POPULARITY
För de letzte "Wi snackt Platt"-Utgaav för düt Johr hebbt wi Jo vergnöögliche Geschichten vun Gerd Spiekermann rutsöcht. Düssen Dezember, dor hett sik de wunnerbare Schrieversmann un Verteller vun plattdüütsche Geschichten ut sundheitlichen Grünnen vun'e Bühn verafscheed. Freit Jo noch eenmal op en poor vun siene schönsten un lustigsten Geschichten: op "Oma ehr Schötteldook", op "De swatte Placken" un op de Geschicht, wo dat üm Gerd sien Familiennaam "Spiekermann" geiht - denn op Finkwarder, dor gifft dat ok Lüüd, de Spiekermann heten doot. Is he mit jüm verwandt!? Dat vertellt he Jo bi "Wi snackt Platt".
Bald is dat sowiet. Hüüt Obend geiht dat an't Geschinke utpacken. Dor ward de een oder anner wiss al so'n lütt beten opgereegt ween. Dat heuert dor je overs ook to. Buten kann man in Düstern 'n Barg Hüüs bewunnern, de vun Duusende Lichters erstrohlt. Bi mennige Hüüs kann man würkli Kunst to dat seggen, wat dor ut all de lütten Lampen entstohn is. Na jo, mitünner is dat sogor abstrakte Kunst. Dor bruukt man denn 'n beten, üm to begriepen wat dat schall. Mokt overs nix. De Kinner hebbt nu al 'n poor Doog Ferien un freut sick doröver. Ick dink rund üm Wiehnachen overs gern mol an mien Grundschooltied trüch. Toerst weer ick in Bookholt, in de ole School an‘ Sportplatz, denn keem ick in Borg no de Grundschool weil wi ümtrocken sünd. Dor weer Fruu Dohrn mien Klassenlehrerin. Un Fruu Dohrn hett uns för de Ferien wiehnachtliche Geschichen vörleest. Dor weer overs noch wat Besünnered bi: Wi Kinner hebbt all vun to Huus 'n Tallilicht un Rietsteeken mitbringen dörfst, dormit vör jedet Kind 'n Licht brennt hett, wiel wi de Geschicht toheuert hebbt. Buten weer't in de erste Schoolstünn je noch düster. Un wenn ick dor in mien Licht keeken heff, wurr de Geschicht noch veel lebenniger. Dat weer veellicht scheun. Ick glööv, hüüt is dat gor ni mehr dinkbor: Kinner, de Kerzen un Rietsteeken mit no School bringt. Dor keem wohrschienli glieks de Polizei, de Füüerwehr un dat Ordnungsamt. Dat is dormols overs allns good gohn. Dat Schoolgebüüd in de Bookholter Stroot steiht hüüt noch – ook wenn dor keen Schoolünnericht mehr in stattfinnen deiht. Un mi ward nu noch ganz warm üm't Hart, wenn ick an de scheun‘ Geschichen bi den Schien vun de Tallilichter trüchdink. Dorüm wünsch ick nu all de Kinner, wat se ni blots Geschinke to'n Utpacken kriegt, sünnern, dat se ook mol wat beleevt, bi dat ehr de Harten warm ward, wenn se in övers veerdig Johr doran trüchdinkt. Un all tosom wünsch ick nu 'n scheuned un besinnliched Wiehnachsfest un 'n gooden Rutsch in't niede Johr… In düssen Sinn
Patschenten verkehrt behannelt- dordör hoge Kosten +++ Goode Bilanz na Ukraine-Verhanneln +++ Bunnskriminalamt tellt mehr as 1.000 Drohnenfloog in dütt Johr +++ Bremer Ruumfohrtkonzern OHB will in´t kamen Johr wieter wassen +++ Groten Insatz op Ollenborger Lambertimarkt +++ Dat Weer
Dütmal hebbt wi bi "Wi snackt Platt" plattdüütsche Last-Minute Geschenk-Tipps för Jo: plattdüütsche Böker sünd uns Thema! Denn stellt wi Jo ok noch dat ne'e lütte Album vun de oostfreesche Sängersch Sabine Herrmann vör, mit Gerrit Hoss sünd wi op'n Wiehnachtsmarkt ünnerwegens un wi vertellt Jo, wann un woneem düt Johr in Hamborg plattdüütsche Wiehnachtsgottsdeensten fiert warrt. Wiehnachtsgottsdeensten in Hamborg In uns Sennen wiest wi hen op düsse Gottsdeensten: 24.12.25, 15 Uhr: Seemannswiehnacht op de Flussschipperkark, Hohe Brücke 2 in Hamborg 25.12.25, 9.30 Uhr: Frohbotschaftskark, Straßburger Platz 6a in Hamborg-Dulsbarg 26.12.25, 10 Uhr: Groot Flottbeker Kark - mit Pastersch Carina Lohse, den Chor "De olen Jungs", Ellen Pfohl un Bolko Bullerdiek (u.a.) 26.12.25, 18 Uhr: Krüüzkark in Wandsbeek, Kedenburgstraße 10, Gottsdeenst mit Texten op Plattdüütsch Böker-Tipps Dat sünd de Böker, vun de wi in de Sennen snacken doot: Charms, Daniil: Von Fall tau Fall. Auf Plattdeutsch. Übersetzt von Susanne Bliemel. Lümborg: Plaggenhauer Verlag 2025. 72 Seiten. ISBN 978-3-937949-34-5. Preis: 16,50 Euro. Barber, Ines: Boorn, wo de Wind weiht. Op Platt un op Hoochdüütsch. Tredition Verlag 2025. Softcover, 140 Seiten. ISBN 978-3-384-64223-3. Preis: 10,50 Euro. Momsen, Werner: Momsen, Tiere, Sensationen. Hoch- und plattdeutsche Geschichten über die Evolution. Hamburg: Quickborn-Verlag 2025. 95 Seiten. ISBN 978-3-87651-520-5. Preis: 8,80 Euro. Stührwoldt, Matthias: Gah mi af mit witte Wiehnacht. Winter- un Wiehnachtsgeschichten. Quickborn Verlag 2025. Softcover, 88 Seiten. ISBN 978-3-87651-521-2. Bestellnummer BO QUB 5048. Preis: 10,80 Euro. Kahrs, Hans-Hinrich: De Wiehnachtsmann as Ballonfohrer. Dör de Adventstiet vun Lappland bet na Noorddüütschland. Niederdeutsch / Hochdeutsch. Illustrationen von Sonja Jannichsen. Lümborg: Plaggenhauer Verlag 2025. Festeinband, Fadenheftung mit Leseband. 47 Seiten. ISBN 978-3-937949-35-2. Bestellnummer BO PLA 5029. Preis: 16,80 Euro.
Advent, Advent, Advent un noch mol Advent. Övermorn hebbt wi all de Lichter op'n Kranz togang. Jo. Overs wo kümmt de Traditschoon mit den Adventskranz eegentli her? Dat wull ick mol weeten. Also heff ick noforscht un sogor wat rutfunnen. Op de Idee is de Hambörger Theologe Johann Hinrich Wichern in't Johr 1839 kom‘. Jo, genau de, no den dat Huus blang den Meldörper Dom an No'ermart nöömt is. Dat is keen Tofall, denn Wichern hett de Diakonie op'n Weg bröcht. Dat weer overs lang ni allns. De patente Mann weer ook noch Sozialpädagoge, un he hett dorför sorgt, wat dat „preußische Gefängniswesen“ reformeert wurr. De Knastbröder schulln ni mehr in Eenzelhaft sitten, dormit se ni verrückt in Kopp wurrn. As denn twee un mehr Spitzbooven tosom brummt hebbt, kunnen se sick al mol överleggen, wat se utfreeten wulln, wenn se weller frieloten wurrn. Tscha, allns hett twee Sieden, ne. Un denn weer Wichern ook noch de drievende Kraft bi de Grünnung vun't Ruuge Huus in Hamborg-Horn. Dat weer 'n Reddungshuus för arme Kinner. Un dat weer jümmers noch ni allns, wat he mokt hett. Jo, Wichern weer würkli 'n fixen Dutt. Overs bi de Kinner sünd wi al op de richtige Spoor, wat den Adventskranz angeiht. Wichern wull de Kinner nömli dat Tööven op Wiehnachen lichter moken. Ick weet gor ni, wat de Kinner Jehann oder Hinne to em seggt hebbt. Jedenfalls hett he 'n Kutschrad nohm un dor veer groote Talliglichter op fastmokt – een't för jeden Adventssünndag – un veele lütte – jümmers een't för de Doog dormang. Un wenn all de Lichter brennt hebbt, denn weer Wiehnachen un dat Tööven weer vörbi. Vun de veeln Lichter sünd noher blots noch de veer Grooten överbleeven, overs op de veer Lichter wüllt all, de Wiehnachen fiert, ni mehr verzichen. Körter ward de Adventstied dör den Kranz twor ni, overs schmücker. Un näste Week hett de Kranz sien Deenst för düt Johr weller dohn. Dat is meist so as mit mien Deenst, denn an Heiligobend ick meld mi an düsse Steed to'n letzten Mol in düssed Johr. Un bet dorhen wünsch ick Ju 'n scheunde Tied… In düssen Sinn
Es isch vollbracht, 2025 isch bald i de Büecher. Mer schwafflet i de letschte Folg vo im Bild Podcast nomol rechtig über die Erfahrige vom letschte Johr und lueged au nochli vorus. Und nei kei Angst, es isch eifach die letschti Folg vom 2025! Ned die letschti aller Folgen, nei, mer mached nämli witer und hend scho einiges vor nächscht Johr! Meh dezue i dere Folg. Ah ja apropo, mer mached ja kei halbi Sache und entwicklet eus ja emmer witer, und da mer ja no en Videospezialischt jetzte im Team hend hemer die Folg au weder uf Video ufgnoh! Und damal rechtig, so wies sech för eus khört! Kei halbi Sache.... de Seich isch dasmer das jetzte so witermache müend, jano, danke Robin! ;) Euch ganz en tolle Jahresabschluss und mer ghöret (und gsend) eus im nächste Johr!PS: Youtube Kanal folge!
In unserer letzte Folge für diesjohr blicke mir nomol wie gewohnt uff Themen vom regionale und internationale Fuessball und löhn s Johr 2025 nomol Revue passiere. Zudem kühre mir de Trainer und die Mannschaft des Jahres und blicke schomol uff Fuessballereignisse, welche 2026 scho fix astöhn!https://www.stiefvater24.de
Advent, Advent, Advent – Sünndag brennt al dat drütte Talliglicht op'n Kranz. Duuert also ni mehr lang, bet de Wiehnachsman kümmt. Un de Wiehnachsmann, as he bi uns bekannt is, de kümmt ut de USA. Vun dor keem in Westdüütschland je veel no'n Tweeten Weltkrieg. Cola, Zigaretten, un noch so veel mehr. Dormols sünd de Amerikoners bi uns as de Retters fiert worrn. Dor hett sick so'n lütt beten wat an ännert, dücht mi. Dor bringt in Oogenblick 'n oln witten Mann mit 'n orangschen Kopp tehmli veel dör'nanner. Donald Trump. In Osten vun Düütschland, dor, wonehm 40 Johr lang de DDR ween is, harr Russland dat seggen. Genauer geseggt, de Sowjetunjon. Un jüst düsse Sowjetunion wünscht sick de ole witte Mann trüch, de dor dat seggen hett un de noch mehr dör'nanner bringt. Wladimir Putin. Noch leever weer he wohrschienli de Zar vun Russland un op't Letzt‘ vun ganz Eurasien. Un dorto, de Kaiser vun‘ amerikanischen Kontinent to ween, wurr Trump ook ni nä seggen. Egol. In Russland kümmt ni de Wiehnachsmann. Dor kümmt in de Niejohrsnacht „Väterchen Frost“. Jo, un bi dat wat nu in Kreml vör sick geiht, löppt een dat ook würkli kold un frosti den Rüüch hendohl. Na jo, de Wiehnachsmann, also de ut de USA, hett sick in Russland siet de 90er Johrn ook mehr un mehr dörsett. Dormit hett Putin vöriged Johr sluss mokt. He hett 'n Werbefilm dreihn loten, in den Väterchen Frost mit'n Panzer ünnerwegens is un den Santa Klooß mit all sien Rentiern un sien Sledden, mit 'n Raket meern bi't Fleegen in de Luft jogt. Dor fallt di echt nix mehr to in. Overs dat harr ook vun Trump kom‘ kunnt. Twee vun de mächtigsten Lüüd vun de Welt föhrt sick mitünner op as twee opfällige Göörn ut de Regenbogengrupp‘ in Kinnergoorn. Blots de Folgen sünd veel slimmer wenn Wladimir un Donald ehr drullige fief Minuten hebbt. Dor ward di Angst un Bang bi. Dorüm wurr dat ook düssed Johr ni so dull mit Geschinke för de beiden utsehn. För ehr harr de Wiehnachsmann jüst so wenig in Büddel as Väterchen Frost… In düssen Sinn
Selenskyj bringt Böversten vun EU un NATO op Stand +++ 67 Journalisten in een Johr to Dode kamen +++ Binnensenator vun Bremen Mäurer bekrittelt de SPD +++ Bostkreft- Schandaal ward Thema in de Börgerschaft +++ Autofohrer hett bi Unfall böös wat afkregen +++ Dat Weer
He is en echten plattdüütschen Entertainer: Gerd Spiekermann! Siet 47 Johr is he nu al as Verteller mit siene wunnerbaren Geschichten op de Bühnen in Noorddüütschland to beleven – man nu schall dormit Sluss ween. An'n sövten Dezember, dor steiht he dat letzte Mal in Hamborg op'e Bühn: bi de Komödie Winterhuder Fährhuus mit sien Programm "Wiehnachten - Dat hool ik nich ut!". Woso sik Gerd Spiekermann nu na all de Johrn vun'e Bühn un vun sien Publikum verafscheden deit, dat vertellt he bi "Wi snackt Platt" - un he vertellt ok, woans dat domals vör 47 Johr allens losgahn is mit dat Vertellen vun plattdüütsche Geschichten. "Schenk Dien Tiet" - Ehrenamtliche Vörleserinnen un Vörlesers söcht! “Schenk Dien Tiet – Lees vör op Platt”, so heet en ne'e Akschoon, de vun de Hamborger Health Care-Agentur kwhc in Kooperatschoon mit den Quickborn-Verlag in't Leven ropen worrn is. Söcht warrt ehrenamtliche Vörleserinnen un Vörlesers, de Lust hebbt, in Hamborger Senioreninrichtens plattdüütsche Texten vörtodregen. Op en Internetsiet köönt Senioreninrichtens, de plattdüütsche Vörlesens anbeden wüllt, ehr Interesse signaliseern. Wi weern bi de Optaktveranstalten vun "Schenk Dien Tiet - Lees vör op Platt" in'e Seniorenresidenz "Augustinum" in Oevelgönn mit dorbi un hebbt mit allerhand Lüüd snackt: mit de Geschäftsföhrersch vun de HealthCare-Agentur kwhc Dr. Melanie Howe, mit Peer-Marten Scheller vun'n Quickborn-Verlag, aver ok mit Carina Dawert, Benita Brunnert un Yared Dibaba, de de prominenten Vörlesers bi de Optakt-Veranstalten vun de ne'e Hamborger Akschoon weern.
Vörige Week bün ick mol no'n Dokter ween. Ick wull mi dörkieken loten. Bloot afnehm‘ un all sowat. As ick dor ankeem seeten dor overs al'n Barg Lüüd to tööven. Dat harr ick mi anners vörstellt: Rin no'n Arzt, mi mit de Sprütt pieken un op de Kneen kloppen loten, de Tung rutsteeken, „Aaaa“ seggen, Blootdruck meten, Luft holn, weller utpusten, afhorchen loten un fuurts weller no Huus. Tscha, so gau gung dat overs ni. Vör mi keem een no'n annern vun de Patschenten an de Reeg, de al vör mi dor weern. Annere hebbt sick per Telefoon anmelld‘. Dat harr ick man ook dohn schullt. De erste Stünn tööven gung je noch, de tweete weer al recht tooch. As ick 'n Kolleg vun mi vertellt heff, dat ick över twee Stünnen bi'n Arzt töövt heff, hett de mi froogt: „Bi wat för 'n Dokter hest Du den töövt? Bi 'n Fruunarzt?“ Ha ha. Op 'n Arm nehm‘ kann ick mi sülms. Annerlei. Jedenfalls keem no anderthalf Stünnen tööven 'n Ehepoor rin, dor weern ook noch twee Plätze frie overs ni tosom. „Sett Du di man hier hen“, säh de Mann to sien Fruu. Un jüst, dat he rövergohn wull, stunn blang sien Fruu een op, üm sick op de anner Sied hentosetten. „Hier, ick goh röver, denn köönt se blang ehr Fruu sitten.“ „Och“, meen‘ de Gatte, „ick sitt nu al siet meist 65 Johr blang mien Fruu, dor hol ick dat ook twindig Minuten alleent ut.“ Dor kreegen de beiden natüürli anerkinn'de Blicke, un de een‘ oder anner‘ hett sowat seggt as: „Jungedi, 65 Johr. Respekt!“ „Jo“, meen‘ de Mann denn un keek weller sien Fruu an, „wi fiert neust unse Iesern‘ Hochtied.“ „Na“, heff ick dor seggt, „passt man op. Wenn dat so tooch wiedergeiht mit dat Tööven, denn köönt Ju de Iesern Hochtied hier fiern.“ „Dat mokt nix.“, säh de Jubilar, „Denn löppst Du gau röver no'n Supermart un holst uns 'n Kist Beer un 'n Buddel Sekt.“ Jo, Ideen mutt man hebben. No bummeli twee'nhalf Stünnen wurr ick denn ennli oproopen. Overs to'n Bloot afnehm un för de Ünnersööken mutt ick nochmol extra hen. Un ick bün nu al gespannt, wat för 'n Hochtied wi bi mien nästen Arztbesöch fiern köönt… In düssen Sinn
Dütmal geiht dat bi "Wi snackt Platt" üm den unvergeten Finkwarder Autor, Dichtersmann un Verteller Rudl Kinau. Düsse Daag is dat 50 Johr her, dat he storven is. Wi besinnt uns op em un wi snackt mit den Kinau-Experten Reinhard Goltz över sien Wark un ok de Schaddensieden vun sien Leven. Dorto geiht dat ok noch üm en ne'en plattdüütschen Pries för Hamborg: den mit 5000 Euro doteerten Hartmut-Cyriacks-Pries! De Stadt Hamborg söcht de beste Översetten in't Plattdüütsche för Kinner un junge Lüüd. Insennensluss is de 31. Januar 2026. Moderation: Jan Wulf
Du leeve Tied. Nu is dat je al weller sowiet: In jeden Supermart stopelt sick al de Wiehnachs-Schokolod, de Lichterkeeden, Dannboomkugeln un de veeln Adventskalenners. Wenn ick all dat bunte Brimborium seh‘, denn is dat mitmol dor: Dat fürchterliche Hartkloppen, dat ick bet ganz boben in‘ Hals föhln kann. Jümmers, wenn mi dat wiehnachtliche Naschwark un all de Deko-Snurrkrom anfunkelt, krieg ick nömli 'n slecht‘ Geweeten. Denn wenn ick so vör de Stellogen stoh, ward mi klor, dat ick je noch 'n Schwung Geschinke för all de Lüüd, de ick leev heff, besorgen mutt. Overs wenn ick denn doröver nodink, fallt mi eenfach nix Anstänniged in. Un dat is jedet Johr datsülbige. Dorbi verspreek ick mi sülms jümmers in de Vörwiehnachstied, wat dat nästed Mol beter ward. Wo oft in't Johr heuer ick vun de een oder den annern vun mien Lüüd: „Oh, sowat harr ick ook mol gern.“ ‚Jawoll‘, dink ick denn, ‚dat schallst Du to Wiehnachen vun mi kriegen.‘ Un wat bün ick denn stolt, dat ick al so'n scheune Geschikidee heff. Overs froogt man mi nästen Dag no de scheune Idee, denn heff ick ehr al weller vergeeten. Dorbi wull ick mi ehr doch opschrieven. Jedet Mol datsülbige Drama. Un denn, jedet Johr in November heuer ick wülk seggen: „Ick heff al all de Geschinke för mien Lüüd tosom!“ Jo. Schier. Freut mi. Overs de dorsten Kloogschieters hebbt gor keen Vörstellung dorvun, wo dull se mi mol mit ehr Sülmstofreedenheit an Mors kleihn köönt. Un wenn denn een‘ vun mien Lüüd to mi seggt: „Oh, ick heff so'n scheuned Wiehnachsgeschink för Di, ick kann al meist gor ni mehr bet Wiehnachen Obend tööven, üm Dien Gesicht to sehn, wenn Du dat utpackst!“ Un ick dink denn: ‚Jo, un ick will mi dien Gesicht gor ni utmoln, wenn ick nix för Di heff, dat Du utpacken kannst.‘ To'n Glück heff ick mien Madam, de jümmers noch 'n goode Idee in petto hett. Overs för mien Seute bruuk ick je ook noch wat. Oh nä, wat is dat fürchterli. Overs ick verspreek mi dat nu sülms: Nästed Johr ward dat ganz anners… In düssen Sinn
„Kiek mol hier. Kannst mi dat mol vörleesen? Dat is to lütt för mi.“ Jo, fröher, as Schooljung, bün ick dat oftmols vun Öllere froogt worrn. No de Schooltied hett man mi dat jümmers noch froogt. Dat gung so, bet ick bummeli 25 weer. Dor hett dat denn ni mehr lang duuert, un ick kreeg sülms mien erste Brill op de Nees. To Anfang heff ick de blots af un to opsett. Wegen de Eitelkeit un so. As ick overs 30 Johr tofot‘ harr, kunn ick mi dat ni mehr würkli utsööken: Wenn ick wat sehn wull, gung dat blots noch mit mien Spekuleeriesen. De Johrn trocken dorhen un de Brill'nglöös wurrn dicker. Dat weer al lang ni mehr nied för mi. Overs denn mitmol, tehmli genau vör een Johr wurr wat anners. Ick kann mi good op den Oogenblik besinn‘. Mit eenmol weer mi so, as wurr ick mit een Oog dör Nebel kieken. Ick heff mien Brill putzt un mi de Oogen schüüert. Overs de Nebel wull ni wechgohn. Annerlei, dat leggt sick bestimmt, heff ick dacht. Deh dat overs ni, un ick fung an mi Gedanken to moken. Op't Letzt‘ bün ick no'n Oogenarzt loopen. Und dor wurr mi seggt: „Tscha, Herr Kroll, se hebbt 'n Graun Star. Un twor op beide Oogen.“ Richti flau in Moog‘ wurr mi, as de Dokter mi vertellt hett, dat mien Oogen nu opereert warrn schulln. Mit'n Skalpell in de Oogen rümstochern. Dat hett mi jüst noch fehlt. Oh wat gung mi de Stift. Intwüschen sünd de beiden OPs al 'n poor Weeken her. Un wat schall ick seggen: Mitmol kann ick weller so scheun kieken as dormols in de Schooltied. An un för sick sogor noch 'n lütt‘ Stück beter. Ick kann ick mi jeden Dag vun vörn doröver wunnern, wat de Medizin allns trech kriegt. Un mien Brill bruuk ick nu ni mehr, weil ick so scheun kieken kann. Overs ick heff mi Finsterglöös in mien oled Gestell setten loten wegen de Eitelkeit, also weil man mi je gor ni mehr ohne Brill kinnt. Un ick freu mi al meist dorop, wenn mi een froogt: „Kannst mi dat vörleesen? Dat is to lütt för mi.“ Jo, wat dat Kieken angeiht, heff ick nu echt den Dörblick… In düssen Sinn
Snacks, Reportagen un Musik: Wat in Hamborg un ümto in de plattdüütsche Welt passeren deit un över wat in Kultur, Politik un Sport op Platt snackt warrt - Ji kriegt dat mit bi "Wi snackt Platt" op NDR 90,3. Plattdüütsch Dag 2026: Mitmaken un dorbi ween! Plattdüütsch - een ganzen Dag lang – un dat in'e hele Stadt: dat is de Plattdüütsch Dag in Hamborg. 2024 weer de letzte - un tokamen Johr, an'n 18. April 2025, dor schall dat wedder een geven. Bi "Wi snackt Platt" vertellt de Spreker vun Plattdüütsch Raat för Hamborg Peer-Marten Scheller mehr över dat, wat plaant is, un he roopt all Plattsnackers un Institutschonen in Hamborg to'n Mitmaken op. 160 Johr: De "Liedertafel Harmonie Finkenwärder" De Chor “Liedertafel Harmonie Finkenwärder” fiert sien 160johriget Jubiläum un an'n Sünndag, den 9. November, dor singt de Mannslüüd in'e Klosterkark Finkwarder jümehr grotet Jubiläumskunzert. Wi weern vöraf mal bi en Proov dorbi. Een Spraakplaan för dat Plattdüütsche An'n Maandagavend warrt vunaf Klock 6 in en Online-Kunferenz över de Tokumst vun uns plattdüütsche Spraak snackt - un Ji, Ji köönt dorbi ween. Bi "Wi snackt Platt" vertellt de Leitersch vun't Nedderdüütschsekretariat mit Sitt in Hamborg mehr över den "Spraakplaan Nedderdüütsch" un wat dat in de Online-Kunferenz to besnacken gifft. Lüüd, de mitdiskereern wüllt, könnt sik direkt bi't Nedderdüütschsekretariat mellen.
Ohaueha, in Berlin hett dat düchti Larm üm den Wehrdeenst geeven. An Dingsdag wull de Regeerung op'n Pressekonferenz över 'n Gesetzentwurf informeern, de regelt, wo dat mit de Musterung, mit 'n Wehrdeenst un mit so'n halve Wehrplicht in Tokunft utsehn schall. Op jeden Fall schall de Deenst bi'n Bund erstmol friewillig blieven. Overs alle Bunnesbörgers schüllt mit 18 Johr automatisch 'n Zeddel vun't Verteidigungsministerium kriegen. Utfülln un trüchschicken „mööt“ de Zeddels overs blots de Mannslüüd. Un wenn denn in Tokunft ni genog Friewillige bi de Truppe sünd, schall ut de Zeddels utlost warrn, wokeen erstmol no de Musterung kom‘ schall. Meist as dat Lostrecken fröher bi „Der große Preis“ mit Wim Thoelke. Overs jüst dat mit dat Utlosen hett Verteidigungsminister Pistorius op't Letzt‘ doch ni mehr gefulln. Dorför informeert Pistorius sien Ministerium in't Internet doröver, dat vun 1. Juli 2027 an so un so alle „Wehrplichtigen“ (also de Mannslüüd) verplichtend no de Musterung mööt. So even, as dat fröher mol weer. De Rest is overs noch ni so ganz klor. Liekers, annerlei wülke Gesetze al in Kraft sünd un wülke veellicht noch kümmt – wat fast steiht, is, dat de Musterungs- un de Wehrplicht sick op jeden Fall an't Mannsvolk un ni an Lüüd „vun 'n annered Geschlecht“ wennen deiht. Mannslüüd, de in uns‘ unseekere Tieden also seeker gohn wüllt, dat se ni to'n Deenst an de Flint‘ trocken ward, künnt dat siet 2018 ganz eenfach per Indrag op't Stannesamt afwennen. Sülmsbestimmungsgesetz heet de Slötel. Dor ward ut Sven Svenja, un Svenja „mutt“ je ni no de Truppe. Overs an un för sick is dat gor ni nödig, denn dat treckt sick je allns so dull bi uns. Dat is echt ni to foten: Siet Februar 2022 is Putin in de Ukraine an‘ dördreihn un wi kriegt hier bald gor nix mehr randscharp. Putin wurr gor keen Militär bruuken, üm Düütschland to överrulln. Uns kunn wohrschienli de Friewillige Füüerwehr St. Petersborg innehm. Un dat mang twölf un Meddag. Wi markt nömli ni mehr veel, weil wi so dull mit uns sülms an nusseln sünd. Na jo, weenstern hebbt wi wat to dohn… In düssen Sinn
As lütted Kind stellt man je 'n ganzen Schwung Froogen, ne. Dat gung mi ook ni anners. Besünners hett mi interesseert, wat anner Lüüd de Welt jüst so wohrnehm‘ doht as ick. To'n Bispeel is mi mol seggt worrn, as een vun mien Been ganz dull kribbelt hett: „Dien Been is tosloopen!“ Dat funn ick echt dösig. Wo kunn blots een Been vun mi tosloopen? Un wenn bi anner Lüüd 'n Been toslöppt, föhlt sick dat bi de jüst so an, as sick dat bi mi anföhlt? Tscha. Würkli rutfunnen heff ick dat bet op 'n hüütigen Dag ni. Overs de Minschheit schient mit düsse lütte Unseekerheit tofreeden to ween. Mit dat Heuern schient dat bi uns all recht ähnli to ween, also, tominst, wenn de Ohrn eenigermoten in Ordnung sünd. Anners wurrn je keen Musikers tosomspeeln köön‘. Ick heff mi as lütten Stackel overs ook froogt, wat wi all de Farven genau gliek seht. Irgendwann bün ick dorvun overs afkom‘, denn wenn anner Lüüd seggt hebbt, wat düt un dat geel oder blau oder sünstwat weer, denn harr dat, wovun de Reed weer, för mi desülbige Farv. Intwüschen bün ick 'n ganzed Stück öller worrn un annere Sooken wurrn mit de Tied wichtiger för mi. Overs mitmol wurr dat mit de Farven för mi weller brandaktuell. Vöriged Johr kunn ick op mien rechted Oog mitmol ni mehr so good kieken. Dat wurr allns so'n beten schwummeri. Toletzt bün ick no'n Oogenarzt ween un de hett mi seggt, wat ick 'n „Grauen Star“ harr – un twor op beide Oogen. Dingsdag weer ick los no de Oogenklinik, dor wurr mi in't rechte Oog 'n niede Lins‘ insett. Näste Week kümmt de anner Sied an de Reeg. Dat heet, in Oogenblick bün ick in 'n ganz besünnere Situatschoon. Rechts heff ick 'n niedet Oog un links noch 'n oled. Jo. Un nu weet ick bescheed: Wi seht Farven „ni“ gliek. Op de rechte Sied is nu nömli allns veel klorer un heller un dor kann ick ohne Brill kieken. Op dat ole Oog is blau twor ümmer noch blau, overs ni so schmuck as op dat niede Oog. Kiek: Mitünner bruukt man eenfach 'n beten Geduld, ook wenn dat bilütten 'n halved Johrhunnert duuert, bet sick de een oder anner Froog klärt… In düssen Sinn
Jungedi, nu is dat al 35 Johr her, dat mit de düütsche Wellervereenigung. Na jo, ick heff dat Woord Wellervereenigung jümmers 'n beten dösig funnen. Dordör, dat de DDR de BRD bitreden is, is ut twee Länners je ni direkt een Land worrn. An un för sick hett dat 'n Fründ vun uns‘ Famielje ut Wismar mol ganz kloog seggt: „Dat hett 40 Johr duuert, de beiden Düütschlands ut'neen to divideern. Un dat ward ook 40 Johr duuern, bet dat weller een Land is.“ Fief Johr hebbt wi also noch. He meent, wat dat erst twee Generatschoon ohne de Grenz meern in Düütschland geeven mutt. Liekers blievt Froogen: Worüm verdeent man in Lübeck för desülbige Arbeit mehr as teihn Kilometer wieder in Meck-Pomm? Worüm kann man an veele Steeden in de „nieden“ Bunneslänners in't „DDR-Museum“ gohn? Dat gifft je ook keen „BRD-Museum“ in Hamborg oder Köln. Tscha, ganz eenfach: De DDR-Museen gifft dat, weil dat de DDR even ni mehr gifft. De heuert nu to de BRD. Tominst so half. Tominst no de veeln bunten Wöörd, de man sick in all de bunten Reeden to'n 3. Oktober anheuern kann. Mi dücht, man hett dat verkehr anpackt. Dör de Fusioon vun de Reederien Hapag un den Norddüütschen Lloyd is je ook de Hapag-Lloyd entstohn un ni blots Hapag oder blots Lloyd. Klor, BRDDR, dat weer nix ween. Irgendwat anners harr sick dor overs funnen. Seeker, dat politische Süstem in de DDR weer fürchterli. Overs dordör, dat allns, wat mit DDR to kriegen harr, mitmol utradeert wurr, is op beide Sieden vun de fröhere Grenz dat Geföhl entstohn, dat ook de Lüüd ut de ehemolige DDR ni so ganz astrein weern. Dor weer so'n Makel an. Un genau so is dat in veele Köpp ook bleeven. So'n Deel vun dat, wat Oma un Opa dacht hebbt, würkt nu mol in de Enkels wieder. Annerlei. Mien Madam un ick weern düt Johr twee Weeken in Plau an‘ See to'n Urlaub moken. Dat weer echt scheun dor, un wi hebbt uns düchti freut, dat wi no den Deel vun Düütschland fohrn kunn‘. – Ohne Grenzposten un Schranken. Eenfach so, as wenn gor nix ween weer… In düssen Sinn
Schauspelerin oder Schauspeler to warrn, dorvun dröömt vele junge Lüüd. Man woneem köönt de jungen Lüüd denn ok mal utprobeern, wat dat denn würklich wat för se is – de Schauspeleree? In't Ohnsorg-Theater to'n Bispeel! Bi den Ohnsorg-Jugendclub bringt de Theaterpädagogin Julia Bardosch un de Regisseurin Hanna Müller junge Lüüd dat Schauspelern - un blangenbi ok dat Plattsnacken bi. Na de Opföhrens vun dat Stück "Momo" vun Michael Ende in'n Juni un en lange Sommerpaus geiht de Ohnsorg-Jugendclub nu in de neegste Runn - un all jungen Lüüd, de Lust hebbt mittomaken, köönt an'n tokamen Dunnersdag , den 2. Oktober, bi en Snupperproov mit dorbi ween. Bi "Wi snackt Platt" vertellt Regisseurin Hanna Müller mehr över den Jugendclub. So veel aver vöraf: Plattdüütsch mööt de jungen Lüüd nich snacken könen, wenn se mitmaken wüllt! Helga Feddersen-Klassiker bi de Plattdüütsche Bühn Tangsteed Helga Feddersen weer ganz grootordige Volksschauspelersch hier ut Hamborg - veel to fröh is se storven. Een vun ehr Theater-Paraderullen, dat weer de „Perle Anna“ in de glieknamige Kummedi vun den franzööschen Autor Marc Camoletti - un vun düt Stück, dor gifft dat ok en plattdüütsche Faten: „Anna, dat Goldstück“ fiert an'n 10. Oktober bi de Plattdütsche Bühn Tangstedt Premieer speelt un "Wi snackt Platt"-Reporter Bernhard Koch, de hett dor annerletz mal bi en Proov vörbikeken. Gedenken an Günter Harte De plattdüütsche Radio-Reeg „Hör mal'n beten to“ vun'n NDR hett en lange Traditschoon: siet Enn vun'e 1950er Johrn gifft dat de. Een Autor, de ganze 37 Johr lang bi Hör mal'n beten to höörn weer, dat weer Günter Harte. An'n 26.Oktober vör vör nipp un nau 100 Johr, dor is Günter Harte in Hamborg-Eimsbüddel to Welt kamen. Bi "Wi snackt Platt" besinnt wi uns op em. "De Maschien" - Ne'e Musik vun'e Hamborger Tüdelband Fans hebbt dor nu al en beten wat op töövt, man nu, nu is dat sowiet: de Hamborger Tüdelband hett en ne'et Leed rutbröcht. “De Maschien” heet de ne'e Song - un överhaupt geiht Mire Butmann un Malte Müller dat grote Thema run düm de Maschinen un de "künstliche Intelligenz" in'n Ogenblick nich ut'n Kopp. Wi hebbt mit de Twee snackt un, kloor: dat gifft ok dat ne'e Leed to hören.
„Wi mokt 'n Utfohrt mit uns‘ Firma. Kannst du uns no'n Itzeheuer Bohnhoff fohrn un weller afholn?“ Mit de Wöörd reep mi vörigen Mondag 'n Kumpel an, den ick nu eenfach mol Max nööm (alle Nooms ännert). Max hett mi vertellt, wat he mit de Firma, de sien Broder Ole toheuert, no Hamborg wull. Hobenrundfohrt, scheun eeten un Reeperbohn bekieken stunn op't Programm. Mit de Iesenbohn schull dat no Hamborg gohn. Overs even vun Itzehoe ut. Dor keem ick in't Speel. Mit twee lütte Firmenbusse schull dat vun Dithmarschen no Itzehoe gohn. Een dorvun schull Max sien Fruu Ortrud fohrn, den annern an ick. Nu harr ick je frie un nix anner't vör. Also gung dat los. Vörigen Sünnobend, morns halvi teihn. Op de Henfohrt hebbt sick de vergnöögten Lüüd al den een oder annern Kööm wechneiht. Na jo, schull je ook 'n lustigen Dag warrn. Nachs, even no twölf, schulln wi de Reisenden weller in Itzehoe insammeln un jeden no Huus fohrn. Klock teihn reep Ortrud an: „Moin Heiko, wi köönt nu al los. De Jungs kümmt 'n beten fröher trüch.“ Schier, denn wurr sick dat Ganze je 'n beten afkörten. Heff ick dor noch dacht. In Itzehoe harr Ortrud overs al niede Informatschoon: De Lüüd sünd in de verkehrte Iesenbohn insteegen. Nu seeten se in Pinnebarg fast. Also af no Pinnebarg. Een no'n annern keem dor ook tatsächli mit schietige Leeders op de Lippen anwackelt. Overs even ni all op mol. Irgenwie harr de Driff sick op de Reeperbohn ut de Oogen verlorn. No 'n halve Stünn weern de Mehrsten overs dor. All bet op de Kollegen Chrischan un Dieter. De sünd nömli as Eenzige richti insteegen, un weern nu in Itzehoe an Tööven. Weil intwüschen ook noch de A23 sparrt weer, sünd wi in Düstern över de Dörpers juckelt. Toletzt weer de Trupp overs weller komplett. As Max sick trech mit Jack un Büx vun mi verafscheeden deh, hett he noch seggt: „Nästed Johr fohrt wi narms hen. Nästed Johr grillt wi weller.“ Kiek mol, dat hett sick doch lohnt: Ohne düsse Tour harr Max nömli gor ni rutfunnen, wo scheun Grilln doch ween kann… In düssen Sinn
Mi deiht dat echt leed, dat ick noch mol op dat Thema Strooten to snacken kom‘. Mi deiht dat üm de Strootenbuuers leed, op de so veel schimpt ward. Dorbi mokt se blots dat, wat man ehr opdreegen deiht. Nu bün ick je in‘ ganzen Noorn mit 'n Bus ünnerwegens. Un ick krieg jeden Dag mang de Elv‘ un Dänemark dat groote Schüddeln, wenn ick mi mennige Buusteeden bekiek, an de ick 'n Barg Levenstied liggenlot. Overs ick bliev mol in Dithmarschen un dor ook blots bi 'n poor Bispeele vun veele: Wenn ick vun mien Tohuus to'n Busfohrn fohr, denn fohr ick no Sarzbüttel. Un dat Stück mang Sarzbüttel un de Bunnesstroot, de vun Meldörp no Alversdörp geiht, is al lang 'n recht knupperigen Flickenteppich. Nu hebbt se dat Flickwark overs nochmol flickt. Dor is siet recht 'n poor Weeken 40 km/h wegen den Rollspitt, de al lang ni mehr dor is. Overs gauer as 40 kann man dor so un so ni mehr fohrn. Ook ni mit den modernsten Reisebus mit de beste Luftfellerung. Denn nu, no de Reparatur, kümmt man sick dor vör as op de Rällie Paris-Dakar. Dat is, as wenn man wegen Tähnweh no'n Kusenknacker geiht un no de Behannlung ohne Ünnerkiefer ut de Praxis kümmt. Oder dat: In Bookholt sünd se al över 'n Johr op de Hauptstroot an Kleihn. Dat Stück mang de ole Smeed un den Ortsutgang no Kuden hebbt se nu weller friegeeven. Overs ook dat is keen anstännige Stroot, sünnern Flickwark. Na jo. Veellicht ward dat je beter, wenn dat ganze Stück trech is. Un noch wat, dat nix mit Strootenbuu to dohn hett, overs liekers för Arger un riskante Överholmaneuvers sorgt: Op de Streck‘ mang Eddelak un Brunsbüttel is siet 'n halve Ewigkeit 'n Buusteedenutfohrt an de de Verkehr bet op 30 km/h dohlbremst ward. Nu fohr ick dor mitünner veermol an Dag lang. Overs ick heff dat noch nie belevt, dat dor 'n Buusteedenfohrtüüch rin- oder rutfohrt is. Wat schall dat? Mutt dat denn ween? Un bi de Strootenflickerie: Töövt doch bidde mit de Buuarbeiden, bet genog Geld tosom is, üm dat anstänni to moken… In düssen Sinn
Unglück mit Stadtseilbahn in Lissabon +++ Noch mehr Millionen för PKW-Maut +++ Düütschlandtrend: Mehr Stüern för Grootverdeners +++ Mord an en Jung vun söven Johr in Bremen: Perzess noch mal vun vörn +++ Börkum: Ne'e Protesten gegen dat Bohren na Gas +++ Dat Weer
Bi "Wi snackt Platt" hebbt wi dütmal wat för all Lüüd, de Plattdüütsch villicht noch nich snacken köönt, aver dat geern lehren wüllt! Nu in'n September gaht wedder de ne'en Plattdüütsch-Kursen bi de Volkshoochschool Hamborg los – un ganz ne'e as Lehrkraft mit dorbi is Anna Reinhard. Wi stellt Jo de junge Fro, de egens Schauspelersch is un ok al en ganze Tiet lang an'e Fritz-Reuter-Bühn in Schwerin to beleven weer, vör. Dorto vertellt wi Jo bi "Wi snackt Platt" ok noch, wokeen düt Johr den renommeerten Freudenthal-Pries för plattdüütsche Prosa und Poesie kriegen deit – un wi maakt en lütten Utfloog hen na Glückstadt un sünd an Boord vun dat öllste noch fohrdüchtige Seilschipp vun Düütschland to Besöök: de “Rigmor”.
Hüütigendags Musik to heuern is je ganz eenfach, ne. Mit'n Verbinnung to'n Internet kann man allns heuern, wat man will. Dat föhrt bi mehr as een Toheurer bilütten ook dorto, dat alle twee Minuten 'n niedet Leed speelt ward, ook wenn dat vörige noch gor ni to Enn is. Dat weer overs ni ümmer so. In mien Kindheit un Jugend weer dat noch ganz anners. As ick so 14, 15 Johr jung weer, dor harr ick bummeli teihn Schallplatten un 'n ganzen Schwung Kassetten. Un dor weern de mehrsten Schallplatten vun mien Kollegen op oder ook de Opnohm, de mien Kollegen vun annere Kollegen afstuuvt harrn. Intwüschen kann ick mi overs mehr Schallplatten leisten. Natüürli harr ick ook Kassetten, de ick ut‘ Radio opnohm harr. Tomeist ut de Sennung „Top foffteihn“ mit Willem Dincklage op NDR2. Un wat heff ick mi argert, wenn Willem in de Musik rinsabbelt hett. Kasseten mit Musik, de man sülms tosomstellt hett, kunn man ook scheun verschinken. As Kassettenfründ harr man sick overs ook mit de Technik ut'neentosetten. Ole Kassetten löschen, eher man se nied överspeelt hett, weer dor noch de lüttste Öövung. Figelienscher wurr dat al, wenn man Bandsalot harr. Veele hebbt seggt, dat man Kassetten mit 'n Bliestift opwickeln kann. Dat is Tüünkrom. De sünd veels to dünn. Mit 'n Kugelschriever geiht dat veel beter. Ick heff dat sogor mol mit 'n Bohrmoschien mokt. Dor reet mi overs dat Band af. Un dat weer de Königsdisziplin: Ganz lütte Streifens Backeband afsnieden un dormit dat Band so tosomkleeven, dat dor keen Sprung in de Musik entstunn. Man hett dat Band ook ni op een Sied verdreihn dörfst, denn keem nömli mitmol de Musik vun de anner Sied. Un twor trüchwarts. Jo, man hett sick dor würkli mit beschäftigen musst, wenn man Musik heuern wull. Un denn je de Kassetenspeelers, de man mit no de Bod'anstalt nohm hett. Na jo, dat Eiern vun de Musik, wenn de Batterien möör weern, dat vermiss ick ni würkli. Overs ansünsten, mutt ick seggen, besinn ick mi gern op de goode ole Kassetten-Tied trüch… In düssen Sinn
Dütmal snackt wi mit de Spiegel-Bestsellerautorin un "Hallig-Pastorin" Gertrude vun Holdt över ehr ne'et Book "Auf hoher See. Geschichten zwischen Ebbe und Flut". Dorto geiht ok noch üm en Veranstalten an'n Middewekenavend, Klock 6, in'n Lichtwarksaal vun'e Carl-Toepfer-Stiften: dor warrt ut dat Book "Flünken vör de Seel" vörleest, dat düt Johr in'n Quickborn-Verlag rutkamen is - un twee plattdüütsche Geschichten hebbt wi ok noch för Jo!
De Krankenkassen in Düütschland sleiht Alarm: De Lüüd in uns Land sitt to veel, hebbt se rutfunnen. „Sitten is dat niede Smööken“, is so'n Snack den man in Momang jümmers mol heuert. Wi sitt vun Johr to Johr mehr, seggt de Krankenkassen. Vun‘ Sitt- Rekord sünd se sogor an snacken. Na jo, wenn ick op mi sülms kiek, denn krieg ick je ook 'n lütt‘ slecht Geweeten, denn jümmers, wenn ick mien Döschkassen tosomschooster, den sitt ick vör mien Kompjuter-Tastatuur. Jo, ick weet, ick kunn mi dorbi ook henstelln. Dat heff ick sogor al mehr as eenmol versöcht, overs dat klappt ni. Ick kann in't Sitten eenfach veel beeter dinken. Hmm. Un bi't Busfohrn, wat ick je tomeist mok, is dat mit dat Stohn ook ni so eenfach. Ook dat heff ick versöcht. Dorbi kom ick overs entweder ni an de Pedohln oder ick kom ni an't Stüüer. Noch dorto ward de Fohrgäste nervös, wenn ick versöch in't Stohn to fohrn. Na jo, anner Lüüd verdeent mit anner Sooken ehr Geld. Handwarkers to'n Bispeel. Un dor mutt ick seggen, dat ick noch keen Timmerlüüd sehn heff, de lang seeten hebbt, wenn se borbi weern 'n Dackstohl optostellt. Sowat kann man je betlang ook noch ni in't „Homeoffice“ moken. Autoschlossers mööt ook bi de Arbeid stohn, un Bäckers un Slachters. Chirurgen jüst so, wenn se een den Lief opsnieden doht, eher se em achteran weller dichtneiht. Nu froog ick mi allmähli, wo de Mitarbeiders vun de Krankenkassen överhaupt rutfunnen hebbt, dat all de annern Lüüd mehr sitten doht. Bi mi hett – wat ick weet – noch keeneen in Bus stohn, üm to meeten, wolang ick bi't Fohrn sitten doh. De mööt je as Spione organiseert ween‘, as bi so'n Geheimdeenst oder wat. Op de anner Sied: In all de Büros, de dat so gifft, ward veel seeten. Op de Ämter un ook bi de Krankenkassen. Un de Lüüd, de dor tosomreekend hebbt, dat wi to veel sitten doht, hebbt dat wiss an ehr Schrievdische utklabüstert. In't Sitten! Erstmol an de eegene Nees foten, ne. Annerlei. Ick will dat Probleem je gor ni lüttsnacken. Mien Döschkassen is trech. Dorüm goh ick mit'n goodet Bispeel vöran un stoh nu op… In düssen Sinn
Bi't Auktschoonshuus Sotheby's in New York is an Meddeweeken 'n Steen verköfft worrn. De dorste Steen wicht 25 Kilo, also 'n halven Zentner un he hett 5,4 Millioon Euro bröcht. De Grund dorför, dat de Steen so düüer weer, is, dat de Klumpen vun Mars kümmt. Tominst seggt de Experten, wat dat so is. Se seggt, wat de Steen as Meteorit in de Sahara dohlfulln is. Man mutt sick wunnern, wat se den Brocken överhaupt funnen hebbt mang all den Sand. Overs so'n lütt beten dösig kümmt mi dat Ganze je vör. Wokeen hett de dorsten Experten vertellt, dat de Meteorit würkli vun‘ Mars kümmt. Ick meen, dor weer doch seeker keen Nummernschild an oder veellicht 'n Zeddel, op den Stunn, „Moin, ick kom vun‘ Mars“. Na good, he mach je as 'n Meteorit op de Eer fulln ween, overs op wat för'n Oart un Wies is he vörher vun‘ Mars wechkom‘? De Steen hett je wohrschienli keen Flünken kreegen un seggt: „So, ick heff de Snut vull vun den langwieligen Mars. Ick will mol wat beleven. Dorüm hau hier af un fleeg no de Eer.“ De Weetenschoplers seggt, dat de dorste Steen „wohrschienli“ bi 'n Vulkan-Utbruch in de dünne Marsluft schooten worrn is. Un dat mit so'n Wucht, dat de Brocken regelrecht ut'n Marsorbit katapulteert wurr. Un as de Tofall dat wull, is he genau no de Eer, un denn meern in de Sahara suust, üm op't Letzt bi Sotheby's ünnern Hommer to kom‘. Och jo, de Weetenschoplers seggt ook, dat düsse Steen ni so ganz genau to de Mars-Meteoriten passt, de se betlang kinnt, overs dat mokt anschiend nix. Jo, nä, is richti. Man mutt ook mol 'n Oog tokniepen köön‘. Mi dücht, dat is genau so'n Nummer as dat mit all de Steen de no den 9. November 1989 as Brockens vun de Berliner Muuer in alle Welt verköfft wurrn. Mit all düsse „echten“ Steen, de dor verhökert wurrn, harr man de Berliner Muuer bet an't Middelmeer buun kunnt. Annerlei. So lang de Lüüd an dat glöövt, wat se köfft, hebbt se ehrn Spooß. Tööv man af: In veerhunnert Johr ward „echte“ Steens vun de Eer op'n Mars verköfft… In düssen Sinn
Bi "Wi snackt Platt" stellt wi Jo dütmal Sophie von Pander vör. Se is Studentin an'e Uni Hamborg un wetenschopliche Hölpskraft bi de Perfessersch för Nedderdüütsche Spraakforschen Ingrid Schröder. Dorto geiht dat ok noch üm den plattdüütschen Ledercontest “Plattbeats”, wo sik vun nu af an wedder junge Ledermaker un Bands bewarven köönt. Dorto gifft dat ok noch de Geschicht to höörn, mit de Kai Bruhn ut Halstenbek düt Johr den tweten Pries bi uns Plattdüütsche Schrievakschoon “Vertell doch mal” wunnen hett - un bavento hebbt wi ok noch en "Hör mal'n beten to"-Klassiker vun Gerd Spiekermann för Jo. Moderatschoon: Jan Wulf
Wenn man vun Breiholt no Rendsborg an Noord-Ostsee-Kanol langfohrt, denn kümmt man no ‘n Tied an den Moltkesteen vörbi. An den Steen, de för den Generol Moltke opstellt wurr. Den Generol also, de vun Kaiser Wilhelm II, den Opdrag kreegen hett, de Buuarbeiden vun den Kaiser-Wilhelm-Kanol to beopsichtigen. De Kanol, de intwüschen je Nord-Ostsee-Kanol oder internatschonol Kiel-Kanol heeten deiht. Un de dorste Kanol, de uns Dithmarschers je tosom mit de Noordsee, de Elv, de Eider un den Gieselau-Kanol to echte Insulaners mokt hett, de dorste Konol hett je recht ‘n poor Besünnerheiten. Nu is de NOK je jüst stolte 130 Johr old worrn. Overs – na jo – old warrn geiht je bi jedeneen vun uns nu mol ganz vun alleent. Dorüm kümmt wi to de näste Besünnerheit vun den Kanol. Un de Besünnerheit hett mit de Streck mang den Moltkesteen un Rendborg to kriegen. To'n een‘ markeert de Moltkesteen ganz genau de Meern vun‘ Kanol mang Brunsbüttel un Kiel. To'n annern fangt achter den dorsten Steen ‘n Streck an, op de man ‘n ganze Tied blang den Kanol un de Eider ünnerwegens is. Dat gifft dat so blots eenmol in Sleswig-Hulsteen. Overs denn, wenn man noch ni ganz in Rendsborg is, kann man sehn, wat ick meen: Dor is nömli op unse Sied vun Kanol ‘n ganz lange Bank. Siet 2014 is de dorste Bank ni ganz 576 Meters lang. Un dormit is dat de längste Bank vun de Welt, de op Duuer anleggt is. So'n lütt beten schoodt finn ick, dat de Bank in Rendsborg un ni in Borg oder Brunsbüttel steiht. Overs weil se an Kanol is, hebbt wi Dithmarschers je doch ‘n Verbinnung dorto. Un wat ick an düsse Besünnderheit so interessant finn, dat is dat, wat nu kom‘ deiht: Wenn man överleggt to heiroden oder wenn man sick mit'n anner bedüüdende Entscheedung afmööht, sick overs doch noch ni würkli seeker is, denn kann man eenfach no Rendsborg an Kanol fohrn un düsse Entscheedung so richti scheun op de „lange Bank“ schuuven… In düssen Sinn
Wat weer dat för en feine Veranstalten verleden Sünndag in't Ohnsorg-Theater! “Jungs un Deerns leest Platt” heet de plattdüütsche Leeswettstriet vun'e Hamborger Scholen. Rund 150 Schölerinnen un Schölers hebbt düt Johr bi de Vörentscheden mitmaakt. 16 vun jüm hebbt sik dörsett un weern nu bi't Finale in't Ohnsorg-Theater mit dorbi. Freit Jo op de Winnergeschichten vun Paul Rüpke ut de 4. Klass vun'e School Arp-Schnittger-Stieg in Neefell, op Lina Weidmann (sösste Klass) un Jana Dierks (sövente Klass) vun't Gymnasium Finkwarder - un op Charlotte Schierwater ut de teihnte Klass vun'e Stadtdeelschool Neendörp.
De Minnstlohn kladder tokamen Johr op … +++ USA maakt nee´e Vorslääg to den Tollstriet +++ Bremer Schöler schüllt eerste Hölp lehren +++ Nee Landschaftsschuulrebeet rund umto den Unisee +++ Autounfäll achterna Starkregen mit twee dooden in dat Ammerland +++ Dat Weer
Mien Madam un ick sünd jüst dorbi 'n Angelschien to moken, 'n Fischerieschien, as dat richti heet. As ick so twölf, dörteihn Johr jung weer, heff ick af un to je mol so'n lütt beten swatt angelt. Dat gung ook ohne Zeddel, weil mi 'n Fründ wiest hett, wo man dat mokt. So, un nu schall dat weller losgohn, overs even legol. Dat gifft je veele Lüüd, de den dorsten Schien hebbt. So swor kann dat also gor ni ween, heff ick dacht. Dor heff ick de Reeken overs ohne den Fischwirt mokt. Jungedi, wat man dor allns weeten mutt, dat heff ick ni ohnt. Fröher hebbt de angohnden Anglers je 'n poor Weekenenn verkloogfiedelt kreegen, wat se för de Prööfung weeten musst hebbt. Intwüschen kann man dat overs ook över't Internet moken. Dat doht mien Seute un ick ook. Ick weer toerst mit den Stoff dör. Dor gifft dat de allgemeine Fischkunn‘ mit Krankheiten un Fischfamieljen un all sowat, de Hege- un Gewässerkunn, de Tier-, Natuur- un Ümweltschutz. Denn kümmt de Gerätekunn, de Gesetzeskunn un de spezielle Fischkunn‘ dorto. Bummeli 50 ünnerscheedliche Fischoarten mutt man ütn'een holn köön‘. Dat is ganz scheun figeliensch, dor kann man düchti in Tüddel kom‘. Un wat för Nooms de Fisch‘ hebbt: Vun Schlammpeitzger, Moderlieschen oder Zährte harr ick vörher noch överhaupt nix heuert. Un vun Parasiten as den Ergasylus oder de Karpenluus jüst so weni. Donnerwetter, wenn ick den ganzen Krom op'n Kassen heff, kann ick direkt 'n Praxis as Tierarzt opmoken. Mi dücht meist, dat mien Busföhrerschien ni so swor ween is. Dorüm seh‘ ick Anglers intwüschen mit ganz annere Oogen. Bi de ersten beiden Probeprööfungen an‘ PC bün ick mit Pauken un Trompeten un Blockfleuten dörfulln. As ick noch swatt angelt heff, kunn ick irgendwie veel beter utwänni lehrn. Mutt an't Öller liggen. Dat gifft jedenfalls noch veel to dohn, bet to unsen Prööf-Termin Midde Juli. Un wenn dat tatsächli henhaut, denn ward uns dat erste „Petri Heil“ wiss mit 'n ganz groote Erleichterung över de Lippen kom‘… In düssen Sinn
Ok dütmal hebbt wi wedder ünnerscheedlich Themen ut de Plattdüütsche Welt in un üm Hamborg för Jo: Vörfreid op de grote "Vertell doch mal"-Gala in't Ohnsorg-Theater Sünndagvörmiddag vunaf Klock ölven dor warrt dat spannend, denn dor warrt de Winnerinnen un Winners vun uns plattdüütsche Schrievakschoon “Vertell doch mal 2025” künnigt maakt. Schangsen op en Pries hebbt ok fief Lüüd ut Hamborg. Bi "Wi snackt Platt" maakt wi en beten Vöfreid op de Gala, de Ji Jo Sünndag ok online in en Live-Stream ankieken köönt. Un dat lohnt sik: Nich blots, dat dor all de Winner-Geschichten vun wunnerbore Ohnsorg-Schauspelerinnen un -Schauspelers vördragen warrt, sünnern, kloor, dat gifft ok Musik op'e Ohren. Spelen un singen warrt de Country-, Rock- un Folk-Band Aalkreih ut Flensborg, de wi Jo bi "Wi snackt Platt" vörstellen doot. Man dat is noch lang nich allens! Denn ok bi de Gala mit dorbi ween warrt uns "Vertell doch mal"-Botschafterin düt Johr: de TV-Moderatorin Enie van de Meiklokjes. Modereert warrt de grote "Vertell doch mal"-Gala in't Ohnsorg-Theater vun Yared Dibaba un Ilka Brüggemann. Hamborger Wekenmarkten in'e Kries De Eerdbeersaison is vull in'n Gang – un ok Spargel un Rhabarber kann en noch köpen. Egens is dat en goden Tietpunkt, mal wedder op'n Wekenmarkt vörbitokieken. Dat Probleem aver is: Dorvun gifft dat jümmer weniger. Ok in Hamborg steekt de Markten in'e Kries. Wi weern mal op twee Wekenmarkten hier bi uns in'e Stadt ünnerwegens: in Willemsborg un op den Isemarkt in Harvstehuud. "Jungs un Deerns leest Platt" - De Leeswettbewarv vun'e Hamborger Scholen In'e verleden Weken, dor hett dat in ganz vele ünnerscheedlich Scholen in Hamborg Vörentscheden geven, wo de Kinner jümehr Lehrers un Mitschölers plattdüütsche Geschichten vörleest hebbt. De besten vun jüm, de sünd denn nochmal bi een Twüschenentscheed ween un de Kinner, de dor denn de Jury an'n allermeisten övertüügt hebbt, de sünd nu an'n tokamen Sünndag bi't grote Finale in't Ohnsorg-Theater mit dorbi. Wi hebbt mit Anke Hoyer snackt. Se is Referentin för Nedderdüütsch an'e Hamborger Scholen Moderatschoon: Jan Wulf
Ok dütmal hebbt wi bi "Wi snackt Platt" wedder ünnerscheedlich Themen ut de plattdüütsche Welt in Hamborg för Jo. Drapen vun Platt-Forschers in Hamborg Üm un bi 80 Wetenschoplerinnen un Wetenschoplers ut ünnerscheedlich Länner in Europa hebbt sik verleden Week hier bi uns in Hamborg to de 137. Johrsversammeln vun'n Vereen för Nedderdüütsche Spraakforschen drapen. Bi all de velen Vördrääg, de dat geev, is ok een Projekt vun'e Uni Hamborg vörstellt worrn, wo dat üm plattdüütsche Spraakerkennen dör KI geiht. Wi weern vör Oort un hebbt mit de Studentin Pia Borchers snackt, de dat Projekt an'n Dunnersdagvörmiddag vörstellt hett. Bavento hebbt wi uns mit Ingrid Schröder ünnerhalen. Se is Perfessersch för Nedderdüütsche Spraakforschen an'e Uni Hamborg un hett de Johrsversammeln vun'n Vereen för Nedderdüütsche Spraakforschen mit organiseert. Ohnsorg-Jugendclub speelt "Momo" vun Michael Ende Tokamen Dunnersdagavend, den 19.6., warrt dat spannend. Denn an düssen Avend fiert dat ne'e Stück vun'n Jugendclub vun't Ohnsorg-Theater Premieer. Ölben junge Lüüd twüschen veerteihn un twinnig Johr sünd denn op de Studio-Bühn vun't Ohnsorg-Theater to beleven. Speelt warrt dat Stück "Momo" na den bekannten Roman vun Michael Ende. "Wi snackt Platt"-Reportersch Marie-Sophie Koop hett vöraf mal bi en Proov vun'n Jugendclub vörbikeken. Ne'et Froens-Nettwark op Finkwarder Finkwarder Froenslüüd hebbt sik to dat „Frauen Aktiv Netzwerk Finkenwerder” tosamenslaten. Se wüllt Finkwarder "froens-fründlicher" maken. So schall dat in'e Tokunft op Finkwarder to't Bispeel ok mehr Straten geven, de na Froens nöömt sünd. Worüm dat de Finkwarder Froens bi ehr Arbeit nipp un nau geiht, dat hebbt se uns "Wi snackt Platt"-Reporter Bernhard Koch vertellt. Hör mal'n beten to-Klassiker vun Gerd Spiekermann Wat hebbt Ji as Kind geern eten? In uns "Hör mal'n beten to"-Klassiker ut dat Johr 1998 vertellt Gerd Spiekermann, wat he geern eten hett as he lütt weer - un wat nich! Moderatschoon: Jan Wulf
Fröher in‘ Geschichsünnerricht in de School kunn ick nix dormit anfang‘, wenn de Schoolmaster seggt hett, dat groote Völker, dat ganze Zivilisatschoon‘ „ünnergohn“ sünd. De Babyloniers, de Sumerers, de Maya, dat ole Ägypten un ganz besünners dat Römische Riek. De Römers hebbt vör 2000 Johr al Städte ut Betong buut, un 'n grooten Deel vun Europa un de Gegend rund üm't Middelmeer mit Strooten tosombröcht. De harrn 'n hoge Kultur un bet op de moderne Technik harrn de al veel vun dat, wat wi hüüt ook hebbt. Annerlei, in Rom gung irgenwann dat Licht ut un Europa is in't düstere Middelöller fulln. Nu weer mi klor, dat all de grooten Rieke ni ut 'n Överraschungsei keem‘. De hebbt ehr Stootsgebiet „erobert“. De hebbt Krieg föhrt, wenn de Lüüd ut 'n Gegend sick ni friewilli an't niede Riek anslüüten wulln. De Reeken weer ganz eenfach: Wokeen de stärkste Armee mit de besten Waffen harr, de hett dat Seggen hatt. Liekers kunn ick in mien Schooltied ni verstohn, worüm so'n Riek, dat sick so möhsom no boben prügelt hett, toletzt opholn hett to existeern. Worüm – heff ick dormols dacht – weern de ni so kloog as wi un unse Welt in unsen Stoot, in den allns so scheun blifft, as dat is? Tscha, dat heff ick an't Enn vun Koln Krieg dacht. Denn is de Ieserne Vörhang fulln un zack, weern de DDR un de Sowjetunion ni mehr dor. Mitmol weer allns anners. Un dat hett bet hüüt ni opholn anners to warrn. Un worüm is dat so? Worüm köönt wi dat ni eenfach mol so loten, wenn dat good is? Dat weer doch veel klööger. Na jo, een Minsch kann kloog un plietsch ween, overs veele Minschen sünd as de Lemminge. Wat de Chef seggt, dat ward mokt. Ook wenn de dorste Chef in een‘ Tour Rietsteeken in den Heuhuupen smitt op den wi all tosom sitten doht. Ook wenn de Chef Putin oder Trump heet. Un dorüm is mi intwüschen klor, worüm ganze Zivilisatschoon ünnergohn köönt. Overs to'n Glück gifft dat je Lüüd as Trump un Putin. So kann man an't Enn weenstern op ehr wiesen un seggen, de sünd dat ween… In düssen Sinn
In dr neie Podcastfolg hot sich dr Papi Christian sei langjährigschde Kumpel Norman eig'lade – ond des heischt: Es wird schwäbisch, ehrlich ond zum Schlapplacha. Die zwoi kennet sich scho über 20 Johr, henn zamma als Flugbegleiter g'schafft ond dabei mehr erlebt als so mancher in drei Leba. Vom Tomatasaft bis zur Turbulenz – da isch oifach alles dabei g'wesä. Se schwätzet über ihr Kennelern, über des verrückte Fliegerleba, über echte Männ'rfreundschaft – ond natürlich über schwäbische Lebensweisheite wie: „Schaffa, schaffa, Häusle baua“ oder „Nix g'sagt isch globt g'nug“. Alles uff Schwäbisch, versteht sich. Wer mol wieder gscheit ablacha will, dabei a bissle Herzklopfa kriagt ond sich denkt: „So a Freund bruch i au!“, der sollt die Folge ned verpassa. Des isch kei Podcast – des isch a akustische Umarmung mit Spätzle-Charme. Also: Hör nei, lach mit, ond denk dra – mit am echte Kumpel an dr Seit isch koi Weg z'weit, koi Blödsinn z'groß, ond selbst a Tag, der bloß so lala isch, wird mit so jemandem richtig schee.
Dat Museumsfüerschipp "Elbe 1" is nu in Cuxhoben anleggt, dor kiekt wi hen. Un wi weern op Besöök bi den Knobelstammdisch Marienhaaf bi Auerk - den gifft dat tomindst siet 75 Johr.
Selenskyj besöcht Berlin +++ US-Regerung: Kene Visa-Andrääg mehr för Studenten vun buten +++ Perzess geiht wieder gegen Fro, de woll bi de RAF mitmaakt hett +++ Spoorkass Bremen tekent Unnernehmerin vun't Johr ut +++ Werder: Wokeen na Ole Werner Trainer warrt, steiht woll al fast +++ Dat Weer
Dat NDR-1-Studio in Ollenborg gifft dat nu siet 75 Johr. Dat ward düchtig fiert. Un Frank Jakobs hett nochmal torüchkeken op düsse Tiet, hett ehemalig Mitarbeiters interviewt un in't Archiv stöbert.
PKK künnigt Oplösen an +++ China un USA senkt gegensiedig Tölle +++ Dütschland un Israel fiert 60 Johr diplomatisch Kontakte +++ Polizei ermiddelt wegen Füerpüsteree in Ollenborg +++ Alkoholverbott in'n Bremer Hauptbahnhoff +++ Dat Weer
De Nedderdüütsch Bühn in Nörden fiert Jubiläum: Siet 100 Johren gifft dat düsse Theatergrupp. Frank Jakobs kiekt torüch op düsse Tiet un hett ok mit anner Theaterlüüd schnackt. Un wiest, wo wichtig dat Theater för de plattdüütsche Spraak is.
De Schrievwettstriet "Vertell doch mal" is in vullen Gang, dat Motto düt Johr is "Mit'nanner". Ilka Brüggemann hett sotoseggen as Reklaam de besten Geschichten vun Vertell 2024 ut dat Ohnsorg-Theater nochmal tosamenstellt.
Dütmol stellt wi de neije Plattbotschafterin vun "Vertell doch mal" vör: Enie van de Meiklokjes. Un dat Motto düt Johr is: "Mit'nanner". Denn hett Timsen vun Santiano en Solo-Album makt - tosamen mit anner "Dialektsängers". Dat un mehr.
Geschichten, Lieder, Witze und Anekdoten up Platt aus Mecklenburg-Vorpommern. Einmal im Monat laden die Plappermöller zum Klönsnack am Moehlendisch ein.
Parteien stellt Wahlprogramme vör +++ Düütschland-Ticket: Geld för 2025 is dor +++ Wisconsin: Schooldeern schütt twee Minschen doot +++ Bremer Behörden: Mehr un mehr Wirtschaps-Kriminalität +++ Bremerhaven: Düt Johr hunnert mal Karkenasyl +++ Dat Weer
Hoi zäme und willkomme zum Podcast vo Swiss German Online vom 10. Dezämber 2024! Ich bi d Kathrin Erni und hüt rede-mer über es ganz schpeziells Thema: Chnöiprothese. Genau, es goht um de Ersatz vo einzelne Körperteil – und d Frog, was das mit üs und üsem Läbe macht. Denn, wänn s um Prothese oder Organtransplantation goht, het das nid nume mit Medizin z tue, sondern au mit ethische Froge. Mir bringed das natürlich alles uf e lockeri Art und mit emene Augezwinkere i dem mir über d Frogeschtellige reded, wo scho de Stanislaw Lem i einere vo sine Science-Fiction Churzgschichte im “Buech vo de Roboter” thematisiert. Als erschts möcht-i öich d Gschicht vo miim Mami verzelle, wo sälber sit 4 Johr es künschtlichs Chnöiglänk het: Mini Mueter het mit em Alter einigi Glänkbeschwärde gha, am schlimmschte isch es aber mit de Chnöi gsi. Si het verschideni Therapie wie Physiotherapii oder Oschteopatii probiert und au immer wider Schmärztherapie gha. Si het nid z früeh wölle es künschtlichs Chnöi übercho, wil jo das denn bis am Schluss vo irem Läbe sött hebe. Aber d Verschleiss-Schpure sind scho erheblich gsi und vor vier Johre het si sich entschide, ändlich under s Mässer z goh und de Schritt z woge, wil ires alte Chnöi würklich nümm het funktioniert, und s'Laufe zur Tortur worde isch. Aber si het e super Arzt gha – e richtigi Koriphäe uf siim Gebiet mit mega vil Erfahrig – und d Operation isch e volle Erfolg gsi. Hüt seit si mängisch: "Mis Chnüü isch wider wie nöi!" Si merkt fasch kei Unterschied zwüschem künschtliche und em eigete Chnöi. S einzige, wo si hi-und-da schtört, isch, dass es ab und zue quietscht, aber do cha-mer nid vil degäge mache. S Wichtigste isch: Si het praktisch kei Schmärze meh und isch immer no ganz dynamisch und voller Tatedrang. Was aber, wenn mer sine Körper eifach wott "öpgreide", also besseri Fähigkeite möcht erlange mit Hilf vo de hütige Technik? ... Contact me to see the whole script https://www.swiss-german-online.com/contact-us.html VIP Swiss German course https://www.swiss-german-online.com/app.html Standard German course https://app.german.dog/subscriptions
Recht to Sülvstbestimmen gellt af hüüt +++ Oprümen na Unweer in Spanien geiht wieter +++ Gebühren för Auto afstellen in Ollenborg willt se to´t nee´e Johr nich ropsetten +++ Füerwehr kriegt Füer bi Spezialist för Schiller Maahrens doot +++ Krimi-Museum för Oostfreesland +++ Dat Weer
Top-Lüüd vun Regerungen in Europa snackt över't Inwannern +++ Kandidatin för US-Präsidentenamt Harris will ehren egen Politik-Kurs stüern +++ Mieten-Brems schall dree Johr länger lopen +++ Airbus striekt Arbeitssteden – mag ween ok in Bremen +++ Börger-Service-Centers in Bremer: Bet veer Maand töven op en Termin +++ Dat Weer
Punkte över Asyl- un Sekerheitspolitik warrt rechtlich prövt +++ Mitarbeiders vun Volkswagen drapt sick +++ Mitnehmen vun Metzen op Volksfesten bold verboden +++ 96 Johr old Mann stört in´t Gleisbett +++ Radio Bremen streikt +++ Dat Weer
Harris is nu amtlich Präsidentschuppskandidatin +++ : Nee'et Verhanneln to Wapenroh in Nahoost +++ Solarstroom op nee'en Hööchststand +++ Bremerhaben schall 20 Millionen Euro in't Johr inspoorn +++ Truerfier för Willi Lemke in'n Bremer Dom +++ Dat Weer