Podcasts about uniwersytet

Hałdy to nieodłączny element śląskiego krajobrazu. Usypane kopalniane odpady zanieczyszczone np. metalami ciężkimi czy solą – dla przyrody wyjątkowo trudne. A tymczasem znalazły się organizmy, które mają sposoby, by sobie z taką hałdą również poradzić, a dla nas obserwowanie biologicznych mechanizmów przetrwania i dostosowania jest cenną lekcją, którą możemy wykorzystać w innych miejscach, np… w kosmosie. – Śląsk to jest takie miejsce, gdzie jest więcej kosmosu, niż nam się wydaje. Chociażby w kontekście siedlisk ekstremalnych – opowiada w Radiu Naukowym prof. Edyta Sierka z Wydziału Nauk Przyrodniczych i Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych Uniwersytetu Śląskiego. Badacze przyglądają się, jakie rośliny najlepiej radzą sobie w tak trudnych warunkach, i testują je na przykład na podłożu, które imituje to na Księżycu.

Dyrektorka Fundacji Uniwersytet Dzieci, Katarzyna Bańczyk-Skubała opowiada o działalności Uniwersytetu Dzieci oraz o raporcie „Nauka. Kapitał na całe życie”, który powstał z okazji 19. rocznicy działalności Fundacji na podstawie badań losów absolwentów Uniwersytetu Dzieci. Dowiecie się jak efektywnie i odpowiedzialnie inwestować w edukację młodych pokoleń, jakie kompetencje warto rozwijać i jakie zaskakujące wnioski płyną z raportu.Zaprasza Łukasz RadlińskiMontaż: Kajetan Hilszczański

W historii powszechnej zapisują się wielkie nazwiska, spektakularne wydarzenia, wartościowe książki, zachwycające dzieła sztuki i ich autorzy. Wydaje się, że tak będzie trwać na wieki, jednak czas jest nieubłagany i zaciera pamięć. Historia Uniwersytetu Śląskiego jest młoda, a jednak już nie pamiętamy jej twórców. Dzisiaj Beata Tomanek i jej gość przypomną wielką osobowość związaną z zainicjowaniem powstania naszej uczelni. Znakiem czasu i podstawą dzisiejszego wykładu będzie również pewne dzieło, na które patrzymy, leży przed nami.

Dlaczego tuż po wojnie to Łódź stała się najważniejszym miastem w Polsce? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o niezwykłym czasie, gdy powojenna Łódź przejęła rolę centrum życia intelektualnego i artystycznego. Zrujnowana Warszawa nie była jeszcze gotowa do odbudowy, dlatego przez kilka lat to Łódź funkcjonowała jako jedna z nieformalnych stolic Polski. Punktem wyjścia jest książka „Pisz do mnie na Łódź! Życie kulturalne i towarzyskie w tymczasowej stolicy”. Jej autorka Małgorzata Czyńska przybliża, jak wyglądała historia Łodzi po 1945 r. i dlaczego miasto kojarzone wcześniej głównie jako Łódź przemysłowa stało się przestrzenią intensywnego życia kulturalnego. Przyjeżdżali tu pisarze, filmowcy i artyści, swoje miejsce znalazły wydawnictwa, redakcje, teatry i uczelnie (powstał Uniwersytet Łódzki czy późniejsza łódzka filmówka). W rozmowie pojawiają się postaci takie jak Aleksander Ford czy Katarzyna Kobro. Staramy się odpowiedzieć na pytanie o to, czym Łódź wtedy była: miejscem chaosu, energii czy ogromnego głodu kultury? To opowieść o krótkim momencie, gdy życie w powojennej Łodzi stało się symbolem odbudowy polskiej kultury i nowego początku po katastrofie wojny.

Zachęcamy do wysłuchania dyskusji, poświęconej refleksji nad myślą Jürgena Habermasa, jednego z najważniejszych filozofów współczesności. Punktem wyjścia było hasło „Protokół uzasadnia” jako inspiracja do rozmowy o racjonalności, komunikacji i roli dialogu w życiu publicznym. Wspólnie przyjrzeliśmy się, jak teoria działania komunikacyjnego może pomóc w rozumieniu współczesnych sporów społecznych i politycznych.W dyskusji udział wzięli:

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl W tym odcinku gościmy ponownie Aleksandrę Kłos-Skrzypczak i przyglądamy się temu, jak kształtowało się katolickie szkolnictwo wyższe w Stanach Zjednoczonych i dlaczego jego historia tak bardzo różni się od europejskiej. Rozmawiamy o kolonialnych początkach edukacji, o sytuacji katolików jako mniejszości oraz o tym, jak z potrzeby obrony własnej tożsamości rodziły się katolickie kolegia i uniwersytety. Dużo miejsca poświęcamy sporowi o wolność akademicką: pytamy, kto naprawdę kształtuje uniwersytet, gdzie przebiega granica między wpływem fundatorów, władz uczelni i samych nauczycieli oraz dlaczego te napięcia tak mocno wybrzmiały właśnie w amerykańskim kontekście. Wracamy też do Katolickiego Uniwersytetu Ameryki, do debat wokół Humanae vitae i do pytania, co dzieje się z teologią wtedy, gdy ogranicza się przestrzeń dyskusji. To rozmowa o historii, ale także o cenie, jaką Kościół płaci, gdy zamiast debaty wybiera administracyjne rozstrzygnięcia. 

 W najnowszym wydaniu Studia Białoruskiego Radia Wnet dominują tematy związane z nasilającą się presją władz w Mińsku na środowiska akademickie i społeczne. Szczególne obawy budzi uznanie Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego za organizację ekstremistyczną. Audycja pokazuje też szerszy kontekst polityczny - od relacji międzynarodowych po codzienne problemy na granicach. 

Spór na linii Donald Trump - papież Leon XIV - doktor Jakub Stępień, Uniwersytet Łódzki Dlaczego amerykański prezydent zaatakował papieża? Jaką siłę w tym sporze ma stolica apostolska? Co takiego o wojnie w Iranie powiedział papież? Marcin Łuniewski pyta o to dr Jakuba Stępnia z Uniwersytetu Łódzkiego

W tym wydaniu: „Mija tydzień” - przegląd najważniejszych politycznych wydarzeń tygodnia; Instytut Pileckiego otwiera oddział w Nowym Jorku - to przede wszystkim szansa na wprowadzenie polskiego doświadczenia historycznego do globalnego dyskursu o wolności i godności człowieka; nakładem Uniwersytetu Warszawskiego ukazała się monumentalna 7-tomowa korespondencja Fryderyka Chopina; gościem PRdZ jest Emilia Miękisz, polska graficzka i ilustratorka regularnie publikująca w nowojorskich gazetach New York Times i New Yorker. Zapraszamy do słuchania!

Wykład prof. Krzysztofa Gajdy w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Collegium Civitas [13 stycznia 2026 r.]Stanisław Staszewski to postać niezwykła – architekt, poeta i bard, którego twórczość zyskała status kultowy dopiero wiele lat po jego śmierci. Choć za życia pozostawał w cieniu, dziś jego teksty stanowią fundament polskiej piosenki autorskiej i rockowej. Jego teksty są surowe, ironiczne, a czasem brutalnie szczere. Opisywał w nich życie marginesu, problemy alkoholowe, miłosne zawody oraz absurd socjalistycznej rzeczywistości („Inżynierowie z Petrobudowy”). Piosenki Stanisława przetrwały dzięki amatorskim nagraniom magnetofonowym. W latach 90. jego syn, Kazik Staszewski, wraz z zespołem Kult, nagrał dwa albumy: Tata Kazika oraz Tata 2. Stały się one ogromnym sukcesem komercyjnym i artystycznym, wprowadzając twórczość ojca do kanonu polskiej kultury popularnej. Stanisław Staszewski był kimś więcej niż autorem tekstów – był kronikarzem polskiej duszy rozpiętej między tragizmem a humorem. Jego postać łączy pokolenia: od kombatantów AK, przez inżynierów PRL-u, aż po współczesnych fanów rocka.Prof. Krzysztof Gajda – profesor doktor habilitowany nauk humanistycznych, literaturoznawca i badacz kultury, związany z Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie pracuje w Pracowni Badań Literatury i Kultury Niezależnej w Instytucie Filologii Polskiej. Jest autorem licznych publikacji książkowych i naukowych, w tym m.in. takich pozycji jak „Poza państwowym monopolem – Jan Krzysztof Kelus” (1998), „Jacek Kaczmarski w świecie tekstów” (2003, 2013) oraz „To moja droga. Biografia Jacka Kaczmarskiego” (2009, 2014) – uznawanej za jedną z ważniejszych prac biograficznych o tym artyście. Opublikował również monografie i redagował tomy poświęcone piosence i kulturze niezależnej oraz przemianom społeczno-kulturowym ostatnich dekad.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#utwcc #piosenki #muzyka #staszewski #stanisławstaszewski #tatakazika #kultura

Opowiadamy o sukcesie filmu "Ziemia obiecana" Andrzeja Wajdy. Z końcem roku został on uznany za najlepszy film polski wszech czasów w badaniu przeprowadzonym w 130-lecie kina przez Muzeum Kinematografii w Łodzi i Uniwersytet Łódzki. W badaniu, które miało wyłonić 13 filmów na 130-lecie kina, wzięło udział prawie 300 osób, a na liście ocenianych filmów znalazło się prawie 1700 tytułów. 

Marmarita to miejscowość niezwykle urokliwa, położona na łagodnych zboczach gór Al-Ansarija, w cieniu Krak des Chevaliers, słynnego zamku Krzyżowców. Tutaj rozpoczyna się Dolina chrześcijan, w której znajdują się liczne wsie chrześcijańskie, choć zdarzają się również miejscowości alawickie i muzułmańskie. Od czasu upadku rządu Baszara Al-Asada w regionie tym niemal codziennie dochodzi do aktów przemocy, której głównymi ofiarami są chrześcijanie i alawici. Niedaleko stąd w marcu 2025 roku zginęło nawet kilka tysięcy alawitów w masakrach zorganizowanych przez dżihadystyczne bojówki, luźno powiązane z rządem w Damaszku.Joseph Matta jest emerytowanym profesorem Uniwersytetów w Damaszku i Homsie, doskonale władającym językiem francuskim. W wywiadzie udzielonym Radio Wnet przedstawia bardzo mroczny obraz obecnej sytuacji, wyrażając przy tym wątpliwości co do dalszej obecności chrześcijan w tym kraju:Syryjczyk chrześcijański to człowiek bardzo ambitny, nie akceptuje narzucania mu ograniczeń ani nacisków gospodarczo-politycznych i tych związanych z bezpieczeństwem. Z powodu tych nacisków 90% młodzieży chrześcijańskiej chce opuścić kraj.Według Matty, odpowiedzialne za aktualną sytuację w Syrii są państwa zachodnie, od ponad stu lat realizujące politykę podziałów w regionie:Zachód rozpala konflikty między społecznościami oraz poszczególnymi odłamami religijnymi [w Syrii - przyp. red.] i niestety ludzie się tej polityce poddają.

Tomasz Lisiecki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Gotyckie korytarze, zapach starych ksiąg i światło świec odbijające się od kamiennych murów – brzmi jak scena z powieści, ale to rzeczywistość stylu Dark Academia. W tym odcinku podcastu Euractiv Polska przyglądamy się fenomenowi, który połączył świat mody, sztuki i nostalgii za dawną Europą akademicką.

Zapraszamy Was do wysłuchania trzeciego wywiadu z serii materiałów nagranych podczas 16. Międzynarodowych Targów Kolejowych TRAKO 2025! Wywiadu udzieliły: Marta Siara z Biura Finansów i Projektów Strategicznych Uniwersytetu Gdańskiego, Katarzyna Jaśkiewicz z Centrum Kursów i Szkoleń Uniwersytetu Gdańskiego Rozmawiał: Adrian Stefańczyk (https://instagr.am/adrian.stefanczyk) Facebook: https://facebook.com/oTransporcie E-mail: redakcja@otransporcie.pl Opracowanie graficzne: Paweł Gajos Producent/Wydawca: Adrian Stefańczyk Produkcja: SPoT – […]

Dla szesnasto- i sześćdziesięciolatków. Uniwersytet Otwarty UW to kilkaset kursów językowych i naukowych prowadzonych przez zespół naukowców-zajawkowiczów z UW! O otwierajacej się właśnie rekrutacji na kolejny trymestr Bartoszowi Pergołowi opowiada dyrektor UOUW, dr Katarzyna Lubryczyńska-Cichocka.

Podsumowanie najważniejszych wydarzeń minionego tygodnia w Australii.

Witajcie, witajcie! Trzeci odcinek LAMU 2025, a w nim samo dobro: kupy i walki dinozaurów, ptaki, a nawet foki! ZapraszamyJak naukowcy odróżniają zwykłe kamienie od kup dinozaurów? Marysia, 8lDr Grzegorz Niedźwiedzki, paleontolog, Uniwersytet w UppsaliCzemu tyranozaur zieje grozą? Miłosz, 5,5lDlaczego T-Rex to taki znany dinozaur? Ambroży, 6lJaki dinozaur by powalił T-rexa? Tadzik, 5lDr Daniel Tyborowski, paleontolog, Wydział Geologii Uniwersytetu WarszawskiegoJakiego koloru dinozaury miały skórę i skąd my o tym wiemy? Olga, 8lMarcin Ambrozik, paleoartysta, dr Grzegorz NiedźwiedzkiCzy dinozaury naprawdę wyglądały tak, jak ludzie układają ich kości? Jaś, 8lDr Daniel TyborowskiJakich narzędzi używają naukowcy i jak kilofami tak kopią w ziemi, że nie rozwalają się szkielety? Gucio, 4l Dr Wojciech Filipowiak, archeolog, Pracownia Archeologiczna w Wolinie, dr Grzegorz Niedźwiedzki Jak duże ptaki potrafią latać, skoro są ciężkie? Kasia, 7lDlaczego strusie nie latają? Dawid, 8lSkoro ptaki mają puste kości, to gdzie im się wytwarza szpik kostny? Tymon, 9 lProf. Piotr Tryjanowski, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Czy to prawda, że foki i niedźwiedzie polarne mają tego samego przodka? Staś, 7lDr Daniel Tyborowski   W odcinku zapowiadałam linki. Oto one:Obrazy Marcina Ambrozika znajdziecie tutajhttps://www.artstation.com/artwork/QKGeAd https://www.youtube.com/@unearthed-1 A w sprawie oglądania wykopalisk w Wolinie piszcie tu:https://www.facebook.com/PracowniaArcheologicznaWolin Zwykle można zaglądać do archeologów od wtorku do soboty między 9 a 15

A w tym odcinku Marta Derek (profesor na Uniwersytecie Warszawskim, badaczka związków człowieka z przyrodą i usług ekosystemowych) opowiada o tym, jak możemy lepiej wykorzystywać potencjał przyrody w planowaniu i zarządzaniu miastami.Zagadnienia odcinka: Czym są usługi ekosystemowe i dlaczego są ważne w miastach Jak mieszkańcy postrzegają przyrodę w przestrzeni miejskiejJakie są wyzwania w pogodzeniu komfortu życia z obecnością „dzikiej” przyrodyPrzykłady dobrych praktyk: renaturalizacja, edukacja, Szuwar WarszawskiWięcej o podcaście:Strona: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠urbcast.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Social media: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://linktr.ee/urbcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Wesprzyj podcast na Patronite: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/urbcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ lub wirtualną kawą: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://buymeacoffee.com/urbcast⁠⁠⁠⁠⁠⁠Muzyka: ⁠spear_oh⁠Do usłyszenia za po wakacjach - w sierpniu!

Na całym Uniwersytecie jest jedna stołówka, a studentów jest 40 tysięcy - zauważa jeden z uczestników manifestacji. 

- Pierwszy pomysł powstał wśród trzech matek, które wspólnie założyły fundację Uniwersytet Dzieci, inspirując się dziecięcymi pytaniami - mówiła w audycji "Wybieram Dwójkę" Jagoda Szmytkowska, przedstawicielka organizacji.

- Jest spora grupa ludzi, która poszła w I turze do wyborów, wg przybliżonych szacunków to 2,5 mln osób. Wielu też specjalistów, i ja też do tej grupy należę, twierdzi, że tych wyborców można zmobilizować - mówił w Polskim Radiu 24 dr Tomasz Słupik, politolog (Uniwersytet Śląski).

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl  W tym odcinku rozmawiamy o miejscu teologii w uniwersytecie i o tym, jak humanistyka odnajduje się we współczesnym świecie nauki. Naszym gościem jest prof. Ryszard Koziołek, rektor Uniwersytetu Śląskiego, który dzieli się refleksją nad tym, czym dziś jest praca akademicka, jak zmieniają ją realia instytucjonalne i jakie znaczenie ma jeszcze rozmowa o sensie, także w kontekście życia uniwersytetu. Wspólnie zastanawiacie się, czy nie zagubiliśmy po drodze zdolności do stawiania istotnych, choć może niepraktycznych pytań. Teologia – jako dziedzina wpisana w humanistyczny nurt – pojawia się w tej rozmowie jako punkt styku różnych języków i porządków myślenia. Czy nadal potrafi być partnerem w szerszej refleksji akademickiej? A może właśnie ona może wydobyć z ukrycia pytania, które w innych przestrzeniach zamilkły? To spokojna, uważna rozmowa o sensie, o rzemiośle nauczyciela akademickiego i o tym, co dziś znaczy prowadzenie myślenia – niekoniecznie w rytmie fabryki. 

Polska tradycja historiograficzna, i to średniowieczna już, nic nie wie o koronacji 1025 roku, my to wiemy tylko ze źródeł niemieckich – mówi (nie ma co ukrywać, dość zaskakująco) prof. Grzegorz Pac z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy oczywiście o koronacji Bolesława Chrobrego.To nie znaczy, że tej koronacji nie było. Po prostu dla średniowiecznych polskich kronikarzy dużo ważniejszym wydarzeniem było symboliczne nałożenie korony przez Ottona III podczas zjazdu gnieźnieńskiego. Starania o rzeczywistą koronację utrudniła Bolesławowi śmierć młodego cesarza. Przez kolejnych 25 lat cesarstwem władali ludzie Bolesławowi nieprzychylni. Koronował się dopiero po śmierci Henryka II, kiedy tron cesarski był chwilowo pusty. Nie znamy jednak dokładnej daty dziennej, Wielkanoc 1025 to tylko jedna z możliwych dat.Pewną zagadką jest imię Chrobrego. – Wiemy, że to jest imię Przemyślidów – wskazuje historyk. Boleslav to imię dziadka oraz wuja, krewnych od strony matki – Dąbrówki. Imię po ojcu, Mieszko, odziedziczył dopiero jego młodszy, przyrodni brat. To wskazuje, że Mieszko I jako dziedziców swojego księstwa widział raczej synów drugiej żony Ody, a Bolesław być może miał władać raczej w Czechach (i rzeczywiście władał, ale krótko). Kiedy zmarł Mieszko I, Bolesław wziął sprawy w swoje ręce. W ogóle się przy tym nie patyczkował. – Wszystko wskazuje na to, że przejął pełnię władzy głównie siłą oręża, siłą brutalnej ingerencji – mówi mój gość. Szybko wygnał z kraju macochę i młodszych braci i już w 992 roku był samodzielnym polskim władcą.Z historii kojarzymy go przede wszystkim z dwóch rzeczy: licznych wojen, głównie z niemieckimi panami, oraz zjazdu gnieźnieńskiego i późniejszej koronacji. Wojen toczył rzeczywiście sporo, ale trudno je tak naprawdę postrzegać jako wojny polsko-niemieckie. – Cały bój się miał niby toczyć o naszą suwerenność, a tak naprawdę on się toczy o nasze miejsce w Rzeszy – opowiada prof. Pac. Bo władca Polski był jednym z wielu panów, którzy na własnym terenie sprawowali dość samodzielną władzę, ale i tak mieli nad sobą kogoś, z czyim zdaniem musieli się liczyć: cesarza niemieckiego. Zjazd gnieźnieński i obdarowanie cesarza Ottona III relikwiami św. Wojciecha też miały na celu podbudowanie swojej pozycji w ramach cesarstwa.W odcinku usłyszycie też o żonach Bolesława, o tym, jak surowe prawa może wprowadzić władca, który bardzo chce podkreślać swoje chrześcijaństwo, oraz o tym, dlaczego korona króla Polski okazała się ciężarem.

Gamedev zatrzymał się w miejscu, zapowiedzi gier, switchowe nowości i wiele więcej. Zapraszam!ANKIETA GADŻETOWA: https://forms.gle/xWeRqchaUgBCM8519Patronite Okiem Deva:https://patronite.pl/okiemdevaDiscord Okiem Deva:https://discord.gg/4anD7dJJn8Linki: https://linktr.ee/okiemdevaKompilacja ofert pracy:https://docs.google.com/document/d/1agVeF3cW5aK4skDnHnB0IVwmma7n1rD8Sm9btTCTFdw/edit?usp=sharingPytania do następnego live'ahttps://forms.gle/4rEHhLdoiPUDWdtE700:00:00 Intro00:00:38 Gamedev zatrzymał się w miejscu?00:13:11 Zapowiedzi gier00:18:10 Switchowe aktualizacje00:24:55 Marathon bez PSN00:27:29 Nowe studio producenta Soulsów00:29:25 Saber dotuje Uniwersytet w Texasie00:35:14 Outro----------------Wspierający:Spotify: AdamP, Kozak12, JJanekWichowskiIntern Dev: Piotr ŁypJunior Dev: Kasia Nie, Krzysztof Mierzejewski, HARDCOROWYKOŚCIU GAMEPLAY!, Konrad Szejnfeld (ko_sz), Aloxxx, GerWanTPL, Saaellor, Marcin Pietrzyk (Mithrandir), Mateusz Salach, kondi16, Kruszynka Izka, Khart, nothing, Tomek “Tomku” Mar, Anna Weglarz, ExitWound, Kojo Bojo, ZajacccXD, Ania Węglarzy, FiSherMan414, MichalDev, Aliwera, LucyferRegular Dev: Leniwa Ola, Marcin "kowboj_czacza" Ignasiak, Adam Kabalak, Backgroundcharacter_A, Kaspa Anonim, Mateusz Stolarz Stolarczyk, czekająca na cud, kona 1, PabloRal, R W, scooby666, Mat Heus (Sizuae), Bonga, vxd555, Remigiusz Maciaszek, Jakub Staniszewski, Ari Gold, bibruRG_78, Łukasz Korzanowski, Artur LoskaSenior Dev: Michał G, Magdalena Porath, Mateusz Śródka, Rafał Jaszczuk, Krzysztof Szczech, Kornel Kisielewicz, Marek Leśniak, Jan Skiba, Arek Dudkowski, Aleksander Świątek, Gatki, Michał Kondzior, Michał Moskal, DamianRoman, Ard, Jakub WmH, Robert Jurasz, Mateusz Myga, HARDCOROWYKOŚCIU GAMEPLAY!, Wered, Michał Król, Magdalena Płoszaj-Kotynia, Krzysiek Prus, Łukasz Klejnberg, Bartosz Majcherczak, Agata Pławna, Patryk Bzdyra, Veman, Arkadiusz Czeryna, Jakub Kornatowski (@GramyNaMacu), Agnieszka Rumińska, Michał Stankiewicz, Cezary Łysoń, Mariusz Kowalski, Tek, Maxjestic, Buła Losu, Łukasz Kister, Regito93, KovalGames, Piotr Beyer, Pielgrzym, Tomasz Golik, Arti ,,Niezłomny＂, jmozgawa, Mateusz Kozielecki, JayKob, Piteroix, Warsi, enonemasta, Miras, Daniel Zabłocki, Pawelek1329, Morfiniusz, Mateusz Lokś, Szymon Góraj, Wojciech Wojciechowski, keksimus maximus, Arashito, Bonga, BloszamelowyJacuśPrincipal Dev: Wojciech Uziębło, Dawid Kuc, Zuzanna Lepianka, Mariolka Mazur, Leszek Lisowski, Tomasz Kowalczykhttps://workplays.it/ ----------------Źródła:https://80.lv/articles/there-s-nothing-we-can-do-now-we-couldn-t-10-years-ago-sherif-dawoud-discusses-game-industry-s-evolution/https://gameranx.com/updates/id/534873/article/the-alters-is-coming-to-xbox-game-pass-this-june/https://gameranx.com/updates/id/534951/article/cronos-the-new-dawn-will-have-special-reveal-next-week/https://gameranx.com/updates/id/534850/article/industry-insider-reveals-what-games-will-be-featured-at-xbox-games-showcase/https://insider-gaming.com/new-prototype-game-in-the-works-playtester-claims/https://gameranx.com/updates/id/534945/article/toys-for-bob-is-interested-in-working-on-banjo-kazooie-ip/https://gameranx.com/updates/id/534844/article/toyo-securities-hideki-yasuda-believes-the-switch-2-is-being-sold-at-a-loss/https://gameranx.com/updates/id/534944/article/a-lot-of-very-fussy-developers-convinced-nintendo-not-to-add-analog-triggers-to-the-switch-2/https://www.vg247.com/zelda-breath-of-the-wild-switch-2-edition-dlc-bought-seperatelyhttps://gameranx.com/updates/id/534832/article/marathon-will-not-require-a-psn-login-outside-of-playstation/https://80.lv/articles/sirius-studio-announced-co-founded-by-bloodborne-demon-s-souls-producer/https://www.gamedeveloper.com/business/saber-interactive-ceo-donates-5-million-for-game-industry-institute-at-university-of-texas

Często marginalizowani i w ogniu ostrej krytyki, ale bez nich nie byłoby zorganizowanej rywalizacji – działacze sportowi. W środowisku akademickim wyglądają trochę inaczej niż w związkach zarządzających zawodowym sportem. To głównie znajomi ze studiów, którzy chcą zorganizować dla kolegów turniej, czy uatrakcyjnić ofertę sportową na uczelni. Łączą ich chęci i działanie. Z członkami AZS Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu rozmawialiśmy o tym, jak trafili do akademickiego sportu i z kim grają w jednej drużynie. Byliśmy też świadkami historii - pierwszy raz w turnieju finałowym AMP w unihokeju nie będzie ekipy z Dolnego Śląska. Czasem jednak wygrana w odwiecznej rywalizacji potrafi być celem samym w sobie. Uniwersytet na półfinałowym turnieju wygrał derby z Politechniką i wydawało się, że zapewnił sobie ostatnie miejsce premiowane awansem. O „last dance” w Akademickich Mistrzostwach Polski oraz kontrowersje wokół regulaminu technicznego zapytaliśmy bramkarza Uniwersytetu Wrocławskiego. Na kwadrans mówienia o studenckim sporcie zaprasza Dominik Wojciechowski.

Niewielkie, ale silne państwo, z dobrze rozwiniętą gospodarką, bo ma porty i leży u ujścia wielkiej rzeki. Według naukowców w żyłach każdej panującej rodziny królewskiej w Europie jest nieco krwi dynastii z tego kraju. Brzmi jak Holandia, a tymczasem mowa o Pomorzu. O wyjątkowym miejscu, gdzie splatały się wpływy polskie, połabskie, niemieckie, szwedzkie i duńskie, oraz o władających Pomorzem Gryfitach rozmawiam z dr. Pawłem Migdalskim z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego.W szkole uczono nas, że Mieszko I podbił Wolin i Pomorze, a kluczowa dla tego procesu była bitwa pod Cedynią. O Cidini pisze niemiecki kronikarz Thietmar, jednak przedstawia tę opowieść jak biblijny moralitet, bez konkretów. Pisze, że zły graf Hodo napadł na dobrego Mieszka, chrzciciela Słowian, i został za to ukarany pod Cidini. Aktualnie historycy wskazują jednak, że polska Cedynia to mało prawdopodobna lokalizacja. Wątpią też, czy opisane przez Thietmara zdarzenie to bitwa. – Może bunt, może wycięcie jeńców, raczej nie bitwa – opowiada dr Migdalski. Nie ma więc silnych poszlak na panowanie Mieszka na Pomorzu. – Za Bolesława Chrobrego mamy biskupstwo w Kołobrzegu i to jest konkret – dodaje mój gość. Chrobry był z pewnością władcą formatu europejskiego, zachowały się ślady jego korespondencji z wielkimi tych czasów. Nie ma jednak ani źródeł pisanych, ani dowodów archeologicznych na to, by panował na zachód od Parsęty, która uchodzi do Bałtyku w Kołobrzegu.W XII wieku Pomorze podzielone było na wiele miniaturowych państewek. Pod naciskiem militarnym ze strony Polski Bolesława Krzywoustego państewka jednoczą się w księstwo pomorskie. Jego pierwszym udokumentowanym władcą był Warcisław I, który na początku XII wieku zaczął 500-letnie panowanie Gryfitów na tronie pomorskim. Podpisał z Krzywoustym układ trybutarny, wiążący dwa niezależne państwa więzią o charakterze podporządkowania. Powiązanie z polskim królestwem przyniosło na Pomorzu ważną zmianę: w 1124 roku przybyła do Szczecina misja chrystianizacyjna pod kierownictwem św. Ottona, biskupa Bambergu. Chrześcijanin Warcisław staje się pomazańcem, władcą nadanym przez boga. Władza Gryfitów trwa pomimo zawirowań historycznych. Po zerwaniu relacji z Polską księstwo pomorskie wchodzi w skład Cesarstwa Niemieckiego, przez jakiś czas zwierzchnikami lennymi Gryfitów są królowie Danii. Rządy Gryfitów kończy prawdopodobnie… brak higieny i dbałości o zdrowie. Od 1600 roku umiera około 20 ostatnich Gryfitów, a w 1637 roku ostatni książę z rodu, Bogusław IV. Pomorze zostaje podzielone między Szwecję a Brandenburgię, a winą za upadek dynastii obarcza się szlachciankę Sydonię von Borck – jeden z Gryfitów złamał jej serce, na co miała zapowiedzieć, że jego dynastia wkrótce wyginie. Dla Sydonii skończyło się to koszmarnie. Jak? Posłuchajcie odcinka. W nim również o tym, jak współcześnie Pomorze Zachodnie pracuje ze swoim dziedzictwem, dlaczego znajdziecie tam mnóstwo kościołów z połowy XIII wieku oraz jaki kluczowy traktat wojny trzydziestoletniej został podpisany na Pomorzu.Odcinek powstał podczas XIV. podróży Radia Naukowego do Szczecina. Chwała Wam, Patroni! Podróże są możliwe dzięki Wam!

- Mówienie o pokoju w takiej sytuacji jest daleko idącym nadużyciem, on formalnie byłby ogłoszony, ale należałoby to potraktować jako trochę krótszą lub dłuższą przerwę w działaniach zbrojnych. Putin dostanie czas na odbudowanie swojego potencjału militarnego, możliwość przywrócenia relacji gospodarczych z częścią Zachodu - mówił w Polskim Radiu 24 dr Maciej Onasz, politolog (Uniwersytet Łódzki).

Wyobraźcie sobie taki scenariusz: wchodzicie do sklepu, wybieracie piękne jabłka albo pomarańcze, wyciągacie z kieszeni nieduży czujnik, przykładacie go do owoców i już wiecie, czy producent nielegalnie nie spryskał ich substancją szkodliwą dla waszego zdrowia. Albo w klubie spokojnie zostawiacie drinka na stoliku, kiedy idziecie tańczyć, bo po powrocie możecie sprawdzić podręcznym czujnikiem, czy nikt wam nie dorzucił czegoś do szklanki. Nad tego typu urządzeniami pracują naukowcy na Wydziale Chemii Uniwersytetu Łódzkiego. W tym odcinku rozmawiam z prof. Łukaszem Półtorakiem, który zdobył grant z Narodowego Centrum Nauki na pracę nad czujnikami elektrochemicznymi.***Zostań Patronem: https://patronite.pl/radionaukoweWesprzyj jednorazowo: https://suppi.pl/radionaukowePoznaj nasze wydawnictwo: https://radionaukowe.pl/wydawnictwoKup książki: https://wydawnictwoRN.plSkorzystaj z kodu na audiobooki: sluchamRN***– Ja o elektrochemii lubię myśleć jako o takim tłumaczu – wyjaśnia na początek. Elementy elektrochemiczne przekładają dane elektryczne na chemiczne i odwrotnie. Na tego typu reakcjach opiera się wiele przedmiotów, z których korzystamy na co dzień: katalizatory, baterie np. w naszych smartfonach czy czujniki do oznaczania poziomu glukozy we krwi. W ramach grantu prof. Półtorak pracuje nad urządzeniem do wykrywania nielegalnych substancji psychoaktywnych.Aktualnie do tego celu wykorzystywane są dwie technologie. Pierwsza to czujniki kolorymetryczne, które zmieniają kolor pod wpływem badanej substancji. Są tanie, ale też obarczone sporym marginesem błędu. Kolor potrafi się zmienić, poza tym część osób ma kłopot z precyzyjnym rozróżnianiem odcieni. Drugi wariant to wysłanie próbki do laboratorium toksykologicznego. Są one wyposażone w świetną aparaturę (chromatografy, spektroskopy masowe), ale korzystanie z nich jest bardzo kosztowne. Aparatura jest droga i musi obsługiwać ją świetnie wyszkolony specjalista.Prototyp prof. Półtoraka jest bardzo prosty i może z niego korzystać laik. Składa się z czujnika podobnego do tych stosowanych w glukometrach, aplikacji na smartfona oraz potencjostatu. Działa na zasadzie układu faz niemieszalnych ciecz-ciecz. – Różne molekuły czują się dobrze w różnych ośrodkach – wyjaśnia chemik. Przez badaną próbkę przepuszcza się impuls elektryczny, który zmusza poszczególne związki chemiczne do przejścia do fazy, która nie jest dla nich naturalna. Im większy stawiają opór, tym więcej energii trzeba w to włożyć. Potencjostat przykłada różnicę potencjału (czyli puszcza impuls) oraz sczytuje wynik, a aplikacja podaje interpretację. Metoda jest bardzo czuła i bezbłędna. Badanej nią próbki nie trzeba byłoby wozić do laboratorium, a więc np. policjant mógłby od razu podczas interwencji sprawdzić, czy ma do czynienia z nielegalną substancją i konieczne są dalsze kroki.W odcinku usłyszycie też, dlaczego wdrożenie jakiegoś rozwiązania jest trudniejsze niż jego wymyślenie, dlaczego naukowcy powinni być mobilni i jak zazębiają się nauki ścisłe. Odcinek powstał w czasie XIII podróży Radia Naukowego do Łodzi.

Jeśli sięgniecie po prestiżowe czasopismo Nature, a konkretnie po wydanie numer 8042 z 12 grudnia 2024 roku, na okładce zobaczycie dwa dinozaury i tytuł artykułu o tym, jak badanie skamieniałych odchodów i wymiocin pomogło ustalić, w jaki sposób te zwierzęta zdominowały dawne ekosystemy. Jednym z autorów tego artykułu jest mój dzisiejszy gość, dr Grzegorz Niedźwiedzki z Uniwersytetu w Uppsali i Państwowego Instytutu Geologicznego. Jest jednym z najciekawszych polskich paleobiologów, a  artykuł w Nature to podsumowanie 25 lat jego pracy jego i zespołu nad zaledwie jednym tematem. Ma ich w zanadrzu o wiele więcej. W tym odcinku rozmawiamy o odkryciach paleontologicznych na terenie Polski.Dinozaury zdominowały świat przede wszystkim w okresie jurajskim, ok. 201-145 milionów lat temu. Najsłabiej poznany jest początek tego okresu, pierwsze 30 milionów lat. Tak się składa, że w Polsce (na Mazowszu, w Świętokrzyskiem, na Śląsku) mamy świetne stanowiska paleontologiczne z bardzo ciekawymi znaleziskami z tego okresu. W okolicach Radomia, Szydłowca czy mojego rodzinnego Skarżyska znaleziono nieco kości, sporo tropów dinozaurów oraz dużo koprolitów, czyli… skamieniałych odchodów.Odchody były zwykle bagatelizowane przez paleontologię, a niesłusznie. – W koprolitach jest zawarta niesamowita ilość informacji – opowiada mój gość. Skamieniała kupa nie śmierdzi i nie brudzi, a zawiera świetnie zachowane to, czego nie strawił dinozaur. Mogą to być resztki roślin, ale też szczątki ofiar: pokruszone kości, fragmenty zębów, łuski ryb czy nawet całe, kompletne owady. Podobną dawkę informacji niosą skamieniałe tzw. pellety gastralne, czyli niestrawione resztki pokarmu, które zwierzę zwymiotowało. Badania tych materiałów przyniosły dużo rewelacji. Wiemy na przykład, że silezaury (wczesne dinozaury lub zwierzęta z nimi spokrewnione, ich wspaniałe skamieniałości znaleziono w Krasiejowie w woj. opolskim) nie były wcale roślinożerne (tak oceniono po zębach z zachowanych szkieletów), ale wszystkożerne. Wiemy też, że pierwsze drapieżne dinozaury były nieduże i żywiły się głównie rybami.W odcinku usłyszycie też niesamowitą historię o najstarszych na świecie śladach pierwszych czworonogów, które dr Niedźwiedzki odkrył w świętokrzyskim Zachełmiu, oraz dowiecie się, co to są skały nieme paleontologicznie, czym zszokował dr Niedźwiedzki nobliwych fizyków z Grenoble, czego szuka paleobiolog na Grenlandii i dlaczego sukces dinozaurów mieści się w pudełku po zapałkach. Polecam, to fascynująca opowieść o bogactwie polskiej paleontologii!***Radio Naukowe zaczyna właśnie piąty rok nieprzerwanej działalności! Nagraliśmy grubo ponad 200 odcinków, odbyliśmy 13 podróży do miast akademickich, zdobyliśmy kilka nagród i wyróżnień, a nawet założyliśmy Wydawnictw RN. To wszystko jest możliwe dzięki patronom i patronkom, którzy wspierają nasza działalność. Wielkie, wielkie dzięki! Mamy w planach jeszcze wiece radia w Radiu Naukowym. Jeśli chcecie w tym pomóc, dołączcie: patronite.pl/radionaukowe

Sygnalistka z Uniwersytetu Szczecińskiego zgłosiła nieprawidłowości na uczelni, ale jej anonimowość została naruszona przez ministra nauki i rektora. Gościem programu jest Szymon Osowski, Szef Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska.

Poniedziałek z "Onet Rano.". Na program zapraszają Marcin Zawada i Łukasz Kadziewicz. Ich gośćmi byli: Bartosz Arłukowicz, europoseł PO; Marek Migalski, politolog, Uniwersytet Śląski; Tomasz Sekielski, dziennikarz; Marek Sekielski, producent filmowy; Michaił Zygar, niezależny rosyjski dziennikarz i pisarz; Paweł Szypulski, dyrektor generalny Greenpeace Polska.

O planach zespołu mówiła jego koordynatorka prof. Monika Kresa z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

– Termin autyzm, a teraz spektrum autyzmu, to termin parasol, pod którym kryje się bardzo wiele bardzo różnych zjawisk – opowiada prof. Ewa Pisula z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Każda osoba w spektrum autyzmu funkcjonuje nieco inaczej. Cechy autystyczne są dymensjonalne, to znaczy, że w różnym stopniu nasilają się w konkretnych wymiarach funkcjonowania. Często występują nadwrażliwość sensoryczna i problemy z komunikacją społeczną (np. trudności w zrozumieniu komunikacji niewerbalnej, takich sygnałów jak mimika czy ton głosu, nierozumienie żartów, ironii, niedosłownego znaczenia przekazu).Nie tak dawno temu uważano, że aż 75% osób z autyzmem ma niepełnosprawność intelektualną. Z najnowszych badań wynika, że aż 50 lub nawet 75% osób w spektrum autyzmu jest w normie intelektualnej, a niektórzy nawet ją przekraczają.Często słyszy się zarzuty, że diagnoz autyzmu jest teraz zbyt wiele (w domyśle: że część z nich jest naciągana). WHO podaje, że w spektrum autyzmu znajduje się ok. 1% społeczeństwa. W Polsce nie prowadzi się szeroko zakrojonych badań na ten temat, więc statystyki są szacunkowe, oparte głównie na samoliczeniu i na liczbie wydawanych orzeczeń lekarskich dla dzieci ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi. Takie orzeczenia dostaje ok. 1% przedszkolaków, zaś na dalszych etapach edukacji ich liczba spada poniżej 1%. A tymczasem z prowadzonych badań amerykańskich wynika, że w spektrum autyzmu znajduje się aż 2,3% dzieci w wieku 8 lat. – To znaczy, że my mamy raczej niedodiagnozowanie niż naddiagnozowanie – zauważa prof. Pisula.A przyczyny? Pewną rolę odgrywają czynniki genetyczne, choć w nauce nie ma jeszcze konsensusu, w jakim stopniu są ważne. Badania skupiają się przede wszystkim na poszukiwaniu konkretnych biomarkerów, które wiązałyby się ze spektrum autyzmu. Na chwilę obecną zgoda jest co do jednego: autyzmu się nie leczy, bo nie jest chorobą. Badania mają na celu znalezienie sposobu, jak osobom w spektrum pomóc, ułatwić im życie.

To na jego wykładzie po raz pierwszy usłyszałam o perfekcjonizmie w wersji klinicznej. O tym jak koreluje z zaburzeniami nastroju, zaburzeniami lękowymi, czy wypaleniem zawodowym. Koncept wydawał mi się niezwykły i tak dobrze wyjaśniający część funkcjonowania osób, które spotykam w gabinecie. Ba! Mojego własnego czasem też ;) I wiecie co? Teraz wydał książkę, która właśnie ukazała się w języku polskim!!!Podcast powstał we współpracy z @wydawnictwogwp, wydawcą książki “Perfekcjonizm kliniczny” autorstwa mojego rozmówcy, prof. Eduardo Keegana. Książka jest praktycznym przewodnikiem dla terapeutów i klinicystów, którą szczerze polecam!Uwaga! Rozmowa jest realizowana w języku angielskim. Tłumaczenie znajdziecie na moim blogu https://www.joannagutral.pl/perfekcjonizm-2-0-rozmowa-z-prof-eduardo-keegan-odc-82/Perfekcjoniści, jesteście tutaj? ;) prof. Eduardo Keegan - Kierownik Katedry Psychologii Klinicznej i Psychoterapii na Uniwersytecie w Buenos Aires w Argentynie. Prezes Argentyńskiego Towarzystwa Terapii Poznawczych i Behawioralnych oraz członek honorowy Polskiego Towarzystwa Terapii Behawioralnych i Poznawczych (PTTPB). Z PTTPB współpracuje od 2002 roku. Jest psychoterapeutą i superwizorem psychoterapii. Specjalizuje się w terapii zaburzeń borderline, psychopatologii, depresji i zaburzeń lękowych. Wykładał i nadzorował psychoterapię w Paragwaju, Urugwaju, Peru, Litwie i Łotwie. W 2011 r. Uniwersytet w Buenos Aires przyznał profesorowi Keeganowi nagrodę Grandes Maestros (Wielkich Mistrzów) za jego wkład w naukowy rozwój psychologii.Montaż: Eugeniusz Karlov

"Musimy postawić na naukę, jeśli chcemy dalszego rozwoju gospodarki" Jak połączyć naukę z biznesem? O wyzwaniach stojących przed polskimi uczelniami w najbliższym czasie mówiła prof. Celina M. Olszak - rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach

Poniedziałkowy odcinek #OnetRANO poprowadzi Agnieszka Woźniak-Starak. Jej goście to: Dorota Olko, partia Razem, dr Barbara Brodzińska-Mirowska, politolożka, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, Justyna Mieszalska, prezes Centrum Medycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Hubert Bukowski, dyrektor ds. badań, Instytut Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju INNOWO. W programie zobaczymy też prof. Marcina Matczaka. A "Onet Rano WIEM" poprowadzi Łukasz Kadziewicz, a jego gościem będzie Małgorzata Rybak-Dowżyk - Corporate Communication & ESG Department Director T-Mobile Polska.

[WSPÓŁPRACA REKLAMOWA] Czwartkowe wydanie "Onet Rano" poprowadzi Odeta Moro, a jej gośćmi będą: Aleksandra Karasińska, Forbes Women; Karolina Walczowska, Onet; Krzysztof Kwiatkowski, senator, Koalicja Obywatelska; Michał Tracz, Fakty TVN; dr Agnieszka Bryc, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu; Filip Lato, wokalista, prawnik. W części “Onet Rano Wiem” gościem Mikołaja Kunicy będzie Paulina Musielak-Rezmer, PR Lead OLX.

Zapraszamy na czwartkowe wydanie "Onet Rano", które poprowadzi Mikołaj Kunica, a jego gośćmi będą: Piotr Zgorzelski, wicemarszałek Sejmu, PSL; prof. Marek Migalski, politolog, Uniwersytet Śląski; Adam Czerniak, ekspert rynku nieruchomości, SGH; oraz Natalia Lesz, wokalistka. W części "Onet Rano Wiem" gościem Odety Moro będzie Eliza Kuna, adwokatka.

Witaj w “Cyber, Cyber… Raport” – specjalnej edycji naszego podcastu, poświęconej fascynującemu światowi cyberprzestrzeni. Co tydzień przenosimy Cię w świat najnowszych wydarzeń z dziedziny cyberbezpieczeństwa, analizując najważniejsze zagrożenia, trendy i wydarzenia. Nasz zespół ekspercki śledzi, interpretuje i dzieli się najbardziej aktualnymi informacjami, abyś był zawsze krok przed zagrożeniem. Dzisiejszy odcinek prowadzi Cyprian Gutkowski Zapraszamy! Dzisiejsze More

Witaj w “Cyber, Cyber… Raport” – specjalnej edycji naszego podcastu, poświęconej fascynującemu światowi cyberprzestrzeni. Co tydzień przenosimy Cię w świat najnowszych wydarzeń z dziedziny cyberbezpieczeństwa, analizując najważniejsze zagrożenia, trendy i wydarzenia. Nasz zespół ekspercki śledzi, interpretuje i dzieli się najbardziej aktualnymi informacjami, abyś był zawsze krok przed zagrożeniem. Dzisiejszy odcinek prowadzi Cyprian Gutkowski Zapraszamy! Dzisiejsze More

Ostatnie dni przed wyborami w Turcji, które mogą zasadniczo zmienić obraz tego kraju. Czy przetrwa Turcja budowana od 20 lat przez Recepa Tayyipa Erdogana, czy też kraj czeka rewolucja polityczna, społeczna i instytucjonalna po zwycięstwie opozycji? Jeden z czterech kandydatów, Muharrem Ince, wycofuje się z wyścigu – czy rosną przez to szanse kandydata opozycji Kemala Kilicdaroglu? Jak zachowają się tradycyjni zwolennicy Erdogana? Jak zachowają się Kurdowie, którym kiedyś obecny prezydent zwrócił część praw obywatelskich, a teraz traktuje ich jak zwolenników opozycji? Jak na przebieg wyborów wpłynie tragiczne trzęsienie ziemi, w którym w samej Turcji zginęło ponad 50 tysięcy ludzi? Zabierzemy państwa w podróż po kraju, który być może stoi u progu wielkiej zmiany. Sąd Najwyższy Pakistanu unieważnia aresztowanie Imrana Khana. We wtorek były premier został zatrzymany, a zaraz potem tysiące ludzi wyszło na ulice w proteście. Czy Pakistan zmierza ku politycznej i gospodarczej przepaści? A może już w niej jest? Czy sprawca odrażających zbrodni może być jednocześnie ofiarą? Historia Dominika Ongwena, byłego wysokiego rangą dowódcy ugandyjskiej Armii Oporu Pana ilustruje właśnie taki przypadek. Porozmawiamy z twórcą filmu na jego temat. A także: Jak dziękować, komu i za co? Goście z Turcji: Can Selcuki - politolog, ekonomista; İlke Şanlıer - Uniwersytet  Çukurova w Adanie; İbrahim Halil Çatıkaş - rybak z Kasimpasy; Saffet - wieloletni fryzjer prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana; Kurdowie z kawiarni Azad Kiraathanesi w Dolapdere; Mehmet Ali Elmez - nauczyciel angielskiego i muzyk z Karaçay; nastolatkowie z Adany; i inni. Rozkład jazdy: (2:33) Sertab Erener - Istanbul (6:05) Turcja: O co chodzi w tych wyborach? (16:49) Turcja: Spotkanie ze zwolennikami prezydenta Erdogana i z Kurdami (29:37) Turcja: Czy wybory będą sprawiedliwe? O tym Cen Selcuki (36:37) Mogollar - Dinleyiverin Gari (40:59) Patryk Kugiel o trudnej sytuacji Pakistanu (1:00:43) Turcja: Przygody w Bosforze (1:02:52) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o dziękowaniu (1:08:24) Spotkanie z Patronami (1:09:00) Podziękowania (1:14:07) Turcja: Antiochia przed wyborami (1:37:49) Turcja: Nastroje wśród młodych wyborców (1:43:17) Łukasz Konopa o historii Dominika Ongwena (2:00:19) Turcja: Sondaże i wybory parlamentarne (2:04:52) Do usłyszenia (2:05:02) Dilek Turkan, Incesaz - Kalbimdeki Deniz

Dogadałby się Pan z wikingami? – pytam prof. Jakuba Morawca. Odpowiada po chwili zastanowienia: – Dobre pytanie. Może gdybyśmy do siebie pisali na kartkach. Musimy pamiętać, że my operujemy językiem biernym, którego wymowę próbujemy przystosować ze współczesnego islandzkiego. Ale nie możemy być jej pewni.Prof. Morawiec zajmuje się badaniami nad dziejami średniowiecznej Skandynawii, rozwojem ideologii władzy królewskiej, miejscowej historiografii oraz skaldami. Pracuje w Instytucie Historii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego, gdzie się spotykamy.Wiemy, że wikingowie bywali na południowym brzegu Bałtyku wcześniej niż napad na klasztor Lindisfarne w 793 roku, często uważany za początek epoki wikingów. Atak na ten właśnie klasztor rozsławił mnich Alkunin, który w dramatycznym liście do króla Nortumbrii Ethelreda pisał: „ My i nasi ojcowie mieszkaliśmy na tej urodnej ziemi przez blisko trzysta pięćdziesiąt lat, i nigdy dotąd w Brytanii nie widziano takiego bestialstwa, jak to, którego doświadczyliśmy z rąk tych pogan. Nikt nie sądził, że taka morska wyprawa jest możliwa. Kościół św. Kutberta – najświętsze miejsce w Brytanii – jest zbryzgany krwią sług bożych, ograbiony ze wszystkiego, splądrowany przez barbarzyńców.” - Alkunin był rozemocjonowany, bo chodziło o klasztor nie tylko ważny, ale też bliski jemu samemu. Takie incydenty zdarzały się już wcześniej, a mnich jakoś nie reagował równie żywiołowo, a przynajmniej nic na ten temat nie wiemy – komentuje prof. Morawiec.Rozmawiamy również o tym, co wiemy o wikińskich wojowniczkach, dlaczego bycie wikingiem-emerytem to był fatalny pomysł, jest o wzajemnych inspiracjach między wikingami a chrześcijanami. Proszę również prof. Morawca o kilka słów „ po wikińsku” (skutecznie!).

- Nie mogłem się doprosić odcinka na ten temat, więc postanowiłem wziąć sprawy w swoje ręce – tak Michał Mięsikowski, zwycięzca aukcji na WOŚP tłumaczy swoją determinację. A ten temat dotyczył: ryb, szczególnie obcych i inwazyjnych. W tym szczególnym odcinku, rozmowę prowadzimy więc we dwójkę. Nagranie odbyło się w Toruniu. Napływ obcych gatunków to poważna sprawa, a ich skutki dużo powszechniejsze niż by nam się wydawało. – Karp, tak związany z naszą kulturą, Wigilia… to jest gatunek obcy, sprowadzony do Polski w XII/XII wieku. Pochodzi z Czech – mówi w Radiu Naukowym prof. Tomasz Kakareko z Instytutu Biologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uczony zajmuje się interakcją ryb obcych z gatunkami rodzimymi, a także rybim behawiorem. Aż jedna trzecia polskiej ichtiofauny jest obcego pochodzenia. Jednocześnie cześć z nich – tzw. gatunki inwazyjne – są niebezpieczne dla rodzimych ekosystemów. Spektakularnym przykładem jest wpuszczenie do Jeziora Wiktorii (pełnego endemicznych gatunków) okonia nilowego. – Wprowadzono go, aby pobudzić rybołówstwo, rynek pracy, zwiększenie do żywności. To się udało, ale jednocześnie spowodowało wytępienie dziesiątek gatunków ryb pielęgnicowatych – opowiada prof. Kakareko. W odcinku rozmawiamy również o tym czy ryby mają osobowość (niektóre bywają odważniejsze od innych), czy mamy prawo tępić gatunki inwazyjne, jaka jest rola wędkarzy, a także czy ichtiologom ryby śnią się po nocach.Współprowadzący Michał Mięsikowski jest biologiem, przedsiębiorcą i weteranem wśród słuchaczy Radia Naukowego. W ramach licytacji, którą wygrał na WOŚP trafiło 4550 zł. Licytacja, którą wygrał zakończyła się wynikiem 4550 zł. Dziękujemy za hojność! *** Przygotowanie każdego odcinka to wiele godzin pracy. Jeśli podobał Wam się ten podcast – możecie mnie wesprzeć w serwisie Patronite. Dzięki! https://patronite.pl/radionaukowe Radio Naukowe nadaje:

Pełna transkrypcja na https://radionaukowe.pl/Podcast dziala dzięki: https://patronite.pl/radionaukowe***Byłby mnie pan w stanie nauczyć, żebym nie czuła bólu w czasie wsadzania igły pod paznokieć? – pytam prof. Przemysława Bąbla, szefa Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Właśnie usiedliśmy do rozmowy po tym, jak uczony pokazał mi laboratorium i maszyny do zadawania bólu (kontrolowanego) badanym. – Tego nie wiem. Ale są metody, które pozwoliłyby na pewno ten ból złagodzić – odpowiada. I byłyby to metody psychologiczne, nie farmakologiczne. - Gdyby np. obserwowała pani inne osoby, którym wbija się tę igłę pod paznokieć i które się cieszą, mówią, że to w ogóle nie boli, to szansa na to, że panią mocno zaboli, jest dużo mniejsza – dodaje. Zespół prof. Bąbla zajmuje się badaniem wpływu placebo na odczuwanie bólu. To fascynujące zjawisko, szczerze mówiąc, ledwie mi się mieści w głowie. Przykład? – Choroba Parkinsona. Tam się robi specyficzne placebo, jakim jest pozorowana operacja. Otwiera się czaszkę, zamyka i sama ta pozorowana operacja powoduje nie tylko wzrost poziomu dopaminy, ale jednocześnie powoduje zmiany behawioralnie, np. generalnie sprawność motoryczna wzrasta. A nie robi się nic poza otwarciem czaszki. Takich przykładów mamy dużo – opowiada prof. Bąbel. Efekt placebo może wywoływać cudza opinia o specyfiku, kolor tabletki, jej wielkość czy liczba. To niezwykły efekt, ale mający swoje ograniczenia. - Najogólniej uważa się, że działa ono na to, co jest uleczalne. Na przykład w przypadku nowotworów mamy dane, które pokazują, że placebo potrafi poprawić jakość życia, potrafi zmniejszyć ból, ale nie przedłuża życia – podkreśla uczony. W podcaście rozmawiamy o placebo, efekcie odwrotnym, czyli nocebo, a także o tym, na ile precyzyjną i wiarygodną nauką jest psychologia. Świetny odcinek, gorąco polecam!

Pełna transkrypcja na https://radionaukowe.pl/Podcast działa dzięki: https://patronite.pl/radionaukoweHistoria dr. Michała Drahusa jest jak z bajki o naukowcu: z zachwytu nad naturą rodzi się jej badacz. - Byłem w szkole podstawowej, kiedy na niebie zagościła wspaniała kometa Hyakutake. Była widoczna z łatwością gołym okiem, miała ogromny warkocz. Widok zapierający dech w piersi. A już rok później przyleciała ogromna kometa Kale'a-Boppa. Dla mnie jeszcze piękniejsza, ponieważ miałem okazję obserwować ją ze szczytu Łomnicy w słowackich Tatrach. Ten widok został ze mną na całe życie – opowiada dr Drahus, dziś badacz komet pracujący w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozmawiamy w bibliotece Obserwatorium, gdzie – zupełnym przypadkiem - znalazłam stary numer „Uranii”, w którym donoszono o pierwszej komecie odkrytej przez Polaka. Była to kometa Orkisza z 1925 roku.Współcześnie, komety możemy obserwować nie tylko z Ziemi. W dniu nagrywania naszego podcastu ogłoszono, że dr Drahus otrzymał grant Europejskiej Rady ds. Badań (ERC) Consolidator. - W ramach tego grantu będziemy chcieli zbudować czy raczej zakupić satelitę specjalnie do badań małych ciał w Układzie Słonecznym – wyjaśnia astronom. Mówimy więc o własnej misji kosmicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.W odcinku zastanawiamy się też czy komety mogą być roznosicielkami życia po Wszechświecie, astronom wyjaśnia skąd biorą się ekstremalne orbity komet oraz zdradza, jak gęsta (a raczej rzadka) jest materia w komecim warkoczu.Na okładce kometa Hale'a-Boppa. Zdjęcie wykonali E. Kolmhofer i H. Raab z Obserwatorium Jana Keplera w Linzu, w Austrii.

Pełna transkrypcja na https://radionaukowe.pl/Podcast działa dzięki: https://patronite.pl/radionaukoweRóżne były w historii pomysły na to, jak to się dzieje, że dzieci są podobne do rodziców. Pitagoras był przekonany, że istotne jest wyłącznie męskie nasienie. Miało ono krążyć po ciele i zbierać informacje do przekazania kolejnemu pokoleniu. W tej wizji brak było wyjaśnienia jak dziedziczone miałyby być cechy kobiece. Arystoteles nieco nadrobił to niedopatrzenie uważając, że nasienie jest informacją, a krew menstruacyjna budulcem nowego człowieka.Później przez stulecia wierzono, że w spermie są już gotowe miniaturowe człowieczki (nawet je "dostrzegano" pod mikroskopem), zwane homunkulusami. Trzeba było dopiero Gregora Mendla, Charlesa Darwina (który dostrzegł potrzebę możliwości pojawiania się zmienności między pokoleniami), trzeba było odkrycia DNA i zrozumienia, że to ono jest nośnikiem kodu, żebyśmy zrozumieli, jak działa dziedziczenie. Jak dziś nauka zapatruje się na popularne twierdzenia, że na przykład inteligencję dziedziczymy po matce? - To wraca co pewien czas. ale to totalna bzdura - mówi w Radiu Naukowym prof. Ewa Bartnik, genetyczka z Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Podobnie niesłuszne jest przekonanie, że urodę dziedziczy się po ojcu. - Mamy połowę genów od ojca, połowę genów od matki. Jak ta kombinacja wyjdzie, trudno jest powiedzieć, znam przykłady dzieci niesłychanie podobnych do któregoś z rodziców, znam przykłady dzieci niepodobnych do żadnego rodzica - mówi naukowczyni. Znaczenie mają nie tylko geny. - Znałam bliźniaków jednojajowych, gdzie jeden z braci był o połowę niższy. Prawdopodobnie efekt niedożywienia w czasie ciąży jednego z płodów - opowiada.Jednocześnie, w związku z możliwościami technologicznymi, wracają pytania, na ile możemy w proces dziedziczenia ingerować. Modyfikować zarodki? Selekcjonować je? Czy zbliżymy się w ten sposób niebezpiecznie do Sparty i eugeniki, czy damy ludzkości szczęście pozbywając się chorób genetycznych? O tym wszystkim dyskutujemy w odcinku okolicznościowym, inspirowanym Dniem Darwina, który świętujemy 12 lutego w dniu urodzin Geniusza. PS. Wspomniana przez prof. Ewę Bartnik książka to "Hakowanie Darwina. Kiedy genetyczna przyszłość stanie się naszą codziennością) Polecam książkę prof. Bartnik "Co kryje się w naszych genach?". Sporo informacji, które przytaczam w podcaście pochodzi z książki "Gen. Ukryta historia" autorstwa Siddhartha Mukherjee.