Podcasts about zajrzyj

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Ranking ETF https://strefainwestorow.pl/strefa-global-market/finanse/najlepsze-fundusze-etf-gpwKryzys w Chinach https://strefainwestorow.pl/nieruchomosci/kryzys-chinski-rynek-nieruchomosciWyniki Dino Polska https://strefainwestorow.pl/spolki/dinopolska-wyniki-pierwszy-kwartalPolacy coraz chętniej inwestują w fundusze ETF, a ich oferta na polskiej giełdzie dynamicznie się rozwija. O tym, na jakie fundusze ETF warto zwrócić uwagę, lekcjach płynących z kryzysu nieruchomości w Chinach oraz problemach Dino Polska, rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu Procent Składany.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Autopromocja - Anna Maria Panasiuk Wealth Advisor

Co tak naprawdę generuje spory w budownictwie? Dlaczego kontrakty coraz częściej kończą się wieloletnim konfliktem zamiast porozumieniem? I czemu najbardziej popularna metoda „rozwiązywania” sporów jest jednocześnie najmniej skuteczna?W tym odcinku analizuję najnowszy raport KAS dotyczący sporów budowlanych i pokazuję, co z niego wynika dla wykonawców, inwestorów oraz osób zarządzających kontraktami budowlanymi.W materiale m.in.:dlaczego spory budowlane trwają coraz dłużej,jakie są dziś najczęstsze przyczyny konfliktów,czemu „zaprojektuj i buduj” wcale nie oznacza mniej problemów,dlaczego negocjacje są najskuteczniejsze, ale nie najpopularniejsze,skąd bierze się przewaga sporów w zamówieniach publicznych,kto naprawdę ponosi największe ryzyka kontraktowe,oraz dlaczego waloryzacja często ma charakter wyłącznie pozorny.Jeżeli działasz w branży budowlanej - jako wykonawca, inwestor, inżynier kontraktu, prawnik lub członek działu realizacji - ten raport naprawdę warto znać.00:00  O co tak naprawdę te spory?00:25  Jak długo trwają spory budowlane?04:06 Co jest głównym powodem sporów?08:00 Jakie są najczęstsze metody rozwiązywania sporów?14:25 Sektor publiczny, sektor prywatny - gdzie sporów jest więcej?16:25 Jaki jest rozkład ryzyka w sporach?21:30 Spory a waloryzacja wynagrodzeń.  Sprawdź jakie są Twoje szanse na odzyskanie pieniędzy w sporze budowlanym - https://prawniknabudowie.com/odblokowanie-platnosci-budownictwo-formularze/Dostęp do platformy Prawnobudowlani: zapisz się do Listy Oczekujących -  https://mailchi.mp/kancelariamroz/zk02mzxpmbSzkolenia Akademia Kontraktów Budowlanych 4.0: Szczegóły i rejestracja - https://prawniknabudowie.com/akb/Wolisz oglądać? Zajrzyj na kanał Prawnik na budowie na YouTube.Zajrzyj też na moje profile w mediach społecznościowych:LinkedInFacebookInstagram

Zajrzyj do księgarni: https://finansoweksiazki.pl/  Wzrosty dwucyfrowe na wszystkim, prognozy wyników podnoszone z miesiąca na miesiąc, giełdy rosnące pomimo wszelkich zawirowań geopolitycznych i wysokich stóp procentowych. No i najważniejsze, nowi inwestorzy, którzy odkrywają, że to inwestowanie jest bajecznie proste, bo tu się same pieniądze mnożą!  Nie ma wątpliwości, że jesteśmy w hossie i to już nie jest jej wczesna faza. To jaka w takim razie? Opowiem Wam na jakie znaki warto zwracać uwagę. Dzisiaj odcinek o dzieciach hossy i dla dzieci hossy – proszę się nie obrażać na to wyrażenie: tak się na rynku mówi na osoby, które zaczynają inwestować w momencie bardzo silnej hossy. Dzisiaj w odcinku zastanawiam się:czy jest to faza dojrzała, czy zbliżamy się do końcowej i po czy to się poznaje zestawimy kalendarium tej hossy i co z ta wiedzą można zrobić, szczególnie gdy jesteśmy poczatkującyNewsletter podcastu: https://niczadarmo.substack.com/

Gościem odcinka jest Monika Dąbrowska - Jarosz z Fundacji Czerwone Noski.

Autopromocja - Anna Maria Panasiuk Wealth Advisor_________________________________________Temat dzisiejszego odcinka to ochrona majątku 10 mln+. Opowiemy jak wygląda pierwszy krok jeśli chodzi o zarządzanie majątkiem o takiej skali i zajrzymy za kulisy wealth advisory.Zarządzanie majątkiem rzędu 5, 10 czy 50 mln PLN to nie tylko kwestia podatków, ale przede wszystkim bezpieczeństwa i spokoju ducha. Wiele osób na tym poziomie zamożności obawia się pierwszego kontaktu z doradcą - boją się oceny, braku zrozumienia złożoności ich struktur lub po prostu wycieku wrażliwych danych.W tym odcinku rozmawiam z Elizą, osobą pierwszego kontaktu w naszej kancelarii. Odkrywamy kulisy tego, jak wygląda proces wchodzenia do świata wealth advisory.Z tego filmu dowiesz się:- Dlaczego „bariera wejścia” do doradztwa premium często wynika z lęku i jak go przełamać?- Jakie są najczęstsze problemy osób zamożnych, z którymi mierzymy się każdego dnia?- Dlaczego holistyczne podejście do majątku (Polska vs. Szwajcaria, Litwa, Estonia) jest dziś jedyną skuteczną strategią?- Jak budujemy relacje oparte na pełnej dyskrecji i zaufaniu, które trwają latami.Ten film jest dla Ciebie, jeśli czujesz, że Twój obecny model zarządzania majątkiem jest niespójny lub generuje niepotrzebne ryzyka, a Ty szukasz partnera, który zrozumie Twoją skalę biznesu.Anna Maria Panasiuk

Co słyszysz teraz, oprócz mojego głosu? Może coś stuka, może samochody za oknem, może uderzenie kropel deszczu o szybę? Zwróć uwagę na detale – bo z detali dźwiękowych składa się coś znacznie większego niż tylko tło naszego życia.Rozmawiałam z dr. Wojciechem Siwakiem, kulturoznawcą i muzykiem z Uniwersytetu w Białymstoku, o tym czym naprawdę jest hałas, dlaczego cisza potrafi przerażać, i jak technologia zmienia naszą audiosferę – ten miksy natury i kultury, w którym żyjemy."W miarę jak hałas wzrasta, prawda maleje" – napisał Michel Serres. A Olga Tokarczuk dodaje: "Świat stał się tak głośny, że aby usłyszeć bicie własnego serca trzeba wyjechać na koniec świata". Ale czy na pewno? Może wystarczy wanna pełna wody albo chwila w lesie Zwierzynieckim?To nie jest wykład o decybelach. To rozważania o tym, jak oswajamy hałas i czy to jest dla nas w ogóle dobry kierunek? Przy okazji można sprawdzić czym jest Deep Listening Pauline Oliveros, i dlaczego jeden ze studentów powiedział:"Panie doktorze, cisza boli". Rozmawiamy też o "czyszczeniu uszu" Raymonda Murraya Schafera, o nagrywaniu pejzaży dźwiękowych, o tym jak AI tworzy muzykę i dlaczego dźwięki natury mogą być lekarstwem – albo kolejnym źródłem stresu.Jakie są twoje bezpieczne dźwięki? Napisz w komentarzu.

(00:00:00) Wstęp i Almanach Mungera z darmową dostawą (00:03:13) Roczny proces przekazania władzy (00:06:13) Wywiad z Buffettem (00:11:58) Greg Abel na scenie, Warren wśród publiczności (00:17:33) Ubezpieczenia, AI i 400 miliardów dolarów (00:22:01) Skup akcji, ryzykowne ubezpieczenie i cele inwestycyjne (00:25:30) Jak ma wyglądać spółka bez Warrena? Almanach Charliego Mungera z darmową dostawą:► https://finansoweksiazki.pl/almanach-charliego-mungera-lp/Za nami pierwsze walne zgromadzenie akcjonariuszy Berkshire Hathaway, które prowadził już Greg Abel, czyli nowy prezes wielkiego holdingu i zarazem następca Buffetta za sterami spółki.Motyw przewodni: „The legacy continues”, czyli „dziedzictwo trwa”. I o tym było to spotkanie - Berkshire nadal trwa, chociaż kto inny jest już kapitanem. Opowiem Wam o nim jak co roku, ale zacznę od wywiadu z Warrenem, który daje więcej do myślenia w kontekście szerokiego rynku i ostatnich lat spółki. Dzisiaj w odcinku:przecena akcji i czemu BRK przegrywa z szerokim indeksem,subiektywnie ważne fragmenty walnego zgromadzenia,co dalej z holdingiem z Omaha?Newsletter podcastu: https://niczadarmo.substack.com/Zajrzyj do księgarni: https://finansoweksiazki.pl/  

Co zrobić, aby politycy bardziej dbali o giełdę i inwestorów, dlaczego rewolucja ETF-ów przyszła na polską giełdę tak późno oraz co zrobić, aby na nasz rynek trafiało więcej innowacyjnych polskich i zagranicznych spółek, o tym rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu z byłym prezesem GPW, Markiem Dietlem.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

O spirali zadłużenia opowiada Justyna Ligas. Potrzebujesz pomocy? Zajrzyj na: https://stopspiralizadluzenia.plMateriał powstał w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Stop spirali zadłużenia”. Prawie co drugi dorosły Polak spłaca kredyt lub pożyczkę (blisko 48,3 proc.). Już prawie 2,5 mln Polaków ma problemy z ich spłatą, a kolejne 1,8 mln zalega z płatnościami pozakredytowymi, takimi jak rachunki za media, czynsz czy alimenty. Niestety coraz więcej osób wpada w spiralę zadłużenia.Źródło: https://stopspiralizadluzenia.pl/wp-content/uploads/2026/02/PRCN_Raport_STOP_Spirali-zadluzenia.pdf/płatna współpraca/---„7 metrów pod ziemią” to wywiady o tematyce społecznej. Rozmawiam z ciekawymi ludźmi - konkretnie i bez zbędnych dygresji. Mój cel? Wydobyć z rozmówców prawdę, na którą nie zdobyliby się w telewizyjnym studiu. Rafał Gębura.Oprawa muzyczna: Dawid „Shimz” SchiemannOprawa graficzna: Andrzej Wąsik

Autopromocja - Anna Maria Panasiuk Wealth Advisor_________________________________________Zastanawiasz się, co wybrać zamiast Dubaju jako swoją nową, bezpieczną przystań? Myślisz gdzie przenieść rezydencję podatkową w 2026, gdy sytuacja na Bliskim Wschodzie staje się niepewna? Jeszcze niedawno Emiraty były wyborem numer jeden, ale dziś wielu inwestorów szuka stabilniejszych alternatyw w Europie. W tym materiale analizuję pięć krajów, które oferują przyjazne przepisy dla przedsiębiorców oraz wysoką ochronę aktywów. Sprawdzam dokładnie, co zamiast Dubaju oferuje Cypr, Włochy czy Szwajcaria i podpowiadam, gdzie przenieść rezydencję podatkową w 2026, by realnie skorzystać ze zwolnień z podatku od zysków kapitałowych. Każda z tych lokalizacji ma swoje specyficzne wymagania, od ryczałtów dla najbogatszych po systemy typu non-dom. Omawiam też wady poszczególnych kierunków, takie jak podatki majątkowe w Hiszpanii czy koszty życia w Szwajcarii. Pomogę Ci zrozumieć, co zamiast Dubaju będzie najlepszym ruchem dla Twojej rodziny, a informacja o tym, gdzie przenieść rezydencję podatkową w 2026, ułatwi Ci podjęcie ostatecznej decyzji. Przyjrzymy się również obecnej sytuacji w samych Emiratach, gdzie spadek cen nieruchomości i mniejszy tłok mogą być dla niektórych okazją. Zapraszam do obejrzenia analizy, która pozwoli Ci na nowo zaplanować bezpieczeństwo Twojego majątku. Anna Maria Panasiuk

Liftero przygotowuje się do debiutu na polskiej giełdzie. Będzie to trzecia, po Creotech Instruments i ScanWay, spółka z sektora kosmicznego na GPW. Czym wyróżnia się na tle obecnych już na giełdzie podmiotów, co do tej pory osiągnęła i jakie ma plany na przyszłość — o tym w najnowszym podcaście Procent Składany opowiedział współzałożyciel i prezes spółki, Tomasz Palacz.

"Mała książka zdroworozsądkowego inwestowania" wraca do księgarni!Prowadziłem ostatnio serię szkoleń z podstaw inwestowania i zauważyłem, że początkujący inwestorzy za główne, a czasem wręcz jedyne ryzyko uznają w inwestowaniu zmienność. Tak jakby od tego, że ceny się zmieniają zależało dosłownie wszystko w procesie inwestycyjnym, chociaż akurat na to wpływu nie mamy.Z drugiej strony widzę przykład upadającej giełdy Zonda i to jest najlepszy przykład, że zmienność (naturalna dla kryptowalut) nijak się tu miała do ryzyk dużo ważniejszych, które wielu inwestorów uznało za mało istotne! Spróbujmy to rozgryźć, ryzyk jest dużo więcej i wszystkie trzeba po prostu oswoićW dzisiejszym odcinku:kiedy zmienność jest ryzykiem? jakie ryzyka są dużo ważniejsze? kiedy kluczowa jest odpowiedzialność inwestora, a kiedy ktoś nas może chronić?Newsletter podcastu: https://niczadarmo.substack.com/Zajrzyj do księgarni: https://finansoweksiazki.pl/  

Polskie banki i bankowość pozostają innowacyjne, ale przewaga nad zagranicznymi instytucjami nie jest już tak duża jak kiedyś – podkreśla prezes BNP Paribas Bank Polska, Przemek Gdański. O miejscu, w którym znalazł się polski sektor bankowy, zyskach, kredytach, dywidendach i podatkach rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu Procent Składany.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Czy da się spakować do pudełka własną tożsamość? Stoję pośrodku mieszkania, które przestało być domem, a nie stało się jeszcze adresem. Ciało przenosi przedmioty, ale duch zostaje z tyłu, nieco oszołomiony, patrząc jak każde moje „zawsze” – ta konkretna strona łóżka, znajoma ścieżka do kuchni, zapach poranka – ląduje w bezimiennym kartonie. To nie jest po prostu logistyka. To moment, w którym cała misterna konstrukcja naszych przyzwyczajeń rozpada się na kawałki, a my musimy się w tym kurzu sformułować na nowo.Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianW tym egzystencjalnym zawieszeniu, gdy neurony wysyłają do mózgu pozew o odszkodowanie za nagły brak punktów orientacyjnych, pojawia się on: patron polskich blokowisk, Stanisław Bareja. Punktem odniesienia dla mojego chaosu stały się fragmenty serialu „Alternatywy 4” z 1983 roku. Nagle te „500 milimetrów podłogi nad poziomem morza” przestaje być tylko ekranowym żartem, a staje się moją nową, absurdalną rzeczywistością. Słyszę echo fachowców kłócących się o gazobeton i rurki, które muszą iść tam, gdzie najbardziej zawadzają. I choć chciałoby się zaśmiać, to w oku kręci się łza – bo ten kurz jeszcze nie opadł, a ja już tęsknię za tym, co właśnie przestaje być moje.Ale dosyć tych łez. Z tego całego zgiełku, z pyłu i zgrzytu przesuwanych mebli, musi przecież wyłonić się nowe życie. Może nieco bardziej odmalowane, może odrobinę bliższe upragnionemu minimalizmowi, mimo że biblioteka wciąż waży tyle, co cała moja przeszłość. Zapraszam do posłuchania o tym stanie przejściowym – o byciu „pomiędzy”.Możliwości współpracy:Dla instytucji: Jeśli organizują Państwo wydarzenie i szukają warsztatowego impulsu w temacie kreatywnej adaptacji lub pracy z głosem – zapraszam do kontaktu na priv.Dla projektów audio: Jeśli Twój podcast potrzebuje radiowej głębi i autorskiego podejścia do narracji dźwiękowej – chętnie podejmę się realizacji. Porozmawiajmy o Twoim pomyśle.Dla edukacji: Jeśli szukasz wykładu, który połączy filozoficzne spojrzenie na media z praktyką twórczą – napisz, chętnie przygotuję ofertę dla Twojej grupy.@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Ostatnio pisanie jest jedną z moich największych radości więc postanowiłam raz jeszcze podzielić się nią razem z Wami. Przychodzę do Was z kolejnym "szybkim" opowiadaniem, mam nadzieję, że przypadnie Wam do gustu! Nadchodzi kolejny odcinek z udziałem historii słuchaczy, jeśli chcesz żeby to właśnie Twoje paranormalne przezycia były jego częścią wyślij je na adres: bardzobrzydkipodcast@gmail.com Zajrzyj na mojego instagrama: https://www.instagram.com/bbrzydko/

Autopromocja - Anna Maria Panasiuk Wealth Advisor_________________________________________Zastanawiasz się, co lepiej chroni i pomnaża majątek i czy lepszym wyborem będzie ASI czy fundacja rodzinna? W tym odcinku razem z Andrzejem Sałamachą rozkładamy oba rozwiązania na czynniki pierwsze i pokazujemy, kiedy każde z nich ma realny sens. Dowiesz się, czym w praktyce różni się ASI od fundacji rodzinnej i dlaczego coraz więcej inwestorów bierze pod uwagę właśnie ten model. Rozmawiamy o kosztach, formalnościach i tym, jak wygląda prowadzenie takiego wehikułu od środka. Pokażemy Ci konkretne scenariusze, w których jedno rozwiązanie wygrywa z drugim. Nie pomijamy też ryzyk - szczególnie regulacyjnych i podatkowych, które często są bagatelizowane. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, co lepiej chroni i pomnaża majątek w Twojej sytuacji, a nie tylko w teorii. Na koniec zbieramy najważniejsze wnioski, żebyś mógł jasno ocenić co będzie dla Ciebie właściwym kierunkiem: ASI czy fundacja rodzinna.To materiał dla osób, które chcą podejmować świadome decyzje inwestycyjne, dlatego zapraszam serdecznie do jego obejrzenia. Anna Maria Panasiuk

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Szef największego funduszu świata BlackRock wieszczy koniec ery tradycyjnych rozliczeń, a Bitcoin Research szacuje, że rynek stablecoinów już w zeszłym roku przekroczył 300 mld USD. Czy świat finansów jest u progu rewolucji i jaką rolę odgrywa w tym rynek stablecoinów, rozmawiamy z ekspertką Web3 Pauliną Jóśków.

Czym różni się perspektywa osoby wchodzącej na rynek od spojrzenia członka zarządu GPW? Jak nowe przepisy unijne wpłyną na skład rad nadzorczych polskich spółek? W najnowszym odcinku podcastu Procent Składany rozmawiam z Dominiką Niewiadomską-Siniecką, członkinią zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, odpowiedzialną za obszar operacyjny i regulacyjny. W rozmowie poruszamy temat dyrektywy Women on Boards, przygotowań polskich emitentów do jej wdrożenia i zmian, które przyniesie w kulturze ładu korporacyjnego.

Skończ z przesłodzonymi napojami! Sprawdź HOLY.

Sprawdź jakie są Twoje szanse na odzyskanie pieniędzy w sporze budowlanym - https://prawniknabudowie.com/odblokowanie-platnosci-budownictwo-formularze/Dostęp do platformy Prawnobudowlani: zapisz się do Listy Oczekujących -  https://mailchi.mp/kancelariamroz/zk02mzxpmbSzkolenia Akademia Kontraktów Budowlanych 4.0: Szczegóły i rejestracja - https://prawniknabudowie.com/akb/Wolisz oglądać? Zajrzyj na kanał Prawnik na budowie na YouTube.Zajrzyj też na moje profile w mediach społecznościowych:LinkedInFacebookInstagram

Tauron, po ponad dekadzie, zamierza ponownie zacząć wypłacać dywidendy. Pierwsza rekomendacja trafi już pod obrady walnego zgromadzenia. O drodze, jaką przeszła spółka i cały sektor energetyczny, oraz o wnioskach z obecnego, już drugiego w dość krótkiej perspektywie, kryzysu energetycznego rozmawiamy z prezesem zarządu spółki, Grzegorzem Lotem.

Czy rzeka to tylko woda zamknięta w korycie, czy może żywy, nieustannie piszący się proces, którego nie da się „posiąść” ani do końca zrozumieć?W tym odcinku, jest rozmowa z mojego archiwum, i prowadzi wprost nad brzeg rzeki, która stała się bohaterką niezwykłego filmu. Agnieszka Waszczeniuk, reżyserka „Natury rzeki” – artystka, która potrafi dostrzec w nurtach to, co dla nas, biegnących brzegiem, pozostaje niewidoczne - kieruje nas nad każdą rzekę.Rozmawiamy o tym, kiedy rzeka przestaje być tylko wodą zamkniętą w korycie, a staje się żywym, nieustannie piszącym się procesem. To opowieść o pokorze wobec żywiołu i o tym, dlaczego próbujemy „prostować” nurty, które powinny meandrować – zarówno w krajobrazie, jak i w nas samych.Nie znajdziecie tu suchych faktów o hydrologii. Znajdziecie za to próbę uchwycenia tego, co nieuchwytne – szumu, który pod ręką Agnieszki staje się i obrazem, i filmem, i filozofią. To spotkanie dwóch wrażliwości, które w rzece widzą naszą własną, zapomnianą i dziką naturę.@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutKawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn#MiłkaMalzahn #NaturaRzeki #FilozofiaPrzyrody #PodcastNarracyjny #EkologiaGłęboka #SztukaSłuchania #Rzeka #MeandryMyśli #ArchiwumDźwięku

Zanim wolność stała się słowem na sztandarach, była rozmowami w pociągu relacji Hajnówka–Białowieża i rulonem bibuły, który parzył ręce, wciśnięty na półkę w wagonie.Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianW kolejnym spotkaniu z cyklu "Kobiety z kiedyś" otwieram domowe archiwum pamięci. To nie jest lekcja historii, to wspólne siedzenie na ogrodowej ławce, gdzie dźwięki lata przeplatają się ze wspomnieniami o tym, jak nauka spotkała się ze strajkiem. Elżbieta, moja Mama i Przemek - Tato opowiadają o świecie systemowych zależności, w którym nieskrępowane myślenie było najbardziej ryzykowną z przygód.Słuchając tej opowieści, poczujesz tamten świat. To historia o czasie, w którym samostanowienie miało smak relatywnego niebezpieczeństwa, a świeży zapach drukarskiej farby był informacją o nielegalności. Czy codzienność Białowieży stawała się sceną wielkich procesów dziejowych?Hm..A jak było w Twojej miejscowości?Zapraszamy do Kiedyś, bo każda decyzja ma swoje „kiedyś”, a wolność rodzi się najpierw w głowie, a potem - z okoliczności.W tym cyklu ważny jest kobiecy punkt widzenia, tutaj ten małzeński dwugłos- wzmacnia efekt spokojnej rozmowy i historii oglądanej spoza pozycji piedestału.Przywołane są tu takie postaci jak Simona Kossak, czy Lech WilczekBohaterowie - Elżbieta i Przemysła MalzahnDźwięk i narracja: Miłka Malzahn@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Polityka z kiedyś od kuchni – tak właśnie brzmi ten odcinek „Kobiet z kiedyś”. To nie jest historia z wielkich trybun i manifestacji, tylko z cichej wsi w środku Puszczy Białowieskiej: zwykły dom, ławka przed tym domem, kawa, dziecko, które coś pamięta bo patrzyło „spod stołu na tamten świat , i rodzice, którzy po latach próbują wyjaśnić to, co wtedy robili. To opowieść o Solidarności w wersji bardzo lokalnej, gdzie ruch oporu nie musi wyglądać jak w Gdańsku czy w Warszawie, żeby wciąż był realnym gestem nieposłuszeństwa.Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianfilm o Mamie https://bialystok.tvp.pl/90264490/zupelnie-inny-swiatSięgam tu do kobiet z Białowieży lat 70. i 80., bo z ich codzienności wyrasta dzisiejsze myślenie o świecie, polityce i naturze tego miejsca. Oficjalna polityka należała do mężczyzn, a kobiety „tylko” organizowały życie – szkołę, kolejki w sklepie, kolejkę do lekarza, krąg towarzyski, lokalne dyskusje. Właśnie w takim pejzażu rodziła się Solidarność: mało widowiskowa, ale wyraźna, podszyta głodem prawdy i potrzebą, by przestać być biernym widzem. To był czas, gdy polityczna i społeczna rzeczywistość PRL coraz mocniej „rozchodziła się w szwach”, a każde pokolenie musiało sobie odpowiedzieć, czy tworzy społeczność, w której żyje, czy ktoś robi to za nie.Białowieża jest tu szczególna, bo krzyżują się w niej dwa światy: ludzie „stąd” – wieś i okolice – oraz ludzie „napływowi”: naukowcy, pracownicy instytutów, specjaliści od zwierząt i lasu. Typowa inteligencja tamtego czasu siedziała w przyczajeniu, a kiedy pojawiła się możliwość działania, zaczęła się włączać, choć na wsi nie było pola do wielkich akcji. Zamiast tego były rozmowy, podziemna prasa, okruchy informacji przywożone z miasta, ciche decyzje podejmowane między pracą a domem. I jedna emocja, która przewija się przez cały odcinek: „myśmy tej prawdy strasznie potrzebowali” – bo w oficjalnych mediach nie dało się jej znaleźć, a prawda krążyła w drugim obiegu, w bibułach, w szeptanych relacjach, w zaufaniu.Ten odcinek jest więc zaproszeniem do wejścia w kameralną, rodzinną opowieść: głos mojej Mamy i mojego Taty splata się z pytaniem o to, jak naprawdę wyglądała Solidarność widziana z Białowieży, jak polityka spotyka się z bardzo zwykłym życiem i co zostaje z tych doświadczeń, kiedy perspektywy tamtego pokolenia zaczynają blednąć.@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Istnieje pewien angielski ślad w sercu Białowieskiej Puszczy: oto prawdziwa mitologia Century.Herbata paruje w kuchni u Aśki. Celebrujemy starą znajomość przy pomocy naparu oraz pamięci. Wracamy na swoją ulicę. Ona i jest i nie jest jednocześnie.Oficjalnie to Centura, ale dla mnie zawsze było to Century. Angielskie takie. To nie jest kolejny wykład o historii kontraktu z lat 20., choć to od niego wiele się zaczęło – od brytyjskich dyrektorów, ich obcej architektury i wielkiej wycinki, która zostawiła w puszczy niezatarte ślady.Opowiadamy o miejscu, gdzie Londyn spotkał się z puszczańską gęstwiną. O świecie dziecięcych band, o „dupniaku” granym pod klonami i o tej jednej, konkretnej lipie, która wyznaczała granice błota i wszechświata. To zapis pamięci, którą dzielimy z wszystkimi dorosłymi dziećmi świata - pamięć pierwszej ulicy. Nie mogę dziś przywołać dźwięków, ale wciąż we mnie rezonują: odgłosy buszowania w w zbożu i tej specyficznej ciszy, jaka zostaje po ludziach, którzy tę ulicę z nami współtworzyli.To jest Białowieża, jakiej nie poznają turyści. Ta - ukryta w cieniu oryginalnych domów, w zapachu starego drewna i w pamięci - nie potrzebuje tablic informacyjnych, by trwać. Podcastu potrzebuje, ale i to nie na pewno :)@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutKawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Słuchasz nas regularnie? Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ ***Ludzie paleolityczni w pewnym „momencie” zaczęli czuć potrzebę tworzenia sztuki naskalnej: malowideł, rytów. Takie dzieła zaczęły pojawiać się mniej więcej w tym samym czasie (najstarsze wydatowane z dużą pewnością mają około 30-40 000 lat) na właściwie wszystkich zamieszkałych przez ludzi kontynentach. Zwróćcie uwagę, że to sporo później niż samo pojawienie się człowieka rozumnego. To może oznaczać, że musieliśmy do tego niejako dojrzeć. – Jest to fenomen wynikający z jakichś rosnących naszych chyba zdolności. Być może (…) ewolucja na poziomie biologicznym gdzieś również tutaj odgrywa rolę – mówi prof. Andrzej Rozwadowski, archeolog z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. W odcinku rozmawiamy o sztuce naskalnej, która jest fenomenem globalnym, długotrwałym, który jeszcze się nie zakończył!Sztuka naskalna w powszechnym rozumieniu to malowidła jaskiniowe, ale to duże uproszczenie. Wiele odkrytych dzieł jest wręcz trójwymiarowych: ich twórcy często wykorzystywali w tym celu naturalne nierówności i załomy skalnych ścian. Do tego dochodzą ryty oraz wiele sztuki paleolitycznej na terenach otwartych. Jaskinie wydają się jednak mieć szczególne znaczenie. Ludzie paleolityczni nie mieszkali w nich, najwyżej obozowali w przedsionkach jaskiń. Naukowcy przypuszczają, że wchodzenie w głąb jaskini mogło mieć znaczenie mistyczne, duchowe, symbolizować wkraczanie w inny, niewidzialny świat. W tej interpretacji sztuka naskalna służyła komunikacji ze światem nadprzyrodzonym.Za tą hipotezą przemawiałby fakt, że niewiele znaleziono sztuki przedstawiającej najważniejszy z punktu widzenia ludzi element zwykłego świata, czyli nas samych. Szczególnie widać to w znaleziskach z terenu Europy. – Wizerunków postaci ludzkich jest kilka procent, to są bardzo nieliczne znaleziska i obiekty – opowiada archeolog. Zdecydowanie dominują wizerunki zwierząt. Co ciekawe, wcale nie tak często w sytuacji polowania. Zdarzają się też postaci łączące cechy ludzkie i zwierzęce oraz dużo elementów abstrakcyjnych, geometrycznych. Z kolei w znaleziskach afrykańskich i australijskich dużo więcej jest elementów roślinnych.W odcinku usłyszycie, dlaczego odkrywcę jaskini ujawnionej jako pierwsza (Altamira w północnej Hiszpanii) uznano za oszusta i fałszerza, jak się ustala wiek takich znalezisk, czym się charakteryzuje twórczość afrykańskich ludów San, czym są australijskie Wandjina i jaki związek ma pryskanie barwnikiem z ust z transowymi wizjami.Profesor zachęca też do zwiedzania dostępnych jaskiń (w samej Europie mamy ich ponad 300). – Naprawdę warto pojechać w takie miejsca i samemu to zobaczyć. Żadna książka, żaden film nie odda tego – podkreśla. Gorąco polecam! Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki społeczności Patronek i Patronów, wspierających nas na patronite.pl/radionaukowe  

Są takie momenty, kiedy rada, by „wyprowadzić umysł na spacer”, brzmi jak szaleństwo i coś zbyt prostego, by mogło zadziałać. A jednak właśnie wtedy, gdy idziemy przed siebie i przez chwilę o niczym nie myślimy, zaczyna się dziać coś niezwykłego. Ten odcinek jest o takim właśnie „Wielkim Ach” – radości życia, która pojawia się, gdy przestajemy wszystko kontrolować.Ten odcinek podcastu to mój powrót do archiwum – do rozmowy z Beatą Pawlikowską, pisarką i podróżniczką, która od lat uczy nas, jak patrzeć na świat z uważnością. Sięgam po te archiwalne dźwięki, żeby ułożyć z nich opowieść o odnajdywaniu radości życia, którą nazywamy „Wielkim Ach”.Zanim zaczniemy cokolwiek komplikować, przyjmijmy jedną prostą definicję: radość życia to stan wewnętrznej zgody na własne istnienie. To moment, w którym codzienne chwile stają się źródłem zachwytu i wdzięczności, a my przestajemy mierzyć i optymalizować naszą rzeczywistość. To organiczny rezonans – punkt styku między nieskończonością świata a naszą własną obecnością. Beata przypomina, że takie „Ach” można poczuć zarówno w amazońskiej dżungli, jak i na spacerze przez las nad Biebrzą.Najbardziej porusza mnie w tej rozmowie proste zaproszenie: pójść przed siebie bez telefonu i bez sprawdzania wiadomości tuż po przebudzeniu. Kiedy idziemy wolniej, ośrodek strachu w mózgu się wycisza, a my zaczynamy patrzeć na świat bez uprzedzeń i bez pryzmatu tego, co już o nim wiemy. Można stanąć nad rzeką w gęstej mgle, słuchać szelestu deszczu i poczuć to arystotelesowskie zdumienie, że to wszystko po prostu jest. Pierwsze „Ach” oznacza wtedy poruszenie całego człowieka – ciała, emocji i myśli.W tym autorskim montażu archiwalnych myśli szukamy odpowiedzi na to, jak czuć się we własnej skórze po prostu dobrze. Bo kiedy idziemy przez życie wolniej, jesteśmy w stanie zobaczyć znacznie więcej. Nie było mnie, bo byłam. Zapraszam Cię do tego wspólnego spaceru.PS - thaumazein (gr. θαυμάζειν).To pojęcie fundamentalne dla całej zachodniej myśli, bo to właśnie w nim Platon i Arystoteles upatrywali początku wszelkiej filozofii. Nie jest to jednak zwykłe zdziwienie, jakie towarzyszy nam, gdy widzimy coś dziwnego na ulicy. Co kryje w sobie Twoje „Wielkie Ach” (Thaumazein)?Bezinteresowny zachwyt: To zdumienie, które nie szuka korzyści ani odpowiedzi „po co to jest”.Wstrząs egzystencjalny: Arystoteles uważał, że thaumazein to moment, w którym człowiek czuje się poruszony w całości – dotyka to jego ciała, emocji i myśli jednocześnie. To dokładnie to drżenie, o którym Beata Pawlikowska opowiada w kontekście mgły nad Biebrzą.Początek drogi: Zdziwienie rodzi pytania, a pytania rodzą wiedzę. Ale u źródeł zawsze stoi to „Wielkie Ach” – uznanie, że rzeczywistość nas przerasta i jest piękna w swojej nieprzeliczalności.#WielkieAch #BeataPawlikowska #RadośćŻycia #Uważność #Podcast #Archiwum #SpacerBezCelu #Biebrza@milka.malzahnvideo i zdjecia, i montaż - Miłka oraz Video by Joshua Woroniecki from PixabayVideo by XanhSen901 from PixabayVideo by agentluca from Pixabay________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mniefacebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: hRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutKawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Na radionaukowe.pl dostępna trankrypcja*** Są takie zwierzęta, które nie mają zewnętrznych organów rozrodczych, ale rozmnażają się na potęgę i płodzą tysiące potomków. Żyją na lądzie, ale muszą wracać do wody, żeby doszło do przedłużenia gatunku. Nie mają sierści ani piór, żeby się ogrzać, a jednak żyją w różnych strefach klimatycznych, nawet w Norwegii i na Syberii. A do tego są bardzo stare, wyewoluowały około 350 milionów lat temu. W Polsce mamy ich 19 gatunków: salamandrę, 4 traszki, 2 kumaki, grzebiuszkę, 3 ropuchy, 2 rzekotki oraz 6 żab. Mowa oczywiście o płazach, a opowiada o nich dr inż. Mikołaj Kaczmarski, herpetolog z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Niektóre umiejętności płazów wprawiają w zdumienie. W Ameryce Północnej żyje gatunek żaby, która potrafi dosłownie zamarznąć, hibernować w bryle lodu, i zwyczajnie się wybudzić, kiedy lód stopnieje. Pewien azjatycki gatunek zaskrońca potrafi przyswoić sobie toksynę z pożartej ropuchy i użyć jej do zaatakowania następnej ofiary. Niezwykły jest też sposób, w jaki przeobrażają się płazy (bezogonowe. Ze złożonych jajeczek, czyli skrzeku, wykluwają się kijanki, larwy kompletnie niepodobne do dorosłych osobników. Oddychają skrzelami, żyją wyłącznie w wodzie, mają ogon i generalnie wyglądają i żyją podobnie do ryb. Z czasem „rybie” cechy zanikają, wykształcają się kończyny i mała żabka czy grzebiuszka wychodzi na ląd, by prowadzić dorosłe życie.Płazy pełnią ważną rolę w środowisku. Jako drapieżniki regulują populację owadów, w tym tych, których pełno na wilgotnych obszarach, a sprawiają nam, ludziom, spore kłopoty, jak komary czy meszki. – Problem płazów jest taki, że to są zwierzęta, które żeby dobrze funkcjonować w środowisku, muszą być pospolite, powszechne – wyjaśnia herpetolog. A niestety jest im coraz trudniej. Osuszamy potrzebne im tereny podmokłe, budujemy drogi i miasta na szlakach ich wędrówek godowych. ***Słuchasz nas regularnie? Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ ***Wszystkie płazy są w Polsce pod ochroną. Organy ochrony środowiska mają obowiązek interweniować, jeśli coś im grozi. Co na przykład w sytuacji, gdy ropuchy przechodzą przez jezdnię do zbiornika z wodą i masowo giną pod kołami? Właściciel drogi powinien zbudować pod nią odpowiedni przepust albo zastosować szybsze, doraźne rozwiązanie. – Godzimy się na zamknięcie drogi, kiedy jest remont. Zamknięcie drogi, kiedy migrują ropuchy, wydaje się też być czymś, na co możemy sobie pozwolić – zauważa dr Kaczmarski. W końcu migrują tylko raz w roku, żeby się rozmnożyć. W odcinku usłyszycie też, czym jest kurczak górski, dlaczego upodobania kulinarne za granicą doprowadziły do załamania populacji żaby zielonej w Polsce i jak duży może być największy żyjący płaz na świecie.Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów.Miniatura - zdjęcie żaby wodnej: Clément Bardot, Wikimedia Commons https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Grenouille_verte_(Pelophylax_kl._esculentus).jpgZobaczcie, jakie piękne dźwięki wydają polskie płazy! https://www.youtube.com/watch?v=ii8Db0nwXHQhttps://www.youtube.com/watch?v=Pi-DyBSejac

Kiedy ostatnio jedliście proso? Jeśli dopiero musieliście wyszukać, gdzie kupić to zboże, to mamy dla was złą wiadomość: nie odżywiacie się jak wcześni Słowianie. W badaniach archeologicznych porównano resztki naczyń z kultur słowiańskich i germańskich. Pozostałe w nich resztki jedzenia znacznie się od siebie różniły. – Ich dieta bazowała głównie na prosie i na takich zapewne papkach, bo tam też jest kwestia mleka i nawet miodu – opowiada prof. Marcin Wołoszyn, archeolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Instytutu Historii i Kultury Europy Wschodniej im. Leibniza w Lipsku. Profesor jest członkiem międzynarodowego zespołu badaczy HistoGenes, który łączy metody archeologiczne, historyczne i antropologiczne z genetyką i bada historię populacji zamieszkujących Europę od V do IX wieku.***Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ ***Oczywiście to, co nas w tym projekcie interesuje najbardziej, to perspektywa zyskania nowych informacji na temat genezy Słowian. Są dwie główne teorie na ten temat: zamieszkiwaliśmy te ziemie od dawna (tylko nazwa Słowianie została nam nadana przez historyków rzymskich lub bizantyńskich) lub że dotarliśmy na te tereny ze wschodu w ramach wielkiej wędrówki ludów. Brakuje nam danych, by jednoznacznie którąś z teorii jednoznacznie odrzucić. Słowianie nie mieli własnego piśmiennictwa, pozostawili po sobie niewiele kultury materialnej, a w dodatku najczęściej palili ciała swoich zmarłych, co znacząco utrudnia badania genetyczne. Jedną kwestię profesor stawia jasno. – Oczywiście, że nie ma czegoś takiego jak gen słowiański – mówi. Ale badania genetyczne mogą dawać argumenty w sporze. I tak, wyniki projektu HistoGenes dostarczyły argumentów na rzecz tej teorii, że Słowianie to ludność napływowa. – Z tych badań wynika jednak, że pewna różnica jest między tą ludnością słowiańską a ludnością, która tutaj żyła (…) To by sugerowało, że (…) Europa słowiańska powstała nie w wyniku tylko transformacji, przekształceń tej ludności, która tu mieszkała wcześniej, tylko tym elementem bardzo ważnym był napływ ludności ze wschodu – opowiada archeolog. Czy to kończy spór? Niekoniecznie – o czym też rozmawiamy. W odcinku usłyszycie też, po co w ogóle roztrząsać kwestie, które nie są rozwiązywalne (poza tym, żeby nie zostawiać pola do popisu pseudonauce), jakie metody i znaleziska dały nam nowe informacje i co znaczy ulubione niemieckie słowo profesora: jein.***https://www.histogenes.org/https://www.nature.com/articles/s41586-025-09437-6https://archeologia.com.pl/zagadka-pochodzenia-slowian-rozwiazana-genetyka-wskazuje-na-wedrowke-ludow/

Słyszysz? To nie jest dźwiękowa pocztówka z lasu. To rżenie koni i trzask ognia – echa, które wciąż odbijają się od pni drzew w olsztyńskim Lesie Miejskim. Zapraszam Cię do uruchomienia zardzewiałego mechanizmu czasu. Nie szukamy widoków, ale dotykamy tkanki wsi, której oficjalnie nie ma: Sędyt.Mowa o miejscu-zagadce ukrytym w zakolu Łyny. Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianRazem z archeologiem Mirosławem Hoffmannem nasłuchujemy opowieści o pruskich grobowcach w Pomielinie, gdzie pod nasypami kurhanów splotły się tragiczne losy ofiar dżumy z XVIII wieku i bogactwo dawnych Bałtów – srebrne arabskie monety z Bagdadu czy kolie z bursztynu i kryształu górskiego. Z kolei Robert Klimek prowadzi nas przez surowe wały grodzisk w Jeziorku czy Bezledach, przekonując, że te miejsca wymagają od nas czegoś więcej niż tylko wzroku.Jak pisał Piotr z Dusburga w XIV wieku:„Za święte uważali gaje, pola i wody, tak iż nie ważyli się w nich wycinać drzew, ani uprawiać roli, ani łowić ryb”.Zastanawiam się często, co dzieje się z naszym mózgiem, gdy stoimy nad pustym polem, a zaczynamy widzieć świat sprzed stuleci. To nasza wyobraźnia historyczna – jedyny sposób, by pokonać fizykę czasu i zamienić martwy katalog przedmiotów w biografię życia, która wciąż pulsuje pod mchem.To moje pierwsze odczytanie Sędyt. Zostań ze mną w tych gęstwinach na dłużej.Materiał zrealizowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Naukowym Pruthenia.Kiedy następnym razem wejdziesz między drzewa, spróbuj nastroić swój wewnętrzny odbiornik na echa, których nie ma na mapach. A jeśli ta audycja pomogła Ci uruchomić Twój mechanizm czasu – postaw mi wirtualną czarną kawę. Link znajdziesz w opisie. Odczytajmy ten las wspólnie.@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

Człowiek, który długofalowo czuje się samotny, będzie odczuwał negatywne skutki również fizycznie. Naukowcy potwierdzają, że dotyczy to nie tylko osób w obiektywnej izolacji społecznej (np. osób starszych, z ograniczoną mobilnością, bez stałego towarzystwa innych ludzi), ale też tego, co kojarzymy z samotnością w tłumie: mimo wielu relacji, ale nie na satysfakcjonującym poziomie. – Samotność nie jest tylko takim stanem, który objawia się w subiektywnej sferze psychicznej, tylko leży na styku dwóch obiektywnych sfer. Jedną jest świat społeczny, gdzie stykamy się z innymi ludźmi. Drugą są obiektywne, mierzalne procesy biologiczne – tłumaczy prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej Instytutu Psychologii PAN. Zajmuje się badaniem wpływu samotności na mózg i szerzej pojęte zdrowie. O tym właśnie rozmawiamy w odcinku nr 284.Według badań statystycznych CBOS trwałe poczucie samotności deklaruje ok. 8% Polaków. Nieco większe, ok. 10%, jest w grupie osób najstarszych. Najwyższy odsetek, bo 13%, deklarują osoby najmłodsze.Oczywiście ważnym czynnikiem są tu media społecznościowe, które zupełnie zmieniają sposób, w jaki wchodzimy w relacje, ale problem jest o wiele bardziej skomplikowany. Wzrost poczucia samotności wiąże się też ze zmianami na rynku pracy, ze zmianą struktur społecznych czy z niektórymi zmianami w życiu osobistym. – Duże współczynniki samotności obserwuje się u młodych rodziców – wskazuje prof. Okruszek.* * *Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *Zespół prof. Okruszka łączy badania psychologiczne (subiektywne deklaracje badanych w kwestionariuszach itp.) z badaniem mózgu. – Wsadzamy ich do skanera albo podłączamy do EEG, żeby monitorować aktywność mózgu w trakcie wykonywania jakichś zadań – opowiada. Z badań wynika przede wszystkim to, że osoby o długotrwałym poczuciu samotności mają skłonność do negatywnego interpretowania zachowań innych ludzi (nie pomaga również to, że sporo naszego życia społecznego odbywa się online).To się przekłada na szersze zjawiska społeczne. – Samotność produkuje w nas coś, co określamy mianem „skoncentrowanego na sobie zgorzknienia”. I czyni ona nas niezdolnymi do wspólnego działania dla większego dobra kolektywnego. W odcinku usłyszycie też, jak psychologowie podważają badania, które od dawna wydawały się nienaruszalne, czy interakcje społeczne z AI to dobry pomysł i jak to jest z tym podziałem mózgu na gadzi, ssaczy i ludzki. Gorąco polecam – to ważny społecznie temat.

Mówi się, że przeszłość nigdy nie odchodzi całkowicie – ona tylko zasypia pod grubą warstwą mchu, czekając na moment, w którym ktoś odważy się zakłócić jej sen. W drugiej części opowieści o Sędytach mechanizm wyobraźni ustępuje miejsca namacalnym dowodom. Pierwsza łopata wbita w ziemię olsztyńskiego Lasu Miejskiego sprawiła, że czas ruszył wstecz, a z głębi zaczęły wychodzić znaki: fragmenty ceramiki, narzędzia i srebrne monety bite w Bagdadzie.Kawa dla Miłki: https://buycoffee.to/dziennik.zmianTen odcinek to wędrówka po śladach, których nie widać na pierwszy rzut oka, a które definiują naszą tożsamość. Razem z badaczami z Towarzystwa Naukowego Pruthenia oraz pasjonatami dawnego rzemiosła, zaglądamy pod powierzchnię codzienności.Pytamy o to, jak echo arabskiego kruszcu i blask bursztynu niosionego przez lodowce splatały się w sieć globalnych powiązań, gdy Olsztyn był jeszcze jedynie nieodkrytym zakolem Łyny.To zaproszenie do spaceru czerwonym szlakiem, gdzie współczesna „Łynostrada” przecina się z dawnymi traktami handlowymi, a nazwy jezior – jak jezioro Ukiel czy dawne Płoci Duga – wciąż niosą w sobie pruski kod. Sędyty przestają być tylko legendą, a stają się pulsującym dowodem na to, że pod naszymi współczesnymi stopami żyją zapomniane historie. Każda skorupa naczynia to ząbek w kole czasu. Czy jesteś gotów, by usłyszeć jego rytm?Głosy i opowieści: Miłka Malzahn oraz goście z Towarzystwa Naukowego Pruthenia i mistrzowie dawnego rzemiosła.Ślad współpracy: Jeśli Państwa projekt potrzebuje uważności na detal i autorskiego podejścia do dźwięku, które zamieni faktografię w żywe, zmysłowe doświadczenie – chętnie podejmę się realizacji audycji lub podcastu narracyjnego. Zapraszam do rozmowy o wspólnych projektach audio.Głosy i opowieści:Szymon Marchlewski (Towarzystwo Naukowe Pruthenia)Alicja Dobrosielska (Towarzystwo Naukowe Pruthenia)Eryk Popkiewicz (Bursztynnik)Prowadzenie: Miłka Malzahn@milka.malzahn________________________Chcesz wiedzieć więcej? Zajrzyj do mnie:facebook: https://www.facebook.com/Milka.Malzahnmoja strona: https://www.milkamalzahn.plpodcasty: https://anchor.fm/milkamalzahnRadio Białystok: https://www.radio.bialystok.pl/chilloutpiękne wsparcie https://patronite.pl/milkamalzahn

– Bardzo szybko się przekonaliśmy, że nasze wyobrażenie o tym, co jest trudne, a co mogą robić modele językowe, to były dwa zupełnie różne światy – mówi odcinku nr 283 dr Bartosz Naskręcki, prodziekan Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.* * *Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *Dr Naskręcki jest jedynym polskim naukowcem w międzynarodowym zespole FrontierMath. Zespół zebrał się, by stworzyć bazę zupełnie nowych, nigdzie wcześniej niepublikowanych problemów matematycznych i sprawdzić, jak sobie z nimi poradzą popularne duże modele językowe (LLM). A radzą sobie nieźle: podały poprawną odpowiedź do ok. 20% przygotowanych zadań, a ich rezultaty są coraz lepsze z czasem (wraz z rozbudową i dotrenowywaniem modeli w internecie). LLM-y można wykorzystać też do weryfikowania poprawności już istniejących prac matematycznych. – Magia matematyki polega na tym, że jak się ten program, czyli ten sformalizowany dowód, skompiluje w odpowiednim kompilatorze, to on mi daje gwarancję, że to jest poprawnie – wyjaśnia dr Naskręcki. W ten sposób naukowcy wyśledzili i naprawili błąd np. w wielkim twierdzeniu Fermata.Wykorzystanie modeli AI to już rewolucja. – Można w pewnym sensie już tworzyć matematykę trochę bez matematyków – zauważa gość. Oczywiście na razie to narzędzie i wciąż potrzebny jest człowiek, który nim kieruje, wpisuje prompty i weryfikuje wyniki. Kolejnym poziomem rewolucji byłoby stworzenie modelu zdolnego do samodzielnego tworzenia i rozwiązywania problemów matematycznych. Wydaje się jednak, że do tego jeszcze daleko. – Modele nie będą robiły niczego kognitywnie ciekawego, dopóki nie pozwolimy im wchodzić w różne interakcje. Bez interakcji trudno mi sobie wyobrazić, że coś, co ma ewidentnie pewną strukturę dynamiczną, a świadomość ma strukturę dynamiczną, da się wytworzyć w takim algorytmie – dodaje.W odcinku usłyszycie też sporo rozważań na temat świadomości i dowiecie się, jak weryfikować prawdziwość rozwiązań, których nie umiemy policzyć, i dlaczego matematyk z modelem AI jest jak pasterz. Polecamy!

Gdyby przenieść się w czasie na teren Polski powiedzmy ok. 7000 lat temu, moglibyśmy tu spotkać przedstawicieli dwóch różnych społeczności ludzkich: wędrownych łowców-zbieraczy i osiadłych rolników. Ci pierwsi byli ogólnie lepszego zdrowia (szczątki łowców-zbieraczy są wyższe, a szczątki osiadłych rolników noszą ślady próchnicy). Po co więc prowadzić osiadły tryb życia? Np. po to by móc mieć więcej dzieci. Wędrowne kobiety karmiły piersią dłużej, dziecko było przy matce nawet do 4 lat. W osiadłej społeczności mogła za to rodzić w zasadzie co roku. O najstarszych ludziach zamieszkujących Polskę, ich zwyczajach i sposobie życia opowiada w tym odcinku prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.* * *Słuchasz nas regularnie? Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *Pierwsze społeczności neolitycznych rolników pojawiły się na terenie współczesnej Polski około 7350 lat temu. Pozostałości najstarszej w Polsce osady neolitycznej znajdują się w Gwoźdźcu w województwie małopolskim. Zamieszkiwali ją przedstawiciele kultury ceramiki wstęgowej rytej i wygląda na to, że dobrze wiedzieli, co robią: ślady neolitycznych osad znajdujemy w Polsce w różnych miejscach, gdzie występują żyzne gleby.Dużo mitów narosło wokół różnic w odżywianiu się tych dwóch społeczności. Trendy odżywiania się „jak nasi przodkowie” odwołują się do łowców-zbieraczy, ale są niedokładne. – To nigdy nie było tak, że oni wyłącznie bazowali na mięsie zwierząt – wskazuje archeolożka. Łowcy-zbieracze spożywali też dużo owoców, ryby, orzechy. Rolnicy jedli dużo więcej węglowodanów (stąd próchnica!), ale też dużo więcej produktów wysokobiałkowych pochodzenia zwierzęcego: mięso, sery, produkty mleczne.Zachowały się również ślady brutalnych zachowań wśród dawnych mieszkańców tutejszych ziem. – Społeczności neolityczne wcale nie były takimi społecznościami pokojowymi – opowiada prof. Sobkowiak-Tabaka. Mamy dużo stanowisk archeologicznych ze szczątkami osób, które zmarły w gwałtowny sposób. Niektóre (np. w jaskini Ofnet w Niemczech) zawierają szczątki łowców-zbieraczy – badania wskazują, że zabitych gwałtownie przez neolitycznych rolników.W odcinku rozmawiamy o wielu wspaniałych stanowiskach archeologicznych z okresu neolitu, które można w Polsce zwiedzić (na przykład Krzemionki Opatowskie, kopalnia krzemienia sprzed 5500 lat), o zachowanych pozostałościach (jak długie na 130 metrów grobowce, przeznaczone dla jednej osoby!) i o tym, jak mogły wyglądać relacje między rolnikami a łowcami-zbieraczami i skąd naukowcy mogą to wiedzieć. Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów.

– Gdyby powstanie wielkopolskie wybuchło miesiąc wcześniej albo miesiąc później, zakończyłoby się niepowodzeniem – tak mówi gość tego odcinka, dr Marek Rezler, historyk wojskowości, specjalista od historii Wielkopolski. Powstanie wielkopolskie z przełomu 1918 i 1919 roku obrosło w historii wieloma mitami, m.in. tym, że to jedyne zwycięskie powstanie w dziejach Polski. W rozmowie rekonstruujemy tę historię i obieramy ją z mitów właśnie.* * *Słuchasz nas regularnie? Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *Sporo mówi się o tym, że powstanie wielkopolskie wybuchło przez przypadek. Dr Rezler wskazuje, że społeczeństwo Wielkopolski było do powstania świetnie, metodycznie przygotowane. Już od 1916 roku tworzyły się w terenie oddolne komitety obywatelskie, mogące przejąć władzę w przypadku porażki wojennej Niemiec. Tworzono też oddziały militarne, np. Straży Ludowej, rekrutowane tak, by składały się w większości z Polaków: obytych z bronią, gotowych, by we właściwej chwili stanąć po stronie Polski.Przypadkowy był tylko konkretny moment wybuchu. – Nie było rozkazu do walki, nie było osoby, która by wydała ten rozkaz – mówi historyk. Manifestacja patriotyczna z okazji przyjazdu Ignacego Paderewskiego do Poznania spowodowała zwołanie kontrmanifestacji niemieckiej, a tej z kolei zastąpiła drogę polska Straż Ludowa. W niezbyt dobrych warunkach (grudniowy, mżysty wieczór) padł pierwszy strzał, do dziś nie wiadomo, z której strony.Dość przypadkowo dowództwo objął kpt Stanisław Taczak, oficer ze Sztabu Generalnego w Warszawie, który odwiedzał właśnie w Poznaniu brata. Zgodę sztabu na dowodzenie powstaniem otrzymał… telefonicznie. – Powstanie wielkopolskie w dużej mierze było powstaniem na telefon, bo przedstawiciel danej miejscowości, który był akurat w Poznaniu, wyskakiwał na pocztę, dzwonił, informował swoich ludzi w terenie – opowiada dr Rezler. Kapitan Taczak świetnie sobie poradził w tej nietypowej sytuacji. 16 stycznia 1919 dowództwo objął przysłany ze sztabu w Warszawie gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Walki w Wielkopolsce zakończył rozejm w Trewirze z 1919 roku – zawarty pomiędzy siłami Ententy a Niemcami.Powstanie wielkopolskie włączono do niego na wniosek Ferdinanda Focha, marszałka Francji. W odcinku rozmawiamy też o tym, dlaczego mieszkańcy Poznania nie przepadają za Józefem Piłsudskim, jak to było z tym Paderewskim i jego płomienną mową, która zachęciła Poznaniaków do walki (mit, mit, mit) i dlaczego oskarżanie mieszkańców zaboru pruskiego o tchórzostwo nie jest uzasadnione. Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów.

Mamy dziś dla Was wyjątkową rozmowę z jedną z najciekawszych postaci polskiej nauki, kosmologii i popularyzacji. Ks. Prof. Michał Heller, kosmolog, filozof, teolog, autor ponad 80 książek (jak np. „Sens życia i sens Wszechświata”, „Bóg i geometria”, „Filozofia przypadku”, „Kosmologia kwantowa”) oraz kilkuset artykułów naukowych. Fundator Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych.Rozmawiamy o budowaniu wiedzy o rozwoju Wszechświata, o relacji między religią i nauką, o granicach ludzkiego poznania. O tajemnicy, na którą natrafiamy, jeśli tylko zastanowimy się głębiej nad najprostszymi nawet składnikami świata. * * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *W kwestii niewiadomych prof. Heller jest modelową osobą, dla której szklanka jest w połowie pełna. – Lubię nie wiedzieć. Jak nie wiem, to mam przed sobą szerokie pole różnych możliwości. Mogę z nich wybierać, próbować urzeczywistniać taką lub inną. Mam pole do działania – opowiada. Podkreśla też, że wychodzenie poza ustalone granice nauki, formułowanie nowych hipotez jest warunkiem rozwoju nauki. Ważne, by podejmować próby ich podważania, kiedy tylko pojawiają się potrzebne dane, bo tylko taka nauka jest nauką – falsyfikowalna empirycznie i zdolna do wycofania hipotezy, którą podważają badania.W odcinku rozmawiamy o hipotezach, które zaprzątają aktualnie myśli kosmologów (na przykład: czy istnieją wszechświaty równoległe?), gdzie kończy się nauka, opowiadamy, jak w bardziej „analogowych” czasach kłopotem astronoma mogła być mucha. Poruszamy też temat łączenia nauki z wiarą: Michał Heller w istnieniu Boga widzi źródło racjonalności Wszechświata. Szczególnie w tej części pojawiają się pytania trudne.Ogromnie polecam tę rozmowę przepełnioną czułą ciekawością wobec świata.

Żyją wśród nas osoby, które wierzą w wielu bogów opiekujących się poszczególnymi elementami świata, w dusze przodków pozostające w kontakcie ze światem żywych i jednocześnie w formę reinkarnacji. Palą ofiarne ognie, zwracają szczególną uwagę na momenty przełomowe roku, takie jak przesilenia i równonoce, i żyją według wskazań swojej religii. A nie jest to łatwe, jeśli nikt nigdy tych wskazań nie spisał. Mowa o rodzimowiercach, grupie wyznaniowej, która odwołuje się do przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Rozmawiam o niej z prof. Piotrem Grochowskim, folklorystą, kulturoznawcą i etnologiem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Niedawno ukazała się książka naukowca “Polskie rodzimowierstwo”, stanowiąca podsumowanie jego ostatnich lat badań.* * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *Rodzimowierstwo to nie zabawa w tradycje ani nie rekonstrukcja. – Rodzimowiercy zakładają, że to jest religia współczesna, która ma służyć dzisiejszym ludziom, odpowiadać na ich potrzeby – opowiada prof. Grochowski. Trzy podstawowe filary tej religii to politeizm, kult przodków oraz kosmocentryzm. Ten ostatni zakłada, że kosmos stanowi pewną całość, której częścią są bóstwa, a inną częścią ludzie. – Człowiek jest odpowiedzialny za funkcjonowanie kosmosu – wskazuje etnolog. To znaczy, że działania rytualne mają duże znaczenie: wspomagają prawidłowe funkcjonowanie świata. Jeśli ich nie dopełnimy, to świat może zacząć szwankować. Nie ma piekła ani dualizmu dobro-zło. To, co może nam się wydawać złe, tak naprawdę stanowi element równowagi świata.Obrzędy rodzimowierców można z grubsza podzielić na takie związane z cyklem życia ludzkiego i związane z cyklem solarnym czy wegetacyjnym. Co roku uroczyście obchodzi się momenty przemiany w przyrodzie: przesilenia i równonoce. Do tego obchodzi się specjalne obrzędy związane z życiem rodziny czy gromady: okazanie nowo narodzonego dziecka, postrzyżyny lub kosopleciny na zakończenie okresu wczesnego dzieciństwa, swadźba, czyli zaślubiny, i tryzna, czyli pogrzeb. Składa się ofiary bóstwom i duchom przodków.W odcinku rozmawiamy też o szerszym kontekście rodzimowierstwa europejskiego (bardzo mocną pozycję ma na przykład na Litwie), o tym, co się dzieje z duszą, która po śmierci dzieli się na pół, i czy można pochować rodzimowiercę na katolickim cmentarzu (jeszcze jak!).

Poznań pod panowaniem pruskiego zaborcy przeszedł przebudowę i rozwinął się z mieściny liczącej 12 tysięcy mieszkańców w 1793 roku do 150 tysięcy w roku 1918. W międzyczasie stał się twierdzą, ostoją klasy średniej i ośrodkiem polskości, która wciąż zmagała się z przytłaczającym ekonomicznie i dość atrakcyjnym żywiołem niemieckim. – Ten zewnętrzny polor był niemiecki. Jeden pomniczek Mickiewicza gdzieś tam stojący w kącie, który przypomina o tym, że to jest polskie miasto – tak opisuje Poznań na początku XX wieku prof. Przemysław Matusik, dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.* * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *Na początku polscy mieszkańcy Poznania nie musieli wcale dotkliwie odczuwać pruskiego zaboru. W regionie działało polskie szkolnictwo ludowe, w urzędach akty prawne wydawano w dwóch językach, po polsku i po niemiecku. Do początku lat 30. XIX wieku pruscy zaborcy nie wywierali zbyt wielkiego wpływu na życie zwykłych Polaków. Sytuacja zmieniła się po powstaniu listopadowym. – Dla Prusaków wielkim rozczarowaniem było to, że poznańska elita w tak poważnym stopniu wsparła powstanie listopadowe – tłumaczy historyk. – Oni są lojalistami i oczekują, że ich poznańscy poddani, którzy złożyli przysięgę na wierność królowi pruskiemu, nie będą pakowali się w awanturę polityczną, która ich nie dotyczy. Pomysłem władz zaborczych było przekonanie do siebie najliczniejszej grupy Polaków: chłopów.Edykt uwłaszczeniowy ogłoszono tu już w 1823 roku (40 lat wcześniej niż w zaborze rosyjskim), a działania zintensyfikowano w latach 30. Uwłaszczano przede wszystkim bogatszych chłopów, a jednocześnie wpływano na strukturę narodowościową w samym Poznaniu: w latach 30. stopniowo usuwa się Polaków ze średnich i wyższych szczebli urzędniczych. A Poznań urzędami stoi: w mieście nie było dużych zakładów przemysłowych (porównywalnych np. z łódzkimi), przeważał sektor usługowy, dużo było drobnych kupców, rzemieślników. Mimo to żywioł polski coraz mocniej do miasta przenikał. Im mocniej Prusacy dokręcali śrubę, z tym większym oporem się spotykali. W odcinku usłyszycie też, dlaczego to właśnie w Poznaniu niższe warstwy społeczne miały o wiele większe możliwości awansu niż gdzie indziej, jaki wpływ wywarła na Poznań decyzja o przekształceniu miasta w twierdzę i co się stało, kiedy władze pruskie zabroniły używać języka polskiego w szkołach. Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów.