldığını inceliyoruz. Bitcoin'in yalnızca parasal bir odakla minimal saldırı vektörlerine sahip olması, onu diğer kripto paralarla karşılaştırıldığında eşsiz bir sağlamlık sunuyor.Çoğu altcoinin ise süslü özelliklerle blok zincirlerini nasıl şişirdiğini ve sıradan kullanıcıların tam düğüm çalıştırmasını nasıl imkansız hale getirdiğini keşfedin. Bu durum, ağların merkeziyetçi olmasına, güvenliğinin azalmasına ve Infura'nın 2020 Ethereum kesintisi örneğinde görüldüğü gibi kesintilere ve saldırılara karşı daha savunmasız hale gelmesine yol açıyor. Ayrıca, Ethereum DAO hack örneğiyle altcoinlerin değişmezlikten nasıl ödün verdiğini gösteriyoruz.Yaygın bir yanılgıyı da ele alıyoruz: **"Blok zinciri teknolojisi"**nin kendisinin mucizevi olmadığını ve çoğu iş uygulaması için verimsiz olduğunu vurguluyoruz. Bitcoin'in blok zincirini kullanışlı kılanın, iş kanıtı (Proof-of-Work) ve dağıtık ağ konsensüsü ile benzersiz entegrasyonu olduğunu açıklıyoruz.Bölümde ayrıca iş kanıtı (PoW) ve hisse kanıtı (Proof-of-Stake - PoS) arasındaki temel teşvik farklarına odaklanıyoruz. PoS'un negatif (ceza tabanlı) teşviklerinin ve "zayıf öznelliğinin" onu nasıl uzun menzilli saldırılara ve tarihin yeniden yazılmasına karşı savunmasız hale getirdiğini detaylandırıyoruz. Bitcoin'in içsel güvenlik modelinin aksine, PoS güvenliğinin dışsal faktörlere ve spekülasyona bağımlı olduğunu gösteriyoruz.Son olarak, uzlaşma güvencesi ("settlement assurance") kavramını ve bunun "defter maliyeti" ("ledger costliness") ile ilişkisini açıklıyoruz. Litecoin gibi PoW altcoinlerin daha hızlı teyit süreleri sunsa da, Bitcoin'in her blok başına biriktirdiği çok daha büyük enerji harcaması ve madenci ödülleri sayesinde çok daha üstün uzlaşma güvencesi sunduğunu öğreniyoruz.Bu bölüm, alternatif kripto paraların hız veya ek özellikler uğruna merkeziyetsizlik ve güvenlikten nasıl taviz verdiğini ortaya koyarken, Bitcoin'in bu alanlardaki tavizsiz üstünlüğünü ve gerçek dijital kıtlığını neden koruduğunu net bir şekilde gözler önüne seriyor. İyi dinlemeler!Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisi kapsamında sunulan dört bölümlük "Yalnızca Bitcoin" serisinin ilk bölümüne hoş geldiniz.Bu bölümde, dijital para birimlerinin geniş dünyasındaki karmaşıklıklar ele alınarak, Bitcoin'in neden tek başına duran, merkeziyetsiz ve son derece güvenli bir para protokolü olduğu inceleniyor. Kaynaklar, bu serinin Bitcoin'i diğer tüm "kripto"lardan (bu terim kaynakta Bitcoin dışındaki tüm dijital varlıkları ifade eder) ayıran temel ekonomik sorunları sistematik bir yaklaşımla ele aldığını belirtiyor.Bitcoin'in aksine, çoğu kripto para biriminin para politikaları sıklıkla değişir; bu değişiklikler genellikle "topluluk" oyları, etkili içeriden kişiler veya çekirdek geliştirme ekipleri tarafından yönlendirilir. Bu esneklik, fiat sistemlerinin istikrarsızlığını yansıtır ve merkeziyetsizlikten yoksun oldukları için istikrarlı bir para politikası uygulayamazlar. Bitcoin'in ise sabit 21 milyonluk arzı güvenilir bir şekilde uygulanır; bu durum, yazılımın kendisinden ziyade, merkeziyetsiz ve sürekli büyüyen ağ katılımcıları tarafından sağlanır. Bu güvenilirlik, Bitcoin'in parasal politikasının onlarca, hatta yüzyıllarca değişmeden kalmasını beklememizi sağlar ve öngörülemeyen piyasa dalgalanmalarına yol açan fiat sistemlerinden ayrışır.Kripto projeleri genellikle Bitcoin'in sağlam dijital para birimi niteliğiyle doğrudan rekabet etmek yerine, daha hızlı onaylar, akıllı sözleşmeler, NFT'ler veya DeFi uygulamaları gibi parasal olmayan faydalar sunmaya çalışır. Kaynaklar, bu yaklaşımın, bu projelerin para olarak Bitcoin ile rekabet edemediğinin zımni bir kabulü olduğunu öne sürer; tıpkı alüminyumun faydalı olmasına rağmen altınla para olarak rekabet edememesi gibi. Ayrıca, bu altcoinleri sırf faydaları için uzun süre elde tutmak için ekonomik bir neden yoktur; bu onları parasal değerden çok bir işlem aracına dönüştürür ve asla gerçek anlamda paraya dönüşemezler.Bölüm ayrıca, birçok kripto para biriminin temel kullanım durumu haline gelen "getiri" elde etme vaadini de eleştirel bir şekilde inceliyor. Proof-of-Stake gibi mekanizmalarla tokenlerin "kilitlenerek" getiri elde edilmesi, bu tokenleri bir para biriminden çok, finansal bir menkul kıymete benzetiyor. Kaynaklar, bu kripto getirilerinin gerçek ekonomik faaliyetten gelmediğini, döngüsel ve spekülatif olduğunu savunuyor. Lyn Alden'ın Ethereum analizi, bu "spekülasyon temelli bankacılık sistemini" detaylarıyla ortaya koyuyor ve mevcut finansal sistemdeki Riba ve kısmi rezerv bankacılığı uygulamalarına benzetiyor. Bu getirilerin sürdürülebilmesi için genellikle token arzının sürekli genişlemesi gerektiği belirtilir, bu da güvenilir kıtlık iddialarını geçersiz kılar.Sonuç olarak, bu bölüm, Bitcoin'in sadece para olarak tasarlandığını ve bu amaç için son derece optimize edildiğini ortaya koyuyor. Gerçek ekonomik faydalar ve finansal hizmetler, ancak Bitcoin'in en güvenli, merkeziyetsiz ve gerçekten sabit arzlı dijital para katmanı üzerine inşa edilebilir. Bu görüş, "Riba" tabanlı para sisteminden uzaklaşmak için gerekli ve haklı görülen Bitcoin Maksimalizmi felsefesini destekler.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'inin "Bitcoin ve İslam" serisinin bu bölümünde, küresel Riba sorununa karşı Müslümanların altın standardını yeniden canlandırma girişimlerini ve neden başarısız olduklarını ele alıyoruz.Bu bölümde, önde gelen İskoç Müslüman alim Şeyh Abdulkadir es-Sufi tarafından kurulan Murabitun hareketi inceleniyor. Es-Sufi, modern finans sisteminin temelinde Riba'nın yattığını ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bile faizli borçlar nedeniyle çöktüğünü savundu. Hareket, halifeliği yeniden kurmak ve altın dinar ile gümüş dirhemi kullanarak faizsiz bir sistem oluşturmak için Zekat'ın altın ve gümüşle ödenmesini temel aldı. Malezya'nın Kelantan eyaletinde ve E-Dinar elektronik sisteminde kısmi başarılar elde edilse de, Şeyh Abdulkadir es-Sufi'nin 2014'te bu hareketten kamuoyu önünde feragat etmesi bir dönüm noktası oldu. Es-Sufi, altın standardının modern dünyada mevcut itibari para sistemiyle etkileşime girmeden çalışamayacağını ve altın değerinin Batı standartlarınca belirlendiği sürece bağımsızlığın mümkün olmadığını anladı.Ayrıca, Muammer Kaddafi'nin Afrika'yı tek bir altın destekli para birimi altında birleştirme planlarını ve Libya'nın yüklü altın rezervlerini ele alıyoruz. Bu iddialı proje, 2011 NATO müdahalesiyle akamete uğradı ve merkeziyetçi ulus-devlet yapılarının dış müdahalelere ne kadar açık olduğunu gösterdi. Son olarak, terör örgütü DEAŞ'ın (ISIS) altın dinarı yeniden çıkarma çabaları inceleniyor. DEAŞ, altın parayı zorunlu kılsa da, kendisi bile finansal olarak hala dolara bağımlıydı ve halk da itibari parayı tercih etti.Kaynaklar, bu Müslüman temelli altın standardı girişimlerinin, altının bölünemezliği, taşınabilirliği gibi doğal sınırlamaları ve anında takas edilememesi nedeniyle başarısız olduğunu belirtiyor. Bu fiziksel sınırlamalar, işlemleri yönetmek için merkezi kurumların gerekliliğini doğurur, bu da onları hükümet müdahalesine karşı savunmasız kılar. Tüm bu girişimler, küresel Riba temelli finans sisteminin egemenliğini kırmada başarılı olamamıştır. Bu durum, Riba sorunuyla mücadele için eski teknolojilere bağlı kalmak yerine, yeni ve yaratıcı yaklaşımlar geliştirmenin önemini vurgulamaktadır.Kaynak
Bu podcast bölümünde, dünya ekonomisinin perde arkasındaki gizli bağlantıları mercek altına alıyoruz. Siyonizm ile günümüzdeki itibarî para (fiat para) sistemi arasındaki şaşırtıcı ilişkiyi derinlemesine inceliyoruz.Amerika Birleşik Devletleri Federal Rezervi ("Fed") ve küresel borca dayalı para sisteminin nasıl Siyonist bir araç olarak görüldüğünü keşfedin. Fed'in SWIFT ödeme ağını tek taraflı yönetimi ve diğer merkez bankalarının işlemlerini iptal etme yetkisi gibi konulara değiniyoruz. Rothschild bankacılık ailesinin Fed'in kuruluşu ve İsrail'in oluşumundaki kilit rolü vurgulanıyor. İngiliz hükümetinin Filistin'de bir "Yahudi ulusal yurdu"nu destekleyen Balfour Deklarasyonu'nun, Rothschild ailesinin önemli bir üyesine gönderilmesi bu ilişkinin bir kanıtı olarak sunuluyor.Ayrıca, itibarî paranın uzun süreli ve yıkıcı savaşların devamında nasıl bir rol oynadığını analiz ediyoruz. Altın standardı dönemindeki savaşların daha kısa ve insancıl olduğu karşılaştırması yapılıyor. Küresel merkez bankacılığı sisteminin Siyonist hareketin finansmanında temel bir rol oynadığını öğrenin. Filistinlilerin İsrail Şekeli'ni kullanmaya zorlanmasının ve bu paranın işgali finanse etmek için değer kaybetmesinin, Filistinlilere yönelik bir hırsızlık olarak nasıl yorumlandığını ele alıyoruz.Peki, bu sisteme karşı bir çözüm var mı? Bitcoin'in, Siyonist bankacılık sistemini ve itibarî paraları zayıflatma potansiyeli üzerine konuşuyoruz. Bitcoin, Filistinliler için ekonomik kısıtlamalardan kaçış ve merkezi banka kontrolünden bağımsız bir para sistemi umudu sunuyor.Kaynak
Yirmibir Bitcoin Podcast'in "Bitcoin ve İslam" serisindeki 4 bölümlük tarih serisinin dördüncü ve son bölümüne hoş geldiniz! Bu bölümde, altın destekli paradan günümüzdeki borç tabanlı fiat sisteme geçişin perde arkasını aralıyoruz. Telekomünikasyonun, özellikle 1830'lardaki telgrafın, hızlı işlemleri mümkün kılarak altının para olarak soyutlanmasına yol açtığını keşfedin. Bu durum, tam rezerv bankalarının kaçınılmaz olarak doğal yollarla istikrarsız kısmi rezerv bankalarına dönüşmesine katkıda bulundu.1910'da Jekyll Adası'nda, gelecekteki bir merkez bankasının kurulmasına yönelik gizli bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıda, Rockefellerlar, Morganlar ve Rothschildler gibi dönemin en güçlü finansal çıkarlarını temsil eden altı etkili adam vardı. Asıl amaç, bankacılığı merkezileştirmek, rekabeti ortadan kaldırmak ve Kongre onayını güvence altına almaktı. Bu çabalar sonucunda ortaya çıkan Aldrich Planı, daha sonra Federal Rezerv Yasası'na dönüştü; her iki plan, isimleri dışında hükümler açısından neredeyse aynıydı.Paul Warburg ve Albay Edward Mandell House gibi kilit figürlerin, bu yasanın geçmesinde oynadıkları rolleri derinlemesine inceliyoruz. Warburg, yayımlanan muhafazakar görünümün ötesinde, kontrolü finansal elitlere geçirmeyi hedefliyordu. House ise, Başkan Wilson'ın danışmanı olarak, sosyalist vizyonuyla (örneğin "Phillip Dru, Yönetici" adlı eseri) merkez bankacılığını destekledi.Federal Rezerv Yasası 22 Aralık 1913'te hızla kabul edildi. Birinci Dünya Savaşı sırasında, birçok ulus altın standardını terk etti; ABD ise altın rezervlerini faiz getiren hazinelerle değiştirerek para arzını genişletti. Bu durum, 1920'lerdeki yapay olarak düşük faiz oranları ve genişleyen para arzıyla körüklenen spekülatif patlamayı tetikledi. Faiz getiren vadeli mevduatların yaygınlaşması, bankaların daha az rezervle daha fazla kredi genişletmesine izin verdi. Bu da kaçınılmaz olarak 1929 borsa çöküşüne ve Büyük Buhran'ın başlamasına yol açtı.1933'te Başkan Roosevelt, Amerikalıların altın sahibi olmasını yasaklayan ve altının devlete teslim edilmesini zorunlu kılan bir emir imzaladı. 1934'te dolar altına karşı devalüe edildi, bu da halkın dolar birikimlerinin değerini düşürdü. İkinci Dünya Savaşı sonrası Bretton Woods Konferansı'nda (1944), ABD doları altına sabitlenmiş ($35/ons) dünya rezerv para birimi ilan edildi. Ancak ekonomist Robert Triffin'in uyardığı gibi, bu sistem ABD altın rezervlerini tüketecekti. Nihayetinde, 1971'de Başkan Richard Nixon, doların altınla olan bağlantısını kalıcı olarak kopardı ve dolar tamamen fiat bir para birimi haline geldi.Bu bölüm, paranın organik gelişiminden, faizin sisteme sızmasına, kısmi rezerv bankacılığının yükselişine ve merkez bankasının oluşumuyla altının dolardan ayrılmasına uzanan dönüşümü aydınlatıyor. Bu dönüşüm, insanlığı borca dayalı, yüksek zaman tercihli bir "Riba çağına" sokan, günümüz parasal sisteminin temelini oluşturdu. Bugün hayatımızı derinden etkileyen bu finansal yapının kökenlerini anlamak için bu son bölümü kaçırmayın!Kaynak
Bu, Bitcoin Majlis'in 4 bölümlük Tarih Serisi'nin üçüncü bölümüdür. Bu seride, para ve bankacılık tarihini inceliyoruz.Modern bankacılığın ve fiat paranın kökenlerini mercek altına aldığımız bu bölümde, altın ve gümüş gibi değerli metallerin günlük işlemlerdeki pratik olmayan doğası nedeniyle ortaya çıkan ilk bankacılık sistemlerini inceliyoruz. Hikaye, altınlarını güvenli bir şekilde depolamak isteyen kişilerin, yerel kuyumculara dönmesiyle başlıyor. Kuyumcuların, depolanan altına karşılık olarak promissory notlar (senetler) yayınlaması, zamanla bu notların doğrudan ticaret aracı olarak kullanılmasını sağladı. Kuyumcular, kasalarında atıl duran altınları fark ettiklerinde, "kesirli rezerv bankacılığının" (FRB) tohumlarını attılar: fiziksel altın yerine kolayca üretilebilen kâğıt notlar basarak para arzını genişletmeye başladılar.Bu sistemin işleyişinde faiz (riba) kritik bir rol oynamıştır. El-Diwany'nin açıkladığı gibi, bankacıların bastıkları notları doğrudan harcamak yerine faizle ödünç vermeyi tercih etmelerinin nedeni, böylece notların nihayetinde altın karşılığı talep edilmesi durumunda yaşanacak bir iflası önlemekti. Faiz, erken bankacıların kâğıt notlarını dolaşımda tutarak kâr etmelerini sağlamakla kalmadı, aynı zamanda bu sistemi sürdürülebilir ve kendi kendini devam ettirir hale getirdi. Faiz yasağının gevşetilmesi veya aşılması, modern bankacılığın gelişiminin temel taşı haline geldi.Avrupa'daki bankacılık tarihi, Venedik, Floransa ve Amsterdam gibi önemli ticaret merkezlerindeki erken kesirli rezerv bankacılığı denemelerinin neden olduğu finansal krizlerle doludur. Örneğin, Medici Bankası gibi Floransa'nın önde gelen bankaları, rezerv oranlarının düşmesiyle kaçınılmaz resesyon ve kredi sıkışıklığı yaşamış ve nihayetinde çökmüştür. İngiltere Bankası'nın 1694'te kuruluşu, modern merkez bankacılığının şablonunu oluşturmuş, banknot basma tekeli sayesinde "çift piramit şeması" ile para arzını katlayarak genişletmiştir. Bu durum, bankanın faiz yoluyla iki kez kar elde etmesini sağlamış ve sistemdeki doğal risklere rağmen işleyişini sürdürmüştür.Merkez bankacılığı ve faizin yayılması, savaşların finansmanında da kilit rol oynamıştır. Hükümetler, doğrudan vergilendirme yerine merkez bankasından borçlanmayı tercih ederek, bankacıların büyük faiz gelirleri elde etmelerine olanak tanımıştır. Rothschild ailesi gibi finansörlerin "çift taraflı finansman" stratejisi (hem savaşan taraflara borç vererek) savaşlardan bağımsız olarak kar elde etmelerini ve ülkeler üzerinde etki kurmalarını sağlamıştır. Bu sistem, uzun vadeli yatırım ve toplumsal refah pahasına kısa vadeli sömürüyü teşvik etmiştir.Amerika Birleşik Devletleri'nde merkez bankacılığının gelişimi de benzer bir tablo çizmektedir. İlk ve İkinci ABD Bankası'nın kuruluş ve kapanışları, para arzı genişlemesi, enflasyon ve finansal istikrarsızlıkla karakterize olmuştur. İç Savaş dönemi Ulusal Bankacılık Yasaları, banknot ihracını hükümet tahvillerine bağlayarak ve Rothschild ailesinin savaşı finanse etmedeki rolüyle, Federal Rezerv Sistemi'nin temellerini atmıştır. Bu bölüm, faizin yasaklanmasının neden bu kadar haklı bir temele sahip olduğunu ve günümüzdeki riba tabanlı finansal sistemin nasıl ortaya çıktığını kapsamlı bir şekilde gözler önüne seriyor.Kaynak
Bu, Bitcoin ve İslam serimizdeki dört bölümlük tarih serisinin ikinci bölümüdür.Bu bölümde, tefeciliğin sinsi tarihine ve zamanla kabul edilebilir bir finansal uygulama haline nasıl geldiğine odaklanıyoruz. Antik Mezopotamya (MÖ 2000'ler) ve Roma'da (MÖ 450) faiz oranları yasalarla sınırlandırılırken, Yunanistan'da düzenleme eksikliği yüksek ve yıkıcı faiz oranlarına yol açtı. Aristoteles, paranın para üretmemesi gerektiğini savunarak bu uygulamayı eleştirdi.İbrahimi dinlerin tefeciliğe bakış açısı farklıydı. Yahudilik, Yahudiler arası borçta faizi yasaklarken, Yahudi olmayanlara faizi serbest bıraktı ve teşvik etti. Bu durum, Orta Çağ'da birçok Yahudi'nin para ödünç vermeyi ana meslek edinmesine yol açtı. Hristiyanlık ise başlangıçta tefeciliği şiddetle kınadı, Kilise Babaları bunu günah ve ahlaksızlık olarak gördüler, tefecileri sert ifadelerle tasvir ettiler.Orta Çağ'da ticari büyüme ile birlikte, Skolastikler tefecilik yasağını felsefi açıdan gerekçelendirmeye çalıştı. Thomas Aquinas, faizi "hiçbir şey için bir şey kazanmak" olarak görerek değiş tokuş adaletini ihlal ettiğini savundu. Duns Scotus mülkiyetin devri, William of Auxerre ise zamanın fiyatlandırılması üzerine eleştiriler getirdi. Bu tartışmalar, "harici unvanlar" ve "üçlü sözleşme" (contractum trinius) gibi boşlukların doğmasına neden oldu. Bu boşluklar, ayrı ayrı yasal olan ancak birleştiğinde faizli kredi oluşturan işlemlerle faiz uygulamasını gizledi.Reformasyon, tefecilik görüşünde köklü bir değişim yarattı. Martin Luther, belirli durumlarda makul faize izin verdi. John Calvin ise, faizin adil ve sömürücü olmadığı sürece meşru bir kar kaynağı olabileceğini savunarak geleneksel görüşten koptu. Calvin'in bu yorumu, faizin günah olmadığı fikrini yaygınlaştırdı ve faiz ile aşırı faiz (usury) arasında bir ayrım yapılmasının önünü açtı. Bu teolojik değişimler, 16. ve 17. yüzyıllarda Avrupa'da faiz oranlarının yasal olarak düzenlenmesine ve nihayetinde tam kabulüne yol açtı.Özetle, bir zamanlar büyük bir günah sayılan tefecilik, zamanla ekonomik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Bu dönüşüm, küresel bankacılık sisteminin gelişimi için temel bir ön koşuldu. Bir sonraki bölümde, bankacılığın kısa tarihini inceleyeceğiz.Kaynak
Bitcoin ve İslam serimizin dört bölümlük tarih serisinin ilk bölümü olan Para Tarihi Serisi Bölüm 1: Paranın Maksimalist Tarihi | Bitcoin Majlis ile paranın kökenlerini araştırıyoruz. Paranın devletin dayatmasıyla değil, takasın sınırlamalarından (çifte istek çakışması, bölünebilirlik) kaçınmak için piyasada kendiliğinden ve aşağıdan yukarıya doğru bir süreçle ortaya çıktığını savunuyoruz.Bu evrimde, Carl Menger'in "satılabilirlik" kavramının (bir malın kolayca ve adil fiyatla satılabilirliği) temel rolünü açıklıyoruz. En yüksek satılabilirliğe sahip malların, yinelemeli bir süreçle evrensel değişim aracı olarak kabul edildiğini gösteriyoruz. Tarihsel örneklerle, deniz kabukları ve aggry boncukları gibi ilkel paraların, daha satılabilir olanlar (özellikle altın ve gümüş) tarafından nasıl yer değiştirdiğini inceliyoruz. Özellikle, Avrupalıların aggry boncuklarını taklit etmesinin Afrika ekonomileri üzerindeki yıkıcı etkilerini ve köle ticaretine katkısını tartışıyoruz. Altın ve gümüşün üstün parasal özellikleri ("taklit edilemez maliyet") sayesinde dünya çapında neden en kabul gören para birimi haline geldiğini vurguluyoruz. Paranın evriminde tek bir standarda ("kazanan hepsini alır" dinamiği) yönelme eğilimini ve rekabetçi paraların mantıksızlığını açıklıyoruz.Paranın borçtan veya devletin müdahalesinden kaynaklandığını iddia eden kredi/devlet teorisini reddediyoruz. Bu teorinin, piyasa fiyatları olmadan merkezi bir otoritenin borç birimlerini belirlemesinin imkansızlığı ve ekonomik değişimi açıklayamaması nedeniyle hatalı olduğunu belirtiyoruz. Mises'in görüşüyle, bu teorinin gerçek bir para teorisi bile olmadığını savunuyoruz. Modern Para Teorisi (MMT) gibi bu yanlış teorilerden kaynaklanan ideolojik yanılgıların ve absürt iddiaların (örn. "devlet vergi mükelleflerini finanse eder") ekonomik okuryazarlığı nasıl etkilediğini gösteriyoruz.Paranın doğru tarihini anlamanın, ekonomi hakkında derinlemesine bir kavrayış için temel olduğunu vurguluyoruz. Bu serideki amacımız, Riba tabanlı finansal sistemlerden kurtulmak ve Ümmet'i Bitcoin standardıyla güçlendirmektir.Kaynak
Erken İslam ve kapitalizmin doğuşu arasındaki şaşırtıcı bağlantıyı hiç düşündünüz mü? Bu bölümde, Peygamber Muhammed'in "Fiyatlar Allah'ın elindedir" şeklindeki radikal kararıyla modern piyasa ekonomisinin temellerini nasıl attığını keşfedeceğiz.Tarih boyunca hükümetlerin ve din adamlarının fiyatları sıkı bir şekilde belirlediği bir dönemde, Hz. Muhammed'in bu ilkesi, fiyatları devlet kontrolünden çıkararak 'görünmez el'e bırakarak sonsuz yankılar uyandırdı. Ekonomist Friedrich Hayek'in de belirttiği gibi, eğer piyasa mekanizması "insan zihninin bilinçli bir tasarımı olsaydı, insan aklının en büyük zaferlerinden biri olarak alkışlanırdı".Bu devrimci yaklaşım, erken İslam toplumlarını çağının en yenilikçi ekonomilerinden biri haline getirdi. Ticaret ve girişime dayalı bir kültürün yeşerdiği Mekke'de doğan İslam, küresel ticareti ve modern kapitalizmin temelini atan bir ekonomik sistemin öncüsü oldu. Peygamber Muhammed'in kendisi de hayatının zirvesinde döneminin en zengin Arabı olmuş, eşi Hz. Hatice ise Mekke'nin önde gelen bir girişim sermayedarıydı.Kaynak